Jump to content

బంగ్లాదేశ్-భారత సరిహద్దు

వికీపీడియా నుండి
బంగ్లాదేశ్-భారత సరిహద్దు
సరిహద్దులో సిలిగురి కారిడార్ (ఎరుపు రంగులో హైలైట్ చేయబడింది) అని పిలువబడే భారత భూభాగం యొక్క సన్నని పట్టీ ఉంది.
లక్షణాలు
పక్షాలు బంగ్లాదేశ్
భారతదేశం
పొడవు4,096 కిమీ (2,545 మైళ్ళు)
History
ఏర్పాటు1947 ఆగస్టు 17
బ్రిటిష్ ఇండియా విభజన కారణంగా సర్ సిరిల్ రాడ్‌క్లిఫ్ చేత రాడ్‌క్లిఫ్ రేఖ సృష్టించబడింది
ప్రస్తుత రూపు2015 మే 7
ఎన్‌క్లేవ్‌ల మార్పిడి , భూ సరిహద్దుల సరళీకరణ

స్థానికంగా రాడ్‌క్లిఫ్ లైన్ అని పిలువబడే బంగ్లాదేశ్-ఇండియా సరిహద్దు బంగ్లాదేశ్ & భారతదేశం రిపబ్లిక్ల మధ్య నడుస్తున్న అంతర్జాతీయ సరిహద్దు. ఆరు బంగ్లాదేశ్ డివిజన్లు, ఐదు భారతీయ రాష్ట్రాలు సరిహద్దు వెంబడి ఉన్నాయి.

బంగ్లాదేశ్ & భారతదేశం 4,096 కిలోమీటర్ల పొడవైన (2,545 మైళ్ళు) అంతర్జాతీయ సరిహద్దును పంచుకుంటాయి, ఇది ప్రపంచంలో ఆరవ పొడవైన భూ సరిహద్దు, ఇందులో అస్సాం 262 కిమీ (163 మైళ్ళు), త్రిపుర 856 కిమీ (532 మైళ్ళు). మిజోరం 318 కిమీ (198 మైళ్ళు) మేఘాలయ 443 కిమీ (275 మైళ్ళు), పశ్చిమ బెంగాల్ 2217 కిమీ (1,378 మైళ్ళు) ఉన్నాయి.[1] బంగ్లాదేశ్ విభాగాలైన మైమెన్సింగ్, ఖుల్నా, రాజ్షాహి, రంగ్పూర్, సిల్హెట్ & చిట్టగాంగ్ సరిహద్దు వెంబడి ఉన్నాయి. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సరిహద్దును అనేక స్తంభాలు గుర్తిస్తాయి. సరిహద్దు చిన్న సరిహద్దులు రెండు వైపులా కంచె వేయబడ్డాయి.

చరిత్ర

[మార్చు]

భారతదేశ విభజన తరువాత భారతదేశం & పాకిస్తాన్ రాజ్యాల మధ్య సరిహద్దు నిర్ధారణ రేఖగా రాడ్‌క్లిఫ్ రేఖను 1947 ఆగస్టు 17న ప్రచురించారు . దీని రూపశిల్పి అయిన సర్ సిరిల్ రాడ్‌క్లిఫ్ పేరు మీద దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు. ఆయన సరిహద్దు కమిషన్ల ఛైర్మన్‌గా, 88 మిలియన్ల ప్రజలు నివసించే 450,000 చదరపు కిలోమీటర్ల (175,000 చదరపు మైళ్ళు) భూభాగాన్ని మత ప్రాతిపదికన సమానంగా విభజించే బాధ్యతను కలిగి ఉన్నారు.[2] ఇందులో బెంగాల్ ప్రాంత విభజన కూడా ఉంది , దీని ఫలితంగా తూర్పు బెంగాల్ పాకిస్తాన్‌కు బదిలీ చేయబడింది, ఇది తరువాత 1971లో విముక్తి పొందింది , తద్వారా బంగ్లాదేశ్ భారత గణతంత్ర రాజ్యంతో అదే సరిహద్దు రేఖను పంచుకోవడం కొనసాగించింది.[3]

