Jump to content

ఫిలిప్పీన్ పెసో

వికీపీడియా నుండి
ఫిలిప్పీన్ పెసో
  • పీసో ఎన్జి పిలిపినాస్ (Filipino)
  • Error {{native name list}}: an IETF language tag in |tag2= is required (help)
  • Error {{native name list}}: an IETF language tag in |tag3= is required (help)
  • Error {{native name list}}: an IETF language tag in |tag4= is required (help)
NGC సిరీస్ ₱20 నాణెం (ముందు వైపు)
ISO 4217
CodePHP (numeric: 608)
Subunit0.01
Unit
Symbol₱‎
Denominations
Subunit
 1⁄100సెంటిమో (లేదా సెంటావో)
Banknotes
 Freq. used₱50, ₱100, ₱500, ₱1000
 Rarely used₱20, ₱200
Coins
 Freq. used25¢, ₱1, ₱5, ₱10, ₱20
 Rarely used1¢, 5¢, 10¢ (ప్రస్తుతం ముద్రించడం లేదు)
Demographics
User(s) Philippines
Issuance
Central bankఫిలిప్పీన్ ట్రెజరీ కరెన్సీ రిజర్వ్ ఫండ్ (1918-1949)
బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్
Printerసెక్యూరిటీ ప్లాంట్ కాంప్లెక్స్
Mintసెక్యూరిటీ ప్లాంట్ కాంప్లెక్స్
Valuation
Inflation1.8%[1]
 Sourceఫిలిప్పీన్ స్టాటిస్టిక్స్ అథారిటీ, నవంబరు 2025
 MethodCPI

ఫిలిప్పీన్ పీసో అనేది ఫిలిప్పీన్స్ అధికారిక కరెన్సీ. దీనిని ఫిలిపినోలో పీసో (ఫిలిప్పీన్ ఇంగ్లీష్: /ˈpɛsɔː/ PEH-saw, /ˈpiː-/ PEE--, బహువచనం పీసోస్; Filipino: పౌండ్ [ˈpisɔː, ˈpɪsɔː]; గుర్తు: ₱; కోడ్: PHP) అని పిలుస్తారు. దీనిని 100 సెంటిమోలుగా విభజించారు, వీటిని సెంటావోలు అని కూడా పిలుస్తారు.

పీసోకు "₱" అనే గుర్తు ఉంది. స్పానిష్ అమెరికా అంతటా ఉపయోగించే అసలు పీసో గుర్తు "$" స్థానంలో అమెరికన్ పాలన కాలంలో దీనిని ప్రవేశపెట్టారు.[2] ప్రత్యామ్నాయంగా "PHP", "PhP", "Php", లేదా కేవలం "P" అనే గుర్తులను ఉపయోగిస్తారు.

ఫిలిప్పీన్స్ ద్రవ్య విధానాన్ని 1949 జనవరి 3న ఆ దేశపు సెంట్రల్ బ్యాంక్‌గా స్థాపించబడిన బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ (BSP) నిర్వహిస్తుంది. ఇది దేశంలోని నోట్లు, నాణేలను తన సెక్యూరిటీ ప్లాంట్ కాంప్లెక్స్‌లో తయారు చేస్తుంది. ఇది తార్లాక్ లోని కాపాస్ లో గల న్యూ క్లార్క్ సిటీకి మారనుంది.[3][4]

చరిత్ర

[మార్చు]

ఫిలిప్పీన్ పీసో అనేది 16వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం వరకు మనీలా గాలియన్ల ద్వారా స్పానిష్ అమెరికా నుండి పెద్ద పరిమాణంలో తీసుకురాబడిన స్పానిష్ పీసో లేదా పీసెస్ ఆఫ్ ఎయిట్ నుండి ఉద్భవించింది. స్పానిష్ అమెరికాకు చెందిన వివిధ పీసోలు, అమెరికా, హాంగ్ కాంగ్ డాలర్లు, అలాగే చైనీస్ యువాన్, జపనీస్ యెన్ అన్నీ అదే స్పానిష్ పీసో లేదా డాలర్ నుండి ఉద్భవించాయి.[5][6][7]

వలసరాజ్యాల కాలానికి ముందున్న నాణేలు

[మార్చు]
Piloncitos, a type of coin used by the pre-colonial peoples of the archipelago
ద్వీపసమూహంలో వలసరాజ్యాల కాలానికి ముందున్న ప్రజలు ఉపయోగించిన ఒక రకమైన నాణెం పిలోన్సిటోస్

ప్రస్తుత ఫిలిప్పీన్స్‌లోని తెగల మధ్య, పొరుగు ద్వీపాల వ్యాపారులతో వలసరాజ్యాల కాలానికి పూర్వం జరిగిన వాణిజ్యం వస్తు మార్పిడి పద్ధతి ద్వారా జరిగేది. అయితే, వస్తు మార్పిడిలోని అసౌకర్యం, ఆ తర్వాత కొన్ని వస్తువులను మార్పిడి మాధ్యమంగా ఉపయోగించడానికి దారితీసింది. ద్వీపాలలో అనేక ప్రాంతాలలో పుష్కలంగా దొరికే బంగారం, స్థానిక నాణేల నిపుణులచే ఫిలిప్పీన్స్ ప్రాచీన ప్రజల తొలి నాణేలుగా పరిగణించబడే చిన్న పూసల లాంటి బంగారు బిట్స్ అయిన పిలోన్సిటోస్, బంగారు వస్తు మార్పిడి ఉంగరాల తయారీకి దారితీసింది.[8] భారతదేశం, ఇండోనేషియాతో వాణిజ్యం ద్వారా తీసుకురాబడిన రూపియా అసలు వెండి కరెన్సీ యూనిట్.

నేటికీ ఫిలిపినోలో మనుగడలో ఉన్న డబ్బుకు సంబంధించిన రెండు స్థానిక తగలోగ్ పదాలు సలాపి, బహుశా పెరా. సలాపి అనేది ఇసా (ఒకటి), రూపియా పదాల నుండి వచ్చిందని భావిస్తారు, ఇది తగలోగ్‌కి మార్చబడినప్పుడు లాపియాగా మారింది. ప్రత్యామ్నాయంగా, ఇది అరబిక్ పదం అష్రాఫీ (బంగారు నాణెం, పర్షియన్ పదం అష్రాఫీ చూడండి) లేదా సర్ఫ్ (డబ్బు, డబ్బు మార్పిడి) నుండి వచ్చి ఉండొచ్చు. పెరా అనే పదం మలయ్ పదం పెరాక్ (వెండి) నుండి వచ్చిందని భావిస్తారు. ఇది తగలోగ్/ఫిలిపినో భాషలో ప్రత్యక్ష జ్ఞాతి పదం (కాగ్నేట్) గా కూడా ఉంది. దీనిని పిలాక్ గా వ్యవహరిస్తారు. ప్రత్యామ్నాయంగా, ఇది స్పానిష్ పెసెటాకు చెందిన 10, 5 సెంటిమో నాణేల నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు, వీటిని పెర్రా గోర్డా, పెర్రా చికా అని పిలిచేవారు.

