Jump to content

ఫ్లోరెన్స్

వికీపీడియా నుండి

ఫ్లారెన్స్[a] (Italian: Firenze)[b] ఇటాలియన్ ప్రాంతమైన టస్కానీ రాజధాని, 2025 నాటికి 362,353 మంది నివాసితులతో అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం. ఇది 989,460 మంది నివాసితులను కలిగి ఉన్న ఫ్లారెన్స్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రావిన్స్‌కు కూడా రాజధాని.[1] ఫ్లారెన్స్ మధ్యయుగ ఐరోపా వాణిజ్య, ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉండేది, ఆ కాలంలో అత్యంత సంపన్న నగరాల్లో ఒకటి.[2] ఇది పునరుజ్జీవనం (రినైసాన్స్) జన్మస్థలంగా అనేక మంది విద్యావేత్తలచే పరిగణించబడుతుంది.[3] ఇది ప్రధాన కళాత్మక, సాంస్కృతిక, వాణిజ్య, రాజకీయ, ఆర్థిక కేంద్రంగా మారింది.[4] ఈ కాలంలో ఫ్లారెన్స్ ఇటలీ, ఐరోపా, ఇతర ప్రాంతాలలో అపారమైన ప్రభావం ఉన్న స్థాయికి ఎదిగింది.[5] దీని అల్లకల్లోలమైన రాజకీయ చరిత్రలో శక్తివంతమైన మెడిసి కుటుంబం పాలించిన కాలాలు, అనేక మత, రిపబ్లికన్ విప్లవాలు ఉన్నాయి.[6] 1865 నుండి 1871 వరకు ఈ నగరం ఇటలీ రాజ్యానికి రాజధానిగా పనిచేసింది. డాంటే అలిఘియేరి, పెట్రార్క్, గియోవన్నీ బొకాసియో, నికోలో మాకియవెల్లీ, ఫ్రాన్సిస్కో గుయిసియార్డిని కళాఖండాల ప్రతిష్ఠ కారణంగా ఫ్లోరెంటైన్ మాండలికం ప్రామాణిక ఇటాలియన్ భాషకు ఆధారంగా నిలిచింది, ఇటలీ అంతటా సంస్కృతి భాషగా మారింది.[7] రోమ్‌కు వాయవ్యంగా 275 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఫ్లారెన్స్ ప్రతి సంవత్సరం మిలియన్ల కొద్దీ పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తుంది, 1982లో యునెస్కో ఫ్లారెన్స్ చారిత్రక కేంద్రాన్ని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది. ఈ నగరం తన సంస్కృతి, పునరుజ్జీవన కళ, వాస్తుశిల్పం, స్మారక కట్టడాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.[8] ఈ నగరంలో ఉఫిజి గ్యాలరీ, పలాజో పిట్టి వంటి అనేక మ్యూజియంలు, ఆర్ట్ గ్యాలరీలు ఉన్నాయి, కళ, సంస్కృతి, రాజకీయాల రంగాలలో ఇప్పటికీ ప్రభావాన్ని చూపుతోంది.[9] ఫ్లారెన్స్ కళాత్మక, నిర్మాణ వారసత్వం కారణంగా 2010లో ప్రపంచంలోని అత్యంత అందమైన నగరాల్లో ఒకటిగా ఫోర్బ్స్ దీనికి ర్యాంక్ ఇచ్చింది.[10] ఫ్లారెన్స్ ఇటాలియన్ ఫ్యాషన్‌లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది,[9] గ్లోబల్ లాంగ్వేజ్ మానిటర్ ద్వారా ప్రపంచంలోని టాప్ 15 ఫ్యాషన్ రాజధానులలో స్థానం పొందింది;[11] అంతేకాకుండా ఇది ఒక ప్రధాన జాతీయ ఆర్థిక కేంద్రంగా, పర్యాటక, పారిశ్రామిక కేంద్రంగా ఉంది.

పదవ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

గతంలో పేరు తెలియని ఎట్రుస్కాన్ స్థావరం ఉన్న ప్రాంతంలో క్రీ.పూ 59లో ఫ్లారెన్స్ ఒక రోమన్ గారిసన్‌గా స్థాపించబడింది.[12] ఫ్లారెన్స్ లాటిన్ పేరు Florentia, దీని అర్థం "వికసించే నగరం", లాటిన్ పదం Latin: florēre, lit.'వికసించడం' నుండి వచ్చింది.[13] Florentia, జాతి రూపాంతరం Florentini ఫ్లోరస్ రాసిన ఎపిటోమ్ ఆఫ్ రోమన్ హిస్టరీలో,[14] ప్లినీ ది ఎల్డర్ రాసిన నాచురల్ హిస్టరీలో ప్రస్తావించబడ్డాయి.[15] పాత ఇటాలియన్ పేరు Fiorenza, ఆధునిక ఇటాలియన్ పేరు Firenze ఈ పురాతన పేర్ల నుండి ఉద్భవించాయి.[12] Fiorenza ప్రోటోనిక్ అక్షరం flo నుండి fio కు మారడం, Firenze ప్రోటోనిక్ అక్షరం తగ్గింపు fio నుండి fi కు మారడం, టస్కన్ ఇటాలియన్ లక్షణాలు. జియోవాన్ బాటిస్టా పెల్లెగ్రిని వంటి భాషావేత్తల ప్రకారం, ఆధునిక ఇటాలియన్ పేరు ఫైరెంజ్ Florentiae స్థానిక రూపాన్ని ఊహిస్తుంది,[12] ఈ వాదనను గెర్హార్డ్ రోల్ఫ్స్ వివాదం చేశారు.[16]: 177 

చరిత్ర

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్ కాలక్రమం
చారిత్రక అనుబంధాలు

 రోమన్ రిపబ్లిక్, 59–27 BC
 రోమన్ సామ్రాజ్యం, 27 BC–AD 285
 పశ్చిమ రోమన్ సామ్రాజ్యం, 285–476
 ఓడోసెర్ రాజ్యం, 476–493
 ఓస్ట్రోగోతిక్ రాజ్యం, 493–553
 బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం, 553–568
 లొంబార్డ్స్ రాజ్యం, 570–773
 కారోలింగియన్ సామ్రాజ్యం, 774–797
 ఇటలీ రాజ్యం (పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం), 797–1001
 మార్చ్ ఆఫ్ టస్కానీ, 1002–1115
రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఫ్లారెన్స్, 1115–1532
డచీ ఆఫ్ ఫ్లారెన్స్, 1532–1569
గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ టస్కానీ, 1569–1801
ఎట్రూరియా రాజ్యం, 1801–1807
మొదటి ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం, 1807–1815
గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ టస్కానీ, 1815–1859
యునైటెడ్ ప్రావిన్స్ ఆఫ్ సెంట్రల్ ఇటలీ, 1859–1860
ఇటలీ రాజ్యం, 1861–1943
Italian Social Republic, 1943–1945
Italy, 1946–ప్రస్తుతం

1493లో ప్రచురించబడిన హార్ట్‌మన్ షెడెల్ చే ఫ్లారెన్స్ దృశ్యం

ఫ్లారెన్స్ రోమన్ నగరంగా ఉద్భవించింది, తరువాత వర్ధిల్లుతున్న వాణిజ్య, బ్యాంకింగ్ మధ్యయుగ నగరంగా సుదీర్ఘ కాలం తర్వాత, ఇది ఇటాలియన్ పునరుజ్జీవనానికి జన్మస్థలంగా మారింది. ఇది 14వ శతాబ్దం నుండి 16వ శతాబ్దం వరకు రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా, సాంస్కృతికంగా ఐరోపా, ప్రపంచంలో అత్యంత ముఖ్యమైన నగరాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.[8]

14వ శతాబ్దంలో నగరంలో మాట్లాడే భాష ఇటాలియన్ భాషగా మారడానికి నమూనాగా అంగీకరించబడింది. ముఖ్యంగా టస్కన్‌లు డాంటే, పెట్రార్క్, బొకాసియో రచనలకు ధన్యవాదాలు తెలుపుకోవాలి,[17] ఫ్లోరెంటైన్ మాండలికం అన్ని స్థానిక మాండలికాల కంటే జాతీయ సాహిత్య భాషగా అవలంబించబడింది.[18][19]

మధ్య యుగాల చివరి నుండి ప్రారంభించి, ఫ్లోరెంటైన్ డబ్బు-బంగారు ఫ్లోరిన్ రూపంలో-యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి బ్రూజెస్, లియోన్, హంగేరి వరకు ఐరోపా అంతటా పరిశ్రమల అభివృద్ధికి నిధులు సమకూర్చింది. ఫ్లోరెంటైన్ బ్యాంకర్లు వంద సంవత్సరాల యుద్ధ సమయంలో ఆంగ్ల రాజులకు ఆర్థిక సహాయం చేశారు. వారు అవినాన్‌లోని తాత్కాలిక రాజధాని నిర్మాణంతో సహా పాపసీకి కూడా ఆర్థిక సహాయం చేశారు, వారు రోమ్‌కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత, రోమ్ పునర్నిర్మాణం, పునరుజ్జీవన అలంకరణకు నిధులు ఇచ్చారు.

ఫ్లారెన్స్ యూరోపియన్ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఉదాత్త కుటుంబాలలో ఒకటైన మెడిసికి నిలయం. లోరెంజో డి మెడిసి 15వ శతాబ్దం చివరలో ఇటలీ రాజకీయ, సాంస్కృతిక సూత్రధారిగా పరిగణించబడ్డాడు. 16వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ కుటుంబానికి చెందిన ఇద్దరు సభ్యులు పోప్‌లుగా ఉన్నారు: లియో X, క్లెమెంట్ VII. కేథరీన్ డి మెడిసి ఫ్రాన్స్ రాజు హెన్రీ II ను వివాహం చేసుకుంది, అతని మరణం తరువాత 1559లో ఫ్రాన్స్‌లో రీజెంట్‌గా పాలించింది. మేరీ డి మెడిసి ఫ్రాన్స్ హెన్రీ IV ని వివాహం చేసుకుంది, భవిష్యత్ రాజు లూయిస్ XIII కు జన్మనిచ్చింది. మెడిసి గ్రాండ్ డ్యూక్స్ ఆఫ్ టస్కానీగా పరిపాలించారు, ఇది 1569లో కోసిమో I డి మెడిసితో ప్రారంభమై 1737లో గియాన్ గాస్టోన్ డి మెడిసి మరణంతో ముగిసింది.

1861లో స్థాపించబడిన ఇటలీ రాజ్యం తన రాజధానిని 1865లో టురిన్ నుండి ఫ్లారెన్స్‌కు మార్చింది, అయితే రాజధానిని 1871లో రోమ్‌కు మార్చారు.

రోమన్ మూలాలు

[మార్చు]

క్రీ.పూ 59లో రోమన్లచే సైనికుల కాలనీగా ఫ్లారెన్స్ స్థాపించబడింది, ఇది ఆర్మీ క్యాంప్ శైలిలో నిర్మించబడింది.[20] రోమ్, ఉత్తర ప్రాంతం మధ్య ఉన్న ప్రధాన మార్గమైన వియా కాసియా వెంబడి, ఆర్నో నది సారవంతమైన లోయలో ఉన్న ఈ స్థావరం వేగంగా ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా మారింది, సా.శ. 285లో టుస్సియా ప్రాంతానికి రాజధానిగా మారింది.

ప్రారంభ మధ్య యుగాలు

[మార్చు]
గోతిక్ యుద్ధ సమయంలో గోత్ రాజు టోటిలా ఫ్లారెన్స్ గోడలను నేలమట్టం చేశాడు: విల్లానీ క్రోనికా చికీ మాన్యుస్క్రిప్ట్ నుండి ఇల్యూమినేషన్

రాబోయే శతాబ్దాలలో, ఈ నగరం ఓస్ట్రోగోత్, బైజాంటైన్ పాలన అల్లకల్లోల ప్రత్యామ్నాయ కాలాలను చవిచూసింది, ఈ సమయంలో నగరం కొరకు పోరాటాలు జరిగాయి, దీని వలన జనాభా 1,000 మందికి పడిపోయింది.[21] 6వ శతాబ్దంలో లొంబార్డ్ పాలనలో శాంతి తిరిగి వచ్చింది, 774లో చార్లెమాగ్నే ఫ్లారెన్స్‌ను ఆక్రమించాడు, ఇది లుక్కా కేంద్రంగా ఉన్న మార్చ్ ఆఫ్ టస్కానీలో భాగమైంది. జనాభా మళ్లీ పెరగడం ప్రారంభమై వాణిజ్యం వృద్ధి చెందింది.

