ప్రజ్ఞాసుందరీ దేవి
ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి | |
|---|---|
প্রজ্ঞাসুন্দরী দেবী | |
ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి, c. 1920 | |
| ఉచ్ఛారణ | [pɾoɡːaʃund̪ɔɾi d̪ebi] |
| జననం | c. 1870 జోరాసాంకో ఠాకూర్ బారి, కోల్కతా, బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటిష్ ఇండియా (ప్రస్తుతం పశ్చిమ బెంగాల్, భారతదేశం) |
| మరణం | 1950 అస్సాం, భారతదేశం |
| ఇతర పేరు | ప్రజ్ఞాసుందరి బెజ్బరువా |
| పౌరసత్వం | బ్రిటిష్ భారతీయురాలు (1870–1947) భారతీయురాలు (1947–1950) |
| వృత్తి | |
| క్రియాశీల సంవత్సరాలు | 1897–1950 |
| యుగం | బెంగాల్ పునరుజ్జీవనం |
| Works | గ్రంథసూచి |
| జీవిత సహచరి | |
| పిల్లలు | 4 |
| Father | హేమేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ |
| బంధువులు | ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్ (ముత్తాత) దేవేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (తాత) ద్విజేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (బాబాయి) సత్యేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (బాబాయి) జ్యోతిరీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (బాబాయి) స్వర్ణకుమారి దేవి (అత్త) రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (బాబాయి) శోభనసుందరి ముఖోపాధ్యాయ (సోదరి) పూర్ణిమా దేవి (సోదరి) సరళా దేవి చౌధురాణి (బంధువు) |
| కుటుంబం | ఠాగూర్ కుటుంబం |
| Writing career | |
| భాష | బెంగాలీ |
| కాల వ్యవధి | ఆధునిక కాలం |
| సాహిత్య ప్రక్రియ | |
| విషయం | |
| ప్రసిద్ధ రచనలుs | అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ |
| Signature | |
ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి[a] (Bengali: প্রজ্ঞাসুন্দরী দেবী, c. 1870 – 1950) భారతీయ ఆహార రచయిత్రి, సాహిత్య సంపాదకురాలు. ఆమె రాసిన అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ బెంగాలీ భాషలో ముఖ్యమైన తొలి వంట పుస్తకాలలో ఒకటి.[1]
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి శాస్త్రవేత్త హేమేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కుమార్తె; పూర్ణిమా దేవి సోదరి. ఆమె తాత తత్వవేత్త దేవేంద్రనాథ్ ఠాగూర్, ముత్తాత పారిశ్రామికవేత్త ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్. నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, కవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ఆమెకు బాబాయి. విస్తృత ఠాగూర్ కుటుంబంలో ఆమె అత్త, నవలా రచయిత్రి స్వర్ణకుమారి దేవి; బాబాయిలైన తత్వవేత్త ద్విజేంద్రనాథ్ ఠాగూర్, సివిల్ సర్వెంట్ సత్యేంద్రనాథ్ ఠాగూర్, కళాకారుడు జ్యోతిరీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ఉన్నారు. భారతీయ స్త్రీవాది సరళా దేవి చౌధురాణి ఆమెకు మొదటి బంధువు.[2]
వృత్తి
[మార్చు]ఆమె తొలి వంటపుస్తకం, కొన్నిసార్లు “బెంగాలీలో తొలి వంట పుస్తకం” అని పిలవబడే అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్, 1902లో ప్రచురితమైంది.[3][4] తక్కువ ధరలో లభించే కూరగాయలను సమర్థవంతంగా ఉపయోగించాలని ప్రోత్సహిస్తూ, “ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేయడం మంచి ఆహారానికి హామీ కాదు” అని ఆమె తన పాఠకులను హెచ్చరించింది.[5] ఆమె రెండో శాకాహార వంటపుస్తకాన్ని, తరువాత మాంసాహార వంటకాలతో కూడిన మరో రెండు వంటపుస్తకాలను ప్రచురించింది. ఆమె తరువాతి వంటపుస్తకాలు అస్సాం వంటకాలు, ఊరగాయలు, నిల్వ ఆహారాలపై దృష్టి పెట్టాయి.[2]
1897 నుంచి ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి వంటకాలను కలిగిన పుణ్య అనే మహిళల పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించింది.[6]
