ఫైసల్ మసీదు
| ఫైసల్ మసీదు | |
|---|---|
فیصل مسجد | |
| |
| భౌగోళికాంశాలు: 33°43′47″N 73°2′14″E / 33.72972°N 73.03722°E | |
| ప్రదేశం | ఇస్లామాబాద్ |
| నిర్వహణ | అంతర్జాతీయ ఇస్లామిక్ యూనివర్సిటీ, ఇస్లామాబాద్ |
| నిర్మాణ సమాచారం | |
| వాస్తుశిల్పి | వేదత్ దలోకే |
| నిర్మాణ శైలి | ఆధునిక ఇస్లామిక్ |
| సామర్థ్యం | 3,00,000 మంది భక్తులు |
| మీనార్/మీనార్లు | 4 |
| మీనార్ ఎత్తు | 90 మీ (300 అడుగులు) |
| Construction cost | 120 మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లు |
ఫైసల్ మసీదు పాకిస్తాన్ జాతీయ మసీదు, ఇది దేశ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ ఉంది.[1][2] ఇది ప్రపంచంలోని ఆరవ అతిపెద్ద మసీదు, మార్గల్లా కొండల దిగువ భాగంలో ఉంది. దీనికి సౌదీ అరేబియా దివంగత రాజు ఫైసల్ పేరు పెట్టారు (r. 1964-75). టర్కిష్ వాస్తుశిల్పి వేదాత్ దలోకే రూపొందించిన ఈ మసీదు ఎనిమిది వైపుల కాంక్రీట్ షెల్ తో కూడిన సమకాలీన రూపకల్పనను కలిగి ఉంది. ఇది ఒక విలక్షణమైన బెడౌయిన్ టెంట్ రూపకల్పన నుండి ప్రేరణ పొందింది.[3]
పాకిస్తాన్లో ఒక ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణ అయిన ఈ మసీదు సమకాలీన, ప్రభావవంతమైన ఇస్లామిక్ వాస్తుశిల్పం ఒక అద్భుతమైన నిర్మాణం. ఆధునిక ఇస్లామిక్ వాస్తుశిల్పానికి ఒక కళాఖండంగా నిలిచే ఈ మసీదు, దేశ సాంస్కృతిక చరిత్రకు ప్రతీకగా నిలిచే పాకిస్తాన్ స్మారక చిహ్నం వంటి ప్రసిద్ధ ప్రదేశాలు నగరం ఆకర్షణను పెంచుతాయి.[4]
సౌదీ రాజు ఫైసల్ నుండి $28 మిలియన్ల గ్రాంటు అందిన తర్వాత 1976లో మసీదు నిర్మాణం ప్రారంభమైంది , ఈ మసీదుకు ఆయన పేరునే పెట్టారు.[5] అంతర్జాతీయ పోటీ తర్వాత టర్కిష్ వాస్తుశిల్పి వేదత్ దలోకే రూపొందించిన అసాధారణమైన డిజైన్ను ఎంపిక చేశారు.[6] సాధారణ గోపురం లేకుండా ఈ మసీదు బెడూయిన్ గుడారం ఆకారంలో ఉంటుంది, దీని చుట్టూ 90 మీటర్ల (300 అడుగుల) ఎత్తైన నాలుగు మినార్లు ఉన్నాయి. ఈ డిజైన్లో ఎనిమిది వైపుల గవ్వ ఆకారంలో వాలుగా ఉండే పైకప్పులు ఉన్నాయి, ఇవి 10,000 మంది భక్తులు ప్రార్థనలు చేయగల త్రిభుజాకార ప్రార్థనా మందిరాన్ని ఏర్పరుస్తాయి.[5]
ఈ నిర్మాణం కలిపి 130,000 చదరపు మీటర్ల (33 ఎకరాలు) చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉంది, ఈ మసీదు ఇస్లామాబాద్ భూభాగంలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది.[7] ఇది ఫైసల్ అవెన్యూ ఉత్తర చివరలో ఉంది, ఇది నగరం ఉత్తర చివర & హిమాలయాల పశ్చిమ పర్వత ప్రాంతమైన మార్గల్లా కొండల దిగువన ఉంది. ఇది జాతీయ ఉద్యానవనం సుందరమైన నేపథ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఎత్తైన భూభాగంలో ఉంది. 1986 నుండి 1993 వరకు సౌదీ అరేబియా మసీదులు స్వాధీనం చేసుకునే వరకు ఫైసల్ మసీదు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మసీదు ఉండేది. ఇది ఇప్పుడు సామర్థ్యం పరంగా ప్రపంచంలో ఆరవ అతిపెద్ద మసీదు. [8][9]