రెండవ సహస్రాబ్ది

[మార్చు]
బాసిలికా డి శాన్ మినియాటో అల్ మోంటే

మార్గ్రేవ్ హ్యూగో 1000 AD లో లుక్కాకు బదులుగా ఫ్లారెన్స్‌ను తన నివాసంగా ఎంచుకున్నాడు. ఫ్లోరెంటైన్ కళ స్వర్ణయుగం ఈ సమయంలో ప్రారంభమైంది. 1100లో ఫ్లారెన్స్ ఒక "కమ్యూన్", అంటే ఒక నగర-రాష్ట్రం. నగరం ప్రాథమిక వనరు ఆర్నో నది, ఇది పరిశ్రమకు (ప్రధానంగా వస్త్ర పరిశ్రమ) శక్తిని, ప్రాప్యతను అందించింది, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి మధ్యధరా సముద్రానికి ప్రాప్యతను అందించింది, శ్రమశీల వ్యాపారుల సంఘం వృద్ధికి సహాయపడింది. ఫ్లోరెంటైన్ మర్చంట్ బ్యాంకింగ్ నైపుణ్యాలు ఐరోపాలో మధ్యయుగ ఉత్సవాలకు నిర్ణయాత్మక ఆర్థిక ఆవిష్కరణలను తీసుకువచ్చిన తరువాత గుర్తింపు పొందాయి (ఉదా. ఎక్స్ఛేంజ్ బిల్లులు,[22] డబుల్ ఎంట్రీ బుక్ కీపింగ్ సిస్టమ్). ఈ కాలం ఫ్లారెన్స్ మాజీ శక్తివంతమైన ప్రత్యర్థి పీసా గ్రహణాన్ని కూడా చూసింది.[23] పెరుగుతున్న వ్యాపార ప్రముఖుల శక్తి గియానో డెల్లా బెల్లా నేతృత్వంలో కులీన వ్యతిరేక తిరుగుబాటుతో ముగిసింది, దీని ఫలితంగా న్యాయ శాసనాలు[24] రిపబ్లిక్ ముగిసే వరకు ఎలైట్ గిల్డ్‌ల శక్తిని సుస్థిరం చేశాయి.

మధ్య యుగాలు, పునరుజ్జీవనం

[మార్చు]

మెడిసి వంశం ఎదుగుదల

[మార్చు]
ఉఫిజి గ్యాలరీ వెలుపల లియోనార్డో డా విన్సీ విగ్రహం
15వ శతాబ్దం చివరలో ఉన్న ఒరిజినల్ ఆధారంగా వేసిన పెయింటింగ్, ఫ్రాన్సిస్కో డి లోరెంజో రోస్సెల్లీకి ఆపాదించబడింది

1325లో జనాభా విస్తరణ ఉచ్ఛదశలో ఉన్నప్పుడు, పట్టణ జనాభా 120,000 వరకు ఉండవచ్చు, నగరం చుట్టూ ఉన్న గ్రామీణ జనాభా బహుశా 300,000 కు దగ్గరగా ఉండవచ్చు.[25] 1348 లో వచ్చిన బ్లాక్ డెత్ (మహమ్మారి) దానిని సగానికి పైగా తగ్గించింది.[26][27] నగరం ఉన్ని పరిశ్రమ ద్వారా సుమారు 25,000 మందికి ఉపాధి లభించింది: 1345లో ఫ్లారెన్స్ ఉన్ని కార్మికుల (సియోంపి) సమ్మె యత్నానికి వేదికైంది, వారు 1378లో సియోంపి తిరుగుబాటులో ఆలిగార్కిక్ పాలనపై కొద్దికాలం తిరుగుబాటు చేశారు. వారిని అణచివేసిన తరువాత, ఫ్లారెన్స్ ఆల్బిజ్జీ కుటుంబ పాలనలోకి (1382-1434) వచ్చింది, వీరు మెడిసితో బద్ధ శత్రువులు అయ్యారు.

15వ శతాబ్దంలో 60,000 జనాభాతో ఐరోపాలో అతిపెద్ద నగరాల్లో ఫ్లారెన్స్ ఒకటిగా ఉంది, సంపన్నమైన, ఆర్థికంగా విజయవంతమైన నగరంగా పరిగణించబడింది.[28] కోసిమో డి మెడిసి తెరవెనుక నుండి నగరాన్ని ముఖ్యంగా నియంత్రించిన మొదటి మెడిసి కుటుంబ సభ్యుడు. సాంకేతికంగా నగరం ఒక విధమైన ప్రజాస్వామ్యం అయినప్పటికీ, అతని అధికారం ఒక విశాలమైన పోషణ నెట్‌వర్క్‌తో పాటు కొత్త వలసదారులు, జెంటె నూవా (కొత్త వ్యక్తులు)తో అతని కూటమి నుండి వచ్చింది. మెడిసి పోప్‌కు బ్యాంకర్లు కావడం కూడా వారి ఆధిపత్యానికి దోహదపడింది. కోసిమో తరువాత అతని కుమారుడు పియెరో వచ్చాడు, ఆ తరువాత కొంతకాలానికే కోసిమో మనవడు లోరెంజో డి మెడిసి 1469లో వచ్చాడు. లోరెంజో మైఖేలాంజెలో, లియోనార్డో డా విన్సీ, బొటిసెల్లి వంటి కళాకారులను పోషించి, కళలకు గొప్ప పోషకుడిగా ఉన్నాడు. లోరెంజో ఒక నిష్ణాతుడైన కవి, సంగీత విద్వాంసుడు, అతను అలెగ్జాండర్ అగ్రికోలా, జోహన్నెస్ గిసెలిన్, హెన్రిచ్ ఐజాక్‌లతో సహా సంగీత దర్శకులు, గాయకులను ఫ్లారెన్స్‌కు తీసుకువచ్చాడు. సమకాలీన ఫ్లోరెంటైన్లచే (అప్పటినుండి) అతను "ది మాగ్నిఫిసెంట్ లోరెంజో" అని పిలువబడ్డాడు.

1492లో లోరెంజో డి మెడిసి మరణానంతరం, అతని కుమారుడు పియెరో II అతని వారసుడయ్యాడు. ఫ్రాన్స్ రాజు చార్లెస్ VIII ఉత్తర ఇటలీపై దండెత్తినప్పుడు, పియెరో II అతని సైన్యాన్ని ప్రతిఘటించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. కానీ పిసా గేట్ల వద్ద ఫ్రెంచ్ సైన్యం పరిమాణాన్ని గ్రహించినప్పుడు, అతను ఫ్రాన్స్ రాజు అవమానకరమైన షరతులను అంగీకరించవలసి వచ్చింది. దీంతో ఫ్లోరెంటైన్లు తిరుగుబాటు చేసి, పియెరో IIను బహిష్కరించారు. 1494లో అతని ప్రవాసంతో, రిపబ్లికన్ ప్రభుత్వ పునరుద్ధరణతో మెడిసి పాలన మొదటి కాలం ముగిసింది.

సవోనరోలా, మాకియవెల్లీ, మెడిసి పోప్‌లు

[మార్చు]
1498లో ఉరితీయబడి, దహనం చేయబడిన గిరోలామో సవోనరోలా. పలాజో వెక్కియో కుడివైపు మధ్యలో ఉంది.

ఈ కాలంలో డొమినికన్ సన్యాసి గిరోలామో సవోనరోలా 1490లో శాన్ మార్కో ఆశ్రమానికి ప్రయర్ అయ్యాడు. అతను తన పశ్చాత్తాప ప్రసంగాలకు ప్రసిద్ది చెందాడు, విస్తృతమైన అనైతికత, భౌతిక సంపద పట్ల అనుబంధంగా భావించిన దానిని విమర్శించాడు. మెడిసి బహిష్కరణను దేవుని పనిగా అతను ప్రశంసించాడు, వారి క్షీణతకు వారిని శిక్షించాడు. మరింత ప్రజాస్వామ్య పాలనకు దారితీసే రాజకీయ సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకురావడానికి అతను ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు. అయితే సవోనరోలా బహిరంగంగా పోప్ అలెగ్జాండర్ VI ని అవినీతికి ఆరోపించినప్పుడు, అతను బహిరంగంగా మాట్లాడకుండా నిషేధించబడ్డాడు. అతను ఈ నిషేధాన్ని ఉల్లంఘించినప్పుడు, అతన్ని బహిష్కరించారు. అతని బోధనలతో విసిగిపోయిన ఫ్లోరెంటైన్లు అతనికి వ్యతిరేకంగా తిరిగి, అతన్ని అరెస్టు చేశారు. అతను మతవిశ్వాసానికి వ్యతిరేకిగా దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు, 23 మే 1498 న పియాజ్జా డెల్లా సిగ్నోరియాలో ఉరితీయబడి, సజీవ దహనం చేయబడ్డాడు. అతని చితాభస్మాన్ని ఆర్నో నదిలో కలిపారు.[29]

ఈ కాలానికి చెందిన మరొక ఫ్లోరెంటైన్ నికోలో మాకియవెల్లీ, బలమైన నాయకత్వంలో ఫ్లారెన్స్ పునరుత్పత్తి కోసం అతని సూచనలు తరచుగా రాజకీయ యోగ్యత, దుర్వినియోగానికి చట్టబద్ధతగా కూడా చూడబడ్డాయి. మాకియవెల్లీ ఒక రాజకీయ ఆలోచనాపరుడు, అతని రాజకీయ హ్యాండ్‌బుక్ ది ప్రిన్స్ కు ప్రసిద్ధి చెందాడు, ఇది పాలించడం, అధికారాన్ని ఉపయోగించడం గురించి వివరిస్తుంది. మెడిసిచే నియమించబడిన మాకియవెల్లీ, నగరం చరిత్ర అయిన 'ఫ్లోరెంటైన్ హిస్టరీస్' కూడా రాశాడు.

1512లో స్పానిష్, పాపల్ దళాల సహాయంతో మెడిసి ఫ్లారెన్స్ నియంత్రణను తిరిగి తీసుకున్నారు.[30] వారికి ఇద్దరు కజిన్స్ నాయకత్వం వహించారు, పోప్ లియో X, పోప్ క్లెమెంట్ VII, వీరిద్దరూ తరువాత కాథలిక్ చర్చి పోప్‌లు అయ్యారు. ఇద్దరూ కళల పట్ల ఉదారమైన పోషకులు, ఫ్లారెన్స్‌లో మైఖేలాంజెలో లారెన్షియన్ లైబ్రరీ, మెడిసి చాపెల్ వంటి కళాఖండాలను నిర్మించారు.[31][32] వారి పాలనలు ఇటలీలో రాజకీయ తిరుగుబాటుతో సమానంగా ఉన్నాయి, తద్వారా 1527లో ఫ్లోరెంటైన్లు రెండవసారి మెడిసిని తరిమికొట్టి 16 మే 1527న థియోక్రటిక్ రిపబ్లిక్‌ను తిరిగి స్థాపించారు (యేసు క్రీస్తు ఫ్లారెన్స్ రాజుగా పేరుపొందారు).[33] పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి చార్లెస్ V సైన్యాలు, పోప్ క్లెమెంట్ VII ఆశీర్వాదాలతో 1530లో మెడిసి తిరిగి ఫ్లారెన్స్‌లో అధికారంలోకి వచ్చారు.

1531లో చక్రవర్తి చార్లెస్, పోప్ క్లెమెంట్ అలెశాండ్రో డి మెడిసిని ఫ్లోరెంటైన్ రిపబ్లిక్ డ్యూక్‌గా ప్రకటించినప్పుడు ఫ్లారెన్స్ అధికారికంగా రాచరికం అయ్యింది. మెడిసి రాచరికం రెండు శతాబ్దాలకు పైగా కొనసాగుతుంది. అలెశాండ్రో వారసుడు, కోసిమో I డి మెడిసి, 1569లో గ్రాండ్ డ్యూక్ ఆఫ్ టస్కానీగా పేరుపొందాడు; టస్కానీ అంతటా, లుక్కా రిపబ్లిక్, పియోంబినో ప్రిన్సిపాలిటీ మాత్రమే ఫ్లారెన్స్ నుండి స్వతంత్రంగా ఉన్నాయి.

18, 19వ శతాబ్దాలు

[మార్చు]
పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి లియోపోల్డ్ II, అతని కుటుంబం. లియోపోల్డ్ 1765 నుండి 1790 వరకు టస్కానీ గ్రాండ్ డ్యూక్‌గా ఉన్నాడు.

మెడిసి రాజవంశం అంతరించిపోవడం, ఆస్ట్రియాకు చెందిన మరియా థెరిసా భర్త ఫ్రాన్సిస్ స్టీఫెన్ 1737లో సింహాసనాన్ని అధిష్టించడంతో ఆస్ట్రియన్ సామ్రాజ్యంలో టస్కానీ తాత్కాలికంగా చేర్చబడింది. ఇది హ్యాబ్స్‌బర్గ్-లోరైన్ రాజవంశం ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది, 1801లో హౌస్ ఆఫ్ బౌర్బోన్-పర్మా కోసం వారు తొలగించబడ్డారు. 1801 నుండి 1807 వరకు ఫ్లారెన్స్ నెపోలియన్ క్లయింట్ రాష్ట్రమైన ఎట్రూరియా రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉంది. 1807 డిసెంబర్‌లో టస్కానీని ఫ్రాన్స్ విలీనం చేసుకున్నప్పుడు బౌర్బోన్-పర్మా వంశం తొలగించబడింది. 1808 నుండి 1814లో నెపోలియన్ పతనమయ్యే వరకు ఫ్లారెన్స్ ఫ్రెంచ్ విభాగమైన ఆర్నో ప్రిఫెక్చర్‌గా ఉంది. వియన్నా కాంగ్రెస్ వద్ద టస్కానీ సింహాసనంపై హ్యాబ్స్‌బర్గ్-లోరైన్ రాజవంశం పునరుద్ధరించబడింది, కానీ చివరకు 1859లో పదవీచ్యుతమైంది. 1861లో టస్కానీ ఇటలీ రాజ్యంలో ఒక ప్రాంతంగా మారింది.

1865లో ఫ్లారెన్స్ ఇటలీ రాజధానిగా టురిన్ స్థానంలో వచ్చింది, నగరాన్ని ఆధునీకరించే ప్రయత్నంలో, పాత మార్కెట్, అనేక మధ్యయుగ గృహాలు కూల్చివేయబడి, కొత్త గృహాలతో మరింత అధికారిక వీధి ప్రణాళికతో భర్తీ చేయబడ్డాయి. పియాజ్జా (మొదట పియాజ్జా విట్టోరియో ఇమాన్యులే II, ఆపై పియాజ్జా డెల్లా రిపబ్లికా, ప్రస్తుత పేరుగా మార్చబడింది) గణనీయంగా విస్తరించబడింది, పశ్చిమ చివరన ఒక పెద్ద విజయ వంపు నిర్మించబడింది. ఈ విధ్వంసాన్ని నమోదు చేసే మ్యూజియం ఈనాటికీ సమీపంలో ఉంది.