సమస్యలు

[మార్చు]

1970ల నాటి సరిహద్దు ఘర్షణలు

[మార్చు]

ముక్తి బాహిని, అనుబంధ భారత దళాలు బెలోనియా బల్జ్ యుద్ధాలను గెలుచుకున్న కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 1970లలో సరిహద్దు వెంబడి అనేక ఘర్షణలు జరిగాయి.[4][5] 1974లో ఇందిరా గాంధీ, షేక్ ముజీబుర్ రెహ్మాన్ వాటర్షెడ్ సాధారణ సూత్రానికి అంగీకరించినప్పుడు బెలోనియా సమస్య దాదాపుగా పరిష్కరించబడింది. నదీ రేఖ సరిహద్దుల అన్ని సందర్భాల్లో మధ్య ప్రవాహాన్ని సరిహద్దుగా పరిగణించాలని నిర్ణయించారు. నదులు తమ మార్గాన్ని మార్చుకోకుండా ఉండటానికి ఇరుపక్షాలు చర్యలు తీసుకుంటాయని, కానీ దురదృష్టవశాత్తు, అది స్థిరపడలేదు.[6]

ఇందిరా-ముజిబ్ ఒప్పందం పరిధిలో బెలోనియా సరిహద్దును ఖరారు చేయడానికి సంయుక్త సరిహద్దుల కమిషన్ నవంబర్ మొదటి వారంలో సమావేశం కావాల్సి ఉంది. ఇరు దేశాల అధికారులు ఒక ఫ్లాగ్ మీటింగ్ నిర్వహించారు.[6] అయితే, 1975 ఆగస్టు 15న, ముజిబ్ ఏక-పార్టీ వ్యవస్థను స్థాపించిన తర్వాత షేక్ ముజిబుర్ రెహమాన్, అతని కుటుంబం హత్య చేయబడ్డారు,[7] 1977లో జియావుర్ రెహమాన్ బంగ్లాదేశ్ అధ్యక్షుడయ్యారు , అదే సంవత్సరంలో ఇందిరా గాంధీ 1977 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కూడా ఓడిపోయారు. 1979 అక్టోబర్‌లో, బంగ్లాదేశ్ , దానిని నో-మ్యాన్స్-ల్యాండ్‌గా పరిగణించాలని, భారత వైపు రైతులు నో-మ్యాన్స్-ల్యాండ్‌లో పంట కోయకుండా నిరోధించాలని చెప్పింది. భారత పక్షం దీనిని అంగీకరించలేదు, భారత రైతులు తాము విత్తిన వరిని కోయడం ప్రారంభించారు.[6] నవంబర్ ప్రారంభ రోజులలో బంగ్లాదేశ్ రైఫిల్స్, సరిహద్దు భద్రతా దళం రెండూ కాల్పులు జరుపుకున్నాయి, తద్వారా ఇరుపక్షాల మధ్య తీవ్రమైన తుపాకీ పోరాటాలు ప్రారంభమయ్యాయి.[8]

బంగ్లాదేశ్ రైఫిల్స్, భారత సరిహద్దు భద్రతా దళాలు 1979 నవంబర్ నుండి డిసెంబర్ వరకు మొత్తం నెలలో కొమిల్లా-త్రిపుర సరిహద్దు సమీపంలో కాల్పులు జరిపారు.[6][9] కాల్పులు జరపడం రెండు వైపులా ఉన్న సైనికులకు అలవాటుగా మారినట్లు అనిపించింది. భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్ సంయుక్త సర్వే బృందం ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి, వివాదాస్పద భూమి మీదుగా బుల్లెట్లు ఎగురుతూ 90 నిమిషాల పాటు చూసింది.[9] ఎటువంటి ప్రాణనష్టం లేదా గాయాలు సంభవించలేదు.[6]

