ఫ్రెంచి గయానా

French Guiana

*Guyane* (French)
*Lagwiyann* (Guianese Creole French)
French Guiana Guyane (French); Lagwiyann (Guianese Creole French)
Overseas department, region and single territorial collectivity of France and outermost region of the European Union
	Territorial Collectivity of French Guiana; Collectivité territoriale de Guyane (French)
	Coat of arms Official logo
	Motto(s): "Liberté, Égalité, Fraternité" (French); (English: "Liberty, Equality, Fraternity"); "Fert Aurum Industria" (Latin); (English: "Work Creates Abundance")
	Anthem: La Marseillaise; ("The Marseillaise"); Chant du départ; ("Song of Departure");
	Coordinates: 3°56′02″N 53°07′33″W / 3.9339°N 53.1258°W
Country	France
Prefecture	Cayenne
Departments	1 (every overseas region consists of a department in itself)
ప్రభుత్వం
• Prefect	Antoine Poussier
• President of the Assembly	Gabriel Serville (Guyane Kontré pour avancer)
• Legislature	Assembly of French Guiana
విస్తీర్ణం
• మొత్తం	84,000 కి.మీ2 (32,432 చ. మై)
• నేల	83,534 కి.మీ2 (32,253 చ. మై)
• Water	466 కి.మీ2 (180 చ. మై)
• స్థానం	2nd region and 1st department
జనాభా (January 2025)
• మొత్తం	2,92,354
• సాంద్రత	3.5/కి.మీ2 (9.0/చ. మై.)
Demonym(s)	(French) Guianan; (French) Guianese
GDP
• Total (2022)	€4.562 billion
• Per capita	€16,600
కాల మండలం	UTC−03:00 (GFT)
Area code(s)	+594
ISO 3166 code	GF; FR-973;
Currency	Euro (€) (EUR)
Website	Territorial Collectivity; Prefecture
	ఫ్రెంచి గయానా అనధికార జండా;

ఫ్రెంచ్ గయానా[a] అనేది ఫ్రాన్స్ విదేశీ విభాగం, ప్రాంతం. ఇది దక్షిణ అమెరికా ఉత్తర తీరంలో గయానాస్, వెస్టిండీస్‌లో ఉంది. పశ్చిమాన సురినామ్ తూర్పు, దక్షిణాన బ్రెజిల్ సరిహద్దులుగా ఉన్న ఫ్రెంచ్ గయానా మొత్తం వైశాల్యం 84,000 కిమీ2 (32,000 చదరపు మైళ్ళు) ^[2]^[3]^[4] 83,534 కిమీ2 (32,253 చదరపు మైళ్ళు).^[3] 2025 జనవరి నాటికి ఇది 2,92,354 మందికి నివాసంగా ఉంది.^[5]

ఫ్రెంచ్ గయానా ఫ్రాన్స్‌లో రెండవ అతిపెద్ద ప్రాంతం. ఇది మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ పరిమాణంలో దాదాపు ఏడవ వంతు ఉంటుంది. యూరోపియన్ యూనియన్‌లో అతిపెద్ద బాహ్య ప్రాంతం. ఇది చాలా తక్కువ జనాభా సాంద్రతను కలిగి ఉంది. చదరపు కిలోమీటరుకు 3.6 మంది మాత్రమే (9.3/చదరపు మైళ్ళు)నివసిస్తున్నారు. దాని నివాసితులలో సగం మంది దాని రాజధాని కయెన్నెలో నివసిస్తున్నారు. ఫ్రెంచ్ గయానాలో దాదాపు 98.9% అడవులతో కప్పబడి ఉంది.^[7] దీనిలో ఎక్కువ భాగం ప్రాచీన వర్షారణ్యాలు ఉన్నాయి. యూరోపియన్ యూనియన్‌లో అతిపెద్ద జాతీయ ఉద్యానవనం ^[8] అయిన గయానా అమెజోనియన్ పార్క్ 41% ఆక్రమించింది.

2015 డిసెంబరు నుండి ఈ ప్రాంతం, విభాగం రెండింటినీ ఫ్రెంచ్ గయానా ప్రాదేశిక సమైక్యతా చట్రంలో ఒకే ప్రాదేశిక సమైక్యతతో ఒకే అసెంబ్లీ పాలించింది.[బి] ఈ అసెంబ్లీ, ఫ్రెంచ్ గయానా అసెంబ్లీ, [సి] మాజీ ప్రాంతీయ, డిపార్ట్మెంటల్ కౌన్సిల్ స్థానంలో ఉంది. అవి రద్దు చేయబడ్డాయి.[a][a] ఫ్రెంచ్ గయానా అసెంబ్లీ ప్రాంతీయ, విభాగ ప్రభుత్వాలకు బాధ్యత వహిస్తుంది. దీని అధ్యక్షుడు గాబ్రియేల్ సెర్విల్లే.

1946 నుండి ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్‌లో విలీనం చేయబడిన ఫ్రెంచ్ గయానా యూరో యూనియన్‌లో కూడా భాగంగా ఉంది. ఇక్కడి అధికారిక కరెన్సీగా యూరో ఉంది. భూమధ్యరేఖకు సమీపంలో ఉన్న యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ ప్రయోగ ప్రదేశంగా ఉన్న “ గయానా స్పేస్ సెంటర్ “ సంబంధించిన ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు ఇక్కడి ప్రజలకు అత్యధికమైన ఆర్ధిక వనరుగా ఉన్నాయి. ఫ్రెంచి లోని ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగా అధికారిక భాషగా ఫ్రెంచి ఉన్నప్పటికీ ఇక్కడి ప్రజలకు ఫ్రత్యేకమైన స్వంత భాష ఉంది. వీటిలో ఫ్రెంచ్ ఆధారిత క్రియోల్ భాష ఫ్రెంచ్ గయానీస్ ప్రజలలో అత్యంత విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది. ఫ్రెంచ్ గయానా అమెరికా ఖండాంతర ప్రధాన భూభాగంలో ఉన్న యూరోపియన్ సార్వభౌమత్వంలో ఉన్న ఏకైక భూభాగంగా ఉంది.

ఫ్రెంచ్ గయానా, బ్రెజిల్ మధ్య సరిహద్దు ఫ్రాన్స్ మరొక దేశంతో పంచుకునే పొడవైన భూ సరిహద్దుగా ఉంది. అలాగే ఫ్రాన్స్ యూరోపియనేతర దేశాలతో పంచుకునే రెండు సరిహద్దులలో ఇది ఒకటి. మరొకటి పశ్చిమాన సురినామ్ సరిహద్దుగా ఉంది.

పేరు వెనుక చరిత్ర

గయానాస్ ప్రాంతం యొక్క పరిధిని చూపుతున్న ఉత్తర దక్షిణ అమెరికా మ్యాప్

ఆక్స్ఫర్డ్ ఆంగ్లనిఘంటువు ఆధారంగా, "గయానా" అనే పేరుకు "అనేక జలాల భూమి" అని అర్ధం.^[9] ఫ్రెంచ్ కాకుండా ఇతర భాషలలో "ఫ్రెంచ్" అనే విశేషణాన్ని చేర్చడం వలసరాజ్యాల కాలంలోనే జరిగింది. ఆ సమయంలో తీరం వెంబడి ఐదు కాలనీలకు (గయానా) పేరు పెట్టారు. ఇవి విభిన్న శక్తులకు లోబడి ఉండేవిః అవి (పశ్చిమం నుండి తూర్పు వరకు) స్పానిష్ గయానా (ఇప్పుడు వెనిజులాలోని గయానా ప్రాంతం) బ్రిటిష్ గయానా (ప్రస్తుతం గయానా) డచ్ గయానా (ఇప్పటి సురినామే ఫ్రెంచ్ గయానా), పోర్చుగీస్ గయానా (బ్రెజిల్లో ఇప్పుడు అమాపా). ఫ్రెంచ్ గయానా, ఉత్తర, పశ్చిమాన ఉన్న రెండు పెద్ద దేశాలు, గయానా, సురినామ్లను ఇప్పటికీ సమిష్టిగా "గయానాస్" అని పిలుస్తారు. గయానా షీల్డ్ అని పిలువబడే ఒక పెద్ద భూభాగాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.

చరిత్ర

ఫ్రెంచ్ గయానాలో మొదట స్థానిక ప్రజలు నివసించారుః కలినా, లోకోనో (అరావాక్ సమూహంలో భాగం), గలిబి, పాలికూర్, టెకో, వాయాంపి, వాయనా. గ్వాడెలోప్, సెయింట్-డొమింగ్యూ వంటి కొన్ని కరేబియన్ ద్వీపాలలో దాని స్థావరాలతో కలిపి 16వ శతాబ్దంలో ఫ్రెంచ్ వారు అక్కడ ఒక కాలనీని సృష్టించడానికి ప్రయత్నించారు.

యూరోపియన్ వలసరాజ్యలు ఈ భూభాగంలో అరవాకన్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన అరావాక్ భాషను ఎక్కువగా మాట్లాడే స్థానిక అమెరికన్లు నివసించేవారు. ఆ వ్యక్తులను లోకోనో అని గుర్తించారు. మొదటి ఫ్రెంచ్ స్థాపన 1503లో నమోదు చేయబడింది. కానీ 1643లో వలసవాదులు కయేన్ స్థాపించే వరకు ఫ్రాన్స్ ఒక స్థిరమైన ఉనికిని స్థాపించలేదు. గయానా బానిస సమాజం అభివృద్ధి చేయబడింది. ఇక్కడ రైతులు పెద్ద చక్కెర, ఇతర తోటలలో పనిచేయడానికి ఆఫ్రికన్లను బానిస కార్మికులుగా దిగుమతి చేసుకున్నారు. ఫ్రెంచ్ గయానాలో బానిసత్వం ఫ్రెంచ్ విప్లవం వరకు కొనసాగింది. హైతీయులు బానిసలుగా సెయింట్-డొమింగ్యూ కాలనీలో బానిస తిరుగుబాటు ప్రారంభించిన కొన్ని నెలల తరువాత 1794 ఫిబ్రవరిలో ఫ్రాన్స్ విదేశీ కాలనీలలో ఫ్రెంచ్ బానిస వాణిజ్యం, బానిసత్వాన్ని రద్దు చేయడానికి జాతీయ సమావేశం ఓటు వేసింది. అయితే 1794 డిక్రీ సెయింట్-డొమింగ్యూ, గ్వాడెలోప్, ఫ్రెంచ్ గయానాలో మాత్రమే అమలు చేయబడింది. సెనెగల్, మారిషస్, రీయూనియన్, మార్టినిక్, ఫ్రెంచ్ ఇండియా కాలనీలు ఈ చట్టాల విధింపును ప్రతిఘటించాయి.^[10]

స్టిర్లింగ్ విశ్వవిద్యాలయం తులనాత్మక సాంస్కృతిక అధ్యయనాల ప్రొఫెసర్ బిల్ మార్షల్, ఫ్రెంచ్ గయానా గురించి రాశారుః ,^[11]

ఫ్రెంచ్ గయానా మూలాల గురించి ఇలా రాశారు:

“”1763లో గయానాను వలసరాజ్యం చేయడానికి ఫ్రెంచ్ చేసిన మొదటి ప్రయత్నం పూర్తిగా విఫలమైంది. ఎందుకంటే అనేక ఉష్ణమండల వ్యాధులు, కఠినమైన వాతావరణం కారణంగా స్థిరనివాసులు అధిక మరణాలకు గురయ్యారు: ప్రారంభ 12,000 మంది స్థిరనివాసులలో 2,000 మంది తప్ప అందరూ మరణించారు.

1804లో ఫ్రాన్స్ లూసియానాను యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు అప్పగించిన తర్వాత. అది గయానాను శిక్షా కాలనీగా అభివృద్ధి చేసింది. తీరం వెంబడి శిబిరాలు, శిక్షా స్థలాల నెట్‌వర్క్‌ను స్థాపించింది. ఇక్కడ మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ నుండి వచ్చిన ఖైదీలకు బలవంతంగా శ్రమశిక్ష(బలవంతపు చాకిరి) విధించబడింది.

19వ శతాబ్దం మధ్యలో ప్రారంభమైన శిక్షా కాలనీగా కార్యకలాపాల సాగించిన సమయంలో ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం సుమారు 56,000 మంది ఖైదీలను డెవిల్స్ ఐలాండుకు రవాణా చేసింది. 10% కంటే తక్కువ మంది వారి శిక్ష నుండి బయటపడ్డారు. “”

ఇలె డూ డియాబెలె (డెవిల్స్ ఐలాండ్) ఒక చిన్న జైలు సౌకర్యం ఉన్న ప్రదేశం శిక్ష వ్యవస్థలో ప్రధానంగా ఉంది. ఇందులో మూడు ద్వీపాలలో జైళ్లు, ప్రధాన భూభాగంలో మూడు పెద్ద జైళ్లు ఉన్నాయి. ఇది 1852 నుండి 1953 వరకు పనిచేసింది.

అదనంగా, పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో, ఫ్రాన్స్ వారి ఆధీనం నుండి బయటపడిన ఖైదీలకు నివాసాలు అవసరం ప్రారంభమైంది.^[12] పోర్చుగీస్-బ్రిటిష్ నావికాదళ దళం 1809లో పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యం కోసం ఫ్రెంచ్ గయానాను స్వాధీనం చేసుకుంది. 1814లో పారిస్ ఒప్పందం సంతకం చేయడంతో ఇది ఫ్రాన్స్కు తిరిగి ఇవ్వబడింది. పోర్చుగల్ ఈ ప్రాంతాన్ని ఫ్రాన్స్కు తిరిగి ఇచ్చినప్పటికీ 1817 వరకు సైనిక ఉనికి కొనసాగింది.

ఫ్రెంచ్ గయానా శిక్షార్హమైన కాలనీగా స్థాపించబడిన తరువాత అధికారులు కొన్నిసార్లు సీతాకోకచిలుకలను పట్టుకోవడానికి ఖైదీలను ఉపయోగించారు. దోషుల శిక్షలు తరచుగా సుదీర్ఘంగా ఉండేవి, ఉపాధి అవకాశాలు చాలా బలహీనంగా ఉండేవి కాబట్టి దోషులు శాస్త్రీయ ప్రయోగాలు అలాగే సాధారణ సేకరణ కోసం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో విక్రయించడానికి సీతాకోకచిలుకలను పట్టుకున్నారు.^[13]

19వ శతాబ్దం చివరలో విస్తారమైన అడవి ప్రాంతంమీద అధికారం కోసం బ్రెజిలుతో వివాదం తలెత్తింది. ఫలితంగా వివాదాస్పద భూభాగంలో స్వల్పకాలిక, ఫ్రెంచ్ అనుకూల స్వతంత్ర రాష్ట్రం కౌనాని ఏర్పడింది. స్థిరనివాసుల మధ్య కొంత పోరాటం జరిగింది. ఈ వివాదం ఎక్కువగా బ్రెజిల్కు అనుకూలంగా స్విస్ ప్రభుత్వం మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా పరిష్కరించబడింది.^[14]

1930లో ఇది సృష్టించబడినప్పుడు ఫ్రెంచ్ గయానా లోపలి భాగంలో ఎక్కువ భూభాగం ఈ ప్రాంతంలో భగంగా ఉంది.^[15] 1936లో, కయేన్కు చెందిన ఫెలిక్స్ ఎబౌ ఫ్రెంచ్ కాలనీలో గవర్నర్గా పనిచేసిన మొదటి నల్లజాతి వ్యక్తి అయ్యాడు.^[16]^[17]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మనీ దళాలు ఫ్రాంస్‌ను ఓడించినప్పుడు ఫ్రెంచ్ గయానా విచి ఫ్రాన్స్లో భాగమైంది. గయానా అధికారికంగా 1943 మార్చి 16న ఫ్రీ ఫ్రాన్స్ ర్యాలీ చేసింది.^[18] ఇది తన కాలనీ హోదాను విడిచిపెట్టి 1946 మార్చి 19న మరోసారి ఫ్రెంచ్ విభాగంగా మారింది.^[19]

1950లలో వియత్నాం నుండి ఫ్రెంచ్ ఉపసంహరణ వియత్నాం యునైటెడ్ స్టేట్స్ మధ్య జరిగిన యుద్ధం తరువాత 1970 - 80లలో లావోస్ నుండి ఫ్రెంచ్ గయానాకు అనేక వందల మంది మోంగ్ శరణార్థులను పునరావాసం కల్పించడానికి ఫ్రాన్స్ సహాయపడింది. 1975లో పాథెట్ లావో లావోస్ను కమ్యూనిస్టు స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత పారిపోతున్న వారు ఇక్కడ శరణార్ధులుగా ఉన్నారు.^[20]^[21]

1980ల చివరలో సురినామీ అంతర్యుద్ధం కారణంగా 10,000 కంటే ఎక్కువ మంది సురినామీ శరణార్థులు సురినామీ నుండి పారిపోయి ఈ ప్రాంతాకి చేరుకున్నారు. వీరిలో మెరూన్లు అధికంగా ఉన్నారు.^[20]

ఇటీవల ఫ్రెంచ్ గయానాలో పెద్ద సంఖ్యలో బ్రెజిలియన్, హైతియన్ ఆర్థిక వలసదారులు వచ్చారు.^[20] బ్రెజిలియన్ గరింపిరోస్ ద్వారా చట్టవిరుద్ధమైన, పర్యావరణపరంగా విధ్వంసక బంగారు తవ్వకం ఫ్రెంచ్ గయానాలోని మారుమూల అంతర్గత వర్షారణ్యంలో దీర్ఘకాలిక సమస్యగా మారింది.^[22]^[23] ఈ ప్రాంతం ఇప్పటికీ అక్రమ వలసలు, ఫ్రాన్స్ ప్రధాన భూభాగం కంటే పేలవమైన మౌలిక సదుపాయాలు, అధిక జీవన వ్యయాలు, అధిక స్థాయి నేరాలు, మరింత సాధారణ సామాజిక అశాంతి వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది.^[24]

1964లో ఫ్రెంచ్ అధ్యక్షుడు చార్లెస్ డి గల్లె ఫ్రెంచ్ గయానాలో అంతరిక్ష ప్రయాణ స్థావరాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇది అల్జీరియా సహారా స్థావరాన్ని భర్తీ చేయడానికి, ఫ్రెంచ్ గయానాలో ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రేరేపించడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఈ విభాగం భూమధ్యరేఖ సమీపంలో ఉన్నందున, సముద్రానికి బఫర్ జోన్గా అనుకూలంగా ఉన్నందున్న అంతరిక్ష పరిశోధనలకు తగినదిగా పరిగణించబడింది. కౌరౌ నుండి తీరం వెంబడి కొద్ది దూరంలో ఉన్న గయానా అంతరిక్ష కేంద్రం, వెరోనిక్ రాకెట్ల ప్రారంభ ప్రయోగాల తరువాత గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇది ఇప్పుడు యూరోపియన్ అంతరిక్ష పరిశ్రమలో భాగంగా జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ను అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగించిన ఏరియన్ 4, ఏరియన్ 5, ఏరియన్ ఫ్లైట్ వి.ఎ.256 వంటి ప్రయోగాలతో వాణిజ్యపరంగా విజయం సాధించింది.