స్పానిష్ వలసరాజ్య కాలం

[మార్చు]
1726 నుండి 1770 వరకు స్పానిష్ అమెరికా నుండి దిగుమతి చేసుకున్న వెండి కొలుమ్నారియో పీసో
16 వెండి పీసోల విలువతో స్పానిష్ అమెరికా నుండి దిగుమతి చేయబడిన స్పానిష్ బంగారు ఓంజా లేదా 8 ఎస్క్యూడోల నాణెం

స్పానిష్ డాలర్ లేదా వెండి పీసో (విలువ ఎనిమిది రియల్స్) ను మొట్టమొదటగా 1521లో మాగెల్లాన్ యాత్ర ద్వారా ప్రవేశపెట్టారు. 1565లో మిగ్యుయెల్ లోపెజ్ డి లెగాస్పి ఫిలిప్పీన్స్‌ను జయించిన తర్వాత వీటిని పెద్ద పరిమాణంలో తీసుకువచ్చారు. స్పానిష్ పాలనలో స్థానిక సలాపి టోస్టన్ లేదా అర్ధ-పీసో నాణెంగా కొనసాగింది. అదనంగా, స్పానిష్ బంగారు ఓంజాలు లేదా ఎనిమిది-ఎస్క్యూడోల నాణేలు కూడా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. వీటి బరువు స్పానిష్ డాలర్‌తో సమానంగా ఉన్నప్పటికీ 16 వెండి పీసోల విలువను కలిగి ఉండేవి.[6]

వెండి ధర మరింత పడిపోవడంతో, 1877 నుండి మెక్సికన్ పీసో దిగుమతులు నిషేధించబడ్డాయి. 1877 లేదా అంతకు ముందు నాటి మెక్సికన్ పీసోలు మాత్రమే చట్టబద్ధంగా ఫిలిప్పీన్స్ ముద్రించిన పీసోలు, పీసో ఫ్యూర్టే నోట్లకు సమానంగా పరిగణించబడ్డాయి. అయితే, స్పెయిన్, దాని కాలనీలు సరైన బంగారు ప్రమాణాన్ని (గోల్డ్ స్టాండర్డ్) స్థాపించడంలో విఫలమయ్యాయి. ఆ విధంగా ఫిలిప్పీన్ పీసో, స్పానిష్ డ్యూరో (స్పెయిన్ "పీసో" లేదా ఐదు-పెసెటాల నాణెం) ఫిడ్యూసియరీ కాయిన్ (లేదా ఫియట్ కాయిన్) ప్రమాణానికి మారాయి; చెలామణిలో కొరత ఉన్నందున మెక్సికన్ పీసో కంటే ఎక్కువ విలువ కలిగిన ఈ రెండు నాణేలు బంగారు పీసోతో పోలిస్తే హెచ్చుతగ్గుల తగ్గింపుతో (ఫ్లక్చుయేటింగ్ డిస్కౌంట్‌తో) వర్తకం చేయబడ్డాయి.[9]

1898 తర్వాత యునైటెడ్ స్టేట్స్ వలస పరిపాలన ఈ "కల్పిత బంగారు ప్రమాణాన్ని (గోల్డ్ స్టాండర్డ్)" రద్దు చేసి, మెక్సికన్ పీసోల అపరిమిత దిగుమతికి అనుకూలంగా నిర్ణయం తీసుకుంది. దీంతో ఫిలిప్పీన్ పీసో వెండి ప్రమాణ (సిల్వర్ స్టాండర్డ్) కరెన్సీగా మారింది, దాని విలువ సగం బంగారు పీసోకు పడిపోయింది.

ఈ సంఘటనలకు సమాంతరంగా 1857లో ఫిలిప్పీన్స్‌లో కాసా డి మోనెడా డి మనీలా స్థాపన జరిగింది. 1861 నుండి స్పానిష్ ప్రమాణాల ప్రకారం (4-పీసోల నాణెం 0.875 బంగారంతో 6.766 గ్రాములు ఉంటుంది) బంగారు 1, 2, 4 పీసోల నాణేల ముద్రణ ప్రారంభమైంది. అలాగే 1864 నుండి స్పానిష్ ప్రమాణాల ప్రకారం (100 సెంటిమోలు 0.900 వెండితో 25.96 గ్రాములు ఉంటుంది; తరువాత 1881లో 0.835 వెండికి తగ్గించబడింది) ఫ్రాక్షనల్ 50, 20, 10-సెంటిమో వెండి నాణేల ముద్రణ కూడా ప్రారంభమైంది.

1897లో స్పెయిన్ రాజు అల్ఫోన్సో XIII ఛాతీ భాగం చిత్రంతో (బస్ట్) 1-పీసో వెండి నాణేలను, అలాగే ఫిలిప్పీన్స్‌లో చలామణి కోసం 1, 2-సెంటిమో డి పీసో నాణేలుగా 5, 10-సెంటిమో డి పెసెటా నాణేలను ప్రవేశపెట్టింది. స్పానిష్-ఫిలిప్పీన్ పీసో చలామణిలో ఉంది, 1904 వరకు ద్వీపాలలో చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యంగా కొనసాగింది, ఆ తర్వాత అమెరికన్ అధికారులు కొత్త US-ఫిలిప్పీన్ పీసోకు అనుకూలంగా వాటిని రద్దు చేశారు.[10]

ఫిలిప్పీన్స్‌లో చలామణి అయిన మొట్టమొదటి పేపర్ మనీ (కాగితపు కరెన్సీ) ఫిలిప్పీన్ పీసో ఫ్యూర్టే. దీనిని 1851లో ఆ దేశపు మొట్టమొదటి బ్యాంక్, ఎల్ బ్యాంకో ఎస్పానోల్ ఫిలిపినో డి ఇసాబెల్ II జారీ చేసింది. ఇది వెండి పీసోలు లేదా బంగారు ఓంజాలకు మార్చుకునే వీలు ఉండేది, 19వ శతాబ్దం చివర్లో చలామణిలో ఉన్న సుమారు 40,000,000 వెండి పీసోలతో పోలిస్తే దీని పరిమాణం (1,800,000 పీసోలు) చాలా తక్కువ.

అమెరికన్ వలస కాలం

[మార్చు]
యునైటెడ్ స్టేట్స్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (పాలనలో) 50 సెంటావోల వెండి నాణెం 1918లో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ముద్రించబడింది.
1907-1945లో జారీ చేసిన పది-సెంటావోల నాణెం.

యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫిలిప్పీన్స్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్న తర్వాత, యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాంగ్రెస్ 1903 ఫిలిప్పీన్ కాయిన్ చట్టాన్ని (ఫిలిప్పీన్ కాయినేజ్ యాక్ట్) ఆమోదించింది. ఇది 12.9 గ్రెయిన్స్ 0.900 మేలిమి (0.0241875 XAU) బంగారంతో కూడిన థియరిటికల్ బంగారు పీసోను (నాణెం రూపంలో ముద్రించబడలేదు) కరెన్సీ యూనిట్‌గా స్థాపించింది. ఈ యూనిట్ కచ్చితంగా U.S. డాలర్ విలువలో సగానికి సమానం.[11] 1934లో U.S. డాలర్ బంగారం కంటెంట్ తగ్గే వరకు బంగారంతో దాని పెగ్ నిర్వహించబడింది. U.S. డాలర్‌కి ₱2 పెగ్ 1946లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు నిర్వహించబడింది.

ఈ చట్టం మెక్సికన్ పీసో బరువు, నాణ్యతతో సమానమైన ఫిలిప్పీన్ వెండి పీసోల ముద్రణ, జారీకి అవకాశం కల్పించింది. దీని విలువ 50 సెంట్ల బంగారంగా ఉండి, ఇన్సులర్ ట్రెజరీలో (ట్రెజరీ ద్వీపంలో) బంగారంగా మార్చుకోవడానికి వీలు కల్పించబడింది. ఈ వెండి పీసోను ప్రజలందరి మధ్య ఏకైక చెలామణి మాధ్యమంగా చేయాలన్నది చట్టం ఉద్దేశం. అలాగే, ఈ చట్టం అనుబంధ నాణేలు, చిన్న నాణేల ముద్రణకు, 2 పీసోల కంటే తక్కువ కాకుండా, 10 పీసోలకు మించకుండా (గరిష్ట డినామినేషన్ 1905 నుండి 500 పీసోలకు పెంచబడింది) వెండి సర్టిఫికెట్ల జారీకి అవకాశం కల్పించింది.

ముద్రించడానికి అనుమతించిన నాణేల మారకపు రేటును (పారిటీ) స్థిరంగా ఉంచడానికి బంగారు ప్రమాణ (గోల్డ్ స్టాండర్డ్) నిధిని ఏర్పాటు చేయడానికి కూడా చట్టం అవకాశం కల్పించింది. ఇన్సులర్ ప్రభుత్వం ఏడాదికి 4 శాతం మించని వడ్డీతో, జారీ చేసిన తేదీ నుండి ఒక సంవత్సరం లోపు చెల్లించాల్సిన తాత్కాలిక రుణ పత్రాలను జారీ చేయడానికి అధికారం ఇచ్చింది. ఈ మొత్తం ఒకేసారి 10 మిలియన్ డాలర్లు లేదా 20 మిలియన్ పీసోలను మించకూడదు.

యు.ఎస్. (US) ప్రాదేశిక యంత్రాంగం 1913, 1930 మధ్య కులియన్ కుష్టు వ్యాధిగ్రస్తుల కాలనీ నాణేలను కూడా జారీ చేసింది.

కామన్వెల్త్ కాలం

[మార్చు]
కామన్వెల్త్ కాలం నాటి 1944 ఫిలిప్పీన్స్ ఐదు సెంటావోల నాణెం.

1935లో ఫిలిప్పీన్స్ యు.ఎస్. కామన్వెల్త్‌గా మారినప్పుడు, ఫిలిప్పీన్ కామన్వెల్త్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ఆమోదించబడింది. నాణేల వెనుక భాగంలో U.S. ప్రాదేశిక ప్రాంతాల (టెరిటరీల) చిహ్నాల స్థానంలో దీనిని ఉంచారు, ముందు భాగంలో ఎటువంటి మార్పు చేయలేదు. ఈ ముద్ర (సీల్) చాలా చిన్న గద్దతో, పైకి చూపిన రెక్కలతో కూడి ఉంటుంది. ఇది పైన "కామన్వెల్త్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్" అని చదివే స్క్రోల్ (రిబ్బన్ లాంటి నిర్మాణం) కింద, కోణాల మూలలతో కూడిన కవచంపై (షీల్డ్) ఆసీనురాలై ఉంటుంది. ఇది చాలా రద్దీగా ఉండే ప్యాటర్న్ (డిజైన్), చాలా వరకు తక్కువ ఆకర్షణీయంగా పరిగణించబడుతుంది.

రిపబ్లిక్ చట్టం నంబర్ 265 ద్వారా 1949 జనవరి 3న సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్ (ఇప్పుడు బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్) స్థాపించబడింది. ఇది దేశ బ్యాంకింగ్, క్రెడిట్ వ్యవస్థను నిర్వహించే అధికారాన్ని పొందింది. ఈ చట్టం కింద, ఫిలిప్పీన్ కరెన్సీ ముద్రణ, నాణేల తయారీకి సంబంధించిన అన్ని అధికారాలు CBP కి ఇవ్వబడ్డాయి. దీంతో బ్యాంక్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్ ఐలాండ్స్, ఫిలిప్పీన్ నేషనల్ బ్యాంక్ వంటి బ్యాంకులు కరెన్సీని జారీ చేసే హక్కులను కోల్పోయాయి.[12]

వ్యవసాయోత్పత్తి మందగించడం, అవసరమైన వస్తువుల దిగుమతి కారణంగా వాణిజ్య లోటు, వస్తువుల కొరతతో ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం వంటి యుద్ధానంతర సమస్యలను ఫిలిప్పీన్స్ ఎదుర్కొంది. దేశ అంతర్జాతీయ నిల్వలను నియంత్రించడానికి, సంరక్షించడానికి 1950లలో CBP స్థిర మారకపు వ్యవస్థను ప్రారంభించింది, ఇందులో పీసో అధికారిక మారకపు రేటును U.S. డాలర్‌కు ₱2 వద్ద ఉంచేలా వివిధ చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి.[13]

1967లో, నాణేలు ఇంగ్లీష్‌కు బదులుగా ఫిలిపినో భాషా పదజాలాన్ని స్వీకరించాయి. ఆ తర్వాత 1969లో నోట్లు కూడా దీనిని అనుసరించాయి. అందువల్ల నాణేలు, నోట్లపై కనిపించే కరెన్సీ పేర్లు ఆంగ్లంలోని సెంటావో, పీసో నుండి ఫిలిపినోలోని సెంటిమో, పీసోకి మారాయి. అయితే, దైనందిన సంభాషణలో ఫిలిపినోలు సెంటావో అనే పదాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.