ఆరు సంవత్సరాల తరువాత, ఫ్రెంచ్ దళాల ఉపసంహరణ రోమ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనుమతించిన తరువాత, దేశం రెండవ రాజధాని రోమ్ ద్వారా భర్తీ చేయబడింది.

20వ శతాబ్దం

[మార్చు]
ఫ్లోరెంటైన్ చరిత్రలోని ప్రముఖుల సమాధి ప్రదేశమైన 'పోర్టే శాంటె' శ్మశానవాటిక

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఇటాలియన్ సోషల్ రిపబ్లిక్‌లో భాగంగా ఉన్న ఈ నగరం ఏడాది పాటు జర్మన్ ఆక్రమణను (1943-1944) చవిచూసింది. జర్మన్లు నగరంలో స్టాలగ్ 337 యుద్ధ ఖైదీల శిబిరం సబ్‌క్యాంప్‌ను నిర్వహించారు.[34] బ్రిటిష్ 8వ సైన్యం దళాలు సమీపిస్తున్నందున హిట్లర్ జూలై 3 1944 న దీనిని ఓపెన్ సిటీగా ప్రకటించాడు.[35] ఆగస్టు ప్రారంభంలో వెనక్కి తగ్గుతున్న జర్మన్లు పోంటే వెక్కియో వంతెనను మినహాయించి,[36] 8వ ఆర్మీ దళాలు దాటడం కష్టతరం చేయడానికి ఆర్నో నది వెంట ఓల్ట్రార్నో జిల్లాను నగరంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో కలిపే వంతెనలన్నింటినీ కూల్చివేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

1/5 మరాఠా లైట్ ఇన్‌ఫాంట్రీ, ఫ్లారెన్స్, 28 ఆగస్టు 1944

4 ఆగస్టు 1944న న్యూజిలాండ్, దక్షిణాఫ్రికా, బ్రిటిష్ దళాలు టుస్కాన్ కమిటీ ఆఫ్ నేషనల్ లిబరేషన్ (CTLN) పక్షపాతులతో కలిసి ఫ్లారెన్స్‌ను విముక్తి చేశాయి. టస్కానీ నుండి జర్మన్లను తరిమికొడుతూ మరణించిన మిత్రరాజ్యాల సైనికులను నగరానికి వెలుపల ఉన్న శ్మశానవాటికలలో ఖననం చేశారు.

మే 1945లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన సమయంలో, ఫ్లారెన్స్‌లో డిమొబిలైజ్ చేయబడిన అమెరికన్ సర్వీస్ పురుషులు, మహిళల కోసం ఒక విదేశీ విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణాన్ని స్థాపించాలని అమెరికా ఆర్మీ ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ ఎడ్యుకేషనల్ బ్రాంచ్‌కు ఆదేశించబడింది. సర్వీస్ సిబ్బంది కోసం మొదటి అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయం జూన్ 1945 లో స్కూల్ ఆఫ్ ఏరోనాటిక్స్‌లో స్థాపించబడింది. సుమారు 7,500 మంది సైనికులు విద్యార్థులుగా ఈ విశ్వవిద్యాలయం గుండా నాలుగు నెలల పాటు విద్య నభ్యసించారు.[37]

నవంబర్ 1966 లో, ఆర్నో నది వరదలు కేంద్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను ముంచెత్తాయి, అనేక కళాఖండాలను దెబ్బతీశాయి. నగరం చుట్టూ గోడలపై వరద నీరు అత్యధిక స్థాయికి చేరుకున్న చోట చిన్న బోర్డులు ఉన్నాయి.

భౌగోళికం

[మార్చు]
డిసెంబర్ 2009లో మంచు కప్పబడిన ఫ్లారెన్స్

కరేగి, ఫీసోల్, సెట్టిగ్నానో, ఆర్సెట్రి, పొగ్గియో ఇంపీరియల్, బెల్లోస్‌గార్డో కొండలచే ఏర్పడిన బేసిన్‌లో ఫ్లారెన్స్ ఉంది. ఆర్నో నది, మరో మూడు చిన్న నదులు (ముగ్నోన్,[38] ఈమా, గ్రెవ్), కొన్ని ప్రవాహాలు దీని గుండా ప్రవహిస్తాయి.[39]

వాతావరణం

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ మధ్యధరా వాతావరణం (Csa) కలిగి ఉంటుంది.[40] ఇది మితమైన వర్షపాతంతో వేసవికాలం, చల్లని, తడి శీతాకాలాలను కలిగి ఉంటుంది. సగటున 71 రోజులు 30 °C కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతాయి.[41] వేసవిలో వర్షపాతం ఉరుములతో కూడి ఉంటుంది, శీతాకాలంలో రిలీఫ్ వర్షపాతం ప్రబలంగా ఉంటుంది. ఉరుములు చాలా అరుదు, సంవత్సరంలో సగటున 10 రోజులు సంభవిస్తాయి, మే నుండి అక్టోబర్ వరకు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.[41] మంచు కురవడం అరుదు,[42] దాదాపు 28.5 రోజులు కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత సున్నా కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.[41] అధికారికంగా నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత జూలై 26 1983న 42.6 °C, అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత జనవరి 12 1985న -23.2 °C.[43]

మూస:Florence weatherbox

ఫ్లారెన్స్ వాతావరణ సమాచారం
నెల జనవరి ఫిబ్రవరి మార్చి ఏప్రిల్ మే జూన్ జూలై ఆగస్టు సెప్టెంబరు అక్టోబరు నవంబరు డిసెంబరు సంవత్సరం
సగటు రోజువారీ పగటి గంటలు 9.0 10.0 12.0 13.0 15.0 15.0 15.0 14.0 12.0 11.0 10.0 9.0 12.1
సగటు అతినీలలోహిత (UV) సూచిక 1 2 4 5 7 8 8 7 5 3 2 1 4.4
మూలం: వెదర్ అట్లాస్[44]

జనాభా

[మార్చు]
చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరంజనాభా±%
1860 1,50,864—    
1871 2,01,138+33.3%
1881 1,96,072−2.5%
1901 2,36,635+20.7%
1911 2,58,056+9.1%
1921 2,80,133+8.6%
1931 3,04,160+8.6%
1936 3,21,176+5.6%
1951 3,74,625+16.6%
1961 4,36,516+16.5%
1971 4,57,803+4.9%
1981 4,48,331−2.1%
1991 4,03,294−10.0%
2001 3,56,118−11.7%
2011 3,58,079+0.6%
2021 3,61,619+1.0%
Source: ISTAT[45][46]

1200లో ఈ నగరంలో 50,000 మంది నివసించేవారు.[47] 1300 నాటికి నగరంలో 120,000 మంది ఉండగా, అదనంగా 300,000 మంది చుట్టుపక్కల గ్రామీణ ప్రాంతంలో నివసించేవారు.[48] 1500 నుండి 1650 మధ్య జనాభా 70,000గా ఉంది.[49][50]

2025 నాటికి ఫ్లారెన్స్ నగర జనాభా 362,353 గా ఉండగా, ఫ్లారెన్స్ పట్టణ ప్రాంతంలో 696,767 మంది నివసిస్తున్నారని యూరోస్టాట్ అంచనా వేసింది.[1] 2000 సంవత్సరంలో ఫ్లారెన్స్, ప్రాతో, పిస్టోయియా లతో ఏర్పడిన మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం 4,800 చదరపు కిలోమీటర్లలో 1.5 మిలియన్ల మందికి నిలయంగా ఉంది. ఫ్లారెన్స్ నగరంలో 2007 నాటికి పురుషులు 46.8%, స్త్రీలు 53.2% ఉన్నారు. జనాభాలో 18 ఏళ్ల లోపు వారు 14.10% ఉండగా, పెన్షనర్లు 25.95% ఉన్నారు. ఫ్లారెన్స్ సగటు వయస్సు 49 సంవత్సరాలు కాగా, ఇటలీ సగటు 42 సంవత్సరాలు. 2002 నుండి 2007 వరకు జనాభా 3.22% పెరిగింది.[51] ఇటలీ జననాల సగటు 9.45 కాగా, ఫ్లారెన్స్ జననాల రేటు 1,000 మందికి 7.66.

2009 నాటికి జనాభాలో 87.46% ఇటాలియన్లు ఉన్నారు. సుమారు 6,000 మంది చైనీయులు నగరంలో నివసిస్తున్నట్లు అంచనా.[52] వలసదారులలో ఎక్కువ మంది ఇతర యూరోపియన్ దేశాల (ఎక్కువగా రోమేనియన్లు, అల్బేనియన్లు) వారు 3.52%, తూర్పు ఆసియా (చైనీస్, ఫిలిపినోలు) 2.17%, అమెరికా దేశాలు 1.41%, ఉత్తర ఆఫ్రికా (మొరాకో) వారు 0.9% ఉన్నారు.[53]

మిగతా ఇటలీ మాదిరిగానే ఫ్లారెన్స్ ప్రజలు రోమన్ కాథలిక్‌గా ఉన్నారు, ఫ్లారెన్స్ ఆర్చ్ డియోసెస్ పరిధిలో 90% కి పైగా జనాభా ఉన్నారు.[54][55]

2016 నాటికి, జనాభాలో 8% (సుమారు 30,000 మంది) ముస్లింలు ఉన్నట్లు అంచనా.[56]

విదేశాల్లో జన్మించిన జనాభా (31 డిసెంబర్ 2019 నాటికి)

# దేశం జనాభా
1 Romania 8,461
2 China 6,409
3 Peru 5,910
4 Albania 5,108
5 Philippines 4,939
6 Sri Lanka 2,541
7 Morocco 1,942
8 Bangladesh 1,801
9 Ukraine 1,418
10 India 1,175
11 Egypt 1,137
12 Senegal 1,037
13 Brazil 965

ఆర్థిక వ్యవస్థ

[మార్చు]

అన్ని పరిశ్రమల కంటే పర్యాటక రంగం అత్యంత ముఖ్యమైనది, ఫ్లోరెంటైన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతర్జాతీయ పర్యాటకులు, విద్యార్థులు తెచ్చే ఆదాయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.[8] 2015లో నగర పర్యాటక ఆదాయం €2.5 బిలియన్లు, పర్యాటకుల సంఖ్య మునుపటి సంవత్సరం కంటే 5.5% పెరిగింది.[57]

2013లో, కాండే నాస్ట్ ట్రావెలర్ ద్వారా ఫ్లారెన్స్ ప్రపంచంలోని రెండవ అత్యుత్తమ నగరంగా నిలిచింది.[58]

తయారీ, వాణిజ్యం ఇక్కడ చాలా ముఖ్యమైనవి. సగటు కార్మికుల సంపాదన పరంగా ఇటలీలో 17వ అత్యంత సంపన్న నగరంగా ఫ్లారెన్స్ నిలుస్తుంది (€23,265), మొత్తం నగర ఆదాయం €6,531,204,473 గా నమోదైంది.[59]

పరిశ్రమలు, వాణిజ్యం, సేవలు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ ఇటలీలో ప్రధాన ఉత్పాదక, వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంది, శివార్లలోని పారిశ్రామిక సముదాయాలు ఫర్నిచర్, రబ్బరు వస్తువులు, రసాయనాలు, ఆహార ఉత్పత్తులు తయారు చేస్తాయి.[8] పురాతన వస్తువులు, హస్తకళలు, గాజు వస్తువులు, తోలు ఉత్పత్తులు, నగలు, సావనీర్‌లు, బూట్లు, ఫ్యాషన్ దుస్తులు వంటివి ఫ్లారెన్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగాన్ని ఆక్రమిస్తాయి.[8] వార్షికోత్సవాలు, కళా ప్రదర్శనలు, ఫ్యాషన్ షోలు వంటి సేవల ద్వారా నగరం ఆదాయాన్ని పొందుతుంది. భారీ పరిశ్రమలు, యంత్ర పరికరాలు కూడా ఆదాయాన్ని సమకూరుస్తాయి. నువోవో పిగ్నోన్‌లో అనేక కర్మాగారాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి. ఫ్లారెన్స్-ప్రాతో-పిస్టోయియా ప్రాంతాలు నాణ్యమైన ఉత్పత్తుల ఎగుమతులకు ప్రసిద్ధి చెంది 1990లలో 'మూడవ ఇటలీ'గా పిలువబడ్డాయి.[8]

2015 నాల్గవ త్రైమాసికంలో, తయారీ 2.4%, ఎగుమతులు 7.2% పెరిగాయి. మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్, ఫ్యాషన్, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఆహారం, వైన్ వంటి రంగాలు ఇందులో ముందున్నాయి.[57]

పర్యాటకం

[మార్చు]
ఫోంటానా డెల్ పోర్సెల్లినో దగ్గర గుమిగూడిన పర్యాటకులు.