మూడు రోజుల చర్చల అనంతరం, రెండు ప్రతినిధి బృందాలు ఒక సంక్షిప్త సంయుక్త ప్రకటనను జారీ చేశాయి. త్రిపుర-కొమిల్లా సరిహద్దులోని బెలోనియా సెక్టార్‌లోని ముహురిచార్ ప్రాంతంలో సాధారణ పరిస్థితులు పునరుద్ధరించడానికి, ఇరుపక్షాలు గరిష్ట సంయమనం పాటించాలని, రెచ్చగొట్టే చర్యలకు దూరంగా ఉండాలని అందులో అంగీకరించాయి. వివాదాస్పదమైన 44 ఎకరాల భూభాగంలో ఇరుపక్షాలు పరస్పరం కాల్పులు జరపవని మాత్రమే దీని అర్థం.

కాల్పుల మార్పిడి ముగిసింది, కానీ ఆ తర్వాత చర్చలు విఫలమయ్యాయి.

1979 సంఘటన తర్వాత జరిగిన ఘర్షణలు

[మార్చు]

1985లో బెలోనియాలో కూడా ఘర్షణలు జరిగాయి,[8] అక్కడ జరిగిన తీవ్రమైన ఘర్షణలో భారీ మోర్టార్లను ఉపయోగించారు.[10] 1999లో బెలోనియా సమీపంలో బెలోనియాలో కూడా ఘర్షణలు జరిగాయి,[11] అక్కడ ఒక బిఎస్ఎఫ్ జవాన్‌తో సహా ఆరుగురు పౌరులు గాయపడ్డారు.[10][12] ముహురిచార్‌లోని 67.31 ఎకరాల భూమి 1974 నుండి వివాదాస్పద ప్రాంతంగా ఉంది, భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్ రెండూ ఈ సాగు భూమిని తమ సొంత భూభాగంగా పేర్కొంటున్నాయి. అందులో, 44.87 ఎకరాలు భారత భూభాగంలోకి రాగా, మిగిలినది బంగ్లాదేశ్ నియంత్రణలో ఉంది.

మొత్తం మీద, 1979 నుండి 1999 వరకు ముహూరి చార్‌లో ఎనిమిది ఘర్షణలు జరిగాయి.v  20 సంవత్సరాలలో బోర్డర్ గార్డ్స్ బంగ్లాదేశ్ (బిజిబి) & సరిహద్దు భద్రతా దళం (బిఎస్ఎఫ్) మొత్తం 58 రోజుల పాటు ఘర్షణ పడ్డాయి.[13]

అక్రమ రవాణా

[మార్చు]

భారతదేశం నుండి బంగ్లాదేశ్‌కు పశువులు, ఆహార పదార్థాలు, మందులు, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణాకు ఈ సరిహద్దును మార్గంగా ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా, బంగ్లాదేశ్ నుండి అక్రమ వలసదారులు సరిహద్దు దాటి భారతదేశానికి వస్తారు. బంగ్లాదేశ్ నుండి పెద్ద సంఖ్యలో అక్రమ వలసదారులు భారతదేశానికి ప్రవేశిస్తున్నందున, భారత సరిహద్దు గస్తీ ద్వారా వివాదాస్పద షూట్-ఆన్-సైట్ విధానం అమలు చేయబడింది.[14][15][16] అక్రమ వలసదారులు, భారత సైనికుల మధ్య హింస జరిగిన నివేదికలతో ఈ విధానం ప్రారంభించబడింది.[17] ఈ సరిహద్దు భారత సరిహద్దు భద్రతా దళం (బిఎస్ఎఫ్), బోర్డర్ గార్డ్స్ బంగ్లాదేశ్ (బిజిబి) మధ్య అప్పుడప్పుడు ఘర్షణలను కూడా చూసింది, ముఖ్యంగా 2001లో.