కొత్త బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్‌కు పునర్వ్యవస్థీకరణ

[మార్చు]

1990లలో సానుకూల రాజకీయ, ఆర్థిక పరిణామాలు ద్రవ్యోల్బణాన్ని స్థిరంగా ఉంచే లక్ష్యానికి విరుద్ధంగా ఉన్న సెంట్రల్ బ్యాంక్ భారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ఒక అవకాశం కల్పించాయి, అలాగే తదుపరి ఆర్థిక సరళీకరణకు మార్గం సుగమం చేశాయి. 1993 జూన్ 14 నాటి కొత్త సెంట్రల్ బ్యాంక్ చట్టం (రిపబ్లిక్ చట్టం నెం 7653) పాత CBP స్థానంలో కొత్త బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ (BSP) ను ఏర్పాటు చేసింది. ఇది ధరల స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడానికి స్పష్టంగా నిర్దేశించబడింది, ప్రభుత్వ జోక్యం నుండి దాన్ని నిరోధించడానికి ఆర్థిక, పరిపాలనా స్వయంప్రతిపత్తిని పొందింది. ఇది, వివిధ విదేశీ మారకపు నిబంధనల తదుపరి సరఫరాతో పాటు, ఫిలిప్పీన్ పీసోను పూర్తిగా ఫ్లోటింగ్ (సవరించగల) మారకపు రేటు వ్యవస్థలో ఉంచుతుంది. వస్తువులు, సేవలపై స్థిరమైన ద్రవ్యోల్బణ రేటును అలాగే ఎగుమతులకు నిధులు సమకూర్చడానికి తగినంత అంతర్జాతీయ నిల్వలను నిర్వహించే BSP సామర్థ్యం ఆధారంగా విదేశీ కరెన్సీలతో పీసో వర్తకం చేసే స్థాయిని మార్కెట్ నిర్ణయిస్తుంది. అధికారిక మార్కెట్లు ఇప్పుడు నిజమైన సరఫరా, డిమాండ్‌ను ప్రతిబింబిస్తున్నందున గతంలో కనిపించిన బ్లాక్ మార్కెట్ మారకపు రేట్లు ఇప్పుడు లేవు.[14]

అప్పటి నుండి ఫిలిప్పీన్ పీసో U.S. డాలర్‌తో పోలిస్తే 1993 నుండి 1999 వరకు ₱24-46, 2000 నుండి 2009 వరకు ₱40-56, 2010 నుండి 2019 వరకు ₱40-54 పరిధిలో వర్తకం చేయబడింది. పీసో గురించి 1903-1934 మునుపటి నిర్వచనం 12.9 గ్రెయిన్స్ 0.9 బంగారం (లేదా 0.0241875 XAU) ఇప్పుడు 2025 ఏప్రిల్ నాటి బంగారు ధరల ఆధారంగా ₱4,206.088 విలువైనది.[15]

వివిధ డినామినేషన్ల పేర్లు

[మార్చు]

అతిచిన్న కరెన్సీ యూనిట్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో సెంటావో అని పిలుస్తారు (స్పానిష్ పదం సెంటావో నుండి). 1967లో "పిలిపినో సిరీస్" ఆమోదించిన తర్వాత, ఇది అధికారికంగా ఫిలిపినోలో సెంటిమోగా (స్పానిష్ పదం సెంటిమో నుండి) పిలువబడుతుంది.[16] అయినప్పటికీ, "సెంటావో", దానికి సంబంధించిన స్థానిక అక్షరక్రమాలైన సింటాబో, సెంటాబో ఇప్పటికీ తగలోగ్ భాషలో పర్యాయపదాలుగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. ఇతర ఫిలిప్పీన్ భాషలలో సెంటిమో కంటే సెంటావో అనే పదానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఈ భాషల్లో అబక్నాన్,[17] బికోల్,[18] సెబువానో,[19][20] కుయోనోన్,[21] ఇలోకానో,[22] వరయ్ ఉన్నాయి.[17] చవాకానో భాషలో, సెంటావోలను సెన్స్ అని పిలుస్తారు (దీనిని séns అని కూడా రాస్తారు).[23]

తరువాతి కాలంలో సెంటావోల వినియోగం తగ్గక ముందు 20వ శతాబ్దంలో వివిధ సెంటావో-డినామినేషన్ నాణేలను పిలవడానికి తగలోగ్ భాషా పదాలు సర్వసాధారణంగా ఉండేవి.[24]

  • అర్ధ-సెంటావో నాణేన్ని కుసింగ్ అని, 1-సెంటావో నాణేన్ని ఇసాంగ్ పెరా లేదా సంపెరా అని పిలిచేవారు.
  • 5, 10, 25, 50 సెంటావోల నాణేలను వాటి స్పానిష్ పేర్లయిన సింకో, డియెస్, బెంటెసింకో, సింక్వెంటా అని పిలిచేవారు. అంతేకాకుండా, 50-సెంటావోల నాణేన్ని సలాపి అని కూడా పిలిచేవారు.
  • "ఒక్కొక్కటి 1 పీసో", "ఒక్కొక్కటి 50 సెంటావోలు", "ఒక్కొక్కటి 1 సెంటావో" అనే పదాలను వరుసగా మామిసో, మనలాపి, మామెరా అని వ్యక్తపరచవచ్చు.

నాణేలు

[మార్చు]

ఫిలిప్పీన్స్‌కు నాణేలను సరఫరా చేయడం కోసం స్పానిష్ పరిపాలన 1857లో కాసా డి మోనెడా డి మనీలా (లేదా మనీలా నాణేల ముద్రణాలయం) ని ప్రారంభించింది. ఇది 10 సెంటిమోలు, 20 సెంటిమోలు, 50 సెంటిమోల వెండి నాణేలను; 1 పీసో, 2 పీసోలు, 4 పీసోల బంగారు నాణేలను ముద్రించింది.

అమెరికన్ ప్రభుత్వం 1903 ఫిలిప్పీన్ కాయిన్ చట్టం ప్రకారం యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని తన ముద్రణాలయాలలో నాణేలను ముద్రించింది. వీటిలో అర్ధ సెంటావో, ఒక సెంటావో, ఐదు సెంటావోల డినామినేషన్లతో కూడిన బేస్-మెటల్ (సాధారణ లోహాలతో చేసిన) నాణేలు; 10 సెంటావోలు, 20 సెంటావోలు, 50 సెంటావోలు, 1 పీసో డినామినేషన్లతో కూడిన వెండి నాణేలు ఉన్నాయి. నాణేలను ఫిలిప్పీన్స్‌లో ముద్రించడం మరింత ఆర్థికంగా, సౌకర్యవంతంగా ఉంటుందని వారు చివరకు భావించారు, అందుకే 1920లో మనీలా ముద్రణాలయాన్ని తిరిగి తెరిచారు. ఇది కామన్వెల్త్ శకం వరకు 1⁄2 సెంటావో, రెగ్యులర్-ఇష్యూ 1-పీసో నాణేలను (జ్ఞాపకార్థ 1-పీసో నాణేలను 1936లో ముద్రించారు) మినహాయించి నాణేలను ఉత్పత్తి చేసింది.

1937లో, గద్ద-కవచంతో కూడిన వెనుక వైపు డిజైన్ (ఈగిల్-అండ్-షీల్డ్ రివర్స్ డిజైన్) ఫిలిప్పీన్స్ కామన్వెల్త్ కోట్-ఆఫ్-ఆర్మ్స్‌గా మార్చబడింది, "యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా" అనే శాసనం అలాగే ఉంచబడింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, జపనీస్ ఆక్రమణ కారణంగా 1942 నుండి 1943 వరకు ఎటువంటి నాణేలు ముద్రించబడలేదు. నాణేల ముద్రణ మళ్ళీ కామన్వెల్త్ ఆధ్వర్యంలో చివరిసారిగా 1944-45లో తిరిగి ప్రారంభమైంది. 1949 నుండి 1957 వరకు సెంటావో-డినామినేషన్ ఫ్రాక్షనల్ నోట్ల జారీ తర్వాత 1958లో మాత్రమే నాణేల ముద్రణ మళ్ళీ ప్రారంభమైంది.

ప్రస్తుత సిరీస్ అయిన న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ సిరీస్ 2017 నవంబర్ 30న ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇందులో నికెల్ పూత గల స్టీల్ 1, 5, 25 సెంటిమో, 1, 5, 10-పీసో నాణేలు ఉన్నాయి. 2019 డిసెంబర్‌లో, ద్విలోహ (బైమెటాలిక్) పూత గల స్టీల్ 20-పీసోల నాణెం ప్రవేశపెట్టబడింది.[25] గుండ్రని స్టీల్ 5-పీసో నాణెం 1-పీసో, 10-పీసోల మాదిరిగానే ఎక్కువగా కనిపిస్తోందని వచ్చిన అనేక ఫిర్యాదులకు ప్రతిస్పందనగా సవరించబడిన తొమ్మిది వైపుల (నొనాగోనల్) ఆకృతిలో ఉండే 5-పీసోల నాణేన్ని కూడా జారీ చేశారు.

P0.25 (~$0.005) ఆపై తక్కువ డినామినేషన్ గల నాణేలు ఇప్పటికీ జారీ చేయబడుతున్నాయి కానీ వీటిని ఇబ్బందికరమైనవిగా పరిగణించడం ఎక్కువైంది. ఒక పీసో కంటే తక్కువ విలువ ఉన్న అన్ని నాణేలను రద్దు చేసి ఉపసంహరించుకోవాలనే ప్రతిపాదనలను ప్రభుత్వం, BSP తిరస్కరించాయి.[26]

న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ సిరీస్ (2017–2019)
చిత్రం విలువ సాంకేతిక కొలతలు వివరణ జారీ
ప్రారంభం
ముందు వైపు వెనుక వైపు వ్యాసం
(మి.మీ)		 మందం
(మి.మీ)		 బరువు
(గ్రా)		 కూర్పు అంచు ముందు వైపు వెనుక వైపు
1¢ 15.00 1.54 1.90 నికెల్ పూత గల స్టీల్ నునుపుగా మూడు నక్షత్రాలు, సూర్యుడు;
విలువ; ముద్రించిన సంవత్సరం;
అక్షరాలు:
REPUBLIKA NG PILIPINAS		 క్సాంతోస్టెమన్ వెర్డుగోనియానస్ (మంగ్కోనో);
BSP లోగో		 2017 నవంబర్ 30
5¢ 16.00 1.60 2.20 రీడెడ్ (అంచులు చెక్కిన) హోయా ప్యూబికాలిక్స్[27] (కపాల్-కపాల్ బాగింగ్);
BSP లోగో
25¢ 20.00 1.65 3.60 నునుపుగా డిల్లేనియా ఫిలిప్పినెన్సిస్ (కట్మోన్);
BSP లోగో
₱1 23.00 2.05 6.00 ఇంటరప్టెడ్ రీడింగ్ (మధ్యమధ్యలో అంచులు చెక్కిన) జోస్ రిజాల్;
విలువ; ముద్రించిన సంవత్సరం;
అక్షరాలు: REPUBLIKA NG PILIPINAS		 వాండా సాండేరియానా (వాలింగ్-వాలింగ్);
BSP లోగో		 2018 మార్చి 26
₱5 25.00 2.20 7.40 నునుపుగా ఆండ్రెస్ బోనిఫాసియో;
విలువ; ముద్రించిన సంవత్సరం; అక్షరాలు:
REPULBIKA NG PILIPINAS		 స్ట్రాంగిలోడాన్ మాక్రోబోట్రిస్ (తాయాబాక్);
BSP లోగో; మైక్రోలెటరింగ్ (సూక్ష్మ అక్షరాలు):
BANGKO SENTRAL NG PILIPINAS		 2017 నవంబర్ 30
25.00
(తొమ్మిది భుజాలు (నొనాగోనల్))		 2019 డిసెంబర్ 17
₱10 27.00 2.05 8.00 రీడెడ్ లెటరింగ్ (అంచుపై అక్షరాలు):
BANGKO SENTRAL NG PILIPINAS		 అపోలినారియో మాబిని;
విలువ; ముద్రించిన సంవత్సరం;
అక్షరాలు: REPUBLIKA NG PILIPINAS		 మెడినిల్లా మాగ్నిఫికా (కపా-కపా);
BSP లోగో; మైక్రోలెటరింగ్ (సూక్ష్మ అక్షరాలు):
BANGKO SENTRAL NG PILIPINAS		 2017 నవంబర్ 30
₱20 30.00 2.10 11.50 వెలుపలి వలయం:
కంచు పూత గల స్టీల్		 అక్షరాలు:
BSP ԀSꓭ BSP
ԀSꓭ BSP ԀSꓭ		 మాన్యుయెల్ క్యూజోన్;
విలువ; ముద్రించిన సంవత్సరం;
అక్షరాలు: REPUBLIKA NG PILIPINAS		 స్కైఫిఫోరా హైడ్రోఫిలాసియా (నిలాడ్);
BSP లోగో; మలకానాంగ్ ప్యాలెస్;
మైక్రోలెటరింగ్ (సూక్ష్మ అక్షరాలు):
BANGKO SENTRAL NG PILIPINAS		 2019 డిసెంబర్ 17
లోపలి వలయం:
నికెల్ పూత గల స్టీల్
మూస:Standard coin table notice

నోట్లు

[మార్చు]
1951లో ప్రవేశపెట్టిన ఇంగ్లీష్ సిరీస్ నుండి ఒక 100-పీసోల నోటు.

న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ (కొత్త తరం కరెన్సీ) సిరీస్

[మార్చు]

2007లో న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ (NGC) ప్రాజెక్ట్ అధికారిక కాన్సెప్చువలైజేషన్ (రూపొందించడం) ప్రక్రియ ద్వారా ప్రారంభమైనప్పుడు బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ (BSP) కొత్త డిజైన్ సిరీస్ (NDS) కు సంబంధించిన 12-సంవత్సరాల డీమోనిటైజేషన్ (రద్దు) ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. ఈ NGC ప్రాజెక్ట్ విభిన్న నేపథ్యాలు, ఆలోచనలు ఉన్న వ్యక్తుల కలయిక ఫలితంగా ఏర్పడింది: సెంట్రల్ బ్యాంకర్లు, కళాకారులు, టెక్నోక్రాట్‌లు, చరిత్రకారులు, కమ్యూనికేషన్ నిపుణులు, కరెన్సీ ప్రింటర్లు భద్రతా లక్షణాలను మరింత మెరుగుపరచడానికి, మన్నికను పెంచడానికి ఒకచోట చేరారు. ఇక్కడే నేపథ్య కంటెంట్, డిజైన్‌లు, భద్రతా ఫీచర్‌లు క్షుణ్ణంగా పరిశీలించబడ్డాయి, అంచనా వేయబడ్డాయి. ఈ ప్రక్రియను మానిటరీ బోర్డ్ (MB) సంప్రదింపులతో, తదనంతరం BSP గవర్నర్, ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడి ఆమోదంతో BSPకి చెందిన న్యూమిస్మాటిక్ కమిటీ (Num Com) చేపట్టింది.[28][29]