మధ్య ఫ్లారెన్స్‌లో పర్యాటక రంగం అత్యంత ముఖ్యమైన పరిశ్రమ. ఏప్రిల్ నుండి అక్టోబర్ వరకు, పర్యాటకుల సంఖ్య స్థానిక జనాభాను మించిపోతుంది. ఉఫిజి, అకాడెమియా గ్యాలరీల టిక్కెట్లు సాధారణంగా ముందే అమ్ముడవుతాయి, శాంటా క్రోస్, శాంటా మారియా నోవెల్లా బాసిలికాలలో పర్యాటకుల సమూహాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఉఫిజి, అకాడెమియా గ్యాలరీలకు టిక్కెట్లు ఆన్‌లైన్‌లో కొనుగోలు చేయవచ్చు.[60] 2010లో, ట్రావెల్ + లీజర్ మ్యాగజైన్ పాఠకులు ఈ నగరాన్ని మూడవ ఇష్టమైన పర్యాటక గమ్యస్థానంగా ఎంపిక చేశారు.[61] 2015లో, కాండే నాస్ట్ ట్రావెలర్ పాఠకులు ఐరోపాలో అత్యుత్తమ నగరంగా ఫ్లారెన్స్‌కు ఓటు వేశారు.[62]

యూరోమోనిటర్ ఇంటర్నేషనల్ అధ్యయనాలు సాంస్కృతిక, చారిత్రక పర్యాటకం ఐరోపా అంతటా భారీగా ఆదాయాన్ని సృష్టిస్తోందని నిర్ధారించాయి.[63]

ఫ్లారెన్స్ (దాని పరిమాణానికి అనుపాతంలో) ప్రపంచంలోనే అత్యధిక కళాఖండాలను కలిగి ఉందని నమ్ముతారు.[64] దీనితో సాంస్కృతిక పర్యాటకం ఇక్కడ చాలా బలంగా ఉంది. ఉఫిజి వంటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ మ్యూజియంలలో 2014 లో 1.93 మిలియన్ల టిక్కెట్లు అమ్ముడయ్యాయి.[65] నగర సమావేశ కేంద్రాలు 1990లలో పునర్నిర్మించబడ్డాయి, ఇవి ఎగ్జిబిషన్‌లు, సమావేశాలు, సామాజిక వేదికలు, కచేరీలను నిర్వహిస్తాయి.

పియాజ్జా డెల్ డ్యుయోమోలో పర్యాటుకులు, రెస్టారెంట్

2016 నాటికి ఫ్లారెన్స్‌లో 570 హోటళ్లలో 20,588 గదులు ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ పర్యాటకులు వీటిలో 75% గదులను వినియోగిస్తున్నారు, వారిలో దాదాపు 18% మంది అమెరికా నుండి వచ్చినవారు.[66] 2014 లో నగరంలో 8.5 మిలియన్ల మంది బస చేశారు.[67] యూరోమోనిటర్ నివేదిక ప్రకారం, 2015 లో 4.95 మిలియన్లకు పైగా రాకలతో ఈ నగరం ప్రపంచంలో అత్యధికంగా సందర్శించబడిన 36వ నగరంగా నిలిచింది.[68]

పర్యాటకం ద్వారా ఫ్లారెన్స్‌కు ఆదాయం వస్తుంది, కానీ కొన్ని సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి. పోంటే వెక్కియో, శాన్ లోరెంజో మార్కెట్, శాంటా మారియా నోవెల్లా ప్రాంతాలలో పాకెట్ దొంగల బెడద ఉంటుంది.[69] ఫ్లారెన్స్ ప్రావిన్స్‌ను ఏడాదికి సుమారు 13 మిలియన్ల పర్యాటకులు సందర్శిస్తారు, రద్దీ సీజన్లలో జనాదరణ పొందిన ప్రదేశాలు విపరీతమైన రద్దీకి గురవుతాయి.[70][71] 2015లో, బస్సుల్లో వచ్చి కొద్ది గంటలు మాత్రమే ఉండి, తక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేసి అధిక రద్దీకి కారణమయ్యే పర్యాటకుల గురించి మేయర్ డారియో నార్డెల్లా ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. "మ్యూజియం సందర్శన లేదు, స్క్వేర్ నుండి ఫోటో తీసుకుని, బస్సెక్కి వెనిస్‌కు వెళతారు... మాకు అలాంటి పర్యాటకులు వద్దు" అని ఆయన అన్నారు.[72]

కొంతమంది పర్యాటకులు నగర సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని గౌరవించడం లేదని నార్డెల్లా పేర్కొన్నారు. జూన్ 2017 లో, పర్యాటకులు చర్చి మెట్లను పిక్నిక్ ప్రదేశాలుగా ఉపయోగించకుండా ఉండటానికి వాటిపై నీళ్లు చల్లే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.[73] సంప్రదాయ ఆహార విక్రయాలను పెంచడానికి, రెస్టారెంట్లు సాధారణ టస్కన్ ఉత్పత్తులను ఉపయోగించాలని ఆదేశిస్తూ చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు, పియాజ్జా డెల్ డ్యుయోమోలో మెక్‌డొనాల్డ్స్ దుకాణాన్ని అనుమతించలేదు.[74]

అక్టోబర్ 2021లో, బోర్డియక్స్, కోపెన్‌హాగన్, డబ్లిన్, లుబ్జానా, పాల్మా డి మల్లోర్కా, వాలెన్సియాతో పాటు యూరోపియన్ కమిషన్ 2022 యూరోపియన్ క్యాపిటల్ ఆఫ్ స్మార్ట్ టూరిజం అవార్డు కోసం ఫ్లారెన్స్ షార్ట్‌లిస్ట్ చేయబడింది.[75]

ఆహారం, వైన్ ఉత్పత్తి

[మార్చు]
బేసిక్ చియాంటి ఫియాస్చి (Fiaschi)

ఆహారం, వైన్ చాలా కాలంగా ఈ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగాలు. చియాంటి ప్రాంతం నగరానికి దక్షిణాన ఉంది, దీని శాంజియోవేస్ ద్రాక్షలు చియాంటి క్లాసికో వైన్‌లలోనే కాకుండా, ఇటీవల అభివృద్ధి చేయబడిన అనేక సూపర్‌టస్కన్ బ్లెండ్‌లలో కూడా ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి. పశ్చిమాన 32 కి.మీ లోపల ఉన్న కార్మిగ్నానో ప్రాంతం శాంజియోవేస్-ఆధారిత రెడ్ వైన్‌లకు నిలయం. ప్రసిద్ధ చియాంటి రుఫినా జిల్లా ఫ్లారెన్స్‌కు తూర్పున కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇటీవల బోల్గేరి ప్రాంతం సస్సికాయా, ఓర్నెల్లాయా వంటి "సూపర్ టస్కన్" రెడ్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది.[76]

ప్రభుత్వం

[మార్చు]

మున్సిపాలిటీ శాసన మండలి సిటీ కౌన్సిల్ (కాన్సిగ్లియో కమ్యూనలే), ఇది ఐదేళ్లకోసారి మేయర్ ఎన్నికలతో పాటు దామాషా విధానంతో ఎన్నుకోబడే 36 మంది కౌన్సిలర్లతో కూడి ఉంటుంది. కార్యనిర్వాహక సంస్థ సిటీ కమిటీ (గియుంటా కమ్యూనలే), ఇది నేరుగా ఎన్నుకోబడిన మేయర్‌చే నియమించబడిన, అధ్యక్షత వహించే 7 మంది అసెసర్‌లతో కూడి ఉంటుంది. ఫ్లారెన్స్ ప్రస్తుత మేయర్ సారా ఫునారో.

ఫ్లారెన్స్ మున్సిపాలిటీ ఐదు అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బరోలు (క్వార్టియేరి) గా విభజించబడింది. ప్రతి బరోకు కౌన్సిల్, మేయర్ ఎన్నికలతో పాటే ఎన్నుకోబడే ఒక అధ్యక్షుడు ఉంటారు. బరోలకు పర్యావరణం, నిర్మాణం, ప్రజారోగ్యం, స్థానిక మార్కెట్లు వంటి అంశాలపై మేయర్‌కు సలహా ఇచ్చే అధికారం ఉంటుంది. సిటీ కౌన్సిల్ ద్వారా వారికి అప్పగించిన విధులను కూడా నిర్వహిస్తాయి. స్థానిక కార్యకలాపాలకు నిధులు సమకూర్చడానికి స్వయంప్రతిపత్త నిధులు అందించబడతాయి. ఐదు బరోలు:

  • Q1 – చారిత్రక కేంద్రం; జనాభా: 67,170;
  • Q2 – కాంపో డి మార్టే; జనాభా: 88,588;
  • Q3 – గవినాణా-గల్లుజ్జో; జనాభా: 40,907;
  • Q4 – ఐసోలోట్టో-లెగ్నాయా; జనాభా: 66,636;
  • Q5 – రిఫ్రెడి; జనాభా: 103,761.

అన్ని బరోలను డెమోక్రటిక్ పార్టీ పాలిస్తుంది.

మాజీ ఇటాలియన్ ప్రధాని మాటియో రెంజి 2009 నుండి 2014 వరకు మేయర్‌గా పనిచేశారు.

సంస్కృతి

[మార్చు]
బొటిసెల్లి 'బర్త్ ఆఫ్ వీనస్', ఉఫిజి

ఫ్లారెన్స్ హై రినైసాన్స్ ఆర్ట్ జన్మస్థలం, ఇది 1500 నుండి 1527 వరకు కొనసాగింది. పునరుజ్జీవన కళ ప్రకృతి సహజత్వం, మానవ భావోద్వేగాలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.[77] మధ్యయుగ కళ తరచుగా లాంఛనప్రాయంగా ఉండేది; మనుగడలో ఉన్నవి ఎక్కువగా మతపరమైనవి. దీనికి విరుద్ధంగా పునరుజ్జీవన కళ మరింత హేతుబద్ధంగా, గణితశాస్త్రపరంగా, వ్యక్తిగతంగా మారింది,[77] డోనాటెల్లో, మైఖేలాంజెలో, రాఫెల్ వంటి కళాకారులు తమ కళాఖండాలపై సంతకాలు చేయడం ప్రారంభించారు. కళలో మతపరమైన వ్యక్తుల మానవీకరణ జరిగింది.[78][79]

లాగ్గియా డీ లాన్జీ శిల్పాలను ప్రదర్శిస్తుంది.
మైఖేలాంజెలో 'డేవిడ్'

గ్రీకో-రోమన్ ప్రపంచ ప్రాచీన కళాకారుల అధ్యయనంతో పునరుజ్జీవనం కళ, సమాజంలో శాస్త్రీయ విలువల పునరుజ్జీవనాన్ని గుర్తించింది;[78] కళ ఆదర్శవాదానికి బదులుగా వాస్తవికతపై దృష్టి సారించింది.[79] ఇటాలియన్ చిత్రలేఖన పితామహులైన సిమాబు, గియోట్టో ఫ్లారెన్స్‌లో నివసించారు, వీరితో పాటు అర్నోల్ఫో డి కాంబియో, ఆండ్రియా పిసానో; పునరుజ్జీవన పితామహులైన ఫిలిప్పో బ్రునెల్లెస్కి, డోనాటెల్లో, మసాసియో, లోరెంజో ఘిబెర్టి, డెల్లా రోబియా కుటుంబం, ఫిలిప్పో లిప్పీ, ఫ్రా ఏంజెలికో; సాండ్రో బొటిసెల్లి, పాలో ఉసెల్లో, లియోనార్డో డా విన్సీ, మైఖేలాంజెలో ఉన్నారు.[80][81]

వారి కళాఖండాలు నగరంలోని అనేక మ్యూజియంలలో సేకరించబడ్డాయి: ఉఫిజి గ్యాలరీ, గల్లెరియా పలటినా,[82] పునరుజ్జీవన శిల్పాలతో బార్జెల్లో, ఫ్రా ఏంజెలికో రచనలతో శాన్ మార్కో మ్యూజియం, గల్లెరియా డెల్ అకాడెమియా, మెడిసి చాపెల్స్,[83] ఓర్సాన్మిచెల్ మ్యూజియం, మైఖేలాంజెలో శిల్పాలతో కాసా బ్యూనరోటి తదితరాలు.[84] ఎట్రుస్కాన్ నాగరికతను నేషనల్ ఆర్కియోలాజికల్ మ్యూజియం వివరిస్తుంది.[85] నగరంలోని పెద్ద కళాఖండాలను చూసిన కొంతమంది సందర్శకులు స్టెండాల్ సిండ్రోమ్‌ను అనుభవిస్తున్నట్లు చెబుతారు.[86]

ఉఫిజి గ్యాలరీ ప్రపంచంలో అత్యధికంగా సందర్శించబడిన ఆర్ట్ మ్యూజియంలలో 10వ స్థానంలో ఉంది.

ఫిలిప్పో బ్రునెల్లెస్కి, లియోన్ బాటిస్టా అల్బెర్టి వంటి ఫ్లోరెంటైన్ వాస్తుశిల్పులు పునరుజ్జీవన వాస్తుశిల్ప పితామహులలో ఉన్నారు.[87] బ్రునెల్లెస్కి గోపురం ఫ్లోరెంటైన్ ఆకాశహర్మ్యాలను ఆధిపత్యం చేస్తుంది. ఈ గోపురం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఇటుక నిర్మాణంగా మిగిలిపోయింది.[88][89]

ఫ్లారెన్స్‌లో శాన్ మినియాటో అల్ మోంటే, శాన్ లోరెంజో, శాంటా మారియా నోవెల్లా, శాంటా ట్రినిటా, శాంటా క్రోస్ వంటి అనేక కళాత్మక చర్చిలు ఉన్నాయి.[8]

పలాజో వెక్కియో

ఫ్లారెన్స్‌తో అనుబంధం ఉన్న కళాకారులలో అర్నోల్ఫో డి కాంబియో, సిమాబు, గియోట్టో, నన్ని డి బాంకో, పాలో ఉసెల్లో, లోరెంజో ఘిబెర్టి, డోనాటెల్లో, మసాసియో తదితరులు ఉన్నారు. ఇతర ప్రాంతాల నుండి ఫ్లారెన్స్‌లో పనిచేసిన కళాకారులలో రాఫెల్, ఆండ్రియా పిసానో, గియాంబోలోగ్నా, పీటర్ పాల్ రూబెన్స్ ఉన్నారు.