2010లో గయానీస్ జనరల్ కౌన్సిల్ అధికారికంగా డిపార్ట్మెంటల్ జెండాను స్వీకరించింది.^[25] అదే సంవత్సరం ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఫ్రెంచ్ గయానా స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన విదేశీ సమూహంగా మారడానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసింది.^[26] రెండవ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 73 ప్రకారం "ఒకే ప్రాదేశిక సమైక్యత" కు పరివర్తన ఆమోదించబడింది.

2017 మార్చి 20 న ఫ్రెంచ్ గయానీస్ కార్మికులు మరిన్ని వనరులు మౌలిక సదుపాయాల కోసం సమ్మె ప్రారంభించి నిరసనలు ప్రారంభించారు.^[27] 2017 మార్చి 28 న ఫ్రెంచ్ గయానాలో ఇప్పటివరకు జరిగిన ప్రదర్శన కంటే అతిపెద్ద ప్రదర్శన జరిగింది. .^[28]

ఫ్రెంచ్ గయానా కోవిడ్-19 వ్యాప్తి ద్వారా ప్రభావితమైంది. 2020 జూన్ చివరి నాటికి ఫ్రెంచ్ గయానీస్లో 1% కంటే ఎక్కువ మందికి పాజిటివ్ వచ్చింది.^[29]

భౌగోళికం

ఫ్రెంచ్ గయానా 2° - 6° అక్షాంశం 51° - 55° రేఖాంశం మధ్య ఉంది. ఇందులో రెండు ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ప్రజలు నివసించే తీరప్రాంతం, సమీపంలోనే చేరుకోలేని దట్టమైన వర్షారణ్యం ఉన్నాయి. ఇది క్రమంగా బ్రెజిలియన్ సరిహద్దు వెంట ఉన్న టుముక్-హుమాక్ పర్వత శిఖరాలకు చేరుకుంటుంది. ఫ్రెంచ్ గయానా ఎత్తైన శిఖరం మారిపసౌలా (851 మీ., 2,792 అ. మీ, 2,792 ) లోని బెల్లెవ్యూ డి ఎల్ ఇనిని. ఇతర పర్వతాలలో మాంట్ ఇటౌప్ (826 మీ., 2,710 అ. మీ, 2,710 ), కాటికా పర్వతం (744 మీ., 2,441 అ. మీ, 2,441 ) పిక్ కౌడ్రూ (711 మీ., 2,333 అ. మీ, 2,333 ), కా పర్వతం (337 మీ., 1,106 అ. మీ, 1,106 అడుగులు) ఉన్నాయి.

తీరంలో అనేక చిన్న ద్వీపాలు కనిపిస్తాయి. డెవిల్స్ ఐలాండ్ సహా మూడు సాల్వేషన్ దీవులు, బ్రెజిల్ వైపు తీరం వెంబడి ఒంటరిగా ఐల్స్ డూ కన్నెటబుల్ పక్షుల అభయారణ్యం ఉంది.

ఫ్రెంచ్ గయానాకు ఉత్తరాన ఉన్న పెటిట్-సౌత్ ఆనకట్ట వద్ద జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. ఇది ఒక కృత్రిమ సరస్సును ఏర్పరుస్తుంది. అలాగే జలవిద్యుత్ను అందిస్తుంది. ఫ్రెంచ్ గయానాలో వాకీ నది సహా అనేక నదులు ఉన్నాయి.

2007 నాటికి డిపార్ట్మెంట్ యొక్ మారుమూల భాగంలో ఉన్న అమెజానియన్ అడవి ఫ్రాన్స్లోని పది జాతీయ ఉద్యానవనాలలో ఒకటైన గయానా అమెజానియన్ పార్క్ గా రక్షించబడింది. ఈ ఉద్యానవనం భూభాగం వైశాల్యం సుమారు 33,900 kమీ2 (13,090 చ. మై.) ఉంది. కామోపి, మారిపసౌలా, పాపైచ్టన్, సెయింట్-ఎలీ, సాల్ కమ్యూన్లపై విస్తరించి ఉంది.

వాతావరణం

ఫ్రెంచ్ గయానాలో భూమధ్యరేఖ వాతావరణం ఎక్కువగా ఉంటుంది.^[30] భూమధ్యరేఖ ఆరు డిగ్రీల దూరంలో ఉన్న ఫ్రెంచ్ గయానా ఏడాది పొడవునా వేడిగా, కఠినంగా, తేమగా ఉంటుంది. ఇంటర్ ట్రాపికల్ కన్వర్జెన్స్ జోన్, దాని శక్తివంతమైన ఉరుములతో కూడిన వాతావరణం ఉండటం కారణంగా సంవత్సరంలో ఎక్కువ భాగం దేశవ్యాప్తంగా భారీ వర్షపాతం ఉంటుంది. ఫ్రెంచ్ గయానాలోని చాలా ప్రాంతాలలో ఎల్లప్పుడూ ఎక్కువగా వర్షపాతం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా డిసెంబర్ - జూలై వరకు-సాధారణంగా ఈ కాలంలో ప్రతి నెలా 330 మిల్లీమీటర్లు లేదా 13 అంగుళాలకు పైగా వర్షపాతం ఉంటుందని అంచనా వేయవచ్చు. ఆగస్టు - నవంబర్ మధ్య, తూర్పు అర్ధభాగంలో 100 మిల్లీమీటర్లు లేదా 3.94 అంగుళాల కంటే తక్కువ వర్షపాతం, సెప్టెంబరు - అక్టోబరు నెలల్లో 30 °సెం (86 °ఫా) °సెం (86 °ఫా) కంటే ఎక్కువ సగటు అధిక ఉష్ణోగ్రతలతో వెచ్చని పొడి వాతావరణం ఉంటుంది. దీనివల్ల తూర్పు ఫ్రెంచ్ గయానాను ఉష్ణమండల రుతుపవనాల వాతావరణం వర్గీకరించవచ్చు (పశ్చిమాన కొప్పెన్ ఆమ్-సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని ఉష్ణమండల వర్షారణ్య వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది (ఆఫ్.

శీతోష్ణస్థితి డేటా - Cayenne (Köppen Am/Af)
నెల	జన	ఫిబ్ర	మార్చి	ఏప్రి	మే	జూన్	జూలై	ఆగ	సెప్టెం	అక్టో	నవం	డిసెం	సంవత్సరం
అత్యధిక రికార్డు °C (°F)	32.5 (90.5)	32.3 (90.1)	32.2 (90.0)	33.0 (91.4)	33.2 (91.8)	33.7 (92.7)	34.5 (94.1)	35.0 (95.0)	35.2 (95.4)	35.1 (95.2)	34.6 (94.3)	34.1 (93.4)	35.2 (95.4)
సగటు అధిక °C (°F)	29.1 (84.4)	29.2 (84.6)	29.6 (85.3)	29.9 (85.8)	29.9 (85.8)	30.2 (86.4)	30.8 (87.4)	31.6 (88.9)	32.1 (89.8)	32.2 (90.0)	31.5 (88.7)	30.1 (86.2)	30.5 (86.9)
రోజువారీ సగటు °C (°F)	26.2 (79.2)	26.3 (79.3)	26.5 (79.7)	26.8 (80.2)	26.7 (80.1)	26.6 (79.9)	26.6 (79.9)	27.0 (80.6)	27.2 (81.0)	27.3 (81.1)	27.0 (80.6)	26.6 (79.9)	26.7 (80.1)
సగటు అల్ప °C (°F)	23.3 (73.9)	23.4 (74.1)	23.5 (74.3)	23.7 (74.7)	23.5 (74.3)	22.9 (73.2)	22.4 (72.3)	22.4 (72.3)	22.2 (72.0)	22.3 (72.1)	22.5 (72.5)	23.1 (73.6)	22.9 (73.2)
అత్యల్ప రికార్డు °C (°F)	17.4 (63.3)	18.9 (66.0)	18.5 (65.3)	19.0 (66.2)	18.8 (65.8)	18.9 (66.0)	19.0 (66.2)	19.0 (66.2)	18.7 (65.7)	18.6 (65.5)	17.2 (63.0)	18.0 (64.4)	17.2 (63.0)
సగటు వర్షపాతం mm (inches)	451.2 (17.76)	309.4 (12.18)	334.3 (13.16)	448.4 (17.65)	579.4 (22.81)	411.4 (16.20)	245.7 (9.67)	143.6 (5.65)	55.7 (2.19)	63.3 (2.49)	133.4 (5.25)	340.5 (13.41)	3,516.3 (138.44)
సగటు వర్షపాతపు రోజులు (≥ 1.0 mm)	23.6	20.0	20.7	22.2	26.4	25.2	20.6	14.2	7.1	7.6	11.9	21.6	221.1
సగటు సాపేక్ష ఆర్ద్రత (%)	82	80	82	84	85	82	78	74	71	71	76	81	79
నెలవారీ సరాసరి ఎండ పడే గంటలు	95.1	92.4	120.0	123.5	122.4	150.4	200.5	234.4	253.4	256.4	211.5	143.3	2,003
Source: Meteo France^[31]^[32]

పర్యావరణం

ఫ్రెంచ్ గయానా అనేక విభిన్న పర్యావరణానికి నిలయంగా ఉంది. పర్యావరణ వ్యవస్థలు: ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు, తీర ప్రాంతం మాంగ్రోవ్స్, సావన్నా, ఇన్సెల్బెర్గ్స్, అనేక రకాల చిత్తడి నేలలు ఉన్నాయి. ఇది మూడు పర్యావరణ ప్రాంతాలలో ఉంది: గ్వాయానాన్ హైలాండ్స్ తేమగల అడవులు, గ్వానాన్ తేమగల అడవులు, గ్వానాన్ మాంగ్రోవ్స్.^[33] ఫ్రెంచ్ గయానా జీవవైవిధ్యం (వృక్షజాలం, జంతుజాలం) అధిక స్థాయిలో ఉంది . ఇది చాలా కాలం నుండి వృద్ధి చెందుతున్న అడవులు (అనగా, పురాతన / ప్రాధమిక అడవులు), ఇవి జీవవైవిధ్య హాట్ స్పాట్లుగా ఉన్నాయి. వర్షారణ్యాలు ఫ్రెంచ్ గయానాలో పొడి వాతారణం ఉండే కాలంలో, భూగోళ హిమానీనదాల సమయంలో అనేక జాతులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది.^[34] ఈ అడవులు ఒక జాతీయ ఉద్యానవనం ( గయానా అమెజాన్ పార్కు), మరో ఏడు ప్రకృతి సంరక్షణ కేంద్రాలు, 17 రక్షిత సైట్లు^[35] అంతర్జాతీయ ప్రకృతి పరిరక్షణ సంఘం (ఐయుసిఎన్), యూరోపియన్ యూనియన్ ఈ ప్రాంతాలను రక్షించడానికి ప్రత్యేక ప్రయత్నాలు చేయాలని యూరోపియన్ యూనియన్ సిఫార్సు చేసింది.^[34]

2007 నాటి గ్రెనెల్ ఎన్విరాన్మెంట్ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం తరువాత 2009లో లా నంబర్ 2010-788 కింద గ్రెనెల్లె లా II ప్రతిపాదించబడింది. ఫ్రెంచ్ గయానాలో పర్యావరణ పరిరక్షణకు బాధ్యత వహించే ఒకే సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని చట్టం ఆర్టికల్ 49 ప్రతిపాదించింది. ఆర్టికల్ 64 ఫ్రెంచ్ గయానా కోసం "మైనింగ్ ఓరియంటేషన్ డిపార్ట్మెంటల్ ప్లాన్" ను ప్రతిపాదించింది. ఇది గనుల త్రవ్వకాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది (ముఖ్యంగా పర్యావరణ పరిరక్షణ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉండే బంగారం).^[36] ఆర్.ఎన్.1 వెంబడి తీరప్రాంత వాతావరణం చారిత్రాత్మకంగా చాలా మార్పులను చవిచూసింది. ఆర్.ఎన్.2 వెంబడి స్థానికంగా బంగారు తవ్వకం కారణంగా పశ్చిమ ఫ్రెంచ్ గయానాలో కూడా అభివృద్ధి జరుగుతోంది.

వెయ్యికి పైగా వృక్షాలు, 700 జాతుల పక్షులు, 177 జాతుల క్షీరదాలు, 500 జాతుల చేపలు ఉన్నాయి. వీటిలో 45% స్థానిక (109 జాతులు) ఉభయచరాలు ఉన్నాయి. ఫ్రెంచ్ గయానా బ్రెజిలియన్ అమెజాన్, బోర్నియో, సుమత్రా వంటి ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు ఉన్న ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగానే అధిక జీవవైవిధ్యం కలిగి ఉంటుంది.

రహదారుల కారణంగా జంతువుల ఆవాస విభజన జరిగుతున్నందు వలన పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతూ ఉన్నాయి. ఇది దక్షిణ అమెరికాలోని ఇతర అడవులతో పోలిస్తే చాలా పరిమితంగా ఉంది-EDF పెటిట్-సౌత్ డామ్ తక్షణ, వాయిదా ప్రభావాలు-బంగారు తవ్వకం-వేట, వేట మీద పేలవమైన నియంత్రణ, అనేక మార్గాల సృష్టి, అన్ని భూభాగాలలో వాహనాల ప్రవేశాల ద్వారా సులభతరం చేయబడింది. రహదారులు లేకపోవడం కష్టమైన వాతావరణం, కష్టమైన భూభాగం కారణంగా లాగింగ్ మితంగా ఉంటుంది. ఫ్రెంచ్ గయానా అటవీ నియమావళిని 2005 జూలై 28న ఆర్డినెన్స్ ద్వారా సవరించారు. సాంప్రదాయకంగా అటవీ ప్రాంతం నుండి జీవనోపాధి పొందుతున్న వ్యక్తులకు కొన్నిసార్లు స్థానిక అధికారులు లాగింగ్ రాయితీలు లేదా ఉచిత బదిలీలను మంజూరు చేస్తారు.

అమానా నేచర్ రిజర్వ్ సముద్రతీరాలు అసాధారణమైన సముద్ర తాబేళ్ల గూడు కట్టే ప్రదేశంగా ఉన్నాయి. ఇది లెదర్ బాక్ తాబేలుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అతిపెద్ద ప్రాంతాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది.^[37]^[38]

వ్యవసాయం

ఫ్రెంచ్ గయానాలో ప్రపంచంలోని కొన్ని అత్యంత నిస్సారమైన నేలలు ఉన్నాయి. నేలలో పోషకాలు తక్కువగా ఉంటాయి (ఉదాహరణకు, నత్రజని, పొటాషియం, సేంద్రీయ పదార్థం). నేలల కొరతకు మట్టి ఆమ్లత మరొక కారణం. ఇది పరిష్కరించడానికి రైతులు తమ పొలాలకు సున్నం జోడించాల్సి ఉంటుంది. మట్టి లక్షణాలు కోత దహన వ్యవసాయం చేడానికి దారితీశాయి. ఫలితంగా ఏర్పడిన బూడిద మట్టి పిహెచ్ను పెంచుతుంది (అంటే మట్టి ఆమ్లత తగ్గిస్తుంది), మట్టికి ఖనిజాలు, ఇతర పోషకాలను అందిస్తుంది. ఫ్రెంచ్ గయానాలో ముఖ్యంగా బ్రెజిల్ సరిహద్దుకు సమీపంలో టెర్రా ప్రీటా (మానవజన్య నేలలు) ప్రదేశాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఈ సుసంపన్నమైన నేలలు చారిత్రాత్మకంగా ఎలా సృష్టించబడ్డాయి. ఆధునిక కాలంలో ఇది ఎలా చేయవచ్చో తెలుసుకోవడానికి బహుళ రంగాలలో పరిశోధనలు చురుకుగా జరుగుతున్నాయి.