చరిత్ర
[మార్చు]1966లో పాకిస్తాన్లో అధికారిక పర్యటన సందర్భంగా, ఇస్లామాబాద్లో ఒక జాతీయ మసీదును నిర్మించాలనే పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ చొరవకు రాజు ఫైసల్ బిన్ అబ్దుల్-అజీజ్ మద్దతు ఇవ్వడంతో ఈ మసీదు నిర్మాణానికి ప్రేరణ మొదలైంది. 1969లో ఒక అంతర్జాతీయ పోటీ నిర్వహించబడింది, ఇందులో 17 దేశాల నుండి వాస్తుశిల్పులు 43 ప్రతిపాదనలను సమర్పించారు. టర్కీ వాస్తుశిల్పి వేదత్ దలోకే రూపొందించిన డిజైన్ విజేతగా నిలిచింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం 190,000 చదరపు మీటర్లు; 2,000,000 చదరపు అడుగుల భూమిని కేటాయించారు, దీని అమలు బాధ్యతను పాకిస్తానీ ఇంజనీర్లు, కార్మికులకు అప్పగించారు.[10] 1976లో అజీమ్ ఖాన్ నాయకత్వంలోని పాకిస్తాన్కు చెందిన నేషనల్ కన్స్ట్రక్షన్ లిమిటెడ్ ద్వారా మసీదు నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. దీనికి సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం నిధులు సమకూర్చింది, దీని ఖర్చు 130 మిలియన్ సౌదీ రియాల్స్ (నేటి లెక్కన సుమారు 120 మిలియన్ డాలర్లు ). నిధుల సమీకరణలో కింగ్ ఫైసల్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ కీలక పాత్ర పోషించారు, 1975లో ఆయన హత్య తర్వాత మసీదుకు దానికి దారితీసే రహదారికి ఆయన పేరు పెట్టారు. కింగ్ ఫైసల్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ వారసుడైన కింగ్ ఖాలిద్ అక్టోబర్ 1976లో మసీదుకు శంకుస్థాపన చేశారు.[11] 1978లో నిర్మాణ ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. మసీదు గురించిన ప్రాథమిక సమాచారం శంకుస్థాపన రాయిపై వ్రాయబడి ఉంటుంది. మసీదు 1986లో పూర్తయినప్పటికీ, 18 జూన్ 1988న మొదటి ప్రార్థన జరిగింది. ప్రార్థనా భవనంగా ఉండటంతో పాటు, మసీదు ప్రాంగణం కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం అంతర్జాతీయ ఇస్లామిక్ విశ్వవిద్యాలయానికి కూడా నిలయంగా ఉండేది , కానీ 2000లో కొత్త క్యాంపస్కు తరలించబడింది. కొంతమంది సంప్రదాయవాద ముస్లింలు మొదట్లో దాని అసాధారణమైన రూపకల్పన, సాంప్రదాయ గోపురం నిర్మాణం లేకపోవడం వల్ల ఈ డిజైన్ను విమర్శించారు.[12]
సామర్థ్యం
[మార్చు]
ఈ మసీదులో సుమారు 300,000 మంది భక్తులు కూర్చునే వీలుంది. మసీదు నాలుగు మినార్లలో ప్రతి ఒక్కటి 90 మీటర్లు (300 అడుగులు) ఎత్తు (దక్షిణ ఆసియాలో అత్యంత ఎత్తైన మినార్లు), చుట్టుకొలతలో 10x10 మీటర్లు ఉంటాయి.[13] ప్రధాన ప్రాంతాలు లోపలి హాల్, ప్రాంగణాలతో సహా ప్రధాన ప్రాంతాలలో 74000 మంది వరకు ఉండగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. మసీదు చుట్టూ ఉన్న మైదానాలు 200,000 మంది వరకు ఉండగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.