బ్రునెల్లెస్కి గోపురం

ఫ్లారెన్స్‌లోని చిత్ర గ్యాలరీలలో ఉఫిజి, పలాజో పిట్టి ఉన్నాయి. బార్జెల్లో, మ్యూసియో డెల్'ఓపెరా డెల్ డుయోమోలలో రెండు అద్భుతమైన శిల్ప సేకరణలు ఉన్నాయి. గల్లెరియా డెల్ అకాడెమియాలో మైఖేలాంజెలో 1501-1504 మధ్య సృష్టించిన 'డేవిడ్' విగ్రహం ఉంది.[90][91] పలాజో స్ట్రోజ్జీ ప్రత్యేక ప్రదర్శనలకు వేదిక.[92]

ఫ్లారెన్స్, దాని పరిసర ప్రాంతాలలో మాట్లాడే ఫ్లోరెంటైన్ (ఫియోరెంటినో) అనేది టస్కన్ మాండలికం, ఆధునిక ఇటాలియన్‌కు మాతృ భాష.

దీని పదజాలం, ఉచ్చారణ ప్రామాణిక ఇటాలియన్‌తో సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని తేడాలు ఉన్నాయి. 'వొకాబోలారియో డెల్ ఫియోరెంటినో కాంటెంపోరేనియో' (డిక్షనరీ ఆఫ్ మోడ్రన్ ఫ్లోరెంటైన్) అన్ని వర్గాల నుండి లెక్సికల్ వ్యత్యాసాలను వెల్లడిస్తుంది.[93]

డాంటే, పెట్రార్క్, బొకాసియోలు ఆ సమయంలో ఎక్కువ సాహిత్య రచనలకు ఉపయోగించే లాటిన్‌కు బదులుగా మాతృభాష వాడకాన్ని ప్రారంభించారు.[94]

సాహిత్యం

[మార్చు]
గియోవన్నీ బొకాసియో రాసిన 'డెకామెరాన్' (1350-1353) ఉపోద్ఘాతం

మధ్య యుగాలలో కోర్టులు, చర్చిలలో లాటిన్ ప్రధాన భాష అయినప్పటికీ, డాంటే అలిఘియేరి వంటి రచయితలు తమ సొంత భాషను ఉపయోగించారు.[94] ఫ్లోరెంటైన్‌లో వ్రాయబడిన పురాతన సాహిత్య భాగాలు 13వ శతాబ్దం నాటివి. ఫ్లారెన్స్ సాహిత్యం 14వ శతాబ్దంలో పూర్తిగా వికసించింది, అప్పుడు డాంటే 'డివైన్ కామెడీ' తో పాటు పెట్రార్క్, గైడో కావల్కాంటి, లాపో జియాని వంటి కవులు తమ ముఖ్యమైన రచనలను స్వరపరిచారు.[94]

14వ శతాబ్దంలో, 1321లో డాంటే మరణించిన తరువాత ఫ్లారెన్స్‌లో సాహిత్య రంగానికి పెట్రార్క్,[95] గియోవన్నీ బొకాసియో[95] నాయకత్వం వహించారు. పెట్రార్క్ ఒక ఆల్-రౌండర్ రచయిత, కవి. అతని రచనల శైలి 'పెట్రార్కిజం'గా ప్రసిద్ధి చెందింది.[95] బొకాసియో తన 'డెకామెరాన్'కు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

16వ శతాబ్దంలో పునరుజ్జీవనోద్యమ కాలంలో, ఫ్లారెన్స్ రాజకీయ రచయిత, తత్వవేత్త నికోలో మాకియవెల్లీకి నివాసంగా ఉంది, పాలకుడు దేశాన్ని ఎలా పరిపాలించాలనే దానిపై అతని ఆలోచనలు, 'ది ప్రిన్స్' లో వివరించబడ్డాయి. ఈ సూత్రాలు 'మాకియవెల్లియానిజం' గా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

సంగీతం

[మార్చు]
టీట్రో డెల్లా పెర్గోలా

మధ్య యుగాలలో ఫ్లారెన్స్ ఒక సంగీత కేంద్రంగా మారింది, సంగీతం, ప్రదర్శన కళలు దాని సంస్కృతిలో ముఖ్యమైన భాగంగా మిగిలిపోయాయి. 1500లలో ఉత్తర ఇటాలియన్ నగరాల వృద్ధి దాని పెరిగిన ప్రాముఖ్యతకు దోహదపడింది. పునరుజ్జీవనోద్యమ కాలంలో సంగీత పోషణకు నాలుగు రకాల మార్గాలు ఉన్నాయి: రాష్ట్రం, కార్పొరేట్, చర్చి, ప్రైవేట్. ఫ్లోరెంటైన్ కెమెరాటా 16వ శతాబ్దం మధ్యలో గ్రీకు పురాణ కథలను సంగీతానికి అమర్చడం, ఫలితాన్ని వేదికపై ప్రదర్శించడం ద్వారా మొదటి ఒపెరాలను సృష్టించింది. 1600 సంవత్సరం తరువాత ఇటాలియన్ పోకడలు ఐరోపా అంతటా వ్యాపించాయి, 1750 నాటికి ఇది ప్రాథమిక సంగీత భాషగా మారింది. ఇటలీలో పుట్టిన మాడ్రిగల్ కళా ప్రక్రియ బ్రిటన్, ఇతర చోట్ల ప్రజాదరణ పొందింది.[96]

16వ శతాబ్దం చివరలో ఫ్లారెన్స్‌లో ఒపెరా కనుగొనబడింది. ఒపెరా ఫ్లారెన్స్ నుండి ఇటలీ అంతటా, చివరికి ఐరోపాకు వ్యాపించింది. 1709లో బార్టోలోమియో క్రిస్టోఫోరి ఫ్లారెన్స్‌లో పియానోను కనిపెట్టాడు. ఫ్లారెన్స్‌లో నివసించిన స్వరకర్తలు, సంగీతకారులలో పియరో స్ట్రోజీ, గియులియో కాస్సిని, మైక్ ఫ్రాన్సిస్ ఉన్నారు.[96] ఈ పుస్తకం 1630 నాటికి వాడుకలో ఉన్న మోనోడీ అనే కొత్త పదాన్ని పేర్కొంది.[97]

సినిమా

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ నవలలు, అనుబంధ చిత్రాలతో సహా అనేక కాల్పనిక రచనలు, చలనచిత్రాలకు నేపథ్యంగా ఉంది.

వీడియో గేమ్‌లు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ అస్సాస్సిన్స్ క్రీడ్ II వంటి వీడియో గేమ్‌లలో ఒక ప్రదేశంగా కనిపించింది.[98] రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఫ్లారెన్స్ గ్రాండ్ స్ట్రాటజీ గేమ్ యూరోపా యూనివర్సాలిస్ IV లో కూడా ఆడే దేశంగా కనిపిస్తుంది.

వంటకాలు

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్‌లో ఫ్లోరెంటైన్ స్టీక్

ఫ్లోరెంటైన్ ఆహారం అరుదైన ఉన్నత వంటకాల కంటే పల్లెటూరి సంప్రదాయం నుండి పుట్టుకొచ్చింది. ఎక్కువ వంటకాలు మాంసం ఆధారితంగా ఉంటాయి. సాంప్రదాయకంగా జంతువు మొత్తాన్ని తినేవారు; ట్రిప్ (ట్రిప్పా), పొట్ట (లాంప్రెడోట్టో) ఒకప్పుడు రెస్టారెంట్ల మెనూలో క్రమం తప్పకుండా ఉండేవి, ఇప్పటికీ నగరం అంతటా ఉన్న ఆహార బండ్లలో విక్రయించబడతాయి. బిస్టెక్కా అల్లా ఫియోరెంటినా అనేది బొగ్గుపై కాల్చిన భారీ టీ-బోన్ స్టీక్, చాలా అరుదుగా సర్వ్ చేయబడుతుంది. చాలా వంటకాలు సాధారణంగా స్థానిక ఆలివ్ నూనెతో వడ్డిస్తారు.[99] స్వీట్లలో సియాసియాటా అల్లా ఫియోరెంటినా, వైట్ ఫ్లాట్‌బ్రెడ్ కేక్ అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందాయి.

పరిశోధనా కార్యకలాపాలు

[మార్చు]
UNICEF ఇన్నోసెంటి రీసెర్చ్ సెంటర్

ఫ్లారెన్స్ ప్రాంతంలో పోలో డి నోవోలి, పోలో సైంటిఫికో డి సెస్టో ఫియోరెంటినో వద్ద పరిశోధనా సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయ విభాగాలు ఉన్నాయి.[100] కన్సిగ్లియో నాజియోనాలె డెల్లె రిసెర్చె పరిశోధనా ప్రాంతంలో కూడా ఇవి ఉన్నాయి.[101]

సైన్స్, ఆవిష్కరణ

[మార్చు]
మ్యూసియో డి స్టోరియా నాచురల్ డి ఫైరెంజ్, లేదా ఫ్లారెన్స్ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియంలో ఏనుగు జాతుల ప్రదర్శన

ఫ్లారెన్స్ శతాబ్దాలుగా ఒక ముఖ్యమైన శాస్త్రీయ కేంద్రంగా ఉంది, ముఖ్యంగా పునరుజ్జీవనోద్యమ కాలంలో లియోనార్డో డా విన్సీ వంటి శాస్త్రవేత్తలతో.

ఫ్లోరెంటైన్లు ఆవిష్కరణల యుగం వెనుక చోదక శక్తులలో ఒకరు. ఫ్లోరెంటైన్ బ్యాంకర్లు హెన్రీ ది నావిగేటర్, ఆఫ్రికా చుట్టూ భారతదేశం, ఫార్ ఈస్ట్‌కు మార్గాన్ని అన్వేషించిన పోర్చుగీస్ అన్వేషకులకు నిధులు సమకూర్చారు. బ్రునెల్లెస్కి విద్యార్థి అయిన ఫ్లోరెంటైన్ పాలో దాల్ పొజ్జో తోస్కానెల్లి గీసిన మ్యాప్‌ను క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ స్పానిష్ చక్రవర్తులకు తన "ఎంటర్‌ప్రైజ్"ను విక్రయించడానికి ఉపయోగించాడు, తన మొదటి సముద్రయానంలో దానిని ఉపయోగించాడు.

గెలీలియో, ఇతర శాస్త్రవేత్తలు ఆప్టిక్స్, బాలిస్టిక్స్, ఖగోళ శాస్త్రం, అనాటమీ, ఇతర శాస్త్రీయ విభాగాల అధ్యయనానికి మార్గదర్శకత్వం వహించారు. పికో డెల్లా మిరాండోలా, లియోనార్డో బ్రూని, మాకియవెల్లీ, అనేకమంది ఇతరులు ఆధునిక శాస్త్రీయ అవగాహనకు పునాది వేశారు.

ఫ్యాషన్

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్ ప్రతిష్టాత్మక వయా డి టోర్నాబువోని వెంబడి ఉన్న లగ్జరీ బోటిక్‌లు

1300 సంవత్సరం నాటికి ఫ్లారెన్స్ ఐరోపాలో వస్త్ర ఉత్పత్తి కేంద్రంగా మారింది. పునరుజ్జీవన ఫ్లారెన్స్‌లోని అనేక ధనిక కుటుంబాలు స్థానికంగా ఉత్పత్తి చేయబడిన చక్కటి దుస్తులను కొనుగోలు చేసేవి, ఆ కాలంలో ఫ్లారెన్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, సంస్కృతిలో ఫ్యాషన్ నిపుణులు తరచుగా తక్కువ అంచనా వేయబడ్డారు.[102] ఫ్లారెన్స్‌ను ఇటలీలో ఆధునిక (రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతర) ఫ్యాషన్ పరిశ్రమకు జన్మస్థలంగా, తొలి కేంద్రంగా కొందరు పరిగణిస్తారు. జియోవన్నీ బాటిస్టా జార్జిని నిర్వహించిన 1950ల ప్రారంభంలో ఫ్లోరెంటైన్ "సోయిరీస్" అనేక ఇటాలియన్ డిజైనర్లు గ్రూప్ షోలలో పాల్గొని అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించిన సంఘటనలు.[103] ఫ్లారెన్స్ 1928 నుండి ఇటాలియన్ ఫ్యాషన్ కంపెనీ సాల్వటోర్ ఫెర్రాగామో కు నిలయంగా పనిచేసింది. గూచీ, రాబర్టో కావల్లి, ఎమిలియో పుక్కి కూడా ఫ్లారెన్స్‌లో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగి ఉన్నాయి.