ఆర్ధికరంగం

ఫ్రాన్స్లో భాగంగా ఫ్రెంచ్ గయానా యూరో యూనియన్ భాగంగా ఉంది. యూరోజోన్- కరెన్సీ యూరోను ఇక్కడ ఉపయోగిస్తున్నారు. ఫ్రెంచ్ గయానాకు దేశీయ కోడ్ ఉన్నత-స్థాయి డొమైన్ (cccTLD). gf, కానీ సాధారణంగా బదులుగా. fr ఉపయోగించబడుతుంది.^[39]

2019 లో మార్కెట్ మార్పిడి రేట్ల ఫ్రెంచ్ గయానా జిడిపి 4,93 బిలియన్ డాలర్లు (4.4 బిలియన్ డాలర్లు) గయానాలో 2 వ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ర్యాంకింగ్ పొందింది (ఇది 2015 - 2018 లో పెద్ద చమురు క్షేత్రాలను కనుగొన్నది). దక్షిణ అమెరికాలో 12 వ అతిపెద్దదిగా గుర్తించబడుతుంది.^[40]

1960ల నుండి 2000ల వరకు ఫ్రెంచ్ గయానా బలమైన ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించింది, దీనికి ఫ్రాన్స్ గయానా అంతరిక్ష కేంద్రం (1964లో ఫ్రెంచ్ గయానాలో స్థాపించబడింది) 1962లో అల్జీరియా స్వాతంత్ర్యం కారణంగా అల్జీరియాలోని ఫ్రాన్స్ అంతరిక్ష కేంద్రం మూసివేయబడింది. అధిక జనాభా పెరుగుదల దేశీయ వినియోగాన్ని ప్రేరేపించింది. ఫ్రెంచ్ గయానా ఆర్థిక వ్యవస్థ 2008 గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ క్రైసిస్ నుండి బాధపడలేదు. 2002 - 2012 వరకు వాస్తవ పరంగా జి.డి.పి సంవత్సరానికి సగటున + 3% పెరిగింది. వేగంగా పెరుగుతున్న జనాభా కంటే ఆర్ధికాభివృద్ధి కొంచెం వేగంగా ఉంది. ఇది ఫ్రెంచ్ గయానా మిగిలిన వాటితో స్వల్పంగా చేరుకోవడానికి అనుమతించింది. ^[41] 2000లో తలసరి జి. డి. పి. 48% అభివృద్ధి చెందింది. 2012లో ఫ్రెంచి గయానా తలసరి జి.డి.పి 48.5% తో ఫ్రాన్స్ మహానగర స్థాయికి చేరింది.^[41]

అయితే 2013 నుండి ఫ్రెంచ్ గయానా ఆర్థిక వృద్ధి అసమానంగా ఉండి మరింత అణచివేయబడింది. 2013 నుండి 2019 వరకు ఆర్థిక వ్యవస్థ వాస్తవ పరంగా సంవత్సరానికి సగటున + 1.2% మాత్రమే పెరిగింది.^[41] ఫ్రెంచ్ గయానా 2014 లో-0.8% మాంద్యాన్ని ఎదుర్కొంది. 2017 లో తలెత్తిన సామాజిక అశాంతి కారణంగా ఆ సంవత్సరం దాదాపుగా ఆర్థిక వృద్ధి జరగలేదు. 2018 లో ఆర్థిక వృద్ధి + 3% వద్ద కోలుకుంది. కానీ 2019 లో దాదాపు శూన్యంగా ఉంది.^[41] ఫలితంగా తలసరి జి. డి. పి. 2013 నుండి నామమాత్రంగా ఉండి స్తబ్దంగా ఉంది. మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ తో పోలిస్తే క్షీణించింది. 2019 లో మార్కెట్ మార్పిడి రేట్ల వద్ద ఫ్రెంచ్ గయానా తలసరి జిడిపి, పిపిపి వద్ద కాకుండా ఆ సంవత్సరం మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ తలసరి సగటు జిడిపి యుఎస్ $17,375 (′ 15,521 ′ మాత్రమే) 42.3% పారిస్ ప్రాంతం వెలుపల మెట్రోపాలిటన ఫ్రెంచ్ ప్రాంతాలలో ఉంది.^[41]

ఫ్రెంచ్ గయానా 2020 లో కోవిడ్-19 మహమ్మారి బారిన పడింది. ఇది తాత్కాలిక అంచనాల ప్రకారం ఆ సంవత్సరం-2.7% మాంద్యానికి దారితీసింది. మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్లో కోవిడ్-19 మాంద్యంతో పోలిస్తే మితమైనది (2020 లో 7,9%).^[41]

**ఫ్రెంచి గయానా ప్రాంత జి.డి.ఫి.**
(ప్రస్తుత యూరోలలో విలువలు)
	2000	2006	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021
నామినల్ జి.డి.పి. (€బిలియన్లు)	1.95	2.91	3.91	4.00	3.96	4.00	4.12	3.98	3.92	3.93	3.84	3.97
తలసరి జి.డి.పి (యూరోలు)	11,814	13,874	15,638	15,534	15,480	15,091	15,356	15,151	15,607	15,633	15,367	15,611
తలసరి జి.డి.పి. శాతం % (మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాంస్)	48.0%	47.1%	48.5%	47.8%	47.8%	45.7%	45.9%	44.1%	44.4%	43.2%	45.0%	42.3%
మూలాలు: INSEE.^[41]

ఫ్రెంచ్ గయానా సబ్సిడీలు, వాణిజ్యం, వస్తువుల కోసం ఫ్రాన్స్ ప్రధాన భూభాగం మీద ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది. ప్రధాన సాంప్రదాయ పరిశ్రమలు చేపలు పట్టడం (2012 లో ఎగుమతులలో 5% వాటా), బంగారు తవ్వకం (2012 లో 32% ఎగుమతులు), కలప (2012 లో 1% ఎగుమతులకు).^[42] అదనంగా 1964లో కౌరౌలో స్థాపించబడినప్పటి నుండి గయానా అంతరిక్ష కేంద్రం స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. 2002లో ఫ్రెంచ్ గయానా జిడిపిలో ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఇది 16% వాటాను కలిగి ఉంది (1994లో 26% నుండి తగ్గిపోయింది) ఫ్రెంచ్ గయానీస్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత వైవిధ్యభరితంగా మారుతోంది. ^[43] 2012 లో గయానా స్పేస్ సెంటర్ 1,659 మందికి ఉపాధి కల్పించింది.^[44]

తయారీ రంగం చాలా తక్కువగా ఉంది. వ్యవసాయం ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందలేదు. ప్రధానంగా తీరానికి సమీపంలో, మరోని నది వెంబడి 17% and 24% ఉన్న ప్రాంతానికి మాత్రమే వ్యవసాయం పరిమితం చేయబడింది. సాంప్రదాయకంగా ఎగుమతి కోసం పండించే రెండు ప్రధాన వాణిజ్య పంటలు (చక్కెర, అరటిపండ్లు) దాదాపు పూర్తిగా కనుమరుగయ్యాయి. నేడు వాటి స్థానంలో పశువుల పెంపకం ముఖ్యంగా కేయెన్నే, రెండవ అతిపెద్ద పట్టణం సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని మధ్య తీరప్రాంత సవన్నాలలో గొడ్డు మాంసం పశువులు, పందులు పెంచబడుతున్నాయి. 1970లలో ఫ్రెంచ్ గయానాలో స్థిరపడిన మోంగ్ కమ్యూనిటీలు అభివృద్ధి చేసిన పండ్లు, కూరగాయలు రెండూ స్థానిక మార్కెట్కు పరిమితమయ్యాయి. 1980ల ప్రారంభం నుండి 2000ల చివరి వరకు మనా సమీపంలో పాల్డర్ల మీద అభివృద్ధి చేయబడిన వరి ఉత్పత్తి సముద్ర కోత, అనేక పురుగుమందులు, ఎరువుల వాడకాన్ని నిషేధించే కొత్త ఇ.యు. మొక్కల ఆరోగ్య నియమాల కారణంగా 2011 నుండి దాదాపు పూర్తిగా అదృశ్యమైంది. పర్యాటకం ముఖ్యంగా పర్యావరణ పర్యాటకం అభివృద్ధి చెందింది.

గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో నిరుద్యోగం స్థిరంగా ఎక్కువగా ఉంది. ఇది 17% - 24% మధ్య ఉంది.^[45] 2016 లో నిరుద్యోగిత రేటు 23.0% గరిష్ట స్థాయి ఉండగా 2019 లో 19.3% కు తగ్గింది.^[46]

గణాంకాలు

చారిత్రక జనాభా

ఫ్రెంచ్ గయానా కాయేన్, సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని శిక్షా కాలనీల (19వ శతాబ్దం, 20వ శతాబ్దం మొదటి సగం) రోజులలో జనాభా స్తబ్దత, సుదీర్ఘ కాలాన్ని ఎదుర్కొంది, 1900లు, 1910లలో స్వల్పకాలం బంగారు రద్దీ మినహా, ఇది శిక్షా కాలనీలతో అనుబంధం, చెడు ఆరోగ్య పరిస్థితుల (ముఖ్యంగా పసుపు జ్వరం, మలేరియా) కారణంగా అపకీర్తి గురైంది.

1950ల నుండి ఆరోగ్య పరిస్థితుల మెరుగుదలతో (1949లో ప్రారంభమైన పసుపు జ్వరం, మలేరియా నిర్మూలన ప్రచారాలు), 1964లో గయానా అంతరిక్ష కేంద్రం స్థాపనతో జనాభా విపరీతంగా పెరగడం ప్రారంభమైంది.^[47] అధిక జనన రేట్లు, పెద్ద సంఖ్యలో వలసదారుల (మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ నుండి, ప్రజా పరిపాలన, అంతరిక్ష కేంద్రం, అలాగే పొరుగు దేశాల నుండి, ముఖ్యంగా సురినామ్, బ్రెజిల్ నుండి) రాక జనాభా పెరుగుదలకు ఆజ్యం పోసాయి. సురినామీస్ శరణార్థుల రాక 1980లలో సురినామీ అంతర్గత యుద్ధం సమయంలో రికార్డు స్థాయికి చేరుకుంది. దీని ఫలితంగా ఫ్రెంచ్ గయానా చరిత్రలో అత్యధిక జనాభా పెరుగుదల రేటు నమోదైంది. ఇది 1982 - 1990 మధ్య కాలంలో జనసంఖ్య అధికంగా నమోదైంది (సంవత్సరానికి 5%).^[20]

21వ శతాబ్దంలో జనన రేటు ఎక్కువగా ఉంది. ఆశ్రయం కోరుతూ వలస వచ్చిన వారి సంఖ్య కొత్తగా వచ్చి చేరింది. (ముఖ్యంగా హైతీ నుండి, ఇటీవల సిరియా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి) 2010 మధ్యకాలం వరకు జనాభా పెరుగుదల సంవత్సరానికి 2% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. 2010 ల మధ్య నుండి తక్కువ ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక అశాంతి కారణంగా జనాభా పెరుగుదల గణనీయంగా మందగించింది. ముఖ్యంగా 2017 లో సామాజిక అశాంతి 2018 లో మాంద్యానికి దారితీసింది.^[5] ఆపై కోవిడ్-19 మాంద్యం ప్రభావాలు, ఇవన్నీ చాలా మంది యువకులను మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ వెళ్ళడానికి ప్రోత్సహించాయి. 2025 జనవరిలో ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ ఫ్రెంచ్ గయానా జనాభా 292,354 కు చేరుకుందని అంచనా వేసింది. ఇది 1954 లో జనాభా కంటే 10 రెట్లు ఎక్కువ, కానీ 2010 లో ప్రచురించబడిన జనాభా సూచనలకు చాలా తక్కువ.

చారిత్రక జనసంఖ్య

సంవత్సరం	జనాభా	±% p.a.
1807	15,483	—
1814	14,463	−0.97%
1827	22,416	+3.43%
1832	22,531	+0.10%
1837	21,221	−1.19%
1842	20,365	−0.82%
1850	20,100	−0.16%
1855	20,198	+0.10%
1860	25,687	+4.93%
1868	25,151	−0.26%
1872	24,171	−0.99%
1876	27,082	+2.88%

సంవత్సరం	జనాభా	±% p.a.
1880	27,333	+0.23%
1887	25,796	−0.82%
1891	29,650	+3.54%
1895	30,310	+0.55%
1901	32,908	+1.38%
1906	39,117	+3.52%
1911	48,810	+4.53%
1921	44,202	−0.99%
1936	36,975	−1.18%
1946	28,506	−2.57%
1954	27,863	−0.27%
1961	33,505	+2.57%

సంవత్సరం	జనాభా	±% p.a.
1967	44,392	+4.79%
1974	55,125	+3.14%
1982	73,022	+3.88%
1990	1,14,678	+5.79%
1999	1,57,213	+3.58%
2006	2,05,954	+4.04%
2011	2,37,549	+2.90%
2016	2,69,352	+2.54%
2022	2,88,382	+1.14%
2025	2,92,354	+0.46%

లోకల్ జనసఖ్య (1946 అంచనా)^[48]^[49]^[50] 1954 - 2021 ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ. గణాంకాలు^[51]^[5] చివరి ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ. గణాంకాలు (2025 అంచనా).^[5]

ప్రధాన మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాలు - స్థావరాలు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో మూడు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి (ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ చే నిర్వచించబడినవి). ఇవి 6 కమ్యూన్లను కలిగి ఉన్న కయెన్నె (కయెన్నె, రెమైర్-మోంట్జోలీ, మాటోరీ, మకోరియా, మోంట్సినరీ-టోన్గ్రాండే, రౌరా సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని, పేరు కమ్యూన్తో రూపొందించబడింది, కౌరౌ, ఇది 2 కమ్యూన్లను (కౌరౌ, సిన్నమారి) కలిగి ఉంది.^[52] ^[53]

2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ మూడు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల జనాభా ఈ క్రింది విధంగా ఉంది:^[54]

మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం(ఫ్రాంస్)	జనసంఖ్య (2021)
కేన్నె	151,103
సెయింట్-లౌరెంట్-డూ-మరోని	50,250
కౌరౌ	27,442

ఈ మూడు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాలకు మించి మెట్రోపాలిటాన్ ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి తగినంత జనాభా లేని అత్యధిక జనాభా కలిగిన కమ్యూన్లు (మునిసిపాలిటీలు) 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:^[55]

కమ్యూన్(ఫ్రాంస్)	జనసంఖ్య (2021)
మన(ఫ్రెంచి గయానా)	11,764
అపటౌ	9,818
మారిపసౌల	9,177
గ్రాండ్ - సాంటి	9,120
పాపిచ్టాన్	5,606
సెయింట్ - జార్జెస్(ఫ్రెంచి గయానా)	4,505

జాతి సమూహాలు

ఫ్రెంచ్ గయానా ప్రజలలో ఎక్కువ మంది తీరం వెంబడి నివసిస్తున్నారు. జాతిపరంగా గణనీయమైన వైవిధ్యంగా ఉంది. 2019 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఫ్రెంచ్ గయానా నివాసితులలో 56.5% ఫ్రెంచ్ గయానాలో జన్మించారు. 8.9% మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ జన్మించారు. 2.8% ఫ్రెంచ్ కరేబియన్ విభాగాలు, సమూహాలలో జన్మించారు (గ్వాడెలోప్, మార్టినిక్ మొదలైనవి).^[56]

వలసదారులు అధిక శాతంలో ఉన్నందున ఫ్రెంచ్ గయానా జాతి కూర్పు శాతాల అంచనాలు ఉత్పత్తి చేయడం కష్టం. ఆఫ్రికన్ సంతతికి చెందిన ప్రజలు అతిపెద్ద జాతి సమూహం ఉంది. అయితే పెద్ద హైతియన్ సమాజం కూడా చేర్చబడిందా అనే దాని మీద ఆధారపడి ఖచ్చితమైన శాతానికి అంచనాలు మారుతూ ఉంటాయి. సాధారణంగా హైతియన్లు (క్రియోలెస్లో సుమారు మూడింట ఒక వంతు మంది), లేకపోతే క్రియోల్ జనాభా మొత్తం జనాభాలో 60-70% గా ఉన్నట్లు నిర్ణయించబడుతుంది. వివిధ కరేబియన్ దీవుల నుండి చిన్న సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రధానంగా మార్టినిక్, గ్వాడెలోప్, సెయింట్ లూసియా చెందిన ప్రజలు ఉన్నాయి.