కంచె నిర్మాణం

[మార్చు]

2009 జూలైలో, ఛానల్ 4 న్యూస్, ఇండో-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు కంచె నిర్మాణ సమయంలో బిఎస్ఎఫ్ చేత వందలాది మంది భారతీయులు, బంగ్లాదేశీయులు చంపబడ్డారని నివేదించింది. అక్రమ వలసలను తనిఖీ చేయడం, సరిహద్దు ఉగ్రవాదాన్ని నిరోధించడం కంచె ప్రధాన ఉద్దేశ్యం అని బిఎస్ఎఫ్ పేర్కొంది.[18] 2010లో, హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ (హెచ్ఆర్డబ్ల్యు) 81 పేజీల నివేదికను విడుదల చేసింది, ఇది బిఎస్ఎఫ్ చేసిన అనేక దుర్వినియోగాలను నమోదు చేసింది. దుర్వినియోగ బాధితులు, సాక్షులు, బిఎస్ఎఫ్ సభ్యులు, దాని బంగ్లాదేశ్ కౌంటర్ అయిన బిజిబి ఇంటర్వ్యూల నుండి ఈ నివేదిక సంకలనం చేయబడింది. 21వ శతాబ్దం మొదటి దశాబ్దంలో 900 మందికి పైగా బంగ్లాదేశ్ పౌరులు చంపబడ్డారని, వీరిలో చాలా మంది పశువుల దోపిడీ లేదా ఇతర అక్రమ రవాణా కార్యకలాపాల కోసం సరిహద్దు దాటి వచ్చారని నివేదిక పేర్కొంది. అయితే, "సరిహద్దు వెంబడి నుండి విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరపడం" కారణంగా కొందరు మరణించారని కూడా నివేదిక పేర్కొంది. రెండు ప్రభుత్వాలు సంయుక్త స్వతంత్ర దర్యాప్తు జరపాలని హెచ్ఆర్డబ్ల్యూ పిలుపునిచ్చింది.[19]

బీఎస్ఎఫ్ చొరబాట్లు

[మార్చు]

బంగ్లాదేశ్ భూభాగంలోకి బిఎస్ఎఫ్ చొరబడిందని, భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు వెంబడి పౌరులను విచక్షణారహితంగా కాల్చి చంపారని బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం తరచుగా ఆరోపించింది. 2008 ఆగస్టులో జరిగిన ఒక వార్తా సమావేశంలో, భారత బిఎస్ఎఫ్ అధికారులు గత ఆరు నెలల్లో సరిహద్దు దాటడానికి ప్రయత్నిస్తున్న 59 మంది అక్రమ వలసదారులను (34 మంది బంగ్లాదేశీయులు, 21 మంది భారతీయులు, 4 మంది గుర్తుతెలియని వ్యక్తులు) చంపినట్లు అంగీకరించారు.[20] 2010లో బంగ్లాదేశ్లోని ఠాకూర్గావ్ జిల్లా హరిపూర్ ఉపజిల్లా నుండి 8 నుండి 15 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల 5 మంది బంగ్లాదేశ్ పిల్లలను బిఎస్ఎఫ్ అపహరించిందని బంగ్లాదేశ్ మీడియా ఆరోపించింది. పిల్లలు సరిహద్దు సమీపంలో చేపల వలలు వేస్తున్నారు.[21] 2010లో హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ సరిహద్దు భద్రతా దళం విచక్షణారహిత హత్యలకు పాల్పడిందని ఆరోపించింది. 2011 జనవరి 7న, బంగ్లాదేశ్ కు తిరిగి వెళ్ళేటప్పుడు సరిహద్దు కంచెను అధిరోహిస్తున్నప్పుడు చిక్కుకున్న 15 ఏళ్ల ఫెలానీ ఖాతున్‌ను బిఎస్ఎఫ్ దళాలు చంపాయి. ఆమె శరీరం ఫోటో తీసిన కంచెకు వేలాడుతూ ఉండడంతో విస్తృతంగా ఆగ్రహావేశాలు వ్యక్తమయ్యాయి.[22]