ఆర్కిటెక్చర్
[మార్చు]నేను కాబా స్ఫూర్తిని, నిష్పత్తిని, జ్యామితిని పూర్తిగా అమూర్త పద్ధతిలో చిత్రించడానికి ప్రయత్నించాను. నాలుగు మినార్లలో ప్రతి దాని శిఖరాన్ని, కాబా నాలుగు అత్యున్నత మూలల విస్తరించిన రూపంగా ఊహించుకోండి – తద్వారా, ఎత్తు, భూమి నిష్పత్తిలో నాలుగు మూలల వద్ద మినార్లచే ఒక అదృశ్య కాబా ఆకారం పరివేష్టితమై ఉంటుంది. డిజైనర్ ఊహాత్మక దృష్టిలో షా ఫైసల్ మసీదు పవిత్ర కాబాను పోలి ఉంటుంది. ఇప్పుడు, మీరు ప్రతి మినార్ శిఖరాన్ని దానికి అనుగుణంగా వికర్ణంగా ఎదురుగా ఉన్న మినార్ భూమితో కలిపితే, ఆ కనిపించని ఘనం లోపల భూమి వైపున ఈ రేఖలచే ఒక నాలుగు వైపుల పిరమిడ్ పరివేష్టితమై ఉంటుంది. ఆ దిగువ స్థాయి పిరమిడ్ను ఒక ఘన వస్తువుగా పరిగణిస్తే, నాలుగు మినార్లు వాటి శిఖరాలతో కలిసి కాబా ఊహాత్మక ఘనాన్ని పూర్తి చేస్తాయి.
— వేదత్ దలోకే, "ఒక డిజైన్ పాఠశాల విద్యార్థులకు మసీదు రూపకల్పన వెనుక ఉన్న ఆలోచనను దలోకే మరింతగా వివరిస్తున్నారు."[14][15]
సాంప్రదాయ గోపురాలను ఉపయోగించటానికి బదులుగా, వేదాత్ దలోకే ఎనిమిది వైపుల ప్రధాన మందిరాన్ని రూపొందించారు, ఇది అరబ్ బెడౌయిన్ ఎడారి గుడారం లాగా కనిపిస్తుంది. అదనంగా, అతను ప్రధాన మందిరం యొక్క నాలుగు మూలల్లో నాలుగు మినార్లను జోడించాడు, ఇవి 90 m (300 ft) మీ (300 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్నాయి, ఇవి దక్షిణ ఆసియాలోనే ఎత్తైన మినార్లు. భవనం ప్రధాన నిర్మాణం ప్రధాన ప్రార్థనా మందిరం, దీనికి నాలుగు కాంక్రీట్ నడికట్టు మద్దతు ఇస్తుంది. నాలుగు అసాధారణ మినార్లు టర్కిష్ వాస్తుశిల్పం నుండి ప్రేరణ పొందాయి. మసీదు రూపకల్పన కాబా నైరూప్య పద్ధతిలో సూచిస్తుందని కూడా దలోకే విశ్వసించాడు.[16] ప్రవేశం తూర్పు నుండి ఉంది, ఇక్కడ ప్రార్థన మందిరం ముందు భాగంలో పోర్టికోలతో కూడిన ప్రాంగణం ఉంటుంది. అంతర్జాతీయ ఇస్లామిక్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రధాన ప్రాంగణంలో ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు కొత్త ప్రాంగణానికి మార్చబడింది. ఈ మసీదులో ఇప్పటికీ లైబ్రరీ, లెక్చర్ హాల్, మ్యూజియం, కేఫ్ ఉన్నాయి. ప్రధాన గుడారం ఆకారంలో ఉన్న హాలు లోపలి భాగం తెల్లని పాలరాయితో కప్పబడి, ప్రసిద్ధ పాకిస్తానీ కళాకారుడు సఫెటైన్, టర్కిష్ తరహా షాన్డిలియర్ చేత మొజాయిక్లు, చేతివ్రాతతో అలంకరించబడింది. మొజాయిక్ నమూనా పశ్చిమ గోడను అలంకరిస్తుంది. కలిమా ప్రారంభ కుఫిక్ లిపి వ్రాసి, అద్దం చిత్ర నమూనాలో పునరావృతం చేయబడింది.[4]
కిబ్లా గోడ ఒక టర్కిష్ కళాకారుడు మెంగు ఎర్టెల్ రూపొందించిన నీలం, తెలుపు కాలిగ్రాఫిక్ పలకలతో కప్పబడి ఉంది.[17][18] మసీదు లోపలి భాగంలో టర్కిష్, పాకిస్తానీ ప్రేరేపిత అలంకరణలు ఉపయోగించబడ్డాయి. సమకాలీన, క్లాసిక్ ఇస్లామిక్ నిర్మాణాన్ని కలపడం ద్వారా మసీదు దాని రూపకల్పనకు అసాధారణ మార్గాన్ని తీసుకుంటుంది. ప్రత్యేకమైన డిజైన్ దాని మూలకాలను చాలా వరకు సంచార బెడౌయిన్ టెంట్ నుండి తీసుకుంటుంది, కానీ ఇది ఇప్పటికీ ఒట్టోమన్ శైలి మినార్లు, కాబా నుండి చదరపు ఆకారాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా ఇస్లామిక్ నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.[19]
స్థలాకృతి
[మార్చు]మార్గల్లా కొండల దిగువన ఉన్న ఈ ప్రదేశం మసీదుకు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. మసీదు మైళ్ళ దూరం నుండి కనిపిస్తుంది, ప్రధాన నగరంతో పోలిస్తే ఎత్తైన ఉపరితలంపై ఉంటుంది. ఇది నగరానికి ఎదురుగా, ఆకుపచ్చ పర్వత శ్రేణుల మద్దతుతో, సుందరమైన దృశ్యాన్ని అందిస్తుంది. ఇస్లామాబాద్ ప్రధాన రహదారులలో ఒకటైన ఫైసల్ అవెన్యూ ఈ మైలురాయి ప్రాముఖ్యతను చూపిస్తూ నేరుగా మసీదుకు వెళుతుంది. ముదురు ఆకుపచ్చ నేపథ్యంతో పోలిస్తే మెరుస్తున్న తెలుపు రంగు మసీదును ప్రత్యేకంగా చేస్తుంది, ఇస్లామాబాద్ నగరానికి దాని ప్రాముఖ్యతను వెల్లడిస్తుంది.[20][21]
సాహిత్యంలో సూచనలు
[మార్చు]ఖలీద్ హొస్సేని రచించిన ది కైట్ రన్నర్ పుస్తకంలో ఫైసల్ మసీదు గురించి వివరించబడింది.[22] యుక్తవయసులో ఇస్లాం అధ్యయనం చేయడానికి మసీదుకు వచ్చిన మైఖేల్ ముహమ్మద్ నైట్ రచనలో ఇది తరచుగా ప్రస్తావించబడింది.