సుమారు 41,000 మంది ప్రజలు లేదా జనాభాలో 14% మంది యూరోపియన్ పూర్వీకులు ఉన్నారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది ఫ్రెంచ్ సంతతికి చెందినవారునారు. అయితే స్పానిష్, పోర్చుగీస్ సంతతికి చెందిన ప్రజలు కూడా ఉన్నారు.

ప్రధాన ఆసియా సమాజాలలో చైనీయులు (సుమారు 3-4%) ప్రధానంగా చైనా ప్రధాన భూభాగం జెజియాంగ్, గ్వాంగ్డాంగ్ నుండి, లావోస్ నుండి హమోంగ్ మెన్న (1-2%). ఆసియాకు చెందిన ఇతర సమూహాలలో భారతీయులు, లెబనీస్, వియత్నామీస్ ఉన్నారు.

లోపలి భాగంలో నివసించే ప్రధాన సమూహాలు ఆఫ్రికన్, స్వదేశీ సంతతికి చెందిన మెరూన్లు ఉన్నారు. తప్పించుకున్న ఆఫ్రికన్ బానిసల వారసులు అయిన మెరూన్లు ప్రధానంగా మరోని నది తీరం వెంట నివసిస్తున్నారు. ప్రధాన మెరూన్ సమూహాలు సారామాకా ఆకాన్ (వీరిద్దరూ సురినామే, బోనీ (అలుకు) లలో కూడా నివసిస్తున్నారు.

జనాభాలో అరవాక్, కరీబియన్, టెకో (గతంలో ఎమెరిల్లాన్ కాలినా అని పిలువబడేవారు) (గతంలో గలిబి పాలికుర్, వాయాంపి, వాయనా అని పిలవబడేవారు) ప్రధాన స్వదేశీ సమూహాలు (సుమారు 3-4%). 1990ల చివరి నాటికి వాయాంపి ఒక సంబంధం లేని సమూహం ఉన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి.

వలస

ఫ్రెంచి గయానా నివాసులు జన్మస్థానం
(1990, 1999, 2008, 2013, 2019 జనసంఖ్య)
జనసంఖ్య'	’ ఫ్రెంచి గయానాలో పుట్టిన'	మెట్రో పాలిటన్ ఫ్రాంస్లో పుట్టిన	ఫ్రెంచి వెస్టిండీస్లో	ఫ్రాంస్ వెలుపల దేశాలలో పుట్తిన	ఫ్రాంస్ పౌరసత్వంతో విదేశాలలో పుట్తిన	’వలసప్రజలు²'
2019	56.5%	8.9%	2.8%	0.3%	1.0%	30.5%
2013	57.0%	9.4%	2.9%	0.3%	1.2%	29.2%
2008	55.4%	9.6%	3.0%	0.2%	1.3%	30.5%
1999	54.4%	11.8%	4.9%	0.3%	2.0%	26.6%
1990	50.5%	11.7%	5.2%	0.3%	1.9%	30.4%
¹పైడ్స్-నోయిర్స్ ఫ్రెంచ్ తల్లిదండ్రులకు, ఫ్రెంచ్ ప్రవాసుల పిల్లలకు విదేశాలలో జన్మించిన వ్యక్తులు. ²²ఫ్రెంచ్ నిర్వచనం ప్రకారం వలసదారు అంటే విదేశీ దేశంలో జన్మించిన వ్యక్తి, పుట్టుకతోనే ఫ్రెంచ్ పౌరసత్వం లేని వ్యక్తి. ఫ్రాన్స్‌కు వెళ్లినప్పటి నుండి వలసదారు ఫ్రెంచ్ పౌరసత్వాన్ని పొంది ఉండవచ్చు. కానీ ఫ్రెంచ్ గణాంకాలలో ఇప్పటికీ వలసదారుగా జాబితా చేయబడ్డారని గమనించండి. మరోవైపు విదేశీ పౌరసత్వంతో ఫ్రాన్స్‌లో జన్మించిన వ్యక్తులు (వలసదారుల పిల్లలు) వలసదారులుగా జాబితా చేయబడరు.
మూలం:ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ^[57]^[56]

ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, ఫ్రెంచ్ గయానాలో సిరియన్ అంతర్యుద్ధం నుండి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న సిరియన్ శరణార్థుల సంఖ్య పెరిగింది. వారికి ఇతర వలసదారుల సమూహాలకు, ఇతర దక్షిణ అమెరికా, కరేబియన్, మధ్యప్రాచ్య దేశాల (ముఖ్యంగా క్యూబా, యెమెన్ మరియు పాలస్తీనా) నుండి వచ్చే మెజారిటీ ఫ్రెంచ్ భూభాగంగా దాని హోదా ఐరోపాకు "ప్రవేశ ద్వారం" గా చేస్తుంది. చాలా మంది రద్దీగా ఉండే శరణార్థి శిబిరాల్లో నివసిస్తున్నారు. అక్కడ పరిస్థితులు పేలవంగా ఉన్నాయి. వారికి రక్షణ తక్కువగా ఉంది. స్థానిక అధికారులు లేదా ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం ఈ పరిస్థితికి సహాయపడటానికి గణనీయమైన ప్రయత్నాలు చేయలేదు.^[58]^[59]^[60]

మతం

కేయెన్ కేథడ్రల్. ఫ్రెంచ్ గయానాలో ఎక్కువ మంది నివాసితులు కాథలిక్కులు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో ప్రబలమైన మతం రోమన్ కాథలిక్కులు-మరూన్లు, కొంతమంది అమెరిండియన్ ప్రజలు తమ సొంత మతాలను కొనసాగిస్తున్నారు. ఫ్రెంచ్ గయానాకు వారిని తీసుకురావడానికి సహాయపడిన మిషనరీల ప్రభావం కారణంగా మోంగ్ ప్రజలు కూడా ఎక్కువగా కాథలిక్కులుగా ఉన్నారు.^[61] గయానన్ కాథలిక్కులు కయెన్నె డియోసెస్లో భాగంగా ఉన్నారు.

సంతానోత్పత్తి

ఫ్రెంచ్ గయానాలో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు ఎక్కువగా ఉంది. ఇది నేడు మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్, అలాగే ఇతర ఫ్రెంచ్ విదేశీ విభాగాల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది. ఫ్రెంచ్ గయానా వేగవంతమైన జనాభా పెరుగుదలకు ఇది ఎక్కువగా బాధ్యత వహిస్తుంది.

మొత్తం సంతానోత్పత్తి శాతం
	ఫ్రెంచి గయానా	4 విదేశీ విభాగాలు	మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాంస్;
1999	3.87	2.32	1.79
2000	3.93	2.45	1.87
2001 1999	3.79	2.42	1.88
2002 1999	3.73	2.35	1.86
2003 1999	3.77	2.38	1.87
2004 1999	3.47	2.40	1.90
2005 1999	3.79	2.46	1.92
2006 1999	3.80	2.48	1.98
2007 1999	3.73	2.48	1.96
2008 1999	3.57	2.46	1.99
2009 1999	3.47	2.42	1.99
2010 1999	3.37	2.39	2.02
2011 1999	3.42	2.40	2.00
2012 1999	3.60	2.48	1.99
2013 1999	3.47	2.44	1.97
2014 1999	3.44	ఎన్/ఎ	1.97
2015 1999	3.44	ఎన్/ఎ	1.93
2016 1999	3.61	ఎన్/ఎ	1.89
2017 1999	3.93	ఎన్	1.86
2018 1999	3.82	ఎన్/ఎ	1.84
మూలం:ఐ.ఎన్.ఎస్.ఇ.ఇ^[62] ^A ఫ్రెంచి గయానా 4 విదేశీ విభాగాల గణాంక వివరణ,మార్టినిక్యూ,గౌడే లౌపే,రీయూనియన్,కొత్త విదేశీవిభాగం మయొట్టే చేర్చబడలేదు.

భాషలు

ఫ్రెంచ్ గయానా అధికారిక భాష ఫ్రెంచ్, మరియు ఇది విభాగం యొక్క ప్రధాన భాష, దీనిని చాలా మంది నివాసితులు మొదటి లేదా రెండవ భాషగా మాట్లాడతారు. అదనంగా, అనేక ఇతర స్థానిక భాషలు ఉన్నాయి. ప్రాంతీయ భాషలలో ఫ్రెంచ్ గయానీస్ క్రియోల్ (గయానీస్ క్రెయోల్తో అయోమయం చెందకూడదు) ఆరు అమెరిండియన్ భాషలు (అరావాక్, పాలిజుర్, కలినా, వాయనా, వాయాంపి, ఎమెరిల్లాన్) నాలుగు మెరూన్ క్రియోల్ భాషలు (సరమాక, అరవాక్, అలుకు, న్డ్యుకా, అలాగే మోంగ్ నుజువా) ఉన్నాయి.^[63] మాట్లాడే ఇతర భాషలలో పోర్చుగీస్, మాండరిన్, హైతియన్ క్రియోల్, స్పానిష్ ఉన్నాయి.

రాజకీయాలు

ఫ్రెంచ్ గయానా ఫ్రాన్స్లో భాగంగా ఉన్నందున యూరోపియన్ యూనియన్లో కూడా భాగంగా ఉంది-ఐరోపా వెలుపల ఉన్న ప్రాంతాలలో ఇది అతిపెద్ద భూభాగం (గ్రీన్లాండ్ 1985లో యూరోపియన్ కమ్యూనిటీని విడిచిపెట్టినప్పటి నుండి)ఉంది. -ఇది ఇ.యు పొడవైన బాహ్య సరిహద్దులలో ఒకటిగా ఉంది. ఐరోపా వెలుపల ద్వీపం కాని మూడు యూరోపియన్ యూనియన్ భూభాగాలలో ఇది ఒకటి (మిగిలినవి ఆఫ్రికాలోని స్పానిష్ అటానమస్ సిటీస్, సియుటా, మెలిల్లా). ఫ్రాన్స్లో అంతర్భాగంగా ఫ్రెంచి గయానా రాష్ట్ర అధిపతిగా ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ అధ్యక్షుడు, ప్రభుత్వ అధిపతిగా ఫ్రాన్స్ ప్రధాన మంత్రి బాధ్యత వహిస్తారు. రక్షణ, బాహ్య సంబంధాలు వంటి జాతీయ కార్యనిర్వాహక అధికారానికి కేటాయించిన విస్తృత శ్రేణి సమస్యలకు ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం, దాని ఏజెన్సీలు బాధ్యత వహిస్తాయి.

ఫ్రెంచ్ గయానా స్థానిక ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించడానికి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఒక ప్రిఫెక్ట్ (కయెన్నెలోని ప్రిఫెక్చర్ భవనం నివసించే వ్యక్తిని) తన ప్రతినిధిగా నియమిస్తాడు. స్థానికంగా ఎన్నికైన కార్యనిర్వాహక సంస్థగా అసెంబ్లీ డి గయానే ఉంది.^[64]

ఫ్రెంచ్ గయానా ఫ్రెంచ్ జాతీయ అసెంబ్లీకు ఇద్దరు సహాయకులను పంపుతుంది. ఒకరు కమ్యూన్ (కయెన్నె మునిసిపాలిటీ, మకోరియా కమ్యూన్) కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు, మరొకరు మిగిలిన ఫ్రెంచ్ గయానాకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. ఈ నియోజకవర్గం భూభాగం పరంగా ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్లో అతిపెద్దదిగా ఉంది.ఫ్రెంచ్ గయానా ఇద్దరు సెనేటర్లను ఫ్రెంచ్ సెనేట్ కూడా పంపుతుంది. సెనేట్కు ఎన్నికైన మొదటి మహిళ 2020 లో మేరీ-లారె ఫినెరా-హార్త్.^[65]^[66]

2010 వరకు ఫ్రెంచ్ గయానాలో గయానీస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ రాజకీయాలలో ఆధిపత్యం చెలాయించింది.

ఫ్రెంచ్ గయానాను ప్రభావితం చేసే దీర్ఘకాలిక సమస్య ఏమిటంటే బ్రెజిల్, సురినామ్ నుండి వచ్చే అక్రమ వలసదారులు, రహస్య బంగారు అన్వేషకుల ప్రవాహం. డిపార్ట్మెంట్, సురినామ్ మధ్య సరిహద్దు అయిన మరోని నది వర్షారణ్యాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. జెండర్మెరీ, ఫ్రెంచ్ ఫారిన్ లెజియన్లకు ఇక్కడ గస్తీ చేయడం కష్టంగా ఉంటుంది. ఫ్రెంచ్ గయానాలో అక్రమ బంగారు తవ్వకాలను ఎదుర్కోవడానికి ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం అనేక దశలను కార్యక్రమాలను ప్రారంభించింది. 2003లో ఆపరేషన్ అనకొండతో ప్రారంభమై 2008 - 2009లో ఆపరేషన్ హార్పీ, 2010లో ఆపరేషన్ హారిపీ రీన్ఫోర్స్ తరువాత ఫ్రెంచ్ గయానా జెండార్మ్స్ కమాండర్ కల్నల్ ఫ్రాంకోయిస్ ముల్లర్ ఈ కార్యకలాపాలు విజయవంతమయ్యాయని విశ్వాసం తెలిపాడు. అయితే ప్రతి ఆపరేషన్ ముగిసిన తరువాత బ్రెజిలియన్ మైనర్లు, గరింపైరోస్ ,తిరిగి వస్తూనే ఉన్నారు.^[67] ఆపరేషన్ హార్పీ రీన్ఫోర్స్ ప్రారంభమైన వెంటనే ఫ్రెంచ్ అధికారులు, బ్రెజిలియన్ మైనర్ల మధ్య వాగ్వాదం జరిగింది. 2010 మార్చి 12న విజయవంతమైన ఆపరేషన్ నుండి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు ఫ్రెంచ్ సైనికులు, సరిహద్దు పోలీసుల బృందం మీద దాడి చేయబడింది. ఈ సమయంలో "సైనికులు 15 మంది మైనర్లను అరెస్టు చేశారు. మూడు పడవలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 617 గ్రాముల బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ప్రస్తుతం దీని విలువ సుమారు $22,317". వారి కోల్పోయిన దోపిడీని సహచరులను తిరిగి పొందడానికి గరింపిరోస్ తిరిగి వచ్చారు. సైనికులు హెచ్చరిక కాల్పులు, రబ్బరు "ఫ్లాష్ బాల్స్" ను కాల్చారు కాని మైనర్లు వారి పడవలలో ఒకదాన్ని, సుమారు 500 గ్రాముల బంగారాన్ని తిరిగి పొందగలిగారు. "గ్యారిమ్పైరోస్, హింసాత్మక ప్రతిచర్యను అసాధారణమైన 617 గ్రాముల బంగారాన్ని తీసుకోవడం ద్వారా వివరించవచ్చు, ఇది 2009 లో అక్రమ మైనింగ్కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన యుద్ధంలో స్వాధీనం చేసుకున్న పరిమాణంలో 20 శాతం" అని ఫ్రెంచ్ గయానా సరిహద్దు పోలీసు డైరెక్టర్ ఫిలిప్ డుపోర్జ్ మరుసటి రోజు విలేకరుల సమావేశంలో అన్నారు.^[68]

పరిపాలనా విభాగాలు

ఫ్రెంచ్ గయానా 3 గయానే విభాగం అరోండిస్మెంట్లు (కమ్యూన్లు), 22 గయానే విభాగం కమ్యూన్లు (కమ్యూన్లు) గా విభజించబడింది:

సంఖ్య	పేరు	ఏరియా (కిమీ²)	జనాభా (2019)	అరోండిస్మెంట్
1	అవాలా-యలిమాపో	187.4	1,449	'సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని
2	మనా	6,333	11,675
3	సెయింట్-ల్యూరెంట్-డ—మరోనీ	4,830	47,621
4	అపటౌ	2,020	9,482
5	గ్రాండ్-శాంటి	2,112	8,779
6	పాపాయ్చ్టన్	2,628	5,757
7	సాల్ (ఫ్రెంచ్ గయానా)	4,475	152
8	మారిపసౌలా	18,360	11,842
9	కామోపి	10,030	1,864	'సెయింట్-జార్జెస్
10	సెయింట్-జార్జెస్, ఫ్రెంచ్ గయానా	2,320	4,245
11	ఔనారీ	1,080	242
12	రెజినా	12,130	854
13	రౌరా, ఫ్రెంచ్ గయానా	3,902.5	3,458	'కయెన్
14	సెయింట్-ఎలీ	5,680	247
15	ఇరాకౌబో	2,762	1,748
16	సిన్నమరీ	1,340	2,875
17	Kourou	2,160	24,903
18	Macouria	377.5	16,219
19	. Montsinéry-Tonnegrande	634	2,957
20	Matoury	137.19	33,458
21	కయెన్	23.6	65,493
22	రెమైర్-మోంట్‌జోలీ	46.11	26,358

రవాణా

ఫ్రెంచ్ గయానాలో రవాణా వ్యవస్థ మెట్రోపాలిటన్ ఫ్రాన్స్ తో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంది. భూభాగం తీరప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. అయితే లోతట్టు మునిసిపాలిటీలు పేలవంగా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి కనుక త్వరగా చేరుకోవడం కష్టం.