2019లో బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు రక్షకులు బిఎస్ఎఫ్ సిబ్బందిపై కాల్పులు జరిపారు. వారు ఆత్మరక్షణకు మొగ్గు చూపారు. ఒక బిఎస్ఎఫ్ అధికారి మరణించారు.[23]

భారత రాష్ట్రాల వారీగా సరిహద్దు పొడవు

[మార్చు]

భారత రాష్ట్రాల వారీగా భూ సరిహద్దు పొడవు విభజన సవ్యదిశలో ఈ క్రింది విధంగా ఉంది: [24]

ఎన్‌క్లేవ్‌లు

[మార్చు]
భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు

2015 వరకు సరిహద్దుకు ఇరువైపులా దాదాపు 200 ఎన్‌క్లేవ్‌లు, కౌంటర్-ఎన్‌క్లేవ్‌లు (ఎక్స్‌క్లేవ్‌లు) ఉండేవి. రెండు దేశాల మధ్య సరిహద్దు వెంబడి విస్తరించి ఉన్న ఈ ఎన్‌క్లేవ్‌లు లేదా చిత్‌మహల్‌లు (బెంగాలీ : ছিটমহল ) ఆ ప్రాంతంలో చాలా కాలంగా ఉన్న ఒక ప్రత్యేక లక్షణం. శతాబ్దాల క్రితం కూచ్ బెహార్ రాజు, రంగ్పూర్ మహారాజు అనే ఇద్దరు ప్రాంతీయ రాజుల మధ్య జరిగిన అధిక-వాటాల కార్డ్ గేమ్ లేదా చెస్ ఆటలలో ఈ ఎన్క్లేవ్లు భాగంగా ఉండేవి, కూచ్ బెహర్ రాజ్యం, మొఘల్ సామ్రాజ్యం మధ్య ఒప్పందం గందరగోళ ఫలితం ఫలితంగా ఇవి జరిగాయి. 1947లో భారతదేశ విభజన తరువాత, కూచ్ బెహార్ జిల్లా భారతదేశంలో విలీనం అయ్యింది, రంగ్పూర్ అప్పటి తూర్పు పాకిస్తాన్ విలీనం అయ్యింది, అది 1971లో బంగ్లాదేశ్‌గా మారింది.

భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన మంత్రులు 1974లో అన్ని ఎన్‌క్లేవ్‌లను మార్పిడి చేసుకోవడానికి, అంతర్జాతీయ సరిహద్దును సరళీకృతం చేయడానికి ఒక భూ సరిహద్దు ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. 1974లో బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదిత భూ సరిహద్దు ఒప్పందాన్ని ఆమోదించింది, కానీ భారతదేశం దానిని ఆమోదించలేదు. 2011లో రెండు దేశాలు ఎన్‌క్లేవ్‌లు, ప్రతికూల ఆస్తులను మార్పిడి చేసుకోవడానికి మళ్లీ అంగీకరించాయి. 7 మే 2015న భారత పార్లమెంటు భారత రాజ్యాంగానికి 100వ సవరణను ఆమోదించినప్పుడు, ఈ ఒప్పందం సవరించిన సంస్కరణను రెండు దేశాలు చివరకు స్వీకరించాయి.[25][26]

బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన భాగంలో 111 భారతీయ ఎన్‌క్లేవ్‌లు (17,160.63 ఎకరాలు (69.4466 కిమీ²)) ఉండగా, భారతదేశ ప్రధాన భాగంలో 51 బంగ్లాదేశీ ఎన్‌క్లేవ్‌లు (7,110.02 ఎకరాలు (28.7732 కిమీ² ) ) ఉన్నాయి. భూ సరిహద్దు ఒప్పందం ప్రకారం, ఎన్‌క్లేవ్ నివాసితులు వారి ప్రస్తుత ప్రదేశంలో నివసించడం కొనసాగించవచ్చు లేదా వారు కోరుకున్న దేశానికి తరలి వెళ్ళవచ్చు.[27][28] బోరైబారి ప్రతికూల స్వాధీనం బంగ్లాదేశ్‌కు దక్కింది.[29] దైఖాతా-దుమాబారి, ముహురిచార్ (ముహురి నదిలోని ఒక ద్వీపం), పిర్దివా లకు సంబంధించి దేశాల మధ్య సరిహద్దులు గుర్తించబడని సమస్యలు కూడా చివరకు పరిష్కరించబడ్డాయి.[30][31][32][33]

సముద్ర సరిహద్దు

[మార్చు]

భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, తమ సముద్ర సరిహద్దులు, ప్రత్యేక ఆర్థిక జోన్ గురించి విభిన్న అవగాహనతో, 1974 నుండి ఎనిమిది రౌండ్ల ద్వైపాక్షిక చర్చలలో నిమగ్నమయ్యాయి, ఇది 2009 వరకు అసంపూర్తిగా ఉండిపోయింది, అప్పుడు ఇద్దరూ యు. ఎన్. సి. ఎల్. ఓ. ఎస్. కింద మధ్యవర్తిత్వం చేయించుకోవడానికి అంగీకరించారు. 2014 జూలై 7న, మధ్యవర్తిత్వ ట్రిబ్యునల్ బంగ్లాదేశ్‌కు అనుకూలంగా వివాదాన్ని పరిష్కరించింది, దీనిని ఇరుపక్షాలు స్నేహపూర్వకంగా అంగీకరించాయి, తద్వారా వివాదానికి ముగింపు పలికింది.[34] వివాదంలో దక్షిణ తాల్పట్టి ("న్యూ మూర్" అని కూడా పిలుస్తారు) కూడా ఉంది, ఇది 1970 లో భోలా తుఫాను తరువాత ఒక ద్వీపంగా ఉద్భవించి, మార్చి 2010 లో అదృశ్యమైంది.[35][36]

సరిహద్దు రవాణా

[మార్చు]
తమాబిల్ (బంగ్లాదేశ్) & డావ్కి (భారతదేశం) సరిహద్దు మధ్య భారత్-బంగ్లాదేశ్ స్నేహ ద్వారం.