2016 ఫిబ్రవరి నాటికి, BSP ముదురు మావ్ (లేత ఊదా) లేదా వైలెట్ రంగులో ఉండే కొత్త 100-పీసోల నోట్లను చెలామణి చేయడం ప్రారంభించింది. 1000 పీసోల నోటు, 100 పీసోల నోటు రంగులు ఒకేలా ఉండటంతో, "వాటి మధ్య తేడాను సులభంగా గుర్తించడానికి వీలుగా రంగును మార్చాలని ప్రజల నుండి వచ్చిన సూచనలకు ప్రతిస్పందనగా" ఈ మార్పు చేశారు. ప్రజలు పాత 100 పీసోల (తక్కువ రంగులో ఉండే న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ నోట్లు) నోట్లను కూడా ఉపయోగించవచ్చు, ఎందుకంటే అవి ఇప్పటికీ ఆమోదయోగ్యమే.[30]

2019లో, బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ (BSP) 20-పీసోల నాణేన్ని ప్రవేశపెట్టింది. కాలక్రమంలో ఇది 20-పీసోల నోటును పూర్తిగా భర్తీ చేస్తుంది. 20-పీసోల నోటు ముద్రణకు సంబంధించిన మెటీరియల్స్ పూర్తయ్యే వరకు దాని ఉత్పత్తి కొనసాగింది; అయితే ఈ నోట్లు ఇప్పటికీ చట్టబద్ధమైన కరెన్సీగానే చెలామణిలో ఉంటాయి. చిరిగిన, పాడైన నోట్లను చెలామణి నుండి తొలగించడం ద్వారా అవి క్రమంగా కనుమరుగవుతాయి.[31][32]

న్యూ జనరేషన్ కరెన్సీ సిరీస్ (2010; 2020)
డిజైనర్లు: స్టూడియో 5 డిజైన్స్, డిజైన్ సిస్టమాట్
చిత్రం విలువ కొలతలు
(మి.మీ)		 ప్రధాన
రంగు		 వివరణ జారీ
ముందు వైపు వెనుక వైపు ముందు వైపు వెనుక వైపు
₱20 160 × 66 నారింజ మాన్యుయెల్ ఎల్. క్యూజోన్;
ఫిలిపినోను జాతీయ భాషగా ప్రకటించడం;
మలకానాంగ్ ప్యాలెస్		 రైస్ టెర్రస్, బనాయ్;
పారడాక్సురస్ హెర్మాఫ్రోడిటస్;
కార్డిల్లెరాస్ నేత డిజైన్		 నవంబరు 2010
₱50 ఎరుపు సెర్గియో ఒస్మేనా;
మొదటి ఫిలిప్పీన్ అసెంబ్లీ;
లేటే ల్యాండింగ్		 తాల్ సరస్సు, బాటంగాస్;
కారంక్స్ ఇగ్నోబిలిస్;
బాటంగాస్ ఎంబ్రాయిడరీ డిజైన్		 నవంబరు 2010
2020 జూలై 29
₱100 వైలెట్ మాన్యుయెల్ రోక్సాస్;
పాత సెంట్రల్ బ్యాంక్ భవనం;
మూడవ రిపబ్లిక్ ప్రారంభోత్సవం		 మేయోన్ అగ్నిపర్వతం, అల్బే;
రింకోడాన్ టైపస్;
బికోల్ టెక్స్‌టైల్ డిజైన్		 నవంబరు 2010
మావ్ (లేత ఊదా) 2015 ఏప్రిల్ 11
2020 జూలై 29
₱200 ఆకుపచ్చ డియోస్డాడో మకాపాగల్;
EDSA II విప్లవం;
అగ్యునాల్డో పుణ్యక్షేత్రం, కావిట్;
బరసోయిన్ చర్చి, మలోలోస్		 చాక్లెట్ హిల్స్, బోహోల్;
టార్సియస్ సిరిక్టా;
విసయాస్ నేత డిజైన్		 నవంబరు 2010
పైన పేర్కొన్న విధంగానే కానీ సవరించిన మూలాంశాలతో (మోటిఫ్‌లతో):
స్వాతంత్ర్య ప్రకటన;
మలోలోస్ కాంగ్రెస్		 2017 డిసెంబర్ 5
2020 జూలై 29
₱500 పసుపు కొరాజోన్, బెనిగ్నో అక్వినో జూనియర్;
EDSA I విప్లవం;
బెనిగ్నో అక్వినో స్మారక చిహ్నం, మకాటి		 సబ్‌టెర్రేనియన్ అండర్‌గ్రౌండ్ రివర్,
ప్యూర్టో ప్రిన్సెసా, పలావాన్;
టానిగ్నాథస్ లూసియోనెన్సిస్;
దక్షిణ ఫిలిప్పీన్స్ వస్త్ర డిజైన్		 నవంబరు 2010
2020 జూలై 29
₱1000 నీలం జోస్ అబాద్ శాంటోస్, విసెంటే లిమ్
, జోసెఫా లానెస్ ఎస్కోడా;
ఫిలిప్పీన్ సెంటెనియల్ (శతాబ్ది);
మెడల్ ఆఫ్ ఆనర్		 తుబ్బటాహా రీఫ్స్, సులు సముద్రం;
పింక్టాడా మాగ్జిమా;
మిండనావో టి'నలాక్ డిజైన్		 నవంబరు 2010
పైన పేర్కొన్న విధంగానే కానీ మెడల్ ఆఫ్ ఆనర్ లేకుండా 2017 డిసెంబర్ 5
2020 జూలై 29

జ్ఞాపకార్థ నోట్లు

[మార్చు]

ఫిలిప్పీన్స్ చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన సంఘటనలను స్మరించుకోవడానికి బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ జ్ఞాపకార్థ నోట్లను జారీ చేసింది.[33]

చలామణిలో ఉన్న డినామినేషన్‌ల వాటర్‌మార్క్ ప్రాంతంలో ఒక జ్ఞాపకార్థ ఓవర్‌ప్రింట్‌ను జోడించడం ద్వారా ఈ నోట్లను రూపొందించడం అత్యంత సాధారణ పద్ధతి. కింది డినామినేషన్లలో చెలామణిలో లేని, ప్రత్యేకంగా ముద్రించబడిన అధిక-డినామినేషన్ జ్ఞాపకార్థ నోట్లు కూడా ఉన్నాయి:

  • 2,000-పీసోలు: ఫిలిప్పీన్ స్వాతంత్ర్య ప్రకటన శతాబ్ది (సెంటెనియల్), 1998
  • 100,000-పీసోలు: ఫిలిప్పీన్ స్వాతంత్ర్య ప్రకటన శతాబ్ది (సెంటెనియల్), 1998
  • 5,000-పీసోలు: ఫిలిప్పీన్స్‌లో 2021 క్విన్‌సెంటెనియల్ (500వ వార్షికోత్సవ) వేడుకలు

ద్రవ్య విధానం

[మార్చు]

1949లో స్థాపించబడిన సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్ స్థానంలో, 1993 జూలై 3న బ్యాంకో సెంట్రల్ ఎన్జి పిలిపినాస్ (BSP) ఫిలిప్పీన్స్ సెంట్రల్ బ్యాంక్‌గా స్థాపించబడింది. దీని ప్రాథమిక ద్రవ్య విధాన లక్ష్యం "సమతుల్య, స్థిరమైన ఆర్థిక వృద్ధికి అనుకూలమైన తక్కువ, స్థిరమైన ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రోత్సహించడం." [34] [35] ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని (ఇన్‌ఫ్లేషన్ టార్గెటింగ్) సాధించడానికి, ద్రవ్య విధాన పద్ధతిని బహిరంగంగా ప్రకటిస్తారు. ఆ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి BSP ఈ ద్రవ్య విధాన సాధనాలను ఉపయోగిస్తుంది:

  • బ్యాంకుల నుండి BSP అరువు తీసుకునే పాలసీ రేటును (రెపో రేటు) సర్దుబాటు చేయడం;
  • లిక్విడిటీని (ద్రవ్య లభ్యతను) పెంచడానికి (లేదా తగ్గించడానికి) ప్రభుత్వం జారీ చేసే సెక్యూరిటీలను, BSP జారీ చేసే సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు (లేదా విక్రయించే) ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (ఓపెన్ మార్కెట్ కార్యకలాపాలు);
  • లిక్విడిటీని తగ్గించడానికి టర్మ్ డిపాజిట్లను (నిర్దిష్ట కాలవ్యవధితో కూడిన డిపాజిట్లు) అందించడం;
  • అవసరమైనప్పుడు బ్యాంకులకు లిక్విడిటీని అందించడానికి స్టాండింగ్ లిక్విడిటీ ఫెసిలిటీస్ (కనీస ద్రవ్య లభ్యత సదుపాయాలు);
  • రుణంగా ఇవ్వగలిగే మిగిలిన లిక్విడిటీని తగ్గించడానికి (లేదా పెంచడానికి) బ్యాంక్ రిజర్వ్ అవసరాలను (నిల్వ ఉంచుకోవాల్సిన కనీస నగదు) పెంచడం (లేదా తగ్గించడం).

ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలు లక్ష్యాలను మించినప్పుడు, పాలసీ రేట్లు, రిజర్వ్ అవసరాలను పెంచడం లేదా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను విక్రయించడం ద్వారా ద్రవ్యోల్బణాన్ని లక్ష్యానికి తీసుకురావడానికి "సంకోచ విధానం (కంట్రాక్షనరీ పాలసీ)" ద్వారా పరిష్కరించబడతాయి. ఈ చర్యలన్నీ లిక్విడిటీ తగ్గింపునకు దారితీస్తాయి. అదేవిధంగా ఆర్థిక నిరాశావాదం (ఎకనామిక్ పెసిమిజం) వల్ల తక్కువ ద్రవ్యోల్బణం ఏర్పడినప్పుడు, దాన్ని ఎదుర్కోవడానికి "విస్తరణ విధానం (ఎక్స్‌పాన్షనరీ పాలసీ)" అమలు చేస్తారు. ఇది వ్యతిరేక దశలను కలిగి ఉంటుంది - అంటే పాలసీ రేట్లు, రిజర్వ్ అవసరాలు తగ్గించడం లేదా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేయడం.

మారకపు రేట్లు

[మార్చు]

చారిత్రక మారకపు రేటు

[మార్చు]

1946 నుండి 1962 వరకు యు.ఎస్. డాలర్‌కు ₱2 గా ఉన్న అధికారిక మారకపు రేటు 1962లో ₱3.90 కి, 1970లో ₱6.43 కి తగ్గించబడింది. అయితే, ఈ కాలంలో బ్లాక్ మార్కెట్ మారకపు రేట్లు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ అధికారిక రేట్ల కంటే ఎక్కువగా ఉండేవి.

దీని తర్వాత అనేకసార్లు కరెన్సీ మూల్యహీనీకరణ (తరుగుదల) జరిగింది:

  • పీసో 1983లో ₱11.25 వద్ద ఉన్న డర్టీ ఫ్లోట్ (ప్రభుత్వ జోక్యంతో కూడిన మార్పిడి రేటు) నుండి 1984 నాటికి ఒక డాలర్‌కు ₱18 కి పడిపోయింది  [36] 1986లో ₱21 వద్ద వర్తకం చేయబడింది.
  • 1990ల ప్రారంభంలో, పీసో మళ్లీ ₱29కి పడిపోయింది, అయితే ఆ దశాబ్దం మధ్యలో ₱23–₱26 వరకు మెరుగుపడింది.
  • 1997 ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా, పీసో 1997 జూలైలోని ₱26 నుండి 1998లో ₱45 కి, 2001లో దాదాపు ₱50 కి పడిపోయింది. ఆ తర్వాత 2007 నాటికి ₱41 కి పెరిగింది.
  • 2010వ దశకంలో, ఇది 2012లో ₱40కి పెరిగి, ఆ తర్వాత 2018 నాటికి $/₱54 కి పడిపోయింది.
  • కోవిడ్-19 మహమ్మారి మధ్య, పీసో 2021లో ₱47 కు బలపడింది.
  • 2022లో, పీసో డాలర్‌కు ₱59కి పడిపోయింది, బహుశా ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దండయాత్ర ఆర్థిక ప్రభావం వల్ల ఇలా జరిగి ఉండవచ్చు.[citation needed]
  • 2026లో, ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా ఫిలిప్పీన్ పీసో ఒక U.S. డాలర్‌కు సుమారు ₱60–61 చారిత్రక కనిష్టానికి పడిపోయింది. మార్చి 19న, పీసో మొదటిసారిగా ₱60 మార్కును ఉల్లంఘించింది,[37] ఆపై ఏప్రిల్ 28న మరింత క్షీణించి మొదటిసారిగా ₱61 స్థాయిని దాటింది.[38]

అధికారిక మారకపు రేట్లు ఇప్పుడు రాజకీయ కారణాలకు బదులుగా మార్కెట్‌లోని సరఫరా, డిమాండ్‌ను ప్రతిబింబిస్తున్నందున, గతంలో కనిపించిన బ్లాక్ మార్కెట్ రేట్లు ఇప్పుడు ఉనికిలో లేవు.