రహదార్లు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో సుమారు 2,200 కిలోమీటర్ల రహదారులు ఉన్నాయి. ఇవి క్రింది విధంగా విభజించబడ్డాయి.^[69]

జాతీయ రహదారులు (440 కిమీ) ఆర్.ఎన్.1, ఆర్.ఎన్.2, ఆర్.ఎన్.3, ఆర్.ఎన్.4 గా విభజించబడ్డాయి (చివరి రెడు రాఫరిన్ పదవీకాలంలో స్థాయి తగ్గించి డిపార్ట్మెంటల్ రహదారులుగా మార్చబడ్డాయి). ఇవి ప్రధాన తీరప్రాంత పట్టణాలను కలుపుతాయి. ఇవి సురినామ్ సరిహద్దు నుండి బ్రెజిల్ సరిహద్దు వరకు తీరప్రాంతాన్ని దాటే కారిడార్ను ఏర్పరుస్తాయి. ఆర్.ఎన్.1,1990లలో పూర్తయింది. కయెన్నెను సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోనీకి కలుపుతుంది. మకోరియా, కౌరౌ, సిన్నమారి మునిసిపాలిటీలను దాటుతుంది (కౌరౌ, సిన్నమారి మధ్య రహదారిని స్థానికంగా రూట్ డి ఎల్ 'స్పేస్, "స్పేస్ రోడ్" , ఇరాకౌబో అని పిలుస్తారు) అయితే ఆర్.ఎన్.2 కయెన్నె నుండి సెయింట్ జార్జ్-డి-ల' ఒయాపాక్ వరకు నిర్మించబడింది. అక్కడ నుండి బి.ఆర్.-156 వంతెన మీద కొనసాగి ఓవర్పాక్ చేరుకుంటుంది. ప్రస్తుతం అన్ని నదులు రోడ్డు వంతెనల ద్వారా దాటబడుతున్నాయి. వాటిలో కొన్ని చాలా పొడవుగా ఉన్నాయి (ఉదాహరణకు కయేన్ నది మీద వంతెన 1225 మీ పొడవు ఉంది). అయితే 2004 వరకు (అప్ప్రౌగ్ వంతెన పూర్తయిన సంవత్సరం, ప్రారంభోత్సవం) కొన్ని నదులను ఇప్పటికీ పడవలలో దాటుతుంటారు. వర్షాకాలంలో జాతీయ రహదారుల మీద రవాణా పరిమితం చేయబడింది (48 నుండి గరిష్టంగా 32 టన్నుల వరకు), గరిష్ట వేగం (రెజినా, ఇరాకౌబో వద్ద ఉన్న నేషనల్ జెండర్మెరీ పోస్టులచే పర్యవేక్షించబడుతుంది, ఇవి అక్రమ ట్రాఫిక్, క్రమరహిత వలసదారుల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే బాధ్యత కూడా కలిగి ఉంటాయి).
డిపార్ట్మెంటల్ రోడ్లు (408 కిమీ) పట్టణ గ్రామీణ డిపార్ట్మెంటల రోడ్లుగా ఉపవిభజన చేయబడ్డాయి. (గ్రామీణ రోడ్లు) ఇవి తీరప్రాంత గ్రామాలకు సేవలు అందిస్తాయి. వీటిలో 90% వీధి దీపాలు లేవు.
మతపరమైన రహదారులు లేదా అటవీ మార్గాలు (1.311 కిమీ) వీటిలో ఎక్కువ భాగం సాధారణ ట్రాఫిక్కు మూసివేయబడి అధికారిక సిబ్బంది (అధికారిక మైనింగ్ లేదా లాగింగ్ కంపెనీల ఉద్యోగులు, అటవీ రేంజర్లు) కోసం కేటాయించబడ్డాయి. సాల్ కమ్యూన్లోని బెలిజోన్ ట్రాక్ (గయానా) (150 కిమీ) పెటిట్-సౌట్లోని సెయింట్-ఎలీ-డిగా ట్రాక్ (26 కిమీ) కోరలీ ట్రాక్ (రహదారి విభాగంలో ఇది పురాతనమైనది. బౌలంగర్ మైన్, మారిపసౌలా-పాపైచ్టన్ ట్రాక్ చేరుకోవడానికి సృష్టించబడింది). మతపరమైన రహదారులు సాధారణంగా చదును చేయబడవు. తరచుగా శాఖల రహదారుల నుండి అడవిలోకి వెళ్తాయి

రహదారులను మెరుగుపరచడానికి, తారు వేయడానికి అనేక ప్రాజెక్టులు ఉన్నప్పటికీ (బెలిజోన్ రహదారి లేదా అపాటౌ-మారిపసౌలా-సాల్ అక్సిస్ వంటివి) పర్యావరణ విభజన, అమెరిండియన్, మెరూన్ కమ్యూనిటీల సమస్యల కారణంగా పర్యావరణ ఉద్యమాలచే తరచుగా వ్యతిరేకించబడుతున్నాయి. అనేక ఫ్రెంచ్ గయానా మునిసిపాలిటీలు (ఓవానరీ, కామోపి, సాల్, సెయింట్-ఎలీ, గ్రాండ్-శాంతి, పాపైచ్టన్, మారిపసౌల, అపాటౌ) చేరడానికి ఇప్పటికీ రహదారి మార్గం లేదు.

2005 జూలైలో ఫ్రాన్స్, బ్రెజిల్ మధ్య ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసిన తరువాత ఓయాపాక్ నది మీద ఓయాపాక్ నదీ వంతెన 2011లో నిర్మించబడింది అదే సంవత్సరం పూర్తయింది. ఇది ఫ్రెంచ్ గయానా, మిగిలిన ప్రపంచానికి మధ్య ఉన్న మొట్టమొదటి భూ-మార్గం (ఓయాపాక్ నదికి అడ్డంగా వేరే వంతెన లేదు. సురినామ్ సరిహద్దును గుర్తించే మరోని నది దాటడానికి వంతెన ఏదీ లేదు, అయితే సురినామ్లోని అల్బినాకు ఒక పడవ మార్గం ఉంది) ఈ వంతెనను అధికారికంగా 2017 మార్చి 18 న ప్రారంభించారు. అయితే బ్రెజిల్ వైపు సరిహద్దు పోస్ట్ నిర్మాణం అదనపు జాప్యాలకు కారణమైంది.^[70] 2020 నాటికి బ్రెజిల్లోని అమాపా రాష్ట్ర రాజధాని అయిన మకాపా నుండి కయేన్ (అమెజాన్ నది) వరకు నిరంతరాయంగా డ్రైవ్ చేయడం సాధ్యమైంది.^[71]

రైలు మార్గాలు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో రైల్వే వ్యవస్థ లేదు. విడివిడిగా సెంటర్ స్పేషియల్ గయానాలో ఒక చిన్న విభాగం విడిభాగాల రవాణా కోసం ఉపయోగించబడింది. భూభాగం శిక్షాత్మక కాలనీగా ఉన్నప్పుడు వివిధ స్నానాలను ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానించడానికి ఖైదీలు స్వయంగా నిర్మించిన కొన్ని రైలుమార్గాలు ఉన్నాయి. దీని అవశేషాలు (ఇప్పుడు ఉపయోగించబడలేదు. ఎక్కువగా అవి అడవితో కప్పబడి ఉన్నాయి) ఇప్పటికీ కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి. ఈ మార్గాలలో మోంట్సినరీ-టోన్నెగ్రాండే నుండి బాగ్నే డెస్ అన్నామైట్స్ అని పిలవబడే విభాగం, సెయింట్-ఎలీ నుండి సౌట్ డు టిగ్రే కార్మిక శిబిరం (ఇప్పుడు పెటిట్-సౌట్ డామ్ చేత సృష్టించబడిన కృత్రిమ సరస్సులో కొంత కలుపబడింది) సెయింట్ లారెంట్-డు-మరోని-మన-సెయింట్ జీన్-డు-మారోని వరకు ఒక విభాగం ఉంది.

ఓడరేవులు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో పడవ ద్వారా రవాణా చాలా విస్తృతంగా జరుగుతూ ఉంది. అత్యంత ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయాలలో డెగ్రాడ్-డెస్-కాన్స్ నౌకాశ్రయం, ఇది రెమైర్-మోంట్జోలీ కమ్యూన్లో మహురీ నది ముఖద్వారం వద్ద ఉంది. ఇక్కడ నుండి దేశానికి అవసరమైన వస్తువులను ఎగుమతి, దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు. మెరైన్ నేషనల్ స్థానిక ప్రజలకు దూరంగా మారినె నేషనలే ఉంది. గయానీస్ ఫిషింగ్ ఫ్లీట్ కేంద్రీకృతమై ఉన్న మాటోరీలో ఉన్న లారివోట్ నౌకాశ్రయము ఉన్నాయి.

పెరుగుతున్న సముద్ర రవాణాను తగ్గించడానికి కయేన్ పూర్వ నౌకాశ్రయం యొక్క అసాధ్యతను ఎదుర్కోవటానికి 1969లో నిర్మించిన డెగ్రాడ్-డెస్-కాన్స్ నౌకాశ్రయానికి చాలా పరిమితమైన డ్రాఫ్ట్ ఉంది, మరియు పెద్ద నౌకలు తరచుగా ప్రజలు మరియు వస్తువులను దించడానికి ఐల్ డు సలట్ వద్ద డాక్ చేయడానికి ఇష్టపడతాయి (వీటిని నేలమీద పడిపోకుండా ఉండటానికి చిన్న నౌకల ద్వారా ప్రధాన భూభాగానికి రవాణా చేస్తారు. కౌరౌలోని పరియాకాబో నౌకాశ్రయం కోలిబ్రి మరియు టౌకాన్ నౌకలకు నిలయం, ఇవి అరియేన్ క్షిపణుల భాగాలను తీసుకువెళతాయి.

లోతట్టు నదీప్రవాహాలలో పడవలు, ఇతర చిన్న పడవలు ఎక్కువగా నడపబడుతుంటాయి. ఇవి మరోవిజ్నే, ఒయాపాక్, అప్రౌగ్ నదుల మీద ఉన్న గ్రామాలను కలుపుతాయి. వీటిని ఏ ఇతర మార్గాలలో చేరుకోలేము. పెటిట్-సౌత్ ఆనకట్ట ద్వారా సృష్టించబడిన సరస్సులో కూడా పడవలు తరచుగా నడుస్తుంటాయి. అయితే ఈ సరస్సులో పడవలు నడపడం అధికారికంగా నిషేధించబడింది.

ఈ విభాగంలో, 460 కిలోమీటర్ల జల పర్యావరణం నౌకాయానం చేయడానికి అనుమతించబడుతుంది.

విమానాశ్రయాలు

ఫ్రెంచ్ గయానాకు మాటోరీలో ఉన్న కయేన్-ఫెలిక్స్ ఎబౌ విమానాశ్రయం సేవలు అందిస్తుంది. ఈ విభాగంలో అనేక ఎయిర్ స్ట్రిప్పులు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి కామోపి, మారిపసౌలా, ఔవానరీ, సెయింట్-జార్జెస్-డి-ఎల్ 'ఒయాపాక్, సెయింట-లారెంట్-డు-మరోని, సాల్లలో ఉన్నాయి, మొత్తం పదకొండు హబ్లు (నాలుగు చదును చేయబడినవి, ఏడు చదును చేయనివి) ఉన్నాయి.

ప్రధాన విమానాశ్రయం నుండి పారిస్కు (పారిస్ ఓర్లీ విమానాశ్రయం, ఫ్రెంచ్ గయానా నుండి రాజధానికి సగటున 8 గంటల 25 నిమిషాల విమాన సమయంతో విమానాలు నడుపబడుతూ ఉన్నాయి. ఎయిర్ ఫ్రాన్స్, ఎయిర్ కారాబెస్ అందించే 9 గంటల 10 నిమిషాల వైస్-వెర్సాస్, అలాగే ఫోర్ట్-డి-ఫ్రాన్స్, పాయింట్-ఎ-పిట్రే, పోర్ట్-ఓ-ప్రిన్స్, మయామి, బెలెమ్లకు ఇతర విమానాలు నడుపబడుతున్నాయి. ప్రాంతీయ క్యారియర్ ఎయిర్ గయాన్ ఎక్స్ప్రెస్ కూడా మారిపసౌలా, సాల్కు రోజువారీ విమానాలను అందిస్తుంది. అలాగే మరింత చెదురుమదురుగా విమానాలను (ప్రధానంగా సెయింట్-జార్జెస్-డి-ఎల్ 'ఒయాపాక్, కామోపీలకు పోస్టల్ డెలివరీలకు సంబంధించినది) నడుపుతున్నారు.

ప్రజా రవాణా

కయెన్నె మునిసిపాలిటీలో ఏడు మార్గాలతో కూడిన ప్రజా బస్సు సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దీనిని గతంలో ఎస్.ఎం.టి.సి (సిండికట్ మిక్స్టే డి ట్రాంస్పోర్ట్ ఎన్ కమ్యూనిస్ట్) అని పిలిచే ఆర్.సి.టి (రేగీ కమ్యూనటైర్ డెస్ ట్రాన్స్పోర్ట్స్) నడుపుతుంది.

తీరప్రాంత పట్టణాల మధ్య అనుసంధానం కోసం (మోంట్సినరీ-టోన్గ్రాండే మినహా) "సామూహిక క్యాబ్" (టాక్సిస్ కో) పద్ధతి చాలా విస్తృతంగా ఉంది. ఇవి పది మంది సామర్థ్యం కలిగిన మినీ బస్సులు. ఇవి నిర్దిష్ట సంఖ్యలో వినియోగదారులు ఉన్న వెంటనే బయలుదేరుతాయి. 2010లో జనరల్ కౌన్సిల్ ఈ సేవ కొంతమంది ఆపరేటర్లతో టిఐజి (ట్రాన్స్పోర్ట్ ఇంటర్ అర్బానో డి లా గయానా) పేరుతో నిర్ణీత సమయాలలో బయలుదేరే ముందుగా నియమించిన సిబ్బందితో పాక్షికంగా ఒక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది.

ప్రధాన నదులలో (మారోవిజ్నే, ఒయాపాక్) పిరోగ్ సేవలు (పిరోగ్స్ క్యాబ్స్ అని పిలవబడేవి) ఉన్నాయి. ఇవి లోతట్టు కేంద్రాలకు, సరిహద్దు మీదుగా (సురినామ్లోని అల్బినా లేదా బ్రెజిల్లోని ఒయాపోక్ వంటివి) వెళ్తాయి.

సైన్యం - పోలీసులు - భద్రతా దళాలు

ఫ్రెంచ్ సాయుధ దళాలు

గయానాలోని ఫ్రెంచ్ సైనిక దళాలు దాదాపు 2,000 మంది సిబ్బంది ^[72] ఉన్నారు. వారిలో ఈ క్రింది వారిని కలిగి ఉన్నాయి:

మాడెలీన్లోని కయేన్ 9వ మెరైన్ ఇన్ఫాంట్రీ రెజిమెంట్ (9ఇ రిమా).
కౌరౌలో 3వ విదేశీ పదాతిదళ రెజిమెంట్ (3ఆర్.ఇ.ఐ)
సెయింట్-జీన్-డు-మారోనిలో ఉన్న ఫ్రెంచ్ గయానాకు చెందిన ఆర్.ఎస్.ఎం.జి. రెజిమెంట్ (అడాప్టెడ్ మిలిటరీ సర్వీస్), కయెన్నెకు దూరంగా ఉంది.
వివిధ విభజనలుః
- 68 ఎయిర్ ట్రాన్స్పోర్ట్ స్క్వాడ్రన్ ఇందులో ఐదు పూమా హెలికాప్టర్లు, నాలుగు ఫెన్నెక్ హెలికాప్టర్లు, మూడు కాసా సి.ఎన్.235 విమానాలు ఉన్నాయి.^[73]^[74]
- ఫ్రెంచ్ నావికాదళం ఒక ప్లాటూన్, డెగ్రాడ్ డెస్ కేన్స్ నౌకాదళ స్థావరం వద్ద ఉంది. రెండు కాన్ఫియన్స్-తరగతి పెట్రోలింగ్ నౌకలను నిర్వహిస్తోందిః లా కాన్ఫియాన్స్, లా రెసోల్యూ. అలాగే ఒక నెట్ రిట్రీవల్ బోట్ (ఇ.ఆర్.ఎఫ్.-లా కౌఅన్నే).^[75]^[76] 2025 నాటికి ఫ్రెంచ్ గయానాలో ఉన్న నౌకాదళ దళాలకు ఒక ఇంజిన్ డి డెబార్క్వెమెంట్ యాంఫిబీ-స్టాండర్డ్స్ (ఇ.డి.ఎ-ఎస్′ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్) కూడా అందించబడుతుంది. భూభాగంలో తీరప్రాంత, నదీ కార్యకలాపాలకు మెరుగైన మద్దతు ఇవ్వడానికి ఈ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ పనిచేస్తుంది.^[77]
- కౌరౌలోని పారిస్ ఫైర్ బ్రిగేడ్, గయానా అంతరిక్ష కేంద్రం, రక్షణకు భరోసా ఇస్తుంది.