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి 1891లో అస్సామీ భాషా రచయిత, సాహిత్య ప్రతినిధి లక్ష్మీనాథ్ బెజ్బరువాను వివాహం చేసుకుంది. వారికి నలుగురు కుమార్తెలు జన్మించారు; వారిలో ఒకరు చిన్న వయసులోనే మరణించారు. వారికి ఐదుగురు మనుమరాళ్లు, ఒక మనుమడు, పదకొండు మునిమనుమలు ఉన్నారు.[7] ఆమె వంటకాలను పుస్తక రూపంలో ప్రచురించమని భర్త ప్రోత్సహించాడు. ప్రజ్ఞాసుందరి దేవి 1950లో మరణించింది. ఆమె మనుమరాలు ఇరా ఘోష్, అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ తాజా సంచికకు జీవితచరిత్ర పరిచయం రాసి, సమకాలీన కొలతలు, సూచనలతో దానిని నవీకరించింది.[2][8] మరో మనుమరాలు రీతా దేవి ప్రసిద్ధ ఒడిస్సీ నృత్యకారిణి.[9][10]
కుటుంబ వృక్షం
[మార్చు]గ్రంథసూచి
[మార్చు]వంట పుస్తకాలు
[మార్చు]- అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ (సంపుటి I) (“మాంసాహార, శాకాహార ఆహారం”; 1900) — আমিষ ও নিরামিষ আহার (প্রথম খণ্ড)
- అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ (సంపుటి II) (1903) — আমিষ ও নিরামিষ আহার (দ্বিতীয় খণ্ড)
- అమిష్ ఓ నిరామిష్ ఆహార్ (సంపుటి III) (1907) — আমিষ ও নিরামিষ আহার (তৃতীয় খণ্ড)
మహిళల పత్రిక
[మార్చు]- పుణ్య (“పుణ్యం”, 1897) — পুণ্য
గమనికలు
[మార్చు]- ↑ Bengali: প্রজ্ঞাসুন্দরী দেবী, Bengali pronunciation: [pɾoɡːaʃund̪ɔɾi d̪ebi]; Assamese: প্ৰজ্ঞাসুন্দৰী দেৱী, Assamese pronunciation: [pɹɔɡjãxundɔɹi dɛwi]; ప్రజ్ఞాసుందరి దేబి, ప్రగ్యా సుందరి దేవి, ప్రజ్ఞా సుందరి దేవి, ప్రజ్ఞాసుందరి బెజ్బరువా అని కూడా రాస్తారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Utsa Ray, Culinary Culture in Colonial India (Cambridge University Press 2015): 63. ISBN 9781107042810
- 1 2 3 Devapriya Roy, "Cooking with Pragyasundari: A woman of the Tagore household tells you how to make bhapa ilish" The Indian Express (8 October 2017).
- ↑ Ronojoy Sen, "Tagores We Didn't Know About" Times of India (8 May 2010).
- ↑ Pragyasundari Devi, Amish O Niramish Ahar (1902), via Archive.org

- ↑ Sudeshna Banerjee, "Kitchen Queens" The Telegraph (May 11, 2012).
- ↑ Utsa Ray, "Aestheticizing Labour: An affective discourse of cooking in colonial Bengal" South Asian History and Culture 1(1)(January 2010): 60–70.
- ↑ Chitra Deb, Women of the Tagore Household (Penguin UK 2010). ISBN 9789352141876
- ↑ Uttara Debi, "Women, Community, and the Material Culture of Food" in Nandana Dutta, ed., Communities of Women in Assam: Being, Doing and Thinking Together (Routledge 2015): 244. ISBN 9781317328704
- ↑ Rupalim Patgiri, "Ritha Devi: Carrying forward the Legacy" Enajori.
- ↑ Amisha Padnani, "Ritha Devi, Who Revived Indian Classical Dance, 92" New York Times (24 September 2017): 24N. ]
- Pages with Bengali IPA
- Pages using embedded infobox templates with the title parameter
- Biography template using pronunciation
- Pages using infobox person with conflicting parameters
- Articles containing Assamese-language text
- Pages with Assamese IPA
- 1950 మరణాలు
- 1872 జననాలు
- 19వ శతాబ్దపు బెంగాలీ ప్రజలు
- బెంగాలీ హిందువులు
- 20వ శతాబ్దపు బెంగాలీ ప్రజలు
- భారతీయ మహిళా సంపాదకులు
- భారతీయ సంపాదకులు
- ఠాగూర్ కుటుంబం
- భారతీయ వంటపుస్తక రచయితలు
- బెంగాలీ భాషా రచయితలు
- 20వ శతాబ్దపు భారతీయ పాత్రికేయులు
- 20వ శతాబ్దపు భారతీయ మహిళా పాత్రికేయులు
- భారతీయ పత్రికా సంపాదకులు
- 20వ శతాబ్దపు భారతీయ మహిళా రచయితలు
- పశ్చిమ బెంగాల్కు చెందిన మహిళా రచయితలు
- బ్రిటిష్ భారతదేశానికి చెందిన రచయితలు