చారిత్రక ఉత్సవాలు =

[మార్చు]

స్కోపియో డెల్ కారో

[మార్చు]

స్కోపియో డెల్ కారో అనేది మొదటి క్రూసేడ్ వేడుక. ఈస్టర్ రోజున, ఫ్లోరెంటైన్లు బ్రిండెల్లోన్ అని పిలిచే నాలుగు తెల్లటి ఎద్దులచే నడపబడే ఒక రథాన్ని పియాజ్జా డెల్ డ్యుయోమోకు తీసుకువెళతారు. బండి తాడు ద్వారా చర్చి లోపలి భాగానికి అనుసంధానించబడి ఉంటుంది. బండి దగ్గర పావురం నమూనా ఉంది, పురాణాల ప్రకారం ఇది నగరానికి అదృష్టానికి చిహ్నం: ఈస్టర్ మాస్ చివరలో పావురం డ్యుయోమో నావ్ నుండి ఉద్భవించి బండిపై బాణసంచా వెలిగిస్తుంది.[104]

కాల్సియో స్టోరికో

[మార్చు]
కాల్సియో స్టోరికో

కాల్సియో స్టోరికో ఫియోరెంటినో ("చారిత్రాత్మక ఫ్లోరెంటైన్ ఫుట్‌బాల్"), కొన్నిసార్లు కాస్ట్యూమ్‌లో కాల్సియో అని పిలుస్తారు, ఇది ఒక సాంప్రదాయ క్రీడ. ఆటను శాంటా క్రోస్ పియాజ్జాలో ఆడతారు. జూన్ చివరలో, జూలై ప్రారంభంలో ఫ్లారెన్స్ ప్రతి క్వార్టియర్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించే నాలుగు జట్ల మధ్య మ్యాచ్‌ల శ్రేణి నిర్వహించబడుతుంది.[105] నాలుగు జట్లు ఉన్నాయి: అజ్జుర్రి (లేత నీలం), బియాంచి (తెలుపు), రోస్సీ (ఎరుపు), వెర్డి (ఆకుపచ్చ).

ప్రధాన ప్రదేశాలు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ దాని స్మారక కట్టడాలు, చర్చిలు, భవనాలకు "పునరుజ్జీవన జన్మస్థలం" గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఫ్లారెన్స్‌లోని బాగా తెలిసిన ప్రదేశం నగర గోపురం గల కేథడ్రల్, శాంటా మారియా డెల్ ఫియోర్, దీని గోపురాన్ని ఫిలిప్పో బ్రునెల్లెస్కి నిర్మించారు. గోపురం నిర్మాణం పూర్తయిన 600 సంవత్సరాల తర్వాత కూడా ఇటుక, మోర్టార్‌తో నిర్మించబడిన ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గోపురంగా కొనసాగుతోంది.[106] 1982లో, ఫ్లారెన్స్ చారిత్రక కేంద్రం యునెస్కో ద్వారా ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించబడింది.[107]

నగరం లేఅవుట్, నిర్మాణం రోమన్ శకానికి తిరిగి వెళుతుంది, ఇది గారిసన్ సెటిల్‌మెంట్‌గా రూపొందించబడింది.[8] ఏది ఏమైనప్పటికీ, నగరంలో ఎక్కువ భాగం పునరుజ్జీవనోద్యమ కాలంలో నిర్మించబడింది.[8] నగరంలో పునరుజ్జీవన వాస్తుశిల్పం బలమైన ఉనికి ఉన్నప్పటికీ, మధ్యయుగ, బరోక్, నియోక్లాసికల్, ఆధునిక వాస్తుశిల్పం జాడలు కనుగొనవచ్చు.

పాత నగరాన్ని రెండుగా విభజించే నది (ఆర్నో), అక్కడ నివసించిన చాలా మంది వ్యక్తుల వలె ఫ్లోరెంటైన్ చరిత్రలో అంతే ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. చారిత్రాత్మకంగా స్థానికులు ఆర్నోతో ప్రేమ-ద్వేష సంబంధాన్ని కలిగి ఉన్నారు.

ప్రత్యేకంగా వంతెనలలో ఒకటి - పోంటే వెక్కియో నిలుస్తుంది. ఈ వంతెన ఉఫిజిని మెడిసి నివాసానికి (పలాజో పిట్టి) అనుసంధానించే వసరి ఎలివేటెడ్ కారిడార్‌ను కూడా కలిగి ఉంది. అసలు వంతెన ఎట్రుస్కాన్లచే నిర్మించబడినప్పటికీ, ప్రస్తుత వంతెన 14వ శతాబ్దంలో పునర్నిర్మించబడింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నుండి చెక్కుచెదరకుండా బయటపడిన నగరంలోని ఏకైక వంతెన ఇది.

శాన్ లోరెంజో చర్చిలో మెడిసి చాపెల్స్ ఉన్నాయి.

ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ కళా మ్యూజియంలలో ఒకటైన ఉఫిజి గ్యాలరీ, మెడిసి కుటుంబ చివరి సభ్యుని నుండి వచ్చిన భారీ ఆస్తితో స్థాపించబడింది. ఇది పియాజ్జా డెల్లా సిగ్నోరియా మూలలో ఉంది.

చరిత్రలో అనేక ముఖ్యమైన ఎపిసోడ్‌లు, రాజకీయ మార్పులు ఇక్కడ ప్రదర్శించబడ్డాయి, అవి:

  • 1301లో, డాంటే అలిఘియేరిని ఇక్కడి నుండి ప్రవాసానికి పంపారు.
  • 1497లో, ఇది డొమినికన్ సన్యాసి, బోధకుడు గిరోలామో సవోనరోలా ప్రేరేపించిన బాన్‌ఫైర్ ఆఫ్ ది వానిటీస్‌కి ప్రదేశం.
  • 23 మే 1498 న, అదే సవోనరోలా, ఇద్దరు అనుచరులు ఉరితీయబడి, సజీవ దహనం చేయబడ్డారు.
  • 1504లో, మైఖేలాంజెలో డేవిడ్ (ఇప్పుడు ప్రతిరూపంతో భర్తీ చేయబడింది) పలాజో డెల్లా సిగ్నోరియా ముందు స్థాపించబడింది.

పియాజ్జా డెల్లా సిగ్నోరియాలోని లాగ్గియా డీ లాన్జీ డోనాటెల్లో, గియాంబోలోగ్నా, బార్టోలోమియో అమ్మానతి, బెన్వెనుటో సెల్లిని వంటి ఇతర శిల్పుల విగ్రహాల ప్రదేశం.

స్మారక చిహ్నాలు, మ్యూజియంలు, మతపరమైన భవనాలు

[మార్చు]
బాప్టిస్ట్రీ, కేథడ్రల్, కాంపానిల్
పియాజ్జాలే డెగ్లి ఉఫిజి

ఫ్లారెన్స్ వివిధ కాలాల నాటి అనేక ప్యాలెస్‌లు, భవనాలను కలిగి ఉంది. పలాజో వెక్కియో అనేది ఫ్లారెన్స్ టౌన్ హాల్, ఒక ఆర్ట్ మ్యూజియం. పలాజో మెడిసి, ఇప్పుడు మెడిసి రికార్డి అని పిలువబడుతుంది, కోసిమో ఇల్ వెక్కియో కోసం డిజైన్ చేయబడింది. పలాజో స్ట్రోజ్జీ తన మోటైన రాయితో పౌర వాస్తుశిల్పానికి ఉదాహరణ, ఇది మెడిసి ప్యాలెస్ ద్వారా ప్రేరణ పొందింది.

బోబోలి గార్డెన్స్ వైపు ఉన్న పలాజో పిట్టి

ఫ్లారెన్స్‌లో అనేక మ్యూజియంలు, ఆర్ట్ గ్యాలరీలు ఉన్నాయి, ఇక్కడ ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన కళాఖండాలు ఉన్నాయి. ఇది కళ, వాస్తుశిల్పం, సంస్కృతి అధిక సాంద్రతను కలిగి ఉంది.[108] అత్యధికంగా సందర్శించిన 15 ఇటాలియన్ ఆర్ట్ మ్యూజియంల జాబితాలో మూడింట రెండు వంతులు ఫ్లోరెంటైన్ మ్యూజియంల ద్వారా సూచించబడ్డాయి.[109] ఉఫిజి గ్యాలరీ వీటిలో ఒకటి. గల్లెరియా డెల్ అకాడెమియా మైఖేలాంజెలో సేకరణను కలిగి ఉంది.

కేథడ్రల్ ముఖభాగం

ఫ్లారెన్స్‌లో అనేక చర్చిలు, మతపరమైన భవనాలు ఉన్నాయి. కేథడ్రల్ శాంటా మారియా డెల్ ఫియోర్. కేథడ్రల్ ముందు ఉన్న శాన్ గియోవన్నీ బాప్టిస్టరీ, లోరెంజో ఘిబెర్టి 'గేట్స్ ఆఫ్ ప్యారడైజ్'తో ప్రముఖంగా అలంకరించబడింది.

ఫ్లారెన్స్‌లో వివిధ థియేటర్లు, సినిమాలు ఉన్నాయి. పలాజో డెల్లో స్ట్రోజినోలోని ఓడియన్ సినిమా నగరంలోని పురాతన సినిమాలలో ఒకటి. ఇది 1920 నుండి 1922 వరకు స్థాపించబడింది.[110]

శాంటా మారియా డెల్ ఫియోర్ కేథడ్రల్

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ కేథడ్రల్ ఇటలీలోని ఫ్లారెన్స్ నగరంలో ఉంది. ఇది 1296లో గోతిక్ శైలిలో అర్నోల్ఫో డి కాంబియో డిజైన్‌తో ప్రారంభించబడింది, 1436 నాటికి నిర్మాణాత్మకంగా పూర్తయింది. గోపురాన్ని ఫిలిప్పో బ్రునెల్లెస్కి రూపొందించారు.

చతురస్రాలు, వీధులు, పార్కులు

[మార్చు]
పియాజ్జా డెల్లా రిపబ్లికా
గియార్డినో బార్డిని వ్యూపాయింట్ నుండి తీసిన పనోరమా, ఫైరెంజ్ అవలోకనం

ఇలాంటి స్మారక కట్టడాలే కాకుండా, ఫ్లారెన్స్‌లో అనేక ప్రధాన చతురస్రాలు (పియాజ్జే), వీధులు ఉన్నాయి. పియాజ్జా డెల్లా రిపబ్లికా అనేది సిటీ సెంటర్‌లోని ఒక స్క్వేర్. పియాజ్జా శాంటా క్రోస్ మరొకటి; పియాజ్జా శాంటా ట్రినిటా, ఆర్నో సమీపంలోని ఒక చతురస్రం.

డేవిడ్ ప్రతిరూపం, ఇతర విగ్రహాలు, పియాజ్జా డెల్లా సిగ్నోరియా

ఇతర చతురస్రాలలో పియాజ్జా శాన్ మార్కో, పియాజ్జా శాంటా మారియా నోవెల్లా, పియాజ్జా బెక్కారియా, పియాజ్జా డెల్లా లిబెర్టా ఉన్నాయి.

ఫ్లారెన్స్‌లో వివిధ పార్కులు, ఉద్యానవనాలు కూడా ఉన్నాయి. వీటిలో బోబోలి గార్డెన్స్, పర్కో డెల్లె కాసిన్, గియార్డినో బార్డిని, గియార్డినో డీ సెంప్లిసి వంటివి ఉన్నాయి.

క్రీడలు

[మార్చు]
స్టాడియో ఆర్టెమియో ఫ్రాంచి

అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్‌లో, ఫ్లారెన్స్‌కు ఎసిఎఫ్ ఫియోరెంటినా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, ఇది ఇటాలియన్ లీగ్ సిస్టమ్ టాప్ లీగ్ అయిన సిరీ ఎ లో ఆడుతుంది. ఎసిఎఫ్ ఫియోరెంటినా 1926లో ఏర్పాటైనప్పటి నుండి 1956, 1969లో రెండు ఇటాలియన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లను, 6 ఇటాలియన్ కప్‌లను గెలుచుకుంది.[111]

సైక్లింగ్ 2013 యుసిఐ రోడ్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లకు ఆతిథ్యమిచ్చిన నగరాల్లో ఫ్లారెన్స్ ఒకటి.[112][113]

రవాణా

[మార్చు]

కార్లు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ మధ్యభాగంలో ట్రాఫిక్ నిషిద్ధం, బస్సులు, టాక్సీలు, సరైన పర్మిట్లు ఉన్న నివాసితులు మాత్రమే అనుమతించబడతారు. ఈ ప్రాంతాన్ని సాధారణంగా ZTL అని పిలుస్తారు.[114] పర్మిట్లు లేని కార్లు రాత్రి 7:30 తర్వాత లేదా ఉదయం 7:30కి ముందు ప్రవేశించడానికి అనుమతించబడతాయి.[115]

బస్సులు

[మార్చు]

నగరంలో ప్రధాన ప్రజా రవాణా నెట్‌వర్క్‌ను నడుపుతున్న బస్సు సంస్థ ATAF&Li-nea; 2018-2019 కాలంలో ప్రజా రవాణా కోసం రెజియోన్ తోస్కానాతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాన్ని నెరవేర్చడానికి ఇది ONE Scarl కన్సార్టియంకు చెందిన కంపెనీలలో ఒకటి.[116]

నవంబర్ 1, 2021 నుండి పబ్లిక్ లోకల్ రవాణా ఆటోలినీ తోస్కానెచే నిర్వహించబడుతుంది.[117]

ట్రామ్‌లు

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్‌లో ట్రామ్‌వే హిటాచీ సిరియో
ట్రామ్‌వే రూట్ మ్యాప్

నగరంలో వాయు కాలుష్యం, కారు ట్రాఫిక్‌ను తగ్గించే ప్రయత్నంలో ట్రామ్వియా అని పిలువబడే బహుళ-లైన్ ట్రామ్ నెట్‌వర్క్ నిర్మాణంలో ఉంది. మొదటి లైన్ 14 ఫిబ్రవరి 2010న కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది, ఫ్లారెన్స్ ప్రాథమిక ఇంటర్‌సిటీ రైల్వే స్టేషన్‌ను (శాంటా మారియా నోవెల్లా) స్కాండిచి నైరుతి సబర్బ్‌తో కలుపుతుంది. రెండవ లైన్ నిర్మాణం 5 నవంబర్ 2011న ప్రారంభమైంది, కాంట్రాక్టర్ల ఇబ్బందుల కారణంగా నిర్మాణం ఆగిపోయి 2014లో పునఃప్రారంభమై 11 ఫిబ్రవరి 2019న కొత్త లైన్ ప్రారంభించబడింది. మూడవ లైన్ కూడా నిర్మాణంలో ఉంది.[118][119]

ఫ్లారెన్స్ ప్రజా రవాణా గణాంకాలు

[మార్చు]

పనిదినంలో ఫ్లారెన్స్‌లో పబ్లిక్ ట్రాన్సిట్‌తో ప్రజలు ప్రయాణించడానికి గడిపే సగటు సమయం 59 నిమిషాలు. 13% మంది పబ్లిక్ ట్రాన్సిట్ రైడర్‌లు ప్రతిరోజూ 2 గంటల కంటే ఎక్కువ ప్రయాణిస్తారు. పబ్లిక్ ట్రాన్సిట్ కోసం స్టాప్ లేదా స్టేషన్ వద్ద ప్రజలు వేచి ఉండే సగటు సమయం 14 నిమిషాలు.[120]

విమానాశ్రయం

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్ విమానాశ్రయం

ఫ్లారెన్స్ విమానాశ్రయం, పెరెటోలా టస్కానీ ప్రాంతంలోని రెండు ప్రధాన అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలలో ఒకటి. టస్కానీ ప్రాంతంలోని ఇతర అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పిసాలోని గెలీలియో గెలీలీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం.