జెండర్మెరీ - నేషనల్ పోలీస్

ఫ్రెంచ్ గయానాలో నేషనల్ జెండర్మెరీ అంశాలు (కొన్ని 840 మంది సిబ్బంది), జాతీయ పోలీసు 16 "బ్రిగేడ్లు" గా విభజించబడ్డాయి. ఇవి కయెన్నె, రెమిర్-మోంట్జోలీ, కాకో, రెజినా, సెయింట్-జార్జెస్-డి-ఎల్ 'ఒయాపాక్, కామోపి, మకోరియా, కౌరౌ, సిన్నమారి, ఇరాకౌబో, మానా, సెయింట-లారెంట్-డు-మరోని, అపాటౌ, గ్రాండ్-శాంతి, పాపైచ్టన్, మారిపసౌలా, మాటోరీలకు సేవలు అందిస్తాయి. నేషనల్ జెండర్మెరీలో ఐదు మొబైల్ జెండర్మెర్ స్క్వాడ్రన్లు ఉన్నాయి.^[78]
- మారిటైమ్ జెండర్మెరీ ఈ భూభాగంలో చారెంటే, ఆర్గనాబో గస్తీ పడవలను నిర్వహిస్తుంది. 2022లో చారెంటేను ఈ భూభాగానికి పంపారు. మునుపటి పడవ అయిన మహురీ అందించినంతగా ఇది సేవలు అందించలేదని భావించారు.^[79]^[80]

సంస్కృతి

నిర్మాణరంగం

స్థానిక వాస్తుశిల్పం మీద క్రియోల్, అమెరిండియన్, బుషిన్జె ప్రభావం ఉంది. ప్రధాన పట్టణాలలో కొన్ని పాశ్చాత్య తరహా భవనాలు, కోటలు, క్రియోల్ తరహా వాస్తుశిల్పం ఉంది. నల్ల మెరూన్ జనాభా ఉన్న కమ్యూన్లలో బుషినెంగ్యూ శైలిలో నిర్మించిన ఇళ్ళు ఉంటాయి. అమెరిండియన్ కమ్యూన్లు వారి పూర్వ-వలసరాజ్యాల రకం కార్బెట్లకు గుర్తింపు పొందాయి. ఈ భవనాలలో ఎక్కువ భాగం అమెజాన్ అడవుల నుండి కలప, సైట్లో తయారు చేసిన ఇటుకలు వంటి స్థానిక పదార్థాలతో రూపొందించబడ్డాయి. ఈ స్థానిక నిర్మాణాలు సమకాలీన శైలి భవనాలతో మిళితం అవుతాయి.

పండుగలు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో జరిగే ప్రధాన కార్యక్రమాలలో కార్నివాల్ ఒకటి. ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైనదిగా పరిగణించబడుతున్న ఈ ఉత్సవం జనవరి ప్రారంభంలో ఆదివారం మధ్యాహ్నం ఎపిఫనీ నుండి ఫిబ్రవరిలో యాష్ బుధవారం వరకు జరుగుతుంది. సంవత్సరపు ఇతివృత్తం ప్రకారం మారువేషంలో ఉన్న సమూహాలు పెర్కషన్, ఇత్తడి లయకు అలంకరించబడిన ఫ్లోట్ల చుట్టూ కవాతు చేస్తాయి. కార్నివాల్ కు కొన్ని నెలల ముందు సమూహాల తయారీ ప్రారంభమవుతుంది. ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటు చేసిన కాలిబాటలు, బ్లీచర్లప మీద గుమిగూడే వేలాది మంది ప్రేక్షకుల ముందు సమూహాలు కవాతు చేస్తాయి.

రియో కార్నివాల్ ఉన్న బ్రెజిలియన్ సమూహాలు కూడా వారి లయలు, వారి ఆకర్షణీయమైన దుస్తులకు ప్రశంసించబడ్డాయి. కయెన్నె చైనీస్ సమాజం కూడా కవాతులలో పాల్గొంటుంది. దాని విలక్షణమైన డ్రాగన్లను ప్రదర్శనలోకి తీసుకువస్తుంది.

సాయంత్రం ప్రారంభంలో గయానాన్ కార్నివాల్ విలక్షణమైన పాత్రలైన టౌలౌలస్, ప్రసిద్ధ పేరే-మాస్క్డ్ బాల్స్‌లో పాల్గొనడానికి నృత్యాలకు వెళతారు.

ఆహారం

ఫ్రెంచ్ గయానాలో కలిసే వివిధ సంస్కృతులలో గయానన్ వంటకాలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. కయేన్, కౌరౌ, సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని వంటి పెద్ద నగరాల్లోని చైనీస్ రెస్టారెంట్లతో క్రియోల్ రెస్టారెంట్లు భుజాలు రుద్దుతాయి. స్థానిక పాక కళ మొదట గయానన్ క్రియోల్, బుషినెంగ్యూ, స్థానిక అమెరికన్ వంటకాలను కలిపించింది.

ఈ వంటకాలన్నింటిలో అనేక పదార్థాలు ఉమ్మడిగా ఉంటాయిః

- మానియోక్
- పొగబెట్టిన మాంసం, చేపలు

ఈ దక్షిణ కరేబియన్ భూభాగంలో ఆవారా బ్రాత్, క్రియోల్ గాలెట్, డిజ్ మిలే, కౌంటెస్, క్రమానియోక్ పుడ్డింగ్, కలావాంగ్, కౌక్ గ్రాటిన్-సలాడ్, ఫ్రికాస్సే ఆఫ్ ఇగువానా లేదా దాని ప్రసిద్ధ పిమెంటేడ్ (చేప లేదా చికెన్ కోర్ట్-బౌయిల్లాన్) వంటి అనేక విలక్షణమైన వంటకాలు ఉన్నాయి.

ఈస్టర్ సందర్భంగా గయానియన్ ప్రజలు ఆవారా బ్రాత్ అనే సాంప్రదాయ వంటకాన్ని తింటారు

వివాహాలకు స్థానికులు సాంప్రదాయకంగా కొలంబో తింటారు. ఇది ఫ్రెంచ్ గయానీస్ వంటకాలలో ప్రధానమైన కూర.

సాహిత్యం

ఫ్రెంచ్ గయానా సాహిత్యంలో స్థానిక రచయితలు లేదా ఫ్రెంచ్ గయానాకు సంబంధించిన వ్యక్తులు రాసిన అన్ని రచనలు ఉన్నాయి. ఇది ఫ్రెంచ్, గయానన్ క్రియోల్ రెండింటిలోనూ వ్యక్తీకరించబడింది.

స్థానిక సాహిత్యం ఫ్రెంచ్ వెస్ట్ ఇండీస్, ముఖ్యంగా కరేబియన్ దీవులైన మార్టినిక్, గ్వాడెలోప్ దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. యాంటిలియన్-గయానీస్ సాహిత్యంలో ప్రధానంగా బానిసత్వం, ఇతర సామాజిక సమస్యలకు సంబంధించిన ఇతివృత్తాలు ఉంటాయి. ఈ విధంగా ఈ సాహిత్యం అనేక రూపాలను తీసుకుంటుంది. మొదటిది మౌఖికత, ఎందుకంటే ఇది నల్ల అమెరికాలోని అనేక దేశాలలో వలె గయానన్ సాహిత్యంలో ఉండే ఒక లక్షణ అంశంగా ఉంది. ఈ విషయంలో మనం కథలు, పురాణాలు, కథలు, మరొక రూపంలో నవలలుగా పరిగణించవచ్చు.^[81]

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ గయానాలో రచయితల ఉనికి బలహీనంగా ఉంది. ఆ సమయంలో రచయితలు స్థానిక వార్తాపత్రికలలో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న కొన్ని కవితలను మాత్రమే ప్రచురించారు. అయితే ప్రస్తుతం కొంతమంది ఫ్రెంచ్ గయానన్ కవుల రచనలను గుర్తించడం కష్టంః హో-ఎ-సిమ్-ఎలోసెమ్, మునియన్, ఆర్. ఆక్టవిల్లే మొదలైనవారు. ఇద్దరు గయానన్ కవులు దీనికి మినహాయింపు.^[82] న్డాగానో (1996) ప్రకారం ఇస్మాయిల్ అర్బైన్, ఫాబియన్ ఫ్లావియన్ మొదటి ఫ్రెంచ్ గయానన్ కవులుగా పరిగణించబడతారు.^[83] అయితే, ఆల్ఫ్రెడ్ పారెపో తన రచన అతిపా (1885) తో తన శకాన్ని గుర్తించిన రచయితగా భావిస్తున్నారు.

1900 నుండి 1950 వరకు కాలం స్థానిక సాహిత్యంలో ఒక ముఖ్యమైన దశగా ఉంది. ఎందుకంటే ఇది నెగ్రిట్యూడ్ (నెగ్రిట్యుడ్) వంటి గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపిన అనేక మంది రచయితలకు జన్మనిచ్చింది. 1950లు- 1960లకు చెందిన గయానన్ నల్లజాతి గురించి రాయడంలో ప్రసిద్ధి చెందింది. సెర్జ్ పేషెంట్, ఎలీ స్టీఫెన్సన్ తమ రచనలలో ఈ సమస్యను ప్రస్తావించారు.

1970 నుండి వివిధ తరాల రచయితలు నల్లజాతి కారణం లేదా బానిసత్వం గురించి తెలుసుకున్నారు. వారి రచనల ద్వారా లేదా వారి రాజకీయ కార్యకలాపాల ద్వారా స్థానిక సమాజం మీద సాధారణంగా నల్లజాతి ప్రపంచం మీద తీవ్రమైన పరిణామాలను కలిగించిన ఈ బాధాకరమైన కాలాన్ని వారు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఈ తరానికి క్రిస్టియన్ టౌబిరా ప్రముఖ వ్యక్తిగా మిగిలిపోయింది. ఇతర రచయితలు ప్రాంతీయ స్వభావం మొదలైన ఇతర రకాల ఇతివృత్తాల మీద ఆసక్తి కలిగి ఉంటారు.

క్రీడలు

ఫ్రెంచ్ గయానాలో క్రీడలు వలసరాజ్యాల కాలం కంటే చాలా కాలం ముందు నుండే ఉన్నాయి. 19వ శతాబ్దం నుండి ప్రాచుర్యం పొందిన 1890లో జూలై 14 జ్ఞాపకార్థం నిర్వహించిన మొదటి క్రీడా పోటీ జరిగింది. ఆ సమయంలో ఈ అమెజానియన్ భూభాగం నివాసులకు అనుకూలమైన వ్యయామాలు, క్రీడలు ఇప్పటికే ఉన్నాయి. కానీ ఐరోపా నుండి వచ్చే క్రీడలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి వలసరాజ్యాలకు అనుకూలంగా ఉండేవి. ఫుట్ రేసులు, గాడిద రేసులు, క్యానో రేసులు, సైకిల్ రేసులు, ట్రైసైకిల్ రేసులు, ఓడరేవులలో నాటికల్ రెగట్టాలు మొదలైన సాంప్రదాయ ప్రజాదరణ పొందిన ఆటలు ఉండేవి.

ఫ్రెంచ్ గయానాలో ప్రస్తుతం అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడ ఫుట్బాల్, తరువాత బాస్కెట్బాల్, సైక్లింగ్, స్విమ్మింగ్, హ్యాండ్బాల్ ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ ఈ విభాగంలో కొన్ని కానోయింగ్, జూడో, బ్రెజిలియన్ జియు-జిట్సు, ఐకిడో, కరాటే, ఫెన్సింగ్, గుర్రపు స్వారీ, రోయింగ్, వాలీబాల్ క్లబ్బులు ఉన్నాయి.

ఫ్రెంచ్ విదేశీ విభాగంలా గయానా పాన్ అమెరికన్ స్పోర్ట్స్ ఆర్గనైజేషన్ సభ్యురాలు కాదు. అథ్లెట్లు ఫ్రెంచ్ నేషనల్ ఒలింపిక్ అండ్ స్పోర్ట్స్ కమిటీలో పోటీ చేస్తుంటారు. ఫెడరేషన్ ఫ్రాంకైస్ డి 'అథ్లెటిస్మే ఉప-యూనిట్ అయిన లిగ్ డి' అథ్లెట్స్మే డి లా గయానే చేత నిర్వహించబడుతుంది.

1960లో ప్రారంభమైన టూర్ ఆఫ్ గయానా వార్షిక బహుళ-దశ సైకిల్ రేసు ఇప్పటి వరకు నిర్వహించబడుతుంది.^[84]

ఫుట్బాల్

ఈ భూభాగానికి దాని స్వంత స్థానిక జట్టు అయిన ఫ్రెంచ్ గయానా ఫుట్బాల్ జట్టు ఉంది. ప్రాంతీయ ఫుట్బాల్ లీగ్ ఎల్. ఎఫ్. జి (లీగ్ డి ఫుట్బాల్ డి లా గయానే) 1962 అక్టోబరులో స్థాపించబడింది. ఇది ప్రస్తుతం ఫిఫా తో అనుసంధానించబడలేదు. 1963 ఏప్రిల్ 27 నుండి ఎఫ్.ఎఫ్.ఎఫ్ (ఫ్రెంచ్ ఫుట్బాల్ ఫెడరేషన్) కు అనుబంధంగా ఉంది. 1978 నుండి సిఒఎన్‌సిఎసిఎఫ్ (ఉత్తర, మధ్య అమెరికా, కరేబియన్ లీగ్) లో అసోసియేట్ సభ్యురాలిగా ఉంది. ఏప్రిల్ 2013లో, ఎల్. ఎఫ్. జి. పూర్తిగా సిఒఎన్‌సిఎసిఎఫ్ సభ్యత్వం పొందింది.

ఫ్రెంచ్ గయానా ఫుట్బాల్ జట్టును యానా డాకో అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఎల్. ఎఫ్. జి ఆధ్వర్యంలో ఉత్తమ స్థానిక ఆటగాళ్లను ఎంపిక చేస్తుంది. ఇది ఫిఫా చేత గుర్తించబడలేదు. కానీ సిఒఎన్‌సిఎసిఎఫ్ పోటీలలో పాల్గొంటుంది. ఇది తన మొదటి మ్యాచ్ను డచ్ గయానా (ఇప్పుడు సురినామే) తో 1936లో ఆడింది. 1-3తో ఓడిపోయింది.^[85] ఇది 2012 సెప్టెంబరు 26 న సెయింట్ పియరీ, మిక్వెలాన్ (11-1) కు వ్యతిరేకంగా అతిపెద్ద విజయాన్ని సాధించింది. ఇది డచ్ గయానాకు వ్యతిరేకంగా ఆడి అతిపెద్ద ఓటమి చవిచూసింది. 1947 మార్చి 2 న 9-0 తో ఓడిపోయింది.

ఈ జట్టు సిఒఎన్‌సిఎసిఎఫ్ నేషన్స్ కప్/గోల్డ్ కప్, కరేబియన్ నేషన్స్ కప్ (1978 మరియు 2017 మధ్య సిఒఎన్‌సిఎసిఎఫ్ నేషన్స్ లీగ్, ఓవర్సీస్ కప్ (కూపే డి ఎల్ 'ఔట్రే-మెర్, 2008-2012), టోర్నమెంట్ ఆఫ్ 4 (టూర్నోయి డెస్ 4) వంటి ఈవెంట్లలో పాల్గొం

పర్యటన

గయానా టూర్ (స్థానికంగా: టూర్ డి గయానే) గతంలో "లే టూర్ డు లిట్టోరల్" (లిట్టోరల్ టూర్) లేదా అరుదుగా "లా గ్రాండే బౌకిల్ గుయానైస్" అని పిలువబడేది. ఇది సైక్లింగ్ స్టేజ్ రేసు. ఇది ప్రతి సంవత్సరం ప్రధానంగా ఫ్రెంచ్ గయానాలో జరుగుతుంది. అయితే ఇది అప్పుడప్పుడు పొరుగు దేశాలను దాటుతుంది.

ఇది తొమ్మిది దశల్లో జరుగుతుంది. ఈ విభాగం ప్రధాన పట్టణాలను అనుసంధానించే మార్గంతో జరుగుతుంది; కయేన్, కౌరౌ, సెయింట్-లారెంట్-డు-మరోని. దీనిని 1950లో ఏర్పాటు చేశారు. దీనిని కామిటె రీజినల్ డి సైక్లిస్మె డి లా గయానే (ఫ్రెంచ్ గయానా సైక్లింగ్ కమిటీ) నిర్వహిస్తుంది.

1978 నుండి ఈ పర్యటన అంతర్జాతీయంగా ఉంది. సంవత్సరాలుగా ఇది ప్రాముఖ్యత, ప్రజాదరణను పొందింది. ప్రస్తుతం దాని వ్యవధి పెరిగింది. మొదటి సంచికలో ఎక్కువగా ఫ్రెంచ్ గయానన్ సమూహం నుండి 10 కంటే ఎక్కువ విభిన్న జాతీయతలతో భాగస్వామ్యం పెరిగింది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా టూర్ 2020 జరగలేదు. 2021లో టూర్ విషయంలో కూడా ఇదే పరిస్థితి.

