ప్రీమెన్స్ట్రువల్ డిస్ఫోరిక్ డిజార్డర్
| Premenstrual dysphoric disorder | |
|---|---|
| ఇతర పేర్లు | Late luteal phase dysphoric disorder |
| దస్త్రం:Premenstrualdd hero.png | |
| Artistic depiction of PMDD | |
| ప్రత్యేకత | Psychiatry |
| లక్షణాలు | Sadness, irritability, trouble focusing, low energy, abdominal cramps, breast tenderness[1] |
| సంక్లిష్టతలు | Suicide[1] |
| సాధారణ ప్రారంభం | Reproductive age[2] |
| కారణాలు | Unknown[1] |
| ప్రమాద కారకములు | Trauma, anxiety disorders, smoking, obesity, family history[2] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | Based on symptoms[3] |
| భేదాత్మక రోగనిర్థారణ పద్ధతి | Premenstrual syndrome, dysmenorrhea, depression, anxiety disorder, low thyroid[4][2] |
| చికిత్స | Lifestyle change, counselling, medication[2] |
| ఔషధం | Hormone therapy, SSRIs, danazol[2] |
| తరుచుదనము | ~4% of menstruating women[4] |
ప్రీమెన్స్ట్రువల్ డైస్ఫోరిక్ డిజార్డర్ (PMDD) అనేది ప్రీమెన్స్ట్రల్ సిండ్రోమ్ (PMS) యొక్క తీవ్రమైన రూపం, ఇది పనితీరులో జోక్యం చేసుకుంటుంది.[4][1] ఈ లక్షణాలలో విచారం, చిరాకు, దృష్టి కేంద్రీకరించడంలో ఇబ్బంది, తక్కువ శక్తి, కడుపు తిమ్మిరి, రొమ్ము సున్నితత్వం ఉండవచ్చు.[1] పీరియడ్ ప్రారంభానికి ఒకటి లేదా రెండు వారాల ముందు మొదలవుతుంది, పీరియడ్ ప్రారంభమైన తర్వాత రెండు రోజుల్లో లక్షణాలు మెరుగుపడతాయి.[1] సంక్లిష్టతలు ఆత్మహత్య కావచ్చు.[1]
కారణం తెలియదు.[1] ప్రమాద కారకాలలో గత గాయం, ఆందోళన రుగ్మతలు, ధూమపానం, ఊబకాయం, కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నాయి. అంతర్లీన యంత్రాంగం హార్మోన్ల మార్పులు లేదా మెదడు రసాయన సెరోటోనిన్ కలిగి ఉండవచ్చు.[1] PMDD మొదట 2013 లో DSM-5 లో నిస్పృహ రుగ్మతగా జాబితా చేయబడింది.[4] 11 ప్రధాన లక్షణాలలో కనీసం 5 లక్షణాలు ఉండటం మీద రోగ నిర్ధారణ ఆధారపడి ఉంటుంది, మానసిక మార్పులతో కూడిన లక్షణాలలో కనీసం ఒకటి ఉంటుంది.
చికిత్సలో వ్యాయామం, ఆహార మార్పులు, ఒత్తిడి నిర్వహణ లేదా మందులు వంటి జీవనశైలి మార్పులు ఉండవచ్చు. మందులలో సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్టేక్ ఇన్హిబిటర్స్ (ఎస్ఎస్ఆర్ఐఎస్) లేదా జనన నియంత్రణ మాత్రలు లేదా జిఎన్ఆర్హెచ్ అనలాగ్స్ ఉపయోగించి అండోత్సర్గము అణచివేత ఉండవచ్చు.[5] SSRIలు అత్యంత సాధారణ చికిత్స, ఎందుకంటే అవి కొన్ని దుష్ప్రభావాలతో బాగా పనిచేస్తాయి. NSAID లను శారీరక లక్షణాల కోసం ఉపయోగించవచ్చు.[1] ఇతర చర్యలు సమర్థవంతంగా లేకపోతే అండాశయాలను శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించవచ్చు .
PMDD ఒక సంవత్సరంలో ఋతుస్రావం స్త్రీల గురించి 2-6% ప్రభావితం చేస్తుంది.[4] ఇది రుతుస్రావం ఉన్న ఎవరికైనా సంభవించవచ్చు . 90% వరకు ఋతుస్రావం స్త్రీలు కొన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు, కానీ రోగ నిర్ధారణకు అవసరమైన సంఖ్య కంటే తక్కువగా ఉంటారు లేదా క్రియాత్మక బలహీనత ఉండదు.[3] ఋతుస్రావం ముందు లక్షణాల వివరణలు హిప్పోక్రేట్స్ రచనలలో కనీసం 400 BC నాటివి.[6]
సూచనలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Premenstrual dysphoric disorder (PMDD)". womenshealth.gov (in ఇంగ్లీష్). 12 July 2017. Archived from the original on 3 August 2020. Retrieved 4 March 2021. Archived 3 ఆగస్టు 2020 at the Wayback Machine
- 1 2 3 4 5 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Stat2021" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Reid2017" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 3 4 5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Association. 2013. pp. 155, 171–175.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Rap2013" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ O'Brien, P. M. Shaughn; Rapkin, Andrea; Schmidt, Peter J. (2007). The Premenstrual Syndromes: PMS and PMDD (in ఇంగ్లీష్). CRC Press. p. 1. ISBN 978-1-4356-2816-8. Archived from the original on 2021-07-09. Retrieved 2021-03-04. Archived 2022-10-13 at the Wayback Machine