రైల్వే స్టేషన్

[మార్చు]

ఫైరెంజ్ శాంటా మారియా నోవెల్లా రైల్వే స్టేషన్ ఫ్లారెన్స్‌లోని ప్రధాన జాతీయ, అంతర్జాతీయ రైల్వే స్టేషన్, దీనిని ప్రతి సంవత్సరం 59 మిలియన్ల మంది ఉపయోగిస్తున్నారు.[121]

ఫ్లారెన్స్‌ను రోమ్‌తో అనుసంధానించే హై-స్పీడ్ రైలుకు 90 నిమిషాలు పడుతుంది. అంబ్రియాలోని నగరాలు కూడా ఫ్లారెన్స్, రోమ్‌లతో అనుసంధానించబడ్డాయి.[122] ఫ్లారెన్స్‌లో కొత్త హై-స్పీడ్ రైలు స్టేషన్ ప్రస్తుతం నిర్మాణంలో ఉంది, ఇది 2028 నాటికి పూర్తవుతుందని అంచనా.[123][124] ఫైరెంజ్ బెల్ఫియోర్ లేదా ఫైరెంజ్ ఫోస్టర్ అని పిలువబడే ఈ స్టేషన్ హై-స్పీడ్ రైళ్లకు సేవలందించడానికి, శాంటా మారియా నోవెల్లా స్టేషన్‌లో రద్దీని తగ్గించడానికి రూపొందించబడింది.[125][126]

విద్య

[మార్చు]
ఫ్లారెన్స్ విశ్వవిద్యాలయం రెక్టరేట్ ఆడిటోరియం

ఫ్లారెన్స్ విశ్వవిద్యాలయం మొదట 1321లో స్థాపించబడింది, 1349లో పోప్ క్లెమెంట్ VIచే గుర్తించబడింది. 2019లో ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో 50,000 మందికి పైగా విద్యార్థులు చేరారు. యూరోపియన్ యూనివర్శిటీ ఇన్స్టిట్యూట్ 1976 నుండి ఫీసోల్ శివారు ప్రాంతంలో ఉంది. అనేక అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయాలు ఫ్లారెన్స్‌లో క్యాంపస్‌ను కలిగి ఉన్నాయి. ఎనిమిది వేల మందికి పైగా అమెరికన్ విద్యార్థులు ఫ్లారెన్స్‌లో అధ్యయనం కోసం నమోదు చేసుకున్నారు.[127]

ప్రముఖ నివాసితులు

[మార్చు]
డాంటే అలిఘియేరి
లోరెంజో డి మెడిసి
అమెరిగో వెస్పుక్కి
నికోలో మాకియవెల్లీ
  • డాంటే అలిఘియేరి (1265-1321), కవి
  • గియోవన్నీ బొకాసియో, కవి
  • సాండ్రో బొటిసెల్లి (1445-1510), చిత్రకారుడు
  • ఫిలిప్పో బ్రునెల్లెస్కి (1377-1446), వాస్తుశిల్పి
  • మైఖేలాంజెలో, శిల్పి, చిత్రకారుడు
  • రాబర్టో కావల్లి (1940-2024), ఫ్యాషన్ డిజైనర్
  • డోనాటెల్లో (1386-1466), శిల్పి
  • సాల్వటోర్ ఫెర్రాగామో, ఫ్యాషన్ డిజైనర్
  • గెలీలియో గెలీలీ, ఇటాలియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, తత్వవేత్త
  • గియోట్టో (1267-1337), 14వ శతాబ్దపు ప్రారంభ చిత్రకారుడు
  • గుస్సియో గూచీ (1881-1953), గూచీ లేబుల్ వ్యవస్థాపకుడు
  • నికోలో మాకియవెల్లీ (1469-1527), కవి, తత్వవేత్త
  • రాఫెల్, చిత్రకారుడు
  • అమెరిగో వెస్పుక్కి (1454-1512), అన్వేషకుడు, కార్టోగ్రాఫర్
  • లియోనార్డో డా విన్సీ, పాలిమత్

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు

[మార్చు]

కవల నగరాలు - సోదరి నగరాలు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ నగరానికి ఈ కింది నగరాలతో భాగస్వామ్యం ఉంది:[128]

  • బెత్లెహెం, పాలస్తీనా
  • బుడాపెస్ట్, హంగరీ
  • డ్రెస్డెన్, జర్మనీ
  • ఎడిన్‌బరో, స్కాట్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
  • ఫెజ్, మొరాకో
  • ఇస్ఫహాన్, ఇరాన్
  • కాసెల్, జర్మనీ
  • కైవ్, ఉక్రెయిన్
  • కువైట్ సిటీ, కువైట్
  • క్యోటో, జపాన్
  • నాన్జింగ్, చైనా
  • నజరేత్, ఇజ్రాయెల్
  • ఫిలడెల్ఫియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
  • ప్యూబ్లా, మెక్సికో
  • రీమ్స్, ఫ్రాన్స్
  • రీగా, లాట్వియా
  • సాల్వడార్, బ్రెజిల్
  • సిడ్నీ, ఆస్ట్రేలియా
  • టిరానా, అల్బేనియా
  • తుర్కు, ఫిన్లాండ్
  • వల్లడోలిడ్, స్పెయిన్

ఇతర భాగస్వామ్యాలు

[మార్చు]

ఫ్లారెన్స్ కింది నగరాలతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను కలిగి ఉంది:[128]

  • అరేక్విపా, పెరూ
  • కేన్స్, ఫ్రాన్స్
  • గిఫు, జపాన్
  • జియోంజు, దక్షిణ కొరియా
  • క్రాకోవ్, పోలాండ్
  • మాల్మో మున్సిపాలిటీ, స్వీడన్
  • నింగ్బో, చైనా
  • పోర్టో-వెచియో, ఫ్రాన్స్
  • ప్రొవిడెన్స్, రోడ్ ఐలాండ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
  • టాలిన్, ఎస్టోనియా

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • ఫ్లారెన్స్ ఛాన్సలర్
  • యూరోపియన్ యూనివర్శిటీ ఇన్స్టిట్యూట్
  • ఫ్లారెన్స్‌లోని భవనాలు, నిర్మాణాల వర్గం