^[86]

మూలాలు

ఉల్లేఖన లోపం: "nb" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="nb"/> ట్యాగు కనబడలేదు

↑ "Le Préfet – Représentant de l'État, du gouvernement et de l'Europe". Les services de l'État en Guyane (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 31 May 2024. Retrieved 31 May 2024.
↑ ^2.0 ^2.1 Christiane Taubira (28 April 2009). "FICHE QUESTION". Questions National Assembly of France (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 5 April 2023. Retrieved 27 November 2021.
↑ ^3.0 ^3.1 ^3.2 "Population by sex, annual rate of population increase, surface area and density" (PDF). United Nations. 2013. p. 5. Archived (PDF) from the original on 31 July 2023. Retrieved 27 November 2021.
↑ ^4.0 ^4.1 "French Guiana country profile". BBC News. 22 October 2023. Archived from the original on 11 November 2023. Retrieved 22 October 2023.
↑ ^5.0 ^5.1 ^5.2 ^5.3 ^5.4 "Estimation de population par région, sexe et grande classe d'âge – Années 1975 à 2025" (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 2025-02-02.
↑ "EU regions by GDP, Eurostat". Archived from the original on 27 February 2023. Retrieved 18 September 2023.
↑ "FAOSTAT – Land Use". Food and Agriculture Organization. Archived from the original on 11 May 2017. Retrieved 3 February 2019.
↑ "Parc amazonien de Guyane, le plus vaste Parc national de France et de l'Union européenne". Guiana Amazonian Park. Archived from the original on 4 February 2019. Retrieved 3 February 2019.
↑ "Guyana". Oxford Dictionaries. Archived from the original on 7 July 2015. Retrieved 9 May 2015.
↑ Peabody, Sue. "French Emancipation". Oxford Bibliographies. Archived from the original on 2 January 2020. Retrieved 27 October 2019.
↑ "Stirling Research Database, Prof Bill Marshall". University of Stirling. Archived from the original on 7 April 2016. Retrieved 21 January 2015.
↑ "French Guiana" Archived 11 మే 2011 at the Wayback Machine, Encyclopædia Britannica
↑ Anderson, Clare. "Convicts, Collecting and Knowledge Production in the Nineteenth Century". staffblogs.le.ac.uk.
↑ Carlos A. Parodi (2002). The Politics of South American Boundaries. Praeger Publishers. ISBN 0-275-97194-5.
↑ "Création de territoire en Guyane françaises". Journal officiel de la Guyane française via Bibliothèque Nationale de France (in ఫ్రెంచ్). 6 June 1930. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 6 June 2020.
↑ "Meet Felix Eboué, First Black Man Appointed Governor In Ihe French Colonies". How Africa. Archived from the original on 17 April 2021. Retrieved 17 April 2021.
↑ "La Guyane retrouve la mémoire en changeant le nom de l'aéroport". Le Monde (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 17 April 2021.
↑ Thabouillot, Gérard (2011). "Être chef de poste en Inini (1930–1969)". Persée. Outre-Mers. Revue d'histoire (in ఫ్రెంచ్). p. 48. ISSN 2275-4954. Archived from the original on 18 February 2023. Retrieved 17 April 2021.
↑ "Loi n° 46-451 du 19 mars 1946 tendant au classement comme départements français de la Guadeloupe, de la Martinique, de la Réunion et de la Guyane française". Government of the French Republic (in ఫ్రెంచ్). 19 March 1946. Archived from the original on 6 June 2020. Retrieved 17 April 2021.
↑ ^20.0 ^20.1 ^20.2 ^20.3 "Panorama de la population immigrée en Guyane" (PDF). INSEE. Archived (PDF) from the original on 3 February 2019. Retrieved 2 February 2019.
↑ "Revisited – From Laos to French Guiana: The story of the Hmong people". France 24 (in ఇంగ్లీష్). 6 November 2020. Archived from the original on 8 June 2021. Retrieved 11 July 2021.
↑ "Illegal, polluting and dangerous: the gold rush in French Guiana". The Guardian. 17 December 2007. Retrieved 2 February 2019.
↑ "The fight against illegal gold mining in French Guiana". France 24. 29 August 2017. Retrieved 2 February 2019.
↑ "Why one part of South America is facing a total shutdown". BBC News. 10 April 2017. Archived from the original on 8 April 2019. Retrieved 14 September 2018.
↑ "The General Council adopts the Guyanese flag". 97320.com (in ఫ్రెంచ్). OuebTV. 26 January 2010. Archived from the original on 31 May 2017.
↑ "French Guiana and Martinique reject increased autonomy". BBC. 11 January 2010. Retrieved 19 December 2019.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
↑ Marot, Laurent (27 March 2017). "La Guyane paralysée par les mouvements sociaux". Le Monde. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 3 April 2017.
↑ "Guyane : manifestations historiques pour la "journée morte"". Le Point. 28 March 2017. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 4 April 2017.
↑ Thébia, Marie-Claude (29 June 2020). "Coronavirus : 3 décès en 48h, et 313 nouvelles contaminations indique le Covid info de ce lundi 29 juin". Guyane 1. Archived from the original on 2 July 2020. Retrieved 30 June 2020.
↑ "French Guiana Climate, Average Weather, Temperatures, Rainfall, Sunshine, Humidity, Graphs". www.french-guiana.climatemps.com. Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 16 April 2020.
↑ "Climatological Information for Cayenne, France". Meteo France. 7 August 2019. Archived from the original on 27 July 2020. Retrieved 18 August 2022.
↑ "CAYENNE–MATOURY (973)" (PDF). Fiche Climatologique: Statistiques 1981–2010 et records (in ఫ్రెంచ్). Meteo France. Archived (PDF) from the original on 23 September 2020. Retrieved 7 August 2019.
↑ Dinerstein, Eric; Olson, David; Joshi, Anup; Vynne, Carly; Burgess, Neil D.; Wikramanayake, Eric; Hahn, Nathan; Palminteri, Suzanne; Hedao, Prashant; Noss, Reed; Hansen, Matt; Locke, Harvey; Ellis, Erle C; Jones, Benjamin; Barber, Charles Victor; Hayes, Randy; Kormos, Cyril; Martin, Vance; Crist, Eileen; Sechrest, Wes; Price, Lori; Baillie, Jonathan E. M.; Weeden, Don; Suckling, Kierán; Davis, Crystal; Sizer, Nigel; Moore, Rebecca; Thau, David; Birch, Tanya; Potapov, Peter; Turubanova, Svetlana; Tyukavina, Alexandra; de Souza, Nadia; Pintea, Lilian; Brito, José C.; Llewellyn, Othman A.; Miller, Anthony G.; Patzelt, Annette; Ghazanfar, Shahina A.; Timberlake, Jonathan; Klöser, Heinz; Shennan-Farpón, Yara; Kindt, Roeland; Lillesø, Jens-Peter Barnekow; van Breugel, Paulo; Graudal, Lars; Voge, Maianna; Al-Shammari, Khalaf F.; Saleem, Muhammad (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience. 67 (6): 534–545. doi:10.1093/biosci/bix014. ISSN 0006-3568. PMC 5451287. PMID 28608869.
↑ ^34.0 ^34.1 Comité français de l’Union Internationale pour la Conservation de la Nature (French Committee of the International Union for Conservation of Nature) (2003). "Guyane (Guyana)" (PDF). Biodiversité et conservation en outre-mer (Biodiversity and conservation overseas). Comité français de l’UICN (French Committee of the IUCN). Archived from the original (PDF) on 11 May 2011. Retrieved 3 January 2010.
↑ "Tourism en Guyane" (PDF). Guyane Amazonie (in ఫ్రెంచ్). Archived (PDF) from the original on 15 April 2021. Retrieved 24 March 2021.
↑ Borloo, Jean-Louis (12 January 2009). "Portant engagement national pour l'environnement (on national commitment to the environment)". Loi n° 2010-788 (law number 2010-788). Sénat français (French Senate). Retrieved 3 January 2010.
↑ "Mana, précurseurse depuis toujours". Le Jour du Seigneur (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 4 June 2020. Retrieved 24 March 2021.
↑ Sabrina Fossettea (2008). "The world's largest leatherback rookeries: A review of conservation-oriented research in French Guiana/Suriname and Gabon". Journal of Experimental Marine Biology and Ecology. 356 (1–2): 69–82. Bibcode:2008JEMBE.356...69F. doi:10.1016/j.jembe.2007.12.024. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 24 March 2021.
↑ French Guiana. CIA World Factbook (2004)
↑ International Monetary Fund. "World Economic Outlook Database, October 2021 – Gross domestic product, current prices, U.S. dollars". Archived from the original on 25 March 2022. Retrieved 25 March 2022.
↑ ^41.0 ^41.1 ^41.2 ^41.3 ^41.4 ^41.5 ^41.6 "Produits intérieurs bruts régionaux et valeurs ajoutées régionales de 2000 à 2020". INSEE. Archived from the original on 13 March 2022. Retrieved 2022-03-25.
↑ IEDOM. "Guyane – Rapport annuel 2012" (PDF). p. 46. Archived (PDF) from the original on 8 April 2023. Retrieved 4 March 2014.
↑ INSEE. "Le poids du spatial diminue, l'économie de la Guyane se diversifie" (PDF). Archived (PDF) from the original on 14 August 2014. Retrieved 4 March 2014.
↑ IEDOM. "Guyane – Rapport annuel 2012" (PDF). p. 136. Archived (PDF) from the original on 8 April 2023. Retrieved 4 March 2014.
↑ INSEE. "T401 : Taux de chômage localisé au 2e trimestre par département d'outre-mer". Archived from the original on 2 April 2022. Retrieved 2022-04-02.
↑ INSEE. "Taux de chômage au sens du BIT (moyenne annuelle) – Ensemble – Guyane". Archived from the original on 2 April 2022. Retrieved 2022-04-02.
↑ Lepelletier, L.; et al. (July 1989). "Le paludisme en Guyane : I. Situation générale de l'endémie" (PDF). Bulletin de la Société de Pathologie Exotique. 82 (3): 385–392. Archived (PDF) from the original on 28 August 2022. Retrieved 2022-04-01.
↑ Alexandre Moreau de Jonnès (1842). Recherches statistiques sur l'esclavage colonial et les moyens de le supprimer. Imprimerie de Bourgogne et Martinet. p. 21.
↑ Serge Mam-Lam-Fouck (1987). "Chapitre 2 : Le système esclavagiste". Histoire de la société guyanaise : les années cruciales, 1848–1946. Éditions Caribéennes. p. 32.
↑ Serge Mam-Lam-Fouck (1987). "Chapitre 6 : Elite et masses populaires". Histoire de la société guyanaise : les années cruciales, 1848–1946. Éditions Caribéennes. p. 167. ISBN 9782402040815.
↑ "French Guiana". World Population 1983. Recent Demographic Estimates for the Countries and Regions of the World. US Department of Commerce, Bureau of the Census. 1983. p. 360.
↑ Aire d'attraction des villes 2020 de Cayenne, INSEE
↑ "Base des aires d'attraction des villes 2020". INSEE. Archived from the original on 1 November 2020. Retrieved 2024-09-24.
↑ "Statistiques locales: Aire d'attraction des villes 2020, population municipale 2021". INSEE. Archived from the original on 29 January 2018. Retrieved 2024-09-24.
↑ INSEE. "Historique des populations communales – Recensements de la population 1876–2021" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 21 February 2022. Retrieved 2024-09-24.
↑ ^56.0 ^56.1 INSEE. "Individus localisés à la région en 2019 – Recensement de la population – Fichiers détail" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 10 February 2023. Retrieved 2023-02-09.
↑ INSEE. "Données harmonisées des recensements de la population 1968–2018" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 4 February 2022. Retrieved 2022-02-11.
↑ Medina, Alicia (12 November 2020). "The unexpected journey of Syrian refugees in French Guiana". Retrieved 28 December 2021.
↑ Oberti, Charlotte (30 October 2020). "French Guiana: A new migrant gateway to France buckles under pressure". Archived from the original on 28 December 2021. Retrieved 26 December 2021.
↑ Thebia, Boris (3 February 2021). "In a French outpost in South America, no secret EU gateway for fleeing Cubans". Archived from the original on 28 December 2021. Retrieved 26 December 2021.
↑ Palmerlee, Danny (2007). South America. Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-443-0.
↑ INSEE. "P3D – Indicateurs généraux de la population par département et région – Séries depuis 1990" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 23 June 2020. Retrieved 20 June 2020.
↑ "Ethnologue report for French Guiana". Ethnologue (16th ed.). 2009. Archived from the original on 16 October 2012. Retrieved 22 September 2009.
↑ "Evolution institutionnelle La Collectivité Territoriale de Guyane". Archived from the original on 7 October 2015. Retrieved 7 October 2015.
↑ "Sénatoriales : Marie-Laure Phinéra-Horth devient la 1ère femme sénatrice de la Guyane". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). 27 September 2020. Archived from the original on 26 January 2023. Retrieved 2022-04-04.
↑ "Mme Marie-Laure Phinera-Horth, sénatrice de la Guyane (Guyane) – Sénat". www.senat.fr. Archived from the original on 11 May 2022. Retrieved 2022-04-08.
↑ Tabor, Damon (1 April 2010) French Guiana: Interview with Colonel Francois Müller, Commander of the Gendarmes. untoldstories.pulitzercenter.org
↑ Tabor, Damon (17 March 2010) French Guiana: Welcome to the Jungle. untoldstories.pulitzercenter.org
↑ "Résultats de la recherche | Insee". www.insee.fr. Archived from the original on 3 August 2016. Retrieved 1 August 2021.
↑ "Ponte entre Brasil e União Europeia é aberta no Amapá após 6 anos pronta". Amapá (in బ్రెజీలియన్ పోర్చుగీస్). 18 March 2017. Archived from the original on 18 March 2017. Retrieved 18 March 2017.
↑ "Le pont de l'Oyapock inauguré et officiellement ouvert à la circulation". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 3 January 2021. Retrieved 11 May 2020.
↑ Journal of Guyana RFO TV 18 August 2009
↑ "Forces armées en Guyane" [Armed Forces in Guyana] (in ఫ్రెంచ్). Ministère des Armėes. Archived from the original on 5 January 2023. Retrieved 24 December 2022.
↑ "Aéroport" (in ఫ్రెంచ్). Chambre de Commerce et d'Industrie de la Guyane.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
↑ Lagneau, Laurent (21 May 2016). "Pêche illégale : L'embarcation remonte-filets " La Caouanne " démontre son efficacité" (in ఫ్రెంచ్). zone Militaire. Archived from the original on 4 March 2023. Retrieved 4 March 2023.
↑ "Marine Nationale Dossier d'Information, p. 23" (PDF). Cols Bleus (in ఫ్రెంచ్). January 2023. Archived (PDF) from the original on 4 March 2023. Retrieved 2023-03-04.
↑ "First Two EDA-S Next Gen Amphibious Landing Craft Delivered to French DGA". 25 November 2021. Archived from the original on 26 November 2021. Retrieved 10 December 2021.
↑ "Les DOM, défi pour la République, chance pour la France, 100 propositions pour fonder l'avenir (Volume 2, comptes rendus des auditions et des déplacements de la mission)". 3 April 2023. Archived from the original on 7 November 2022. Retrieved 7 November 2022.
↑ Groizeleau, Vincent (5 December 2022). "Le Marfret Niolon emmène une vedette de la Gendarmerie maritime en Guyane" [The Marfret Niolon takes a Maritime Gendarmerie patrol boat to Guyana]. Mer et Marine (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 24 December 2022.
↑ "Vedette Côtière de Surveillance Maritime (VCSM) Boats". Homelandsecurity Technology. Archived from the original on 7 December 2021. Retrieved 2022-08-28.
↑ Blaise Bitegue Dit Manga, « La Littérature guyanaise de demain, d'où vient-elle? », Nouvelles Études Francophones, vol. 23, no 2, 2008, p. 155–176
↑ "Ismaÿl Urbain". Île en île (in ఫ్రెంచ్). 25 September 2017. Archived from the original on 17 July 2021. Retrieved 1 August 2021.
↑ Biringanine Ndagano, Introduction à la littérature guyanaise, CDDP de la Guyane, 1996 (ISBN 2-908931-16-8, 978-2-908931-16-7, OCLC 39181587
↑ "Comité Régional de Cyclisme de la Guyane". Guyane Cyclisme (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 5 August 2020. Retrieved 6 May 2020.
↑ "French Guyana 1:3 Suriname (Guayana Francesa 1:3 Surinam)". www.soccer-db.info. Archived from the original on 15 July 2021. Retrieved 2 August 2021.
↑ "Tour cycliste de Guyane 2021 : l'événement sportif de l'année, prévu en août est annulé annonce Jean-Yves Thiver". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). 7 July 2021. Archived from the original on 7 July 2021. Retrieved 2 August 2021.