గ్యాలరీ
[మార్చు]-
ముందు వైపు దృశ్యం -
చిత్రపటం -
వైమానిక దృశ్యం -
మసీదు, మంచుతో కప్పబడిన మార్గల్లా కొండలు -
మసీదు ఎలివేటెడ్ దృశ్యం -
27వ రంజాన్ సమయంలో -
-
దమన్-ఎ-కోహ్ నుండి -
మార్గల్లా కొండల నుండి దృశ్యం -
సూర్యాస్తమయానికి ముందు దృశ్యం -
రాత్రి ప్రార్థన సమయాల్లో మసీదు -
మేఘావృతమైన వాతావరణంలో ఫైసల్ మసీదు -
ఇస్లామాబాద్లోని దమన్-ఎ-కోహ్ నుండి ఫైసల్ మసీదు, జామియా ఫరీదియా దృశ్యం -
సంధ్యా సమయంలో ఫైసల్ మసీదు -
ఫైసల్ మసీదు ప్రధాన హాలులోని షాండిలియర్
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Len McGrane (January–February 1992). "A Mosque in Islamabad". Saudi Aramco World magazine. Aramco Services Company. Archived from the original on 18 February 2007. Retrieved 29 November 2007.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ "Three Pakistani mosques make it to 'world's most beautiful mosques' list". The Express Tribune (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 3 August 2015. Archived from the original on 4 March 2022. Retrieved 2 March 2021.
- ↑ 4.0 4.1 "Faisal Mosque attracts visitors from all over country". The News International. Archived from the original on 30 September 2022. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ 5.0 5.1 "Faisal Mosque not a 'gift' by Saudi Arabia". Daily Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 13 February 2017. Archived from the original on 23 October 2020. Retrieved 8 August 2020.
- ↑ Mass, Leslie Noyes (2011). Back to Pakistan: A Fifty-Year Journey. Rowman & Littlefield. p. 157. ISBN 978-1-4422-1319-7.
- ↑ "Faisal Mosque not a 'gift' by Saudi Arabia". Daily Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 13 February 2017. Archived from the original on 23 October 2020. Retrieved 8 August 2020.
- ↑ "Shah Faisal Mosque in Islamabad & Rawalpindi". Lonely Planet. Archived from the original on 17 November 2016. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ "Three Pakistani mosques make it to 'world's most beautiful mosques' list". The Express Tribune (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 3 August 2015. Archived from the original on 4 March 2022. Retrieved 2 March 2021.
- ↑ Rengel, Marian (2004). Pakistan: A Primary Source Cultural Guide. Rosen. p. 71. ISBN 978-0-8239-4001-1.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ "Faisal Mosque". archnet.org. ArchNet website. Archived from the original on 13 February 2019. Retrieved 12 February 2019.
- ↑ "Faisal Mosque". archnet.org. ArchNet website. Archived from the original on 13 February 2019. Retrieved 12 February 2019.
- ↑ "Faisal Mosque, Islamabad". Pakistan Embassy Tokyo Japan. Archived from the original on 25 January 2019. Retrieved 24 January 2019.
- ↑ "The genius behind the mosque". 17 August 2012. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ Faisal Mosque on Pakistan Tours Guide website Error in Webarchive template: Empty url. Published 15 August 2012, Retrieved 17 August 2019
- ↑ Rizvi, Kishwar (2015). The Transnational Mosque: Architecture and Historical Memory in the Contemporary Middle East. University of North Carolina Press. doi:10.5149/northcarolina/9781469621166.001.0001. ISBN 978-1-4696-2116-6.
- ↑ (1 July 2016). "Antecedents and Outcomes of Knowledge Management Practices: Evidence from Pakistan".
- ↑ "Faisal Mosque". Atlas Obscura (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 22 March 2023. Retrieved 7 December 2021.
- ↑ "Inspired By a Bedouin's Tent: The Faisal Mosque in Islamabad Was Designed By a Turkish Architect". MVSLIM (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 24 February 2019. Archived from the original on 4 August 2023. Retrieved 7 December 2021.
- ↑ Religions of the world: a comprehensive encyclopedia of beliefs and practices. 1 March 2011.
- ↑ "The world's most beautiful mosques". The Telegraph (United Kingdom). 6 July 2016. Archived from the original on 4 September 2021. Retrieved 4 September 2021.