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1.0 1.1 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "population" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  2. "Economy of Renaissance Florence, Richard A. Goldthwaite, Book – Barnes & Noble". Search.barnesandnoble.com. 23 April 2009. Archived from the original on 4 April 2010. Retrieved 22 January 2010.
  3. "Firenze-del-rinascimento: Documenti, foto e citazioni nell'Enciclopedia Treccani".
  4. Spencer Baynes, L.L.D., and W. Robertson Smith, L.L.D., Encyclopædia Britannica. Akron, Ohio: The Werner Company, 1907: p. 675
  5. "Florence | History, Geography, & Culture". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 3 November 2021.
  6. Brucker, Gene A. (1969). Renaissance Florence. New York: Wiley. p. 23. ISBN 0-520-04695-1.
  7. "storia della lingua in 'Enciclopedia dell'Italiano'". Treccani.it. Retrieved 28 October 2017.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8 "Florence (Italy)". Britannica Concise Encyclopedia. Britannica.com. Retrieved 22 January 2010.
  9. 9.0 9.1 "Fashion: Italy's Renaissance". Time. 4 February 1952. Archived from the original on 25 November 2010. Retrieved 9 October 2013.
  10. Kiladze, Tim (22 January 2010). "World's Most Beautiful Cities". Forbes. Retrieved 12 April 2011.
  11. "Paris Towers Over World of Fashion as Top Global Fashion Capital for 2015". Languagemonitor.com. 6 July 2017. Archived from the original on 12 December 2016. Retrieved 20 January 2016.
  12. 12.0 12.1 12.2 Pellegrini, Giovan Battista [in ఇటాలియన్] (1996). "Firenze". Dizionario di toponomastica: storia e significato dei nomi geografici Italiani (in Italian). Garzanti. pp. 274–275. ISBN 88-11-30500-4.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  13. Everett-Heath, John. "Florence". Concise Oxford Dictionary of World Place Names. Oxford University Press. Retrieved 10 November 2025.
  14. Florus (1889). "Chapter XXI. The Civil War of Marius and Sylla". Epitome of Roman History . John Selby Watson (translator). George Bell & Sons – via Wikisource.
  15. Pliny the Elder (1960). "Book 3: V". Natural History . H. Rackham, W. H. S. Jones, and D.E. Eichholz (translators). Harvard University Press – via Wikisource.
  16. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "rohlfs" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  17. "History of Italian Language: From the Origins to the Present Day". Europass (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 19 June 2023.
  18. Alighieri, Scuole d'italiano Dante (9 October 2018). "History of the Italian language: the literary language". Scuole d'italiano per stranieri Società Dante Alighieri. (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 19 June 2023. Retrieved 19 June 2023.
  19. johndeike (3 March 2021). "The Architects and Origins Behind the Italian Language". Italian Sons and Daughters of America (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 19 June 2023.
  20. "History of Florence". Encyclopædia Britannica (Online ed.). Retrieved 9 February 2023.
  21. Hibbert, Christopher (1994). Florence: The Biography of a City. Penguin Books. p. 4. ISBN 0-14-016644-0.
  22. "Cradle of capitalism". The Economist. 16 April 2009. ISSN 0013-0613. Retrieved 16 October 2016.
  23. defeated by Genoa in 1284 and subjugated by Florence in 1406
  24. Peters, Edward (1995). "The Shadowy, Violent Perimeter: Dante Enters Florentine Political Life". Dante Studies, with the Annual Report of the Dante Society (113): 69–87. JSTOR 40166507.
  25. Day, W.R. (3 January 2012). "The population of Florence before the Black Death: survey and synthesis". Journal of Medieval History. 28 (2): 93–129. doi:10.1016/S0304-4181(02)00002-7. S2CID 161168875.
  26. "Decameron Web, Boccaccio, Plague". Brown University.
  27. Eimerl, Sarel (1967). The World of Giotto: c. 1267–1337. et al. Time-Life Books. p. 184. ISBN 0-900658-15-0.
  28. Pallanti, Giuseppe (2006). Mona Lisa Revealed: The True Identity of Leonardo's Model. Florence, Italy: Skira. pp. 17, 23, 24. ISBN 88-7624-659-2.
  29. "Treccani – la cultura italiana | Treccani, il portale del sapere".
  30. "History of Florence". Britannica.com. Retrieved 15 July 2021.
  31. "Laurentian Library". michelangelo.net. Retrieved 15 July 2021.
  32. Davis-Marks, Isis (2 June 2021). "Italian Art Restorers Used Bacteria to Clean Michelangelo Masterpieces". Smithsonian. Retrieved 15 July 2021.
  33. Ryan, Billy (19 August 2020). "The Time When Jesus Was The King Of Florence". ucatholic.com. Retrieved 15 July 2021.
  34. Megargee, Geoffrey P.; Overmans, Rüdiger; Vogt, Wolfgang (2022). The United States Holocaust Memorial Museum Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933–1945. Volume IV. Indiana University Press, United States Holocaust Memorial Museum. p. 333. ISBN 978-0-253-06089-1.
  35. "July 3, 1944 newspaper archive". Canberra Times. 3 July 1944.
  36. "Agosto 1944: la battaglia di Firenze « Storia di Firenze". www.storiadifirenze.org. Retrieved 22 February 2024.
  37. "University Study Center, Florence « The GI University Project". Giuniversity.wordpress.com. 4 July 2010. Retrieved 16 November 2012.
  38. Turner, Joseph Mallord William (1819). "Fiesole from the River Mugnone outside of Florence". Tate. Retrieved 15 February 2020.
  39. Dinelli, Enrico (January 2005). "Sources of major and trace elements in the stream sediments of the Arno river catchment (northern Tuscany, Italy)". Geochemical Journal. 39 (6): 531–545. Bibcode:2005GeocJ..39..531D. CiteSeerX 10.1.1.605.4368. doi:10.2343/geochemj.39.531. S2CID 129636310. Retrieved 15 February 2020 – via ResearchGate. Map showing the Arno river catchment and its major tributaries, the largest towns, and the sampling stations subdivided according to the sampling year. Coordinates refer to UTM32T (ED50) system.
  40. "World map of Köppen – Geiger Climate Classification". koeppen-geiger.vu-wien.ac.at. April 2006. Retrieved 28 September 2010.
  41. 41.0 41.1 41.2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "NOAA" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  42. Borchi, Emilio; Macii, Renzo (2011). La neve a Firenze (1874–2010) [Snow in Florence (1874–2010)] (in ఇటాలియన్). Florence: Pagnini. ISBN 978-88-8251-382-5.
  43. MeteoAM.it! Il portale Italiano della Meteorologia (20 May 2005). "MeteoAM.it! Il portale Italiano della Meteorologia". Meteoam.it. Archived from the original on 8 October 2006. Retrieved 22 January 2010.
  44. "Florence, Italy – Monthly weather forecast and Climate data". Weather Atlas. Archived from the original on 15 ఏప్రిల్ 2022. Retrieved 26 January 2019.
  45. "Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971" [Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971] (PDF) (in ఇటాలియన్). ISTAT. 1971-10-24. Archived from the original (PDF) on 1 July 2025. Retrieved 19 June 2025.
  46. "Dashboard Permanent census of population and housing". ISTAT.
  47. Spruyt, H. (1996). The Sovereign State and Its Competitors: An Analysis of Systems Change. Princeton University Press. p. 132. ISBN 0-691-02910-5. Retrieved 27 October 2014.
  48. Bruce, S.G. (2010). Ecologies and Economies in Medieval and Early Modern Europe: Studies in Environmental History for Richard C. Hoffmann. Brill. p. 48. ISBN 978-90-04-18007-9. Retrieved 27 October 2014.
  49. Chant, C.; Goodman, D. (2005). Pre-Industrial Cities and Technology. Taylor & Francis. p. 141. ISBN 9781134636204. Retrieved 27 October 2014.
  50. Tellier, L.N. (2009). Urban World History: An Economic and Geographical Perspective. Presses de l'Université du Québec. p. 311. ISBN 978-2-7605-2209-1. Retrieved 27 October 2014.
  51. "Statistiche demografiche ISTAT". Demo.istat.it. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 5 May 2009.
  52. Chinese immigrants to Italy build no ordinary Chinatown, Chicago Tribune, 1 January 2009
  53. "Statistiche demografiche ISTAT". Demo.istat.it. Archived from the original on 14 August 2013. Retrieved 5 May 2009.
  54. "Archdiocese of Firenze {Florence}" Catholic-Hierarchy.org. David M. Cheney. Retrieved 7 October 2016.
  55. "Metropolitan Archdiocese of Firenze" GCatholic.org. Gabriel Chow. Retrieved 7 October 2016.
  56. "Florence plans 'mega-mosque' for Muslim worshippers". The Local. 7 April 2016. Retrieved 24 October 2023.
  57. 57.0 57.1 "Economy of Florence twice the national average – The Florentine". Theflorentine.net. 27 May 2016. Retrieved 28 October 2017.
  58. "The world best cities are..." CNN. 16 October 2013. Retrieved 17 October 2013.
  59. "La classifica dei redditi nei comuni capoluogo di provincia". Il Sole 24 ORE. Archived from the original on 12 May 2011. Retrieved 19 May 2010.
  60. "Florence, Italy: Tourist Travel Guide for Holidays in Florence, Firenze, Italy". www.visitflorence.com. Retrieved 28 September 2015.
  61. "Travel + Leisure". Travelandleisure.com. Retrieved 11 June 2011.
  62. "15 Best Things to Do in Florence, Italy". Cntraveler.com. July 2016. Retrieved 28 October 2017.
  63. Tourists spend more than ever before on cultural destinations Archived 9 ఫిబ్రవరి 2010 at the Wayback Machine (for 2004–2005) at Euromonitor International
  64. "Study Abroad in Florence Italy – Florentine artisan courses for school groups". Florenceart.net. Archived from the original on 12 September 2009. Retrieved 22 January 2010.
  65. "Florence's Uffizi leading the pack in terms of visitors' numbers, after the Colosseum and Pompeii". Florence's Uffizi leading the pack in terms of visitors' numbers, after the Colosseum and Pompeii. Archived from the original on 29 October 2017. Retrieved 28 October 2017.
  66. Poinelli, Ezio; Trakas, Themis; Brivio, Filippo (27 February 2017). "In Focus: Florence, Italy". HVS. Retrieved 2 July 2021.
  67. Bill.Alen@tourism-review.com, Bill Alen. "Florence: A Record Year for the Tourism Industry – .TR". Tourism-review.com. Retrieved 28 October 2017.
  68. "Euromonitor International's Top City Destinations Ranking". Euromonitor.com. 2016. Retrieved 1 July 2017.
  69. "Where in Europe are you Most Likely to be a Victim of Pickpocketing?". Yourcoffeebreak.co.uk. Retrieved 28 October 2017.
  70. Bill.Alen@tourism-review.com, Bill Alen. "Florence: A Record Year for the Tourism Industry – .TR". Tourism-review.com. Retrieved 28 October 2017.
  71. "Italian hotspots struggling with 'too many tourists'". Thelocal.it. 18 July 2016. Retrieved 28 October 2017.
  72. Kirchgaessner, Stephanie (6 December 2015). "Florence seeks a better class of tourist to share its besieged medieval treasures". The Guardian. Retrieved 28 October 2017.
  73. Giuffrida, Angela (31 May 2017). "Florence mayor aims to keep picnicking tourists at bay with hosepipes". The Guardian. Retrieved 28 October 2017.
  74. "Florence is hosing down monuments to deter tourists". Independent.co.uk. 1 June 2017. Retrieved 28 October 2017.
  75. "Winners of the European Capitals of Smart Tourism 2022 competition". European Commission. Retrieved 7 November 2022.
  76. Oxford Companion to Wine. "Bolgheri". Archived from the original on 8 August 2008.
  77. 77.0 77.1 Kagan, Donald (2013). The Western Heritage. Pearson. pp. 296. ISBN 978-0-205-39392-3.
  78. 78.0 78.1 Kleiner, Fred (2013). Art Through the Ages. Boston: Clark Baxtor. pp. 417, 421. ISBN 978-0-495-91542-3.
  79. 79.0 79.1 "The Power of the Past with Bill Moyers: Florence". 1990. Archived from the original on 2021-02-04. Retrieved 2026-05-06.
  80. "Art in Florence". learner.org. Archived from the original on 25 October 2019. Retrieved 27 September 2010.
  81. "Renaissance Artists". library.thinkquest.org. Archived from the original on 24 November 2010. Retrieved 28 September 2010.
  82. "Uffizi Gallery Florence • Uffizi Museum • Ticket Reservation". Virtualuffizi.com. Archived from the original on 18 February 2009. Retrieved 5 May 2009.
  83. Peter Barenboim, Sergey Shiyan, Michelangelo: Mysteries of Medici Chapel, SLOVO, Moscow, 2006. ISBN 5-85050-825-2
  84. "Palace of Bargello (Bargello's Palace), Florence Italy". ItalyGuides.it. 28 October 2006. Retrieved 5 May 2009.
  85. "Inner court of Pitti Palace (Palazzo Pitti), Florence Italy". ItalyGuides.it. 28 October 2006. Retrieved 5 May 2009.
  86. "Auxologia: Graziella Magherini: La Sindrome di Stendhal (book)". Archived from the original on 12 October 2006. Retrieved 12 October 2006. (excerpts in Italian)
  87. "Why Was Florence Considered Important For Culture And Arts? – Essay – Michellekim". StudyMode.com. Retrieved 14 March 2010.
  88. "The Duomo of Florence | Tripleman". tripleman.com. Archived from the original on 6 December 2009. Retrieved 25 March 2010.
  89. "brunelleschi's dome – Brunelleschi's Dome". Brunelleschisdome.com. Archived from the original on 16 April 2010. Retrieved 25 March 2010.
  90. "Florence, Tuscany Region, Italy – The Duomo, Statue of David, Piazza Dell Signoria". Europe.travelonline.com. Archived from the original on 13 July 2009. Retrieved 25 March 2010.
  91. "Florence Art Gallery: Art Galleries and Museums in Florence Area, Italy". Florence.world-guides.com. Archived from the original on 4 February 2010. Retrieved 25 March 2010.
  92. "Become a friend of Palazzo Strozzi – Fondazione Palazzo Strozzi – Firenze". Palazzostrozzi.org. Archived from the original on 27 July 2011. Retrieved 25 March 2010.
  93. "Vocabolario del fiorentino contemporaneo" [Dictionary of Contemporary Florentine] (in ఇటాలియన్). Accademia della Crusca. Retrieved 15 October 2019.
  94. 94.0 94.1 94.2 "Literature in Florence, Florentine Writers and Poets". Florenceholidays.com. Retrieved 25 March 2010.
  95. 95.0 95.1 95.2 "Literature in Florence – Petrarch and Boccaccio, Florentine Writers and Poet: Petrarch and Boccaccio". Florenceholidays.com. Retrieved 25 March 2010.
  96. 96.0 96.1 Hanning, Barbara Russano, J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout, and Claude V. Palisca. Concise History of Western Music. New York: W.W. Norton, 2010. pg. 182.
  97. Bonds, Mark E., Etd. Kassell, Richard (2010). A History of Music in Western Culture. Combined Volume. 3rd edition. Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ. ISBN 978-0-205-64531-2.
  98. Ponce, Javier (1 May 2017). "Assassin's Creed II – The magic of the Renaissance in a video game". Bachtrack. Retrieved 20 August 2019.
  99. welcometuscany.it. "Tuscany italy tuscany tourists guide, travel tips extra virgin olive oil wines and foods of the most beautiful land in the world". welcometuscany.it. Archived from the original on 15 May 2021. Retrieved 5 May 2009.
  100. "Polo Scientifico di Sesto Fiorentino". Polosci.unifi.it. Archived from the original on 18 March 2014. Retrieved 18 March 2014.
  101. "Florence CNR Research Area". Area.fi.cnr.it. Archived from the original on 7 August 2014. Retrieved 18 March 2014.
  102. Frick, Carole Collier. Dressing Renaissance Florence: Families, Fortunes, and Fine Clothing. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2002.
  103. "The birth of italian fashion". Gbgiorgini.it. Archived from the original on 11 July 2018. Retrieved 7 May 2017.
  104. Rome, Wanted in (2024-03-26). "Scoppio del Carro: Florence's explosive Easter tradition". Wanted in Rome (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-03-03.
  105. Calcio Storico Fiorentino (Official site) (in Italian)
  106. Ross King, Brunelleschi's Dome, The Story of the great Cathedral of Florence, Penguin, 2001
  107. Centre, UNESCO. "Historic Centre of Florence – UNESCO World Heritage Centre". whc.unesco.org. Retrieved 8 July 2015.
  108. Miner, Jennifer (2 September 2008). "Florence Art Tours, Florence Museums, Florence Architecture". Travelguide.affordabletours.com. Archived from the original on 29 January 2010. Retrieved 22 January 2010.
  109. "Touring Club Italiano – Dossier Musei 2009" (PDF). Archived from the original (PDF) on 18 April 2012. Retrieved 12 April 2011.
  110. "Gruppo Cine Hall". Cinehall.it. Archived from the original on 26 జూన్ 2010. Retrieved 19 May 2010.
  111. "FootballHistory.org". ACF Fiorentina. Martin Wahl. Retrieved 10 October 2019.
  112. "UCI confirms 2013 WorldTour calendar". UCI. 20 September 2012. Retrieved 20 May 2021.
  113. "General Information Bulletin" (PDF). UCI. Archived (PDF) from the original on 28 September 2013. Retrieved 20 May 2021.
  114. "The ZTL – Avoid Restricted Traffic Zones & Fines in Italy – Italy Perfect Travel Blog". Italy Perfect Travel Blog (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 16 June 2015. Retrieved 3 February 2018.
  115. "Florence Driving Map, the ZTL explained : Florence on Line". www.florence-on-line.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 3 February 2018.
  116. "Muoversi in Toscana". ONE Scarl. Retrieved 24 May 2022.
  117. "Guida al primo giorno di servizio". Autolinee Toscane. Retrieved 30 May 2022.
  118. "Arriva La Tramvia (in Italian)". GEST. Archived from the original on 8 October 2013. Retrieved 11 December 2011.
  119. "Tramvia – Il Sistema Tramviario Fiorentino". Archived from the original on 2 February 2012. Retrieved 11 December 2011.
  120. "Firenze Public Transportation Statistics". Global Public Transit Index by Moovit. Retrieved 19 June 2017.
  121. "Grandi Stazioni – Firenze S. Maria Novella". Grandistazioni.it. Archived from the original on 9 May 2018. Retrieved 22 June 2009.
  122. Tim Jepson (16 March 2025). "Five glorious ways to explore Italy by train". The Telegraph.
  123. Farrell, Helen (2023-07-27). "Work begins on Florence's ground-breaking future high-speed station". The Florentine (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-04-04.
  124. "Alta Velocità, il nuovo hub di Firenze sarà pronto nel 2028". Ferrovie.it. 4 July 2023. Retrieved 4 April 2025.
  125. "Tramvia di Firenze". Gestramvia. Retrieved 4 April 2025.
  126. "Firenze Belfiore Station". Foster + Partners. Retrieved 4 April 2025.
  127. "Association of American College and University Programs in Italy". Association of American College and University Programs in Italy (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 22 September 2019.
  128. 128.0 128.1 "Gemellaggi e patti di amicizia" (in ఇటాలియన్). Florence. Retrieved 21 March 2022.

వివరణలు

[మార్చు]
  1. English pronunciation: /ˈflɒrəns/ FLORR-ənss.
  2. Italian pronunciation: [fiˈrɛntse] . Obsolete Tuscan form: Fiorenza [fjoˈrɛntsa], from Latin Florentia.


వనరులు

[మార్చు]