[2] "Le Préfet – Représentant de l'État, du gouvernement et de l'Europe". Les services de l'État en Guyane (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 31 May 2024. Retrieved 31 May 2024.

[area_total-3] 2.0 ^2.1 Christiane Taubira (28 April 2009). "FICHE QUESTION". Questions National Assembly of France (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 5 April 2023. Retrieved 27 November 2021.

[unsurface-4] 3.0 ^3.1 ^3.2 "Population by sex, annual rate of population increase, surface area and density" (PDF). United Nations. 2013. p. 5. Archived (PDF) from the original on 31 July 2023. Retrieved 27 November 2021.

[French_Guiana_country_profile-5] 4.0 ^4.1 "French Guiana country profile". BBC News. 22 October 2023. Archived from the original on 11 November 2023. Retrieved 22 October 2023.

[pop-6] 5.0 ^5.1 ^5.2 ^5.3 ^5.4 "Estimation de population par région, sexe et grande classe d'âge – Années 1975 à 2025" (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 2025-02-02.

[7] "EU regions by GDP, Eurostat". Archived from the original on 27 February 2023. Retrieved 18 September 2023.

[8] "FAOSTAT – Land Use". Food and Agriculture Organization. Archived from the original on 11 May 2017. Retrieved 3 February 2019.

[9] "Parc amazonien de Guyane, le plus vaste Parc national de France et de l'Union européenne". Guiana Amazonian Park. Archived from the original on 4 February 2019. Retrieved 3 February 2019.

[10] "Guyana". Oxford Dictionaries. Archived from the original on 7 July 2015. Retrieved 9 May 2015.

[11] Peabody, Sue. "French Emancipation". Oxford Bibliographies. Archived from the original on 2 January 2020. Retrieved 27 October 2019.

[12] "Stirling Research Database, Prof Bill Marshall". University of Stirling. Archived from the original on 7 April 2016. Retrieved 21 January 2015.

[13] "French Guiana" Archived 11 మే 2011 at the Wayback Machine, Encyclopædia Britannica

[14] Anderson, Clare. "Convicts, Collecting and Knowledge Production in the Nineteenth Century". staffblogs.le.ac.uk.

[15] Carlos A. Parodi (2002). The Politics of South American Boundaries. Praeger Publishers. ISBN 0-275-97194-5.

[decree1930-16] "Création de territoire en Guyane françaises". Journal officiel de la Guyane française via Bibliothèque Nationale de France (in ఫ్రెంచ్). 6 June 1930. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 6 June 2020.

[17] "Meet Felix Eboué, First Black Man Appointed Governor In Ihe French Colonies". How Africa. Archived from the original on 17 April 2021. Retrieved 17 April 2021.

[18] "La Guyane retrouve la mémoire en changeant le nom de l'aéroport". Le Monde (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 17 April 2021.

[19] Thabouillot, Gérard (2011). "Être chef de poste en Inini (1930–1969)". Persée. Outre-Mers. Revue d'histoire (in ఫ్రెంచ్). p. 48. ISSN 2275-4954. Archived from the original on 18 February 2023. Retrieved 17 April 2021.

[decree1946-20] "Loi n° 46-451 du 19 mars 1946 tendant au classement comme départements français de la Guadeloupe, de la Martinique, de la Réunion et de la Guyane française". Government of the French Republic (in ఫ్రెంచ్). 19 March 1946. Archived from the original on 6 June 2020. Retrieved 17 April 2021.

[immigration-21] 20.0 ^20.1 ^20.2 ^20.3 "Panorama de la population immigrée en Guyane" (PDF). INSEE. Archived (PDF) from the original on 3 February 2019. Retrieved 2 February 2019.

[22] "Revisited – From Laos to French Guiana: The story of the Hmong people". France 24 (in ఇంగ్లీష్). 6 November 2020. Archived from the original on 8 June 2021. Retrieved 11 July 2021.

[23] "Illegal, polluting and dangerous: the gold rush in French Guiana". The Guardian. 17 December 2007. Retrieved 2 February 2019.

[24] "The fight against illegal gold mining in French Guiana". France 24. 29 August 2017. Retrieved 2 February 2019.

[25] "Why one part of South America is facing a total shutdown". BBC News. 10 April 2017. Archived from the original on 8 April 2019. Retrieved 14 September 2018.

[26] "The General Council adopts the Guyanese flag". 97320.com (in ఫ్రెంచ్). OuebTV. 26 January 2010. Archived from the original on 31 May 2017.

[bbcnewsreferendum-27] "French Guiana and Martinique reject increased autonomy". BBC. 11 January 2010. Retrieved 19 December 2019.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)

[lemondelaguyanemarot-28] Marot, Laurent (27 March 2017). "La Guyane paralysée par les mouvements sociaux". Le Monde. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 3 April 2017.

[lepointmanifestationshistoriques-29] "Guyane : manifestations historiques pour la "journée morte"". Le Point. 28 March 2017. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 4 April 2017.

[30] Thébia, Marie-Claude (29 June 2020). "Coronavirus : 3 décès en 48h, et 313 nouvelles contaminations indique le Covid info de ce lundi 29 juin". Guyane 1. Archived from the original on 2 July 2020. Retrieved 30 June 2020.

[31] "French Guiana Climate, Average Weather, Temperatures, Rainfall, Sunshine, Humidity, Graphs". www.french-guiana.climatemps.com. Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 16 April 2020.

[32] "Climatological Information for Cayenne, France". Meteo France. 7 August 2019. Archived from the original on 27 July 2020. Retrieved 18 August 2022.

[33] "CAYENNE–MATOURY (973)" (PDF). Fiche Climatologique: Statistiques 1981–2010 et records (in ఫ్రెంచ్). Meteo France. Archived (PDF) from the original on 23 September 2020. Retrieved 7 August 2019.

[DinersteinOlson2017-34] Dinerstein, Eric; Olson, David; Joshi, Anup; Vynne, Carly; Burgess, Neil D.; Wikramanayake, Eric; Hahn, Nathan; Palminteri, Suzanne; Hedao, Prashant; Noss, Reed; Hansen, Matt; Locke, Harvey; Ellis, Erle C; Jones, Benjamin; Barber, Charles Victor; Hayes, Randy; Kormos, Cyril; Martin, Vance; Crist, Eileen; Sechrest, Wes; Price, Lori; Baillie, Jonathan E. M.; Weeden, Don; Suckling, Kierán; Davis, Crystal; Sizer, Nigel; Moore, Rebecca; Thau, David; Birch, Tanya; Potapov, Peter; Turubanova, Svetlana; Tyukavina, Alexandra; de Souza, Nadia; Pintea, Lilian; Brito, José C.; Llewellyn, Othman A.; Miller, Anthony G.; Patzelt, Annette; Ghazanfar, Shahina A.; Timberlake, Jonathan; Klöser, Heinz; Shennan-Farpón, Yara; Kindt, Roeland; Lillesø, Jens-Peter Barnekow; van Breugel, Paulo; Graudal, Lars; Voge, Maianna; Al-Shammari, Khalaf F.; Saleem, Muhammad (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience. 67 (6): 534–545. doi:10.1093/biosci/bix014. ISSN 0006-3568. PMC 5451287. PMID 28608869.

[UICN-35] 34.0 ^34.1 Comité français de l’Union Internationale pour la Conservation de la Nature (French Committee of the International Union for Conservation of Nature) (2003). "Guyane (Guyana)" (PDF). Biodiversité et conservation en outre-mer (Biodiversity and conservation overseas). Comité français de l’UICN (French Committee of the IUCN). Archived from the original (PDF) on 11 May 2011. Retrieved 3 January 2010.

[36] "Tourism en Guyane" (PDF). Guyane Amazonie (in ఫ్రెంచ్). Archived (PDF) from the original on 15 April 2021. Retrieved 24 March 2021.

[senat-37] Borloo, Jean-Louis (12 January 2009). "Portant engagement national pour l'environnement (on national commitment to the environment)". Loi n° 2010-788 (law number 2010-788). Sénat français (French Senate). Retrieved 3 January 2010.

[38] "Mana, précurseurse depuis toujours". Le Jour du Seigneur (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 4 June 2020. Retrieved 24 March 2021.

[39] Sabrina Fossettea (2008). "The world's largest leatherback rookeries: A review of conservation-oriented research in French Guiana/Suriname and Gabon". Journal of Experimental Marine Biology and Ecology. 356 (1–2): 69–82. Bibcode:2008JEMBE.356...69F. doi:10.1016/j.jembe.2007.12.024. Archived from the original on 9 July 2023. Retrieved 24 March 2021.

[40] French Guiana. CIA World Factbook (2004)

[41] International Monetary Fund. "World Economic Outlook Database, October 2021 – Gross domestic product, current prices, U.S. dollars". Archived from the original on 25 March 2022. Retrieved 25 March 2022.

[GDP-42] 41.0 ^41.1 ^41.2 ^41.3 ^41.4 ^41.5 ^41.6 "Produits intérieurs bruts régionaux et valeurs ajoutées régionales de 2000 à 2020". INSEE. Archived from the original on 13 March 2022. Retrieved 2022-03-25.

[43] IEDOM. "Guyane – Rapport annuel 2012" (PDF). p. 46. Archived (PDF) from the original on 8 April 2023. Retrieved 4 March 2014.

[44] INSEE. "Le poids du spatial diminue, l'économie de la Guyane se diversifie" (PDF). Archived (PDF) from the original on 14 August 2014. Retrieved 4 March 2014.

[45] IEDOM. "Guyane – Rapport annuel 2012" (PDF). p. 136. Archived (PDF) from the original on 8 April 2023. Retrieved 4 March 2014.

[46] INSEE. "T401 : Taux de chômage localisé au 2e trimestre par département d'outre-mer". Archived from the original on 2 April 2022. Retrieved 2022-04-02.

[47] INSEE. "Taux de chômage au sens du BIT (moyenne annuelle) – Ensemble – Guyane". Archived from the original on 2 April 2022. Retrieved 2022-04-02.

[48] Lepelletier, L.; et al. (July 1989). "Le paludisme en Guyane : I. Situation générale de l'endémie" (PDF). Bulletin de la Société de Pathologie Exotique. 82 (3): 385–392. Archived (PDF) from the original on 28 August 2022. Retrieved 2022-04-01.

[49] Alexandre Moreau de Jonnès (1842). Recherches statistiques sur l'esclavage colonial et les moyens de le supprimer. Imprimerie de Bourgogne et Martinet. p. 21.

[50] Serge Mam-Lam-Fouck (1987). "Chapitre 2 : Le système esclavagiste". Histoire de la société guyanaise : les années cruciales, 1848–1946. Éditions Caribéennes. p. 32.

[51] Serge Mam-Lam-Fouck (1987). "Chapitre 6 : Elite et masses populaires". Histoire de la société guyanaise : les années cruciales, 1848–1946. Éditions Caribéennes. p. 167. ISBN 9782402040815.

[1954-1982-52] "French Guiana". World Population 1983. Recent Demographic Estimates for the Countries and Regions of the World. US Department of Commerce, Bureau of the Census. 1983. p. 360.

[53] Aire d'attraction des villes 2020 de Cayenne, INSEE

[54] "Base des aires d'attraction des villes 2020". INSEE. Archived from the original on 1 November 2020. Retrieved 2024-09-24.

[55] "Statistiques locales: Aire d'attraction des villes 2020, population municipale 2021". INSEE. Archived from the original on 29 January 2018. Retrieved 2024-09-24.

[56] INSEE. "Historique des populations communales – Recensements de la population 1876–2021" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 21 February 2022. Retrieved 2024-09-24.

[immig_2-57] 56.0 ^56.1 INSEE. "Individus localisés à la région en 2019 – Recensement de la population – Fichiers détail" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 10 February 2023. Retrieved 2023-02-09.

[immig_1-58] INSEE. "Données harmonisées des recensements de la population 1968–2018" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 4 February 2022. Retrieved 2022-02-11.

[59] Medina, Alicia (12 November 2020). "The unexpected journey of Syrian refugees in French Guiana". Retrieved 28 December 2021.

[60] Oberti, Charlotte (30 October 2020). "French Guiana: A new migrant gateway to France buckles under pressure". Archived from the original on 28 December 2021. Retrieved 26 December 2021.

[61] Thebia, Boris (3 February 2021). "In a French outpost in South America, no secret EU gateway for fleeing Cubans". Archived from the original on 28 December 2021. Retrieved 26 December 2021.

[62] Palmerlee, Danny (2007). South America. Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-443-0.

[63] INSEE. "P3D – Indicateurs généraux de la population par département et région – Séries depuis 1990" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 23 June 2020. Retrieved 20 June 2020.

[64] "Ethnologue report for French Guiana". Ethnologue (16th ed.). 2009. Archived from the original on 16 October 2012. Retrieved 22 September 2009.

[65] "Evolution institutionnelle La Collectivité Territoriale de Guyane". Archived from the original on 7 October 2015. Retrieved 7 October 2015.

[66] "Sénatoriales : Marie-Laure Phinéra-Horth devient la 1ère femme sénatrice de la Guyane". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). 27 September 2020. Archived from the original on 26 January 2023. Retrieved 2022-04-04.

[67] "Mme Marie-Laure Phinera-Horth, sénatrice de la Guyane (Guyane) – Sénat". www.senat.fr. Archived from the original on 11 May 2022. Retrieved 2022-04-08.

[68] Tabor, Damon (1 April 2010) French Guiana: Interview with Colonel Francois Müller, Commander of the Gendarmes. untoldstories.pulitzercenter.org

[69] Tabor, Damon (17 March 2010) French Guiana: Welcome to the Jungle. untoldstories.pulitzercenter.org

[70] "Résultats de la recherche | Insee". www.insee.fr. Archived from the original on 3 August 2016. Retrieved 1 August 2021.

[71] "Ponte entre Brasil e União Europeia é aberta no Amapá após 6 anos pronta". Amapá (in బ్రెజీలియన్ పోర్చుగీస్). 18 March 2017. Archived from the original on 18 March 2017. Retrieved 18 March 2017.

[72] "Le pont de l'Oyapock inauguré et officiellement ouvert à la circulation". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 3 January 2021. Retrieved 11 May 2020.

[ReferenceA-73] Journal of Guyana RFO TV 18 August 2009

[74] "Forces armées en Guyane" [Armed Forces in Guyana] (in ఫ్రెంచ్). Ministère des Armėes. Archived from the original on 5 January 2023. Retrieved 24 December 2022.

[75] "Aéroport" (in ఫ్రెంచ్). Chambre de Commerce et d'Industrie de la Guyane.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)

[76] Lagneau, Laurent (21 May 2016). "Pêche illégale : L'embarcation remonte-filets " La Caouanne " démontre son efficacité" (in ఫ్రెంచ్). zone Militaire. Archived from the original on 4 March 2023. Retrieved 4 March 2023.

[77] "Marine Nationale Dossier d'Information, p. 23" (PDF). Cols Bleus (in ఫ్రెంచ్). January 2023. Archived (PDF) from the original on 4 March 2023. Retrieved 2023-03-04.

[78] "First Two EDA-S Next Gen Amphibious Landing Craft Delivered to French DGA". 25 November 2021. Archived from the original on 26 November 2021. Retrieved 10 December 2021.

[79] "Les DOM, défi pour la République, chance pour la France, 100 propositions pour fonder l'avenir (Volume 2, comptes rendus des auditions et des déplacements de la mission)". 3 April 2023. Archived from the original on 7 November 2022. Retrieved 7 November 2022.

[80] Groizeleau, Vincent (5 December 2022). "Le Marfret Niolon emmène une vedette de la Gendarmerie maritime en Guyane" [The Marfret Niolon takes a Maritime Gendarmerie patrol boat to Guyana]. Mer et Marine (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 24 December 2022.

[81] "Vedette Côtière de Surveillance Maritime (VCSM) Boats". Homelandsecurity Technology. Archived from the original on 7 December 2021. Retrieved 2022-08-28.

[82] Blaise Bitegue Dit Manga, « La Littérature guyanaise de demain, d'où vient-elle? », Nouvelles Études Francophones, vol. 23, no 2, 2008, p. 155–176

[83] "Ismaÿl Urbain". Île en île (in ఫ్రెంచ్). 25 September 2017. Archived from the original on 17 July 2021. Retrieved 1 August 2021.

[84] Biringanine Ndagano, Introduction à la littérature guyanaise, CDDP de la Guyane, 1996 (ISBN 2-908931-16-8, 978-2-908931-16-7, OCLC 39181587

[85] "Comité Régional de Cyclisme de la Guyane". Guyane Cyclisme (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 5 August 2020. Retrieved 6 May 2020.

[86] "French Guyana 1:3 Suriname (Guayana Francesa 1:3 Surinam)". www.soccer-db.info. Archived from the original on 15 July 2021. Retrieved 2 August 2021.

[87] "Tour cycliste de Guyane 2021 : l'événement sportif de l'année, prévu en août est annulé annonce Jean-Yves Thiver". Guyane la 1ère (in ఫ్రెంచ్). 7 July 2021. Archived from the original on 7 July 2021. Retrieved 2 August 2021.

[nb 1]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]

[75]

[76]

[77]

[78]

[79]

[80]

[81]

[82]

[83]

[84]

[85]

[86]