డీమోనిటైజేషన్ (రద్దు)

[మార్చు]

ప్రభుత్వంలో అవినీతి, అక్రమాలను నిరోధించేందుకు ₱500, ₱1000 నోట్లను రద్దు చేయాలనే ప్రతిపాదన ప్రస్తుతం పరిశీలనలో ఉంది.[39][40] అయితే, BSP ప్రకారం, ఈ ప్రతిపాదన ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తుందని, ఇది అంత సులభమైన విషయం కాదని, మంచి కంటే ఎక్కువ నష్టం కలిగించవచ్చని పేర్కొంది.[41][42]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Consumer Price Index and Inflation Rate". www.psa.gov.ph.
  2. ↑ "Executive orders and proclamations issued by the governor-general. [1903]". UM Library Digital Collections. University of Michigan. 1903. p. 89. the original నుండి August 17, 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: August 17, 2020.
  3. ↑ "BSP launches design contest for new". CNN Philippines. the original నుండి June 11, 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: June 12, 2021.
  4. ↑ "The New BSP Complex Design Competition". www.bsp.gov.ph. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-06-24.
  5. ↑ "Bangko Sentral ng Pilipinas – BSP Notes and Coins – History of Philippine Money". www.bsp.gov.ph.
  6. 1 2 "Report of the Philippine commission to the President, January 31, 1900, page 142-149, Part IX: The Currency". 1900.
  7. ↑ Babones, Salvatore (April 30, 2017). "'The Silver Way' Explains How the Old Mexican Dollar Changed the World". The National Interest.
  8. ↑ Coinage of the Pre-Hispanic Era Evolution of Philippine Currency. Bangko Sentral ng Pilipinas. Retrieved on October 13, 2013.
  9. ↑ p31 https://www.researchgate.net/publication/231884087_The_philippine_currency_system_during_the_american_colonial_period_Transformation_from_the_gold_exchange_standard_to_the_dollar_exchange_standard
  10. ↑ "Dirhams to philippine peso al ansari today (AED/PHP)". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: December 19, 2020.
  11. ↑ Edwin Walter Kemmerer (2008). "V. The Fundamental Laws of the Philippine Currency reform". Modern Currency Reforms; A History and Discussion of Recent Currency Reforms in India, Porto Rico, Philippine Islands, Straits Settlements and Mexico. Macmillan. ISBN 978-1-4086-8800-7.
  12. ↑ "Republic Act No. 265". June 15, 1948. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 6, 2015.
  13. ↑ "p 33 Appendix of "BSP Working Paper Series No. 2008-02 – Adjustments in the Face of Peso Volatility: Perspective from the Past and Policy Directions" (PDF).
  14. ↑ "Bangko Sentral ng Pilipinas – About the Bank – History". www.bsp.gov.ph. the original నుండి November 23, 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: April 21, 2019.
  15. ↑ "XE Currency Converter; XAU to PHP". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 6, 2015.
  16. ↑ "History of Philippine Currency – Demonetized Coin Series". Bangko Sentral ng Pilipinas. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 2, 2016.
  17. 1 2 Voltaire Q. Oyzon & the National Network of Normal Schools. "Commerce". 3NS Corpora Project. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 2, 2016.
  18. ↑ "Bulan ni Balagtas". Planet Naga. April 5, 2009. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 2, 2016.[permanent dead link]
  19. ↑ "sentabo". Binisaya.com, English to Binisaya – Cebuano Dictionary and Thesaurus. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: August 27, 2011.
  20. ↑ Tom Marking (November 7, 2005). "Cebuano Study Notes" (PDF). LearningCebuano.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 2, 2016.
  21. ↑ Ester Ponce De Leon Timbancaya Elphick & Virginia Howard Sohn (September 5, 2015). "Pagsorolaten i' Cuyonon". Bisarang Cuyonon: The Official Language of Palawan. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 2, 2016.
  22. ↑ Precy Espiritu (1984). Let's Speak Ilokano. University of Hawaii Press. p. 224. ISBN 9780824808228.
  23. ↑ John M. Lipski & Salvatore Santoro (2000). "Zamboangueño Creole Spanish" (PDF). Comparative Creole Syntax: 1–40.[permanent dead link]
  24. ↑ Belvez, Paz M. (1999). Learn Filipino the Easy Way: For Foreigners & Non-Tagalog Speakers. Rex Bookstore. ISBN 9789712327513.
  25. ↑ "Bangko Sentral to create P20 coin". Rappler. July 17, 2019.
  26. ↑ "Scrapping lower-valued coins unfair to consumers". GMA News Online. December 4, 2008.
  27. ↑ "The Philippine New Generation Currency (NGC) Coin Series". youtube.com. November 30, 2017. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-03-26.
  28. ↑ "The Bangko Sentral ng Pilipinas' New Generation Currency Notes: Safeguarding the Integrity of the Philippine Currency" (PDF). Bsp.gov.ph. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: December 7, 2023.
  29. ↑ "The New Generation Currency Program of the Philippines (Bangko Sentral ng Pilipinas)". Bsp.gov.ph. March 26, 2010. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: June 5, 2012.
  30. ↑ Vera, Ben O. de (February 2016). "BSP releases new P100 bills". business.inquirer.net. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 4, 2016.
  31. ↑ "BSP releases new design for 5-peso coin and introduces 20-peso coin". GMA News. December 17, 2019. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: December 17, 2019.
  32. ↑ "BSP explains why P20 bill is missing from new 'enhanced' banknotes".
  33. ↑ "Bangko Sentral ng Pilipinas Coins And Notes - Commemorative Currency". www.bsp.gov.ph.
  34. ↑ "Bangko Sentral ng Pilipinas About the Bank". www.bsp.gov.ph.
  35. ↑ "Bangko Sentral ng Pilipinas Price Stability". www.bsp.gov.ph.
  36. ↑ "Philippine Peso Devalued 11 To A US Dollar". న్యూ స్ట్రెయిట్స్ టైమ్స్. June 23, 1983. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: February 6, 2014.
  37. ↑ Fuentes, Arthur (19 March 2026). "Peso breaches P60 to dollar level". ABS-CBN News. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 March 2026.
  38. ↑ Fuentes, Arthur (28 April 2026). "Peso breaches P61 to US dollar". ABS-CBN News. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 April 2026.
  39. ↑ Cigaral, Ian Nicolas (September 25, 2025). "Ex-finance chief: Phase out P500, P1,000 bills to deter graft". inquirer.net. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: October 14, 2025.
  40. ↑ Domingo, Katrina (October 14, 2025). "Gov't to study proposal on demonetization of P1000 bills to curb corruption: Malacañang". abs-cbn.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: October 14, 2025.
  41. ↑ Chan, Katherine (October 14, 2025). "Demonetizing large peso notes may harm economy, says BSP". bworldonline.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: October 14, 2025.
  42. ↑ Arceo, Niña Myka Pauline (October 14, 2025). "Demonetizing P1,000, P500 bills 'not so simple', says BSP". manilatimes.net. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: October 14, 2025.

గ్రంథ పట్టిక

[మార్చు]

బయటి లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఫిలిప్పీన్_పెసో&oldid=4819664" నుండి వెలికితీశారు