నియమించబడిన ఇంటిగ్రేటెడ్ చెక్ పోస్టులు (ICP, కస్టమ్స్, ఇమ్మిగ్రేషన్ సౌకర్యాలు రెండింటితో) , ల్యాండ్ కస్టమ్స్ స్టేషన్లు (LCS) ఇవి: [37]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Border Management: Dilemma of Guarding the India–Bangladesh Border". IDSA. January 2004.
  2. ↑ Read, Anthony; Fisher, David (1998). The Proudest Day: India's Long Road to Independence. New York: W. W. Norton & Company. p. 482. ISBN 9780393045949.
  3. ↑ "The Partition of Bengal & Assam". Retrieved 29 October 2024.
  4. ↑ Mustafa, FF Ghulam. "Battles of Belonia Bulge and "Durdharsha Dosh" (the daring ten)". The Daily Observer. Retrieved 2024-04-30.
  5. ↑ Mustafa, FF Ghulam (2017-12-16). "Battles of Belonia Bulge". The Daily Star (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-04-30.
  6. 1 2 3 4 5 "Indian paramilitary forces, Bangladesh Rifles exchange fire over river islet". India Today (in ఇంగ్లీష్). 18 February 2018. Retrieved 30 April 2024.
  7. ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
  8. 1 2 Bhaumik, Subir (25 August 1999). "Border commanders declare truce". BBC News.
  9. 1 2 "India and Bangladesh Trade Fire in Border Dispute". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 3 December 1979. ISSN 0362-4331. Retrieved 30 April 2024.
  10. 1 2 "India-Bangladesh clash 'over'". BBC News (in ఇంగ్లీష్). 24 August 1999. Retrieved 15 September 2024. At least six civilians and one border guard have been wounded in the exchanges of automatic weapons fire. The border between India's Tripura state and the Feni region of south-eastern Bangladesh is marked by the river Muhuri. "The Indian side stopped firing at 1310 (0710GMT) and we also ceased shooting," said Colonel Shawkat Hossain of the BDR ... In 1985, heavy mortars were used in one of the more intensive clashes.
  11. ↑ "Survey at Muhurichar". BDNews24 (in ఇంగ్లీష్). 19 January 2014. Retrieved 15 September 2024. In 1964, security forces of India and erstwhile East Pakistan, now Bangladesh, first exchanged fire over Muhurichar after it surfaced following erosion in the river Muhuri. The last skirmish that lasted for three days was in 1999
  12. ↑ Sujit Chakraborty (25 August 1999). "Indo-Bangla cross-fire stops, both parties agree to maintain status quo". Rediff.
  13. ↑ "Delhi's Muhuri river demarcation proposal unacceptable". New Age (in ఇంగ్లీష్). 23 December 2020. Archived from the original on 15 సెప్టెంబర్ 2024. Retrieved 15 September 2024. Border forces of both the countries are also reported to have exchanged gunfire in at least eight incidents in 1979–1999 in Muhurichar. India has a history of not resolving prickly issues with Bangladesh {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  14. ↑ Tusha Mittal (15 October 2011). "Blood on the Border". Tehelka. Archived from the original on 28 September 2020. Retrieved 30 April 2019.
  15. ↑ Adams, Brad (23 January 2011). "India's shoot-to-kill policy on the Bangladesh border". The Guardian. London.
  16. ↑ "India: New Killings, Torture at Bangladeshi Border". Human Rights Watch. 24 July 2011. Retrieved 17 November 2016.
  17. ↑ "BSF jawan killed in ambush near Bangladesh border". DNA. 6 August 2010. Retrieved 17 November 2016.
  18. ↑ "India-Bangladesh 'security' fence". Channel 4 News. 24 July 2009. Archived from the original on 25 July 2009.
  19. ↑ "India/Bangladesh: Indiscriminate Killings, Abuse by Border Officers". Human Rights Watch. 9 December 2010. Archived from the original on 23 January 2011. Retrieved 21 January 2011.
  20. ↑ India says 59 killed over last six months on Bangladesh border Archived 26 అక్టోబరు 2008 at the Wayback Machine, Reuters, 24 August 2008.
  21. ↑ "BSF abducts 5 children from border". The Daily Star. 24 July 2010. Archived from the original on 26 July 2010. Retrieved 24 July 2010.
  22. ↑ "15 Years Innocent Bangladeshi Girl Felani Killed by Aggressive Indian Border Security Force (BSF)". Archived from the original on 8 January 2014. Retrieved 17 November 2016.
  23. ↑ "BSF jawan killed in firing by Bangla border guards; BGB says action in 'self defence'".
  24. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "banb1" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  25. ↑ "The Constitution (119th Amendment) Bill, 2013" PRS India. Retrieved 10 May 2015.
  26. ↑ Shubhajit Roy (2 December 2014). "Everything you need to know: Land swap in offing with Bangladesh to end disputes". The Indian Express. Retrieved 2 December 2014.
  27. ↑ Sougata Mukhopadhyay (7 September 2011). "India–Bangladesh sign pact on border demarcation". CNN-IBN. Archived from the original on 22 June 2012. Retrieved 20 September 2011.
  28. ↑ "Parliament passes historic land accord bill to redraw border with Bangladesh". The Times of India. 7 May 2015. Retrieved 7 May 2015.
  29. ↑ Manoj Anand (8 May 2015). "Bangladesh land swap deal: AGP calls bandh, says PM Modi betrayed people". The Asian Age. Archived from the original on 18 July 2015. Retrieved 8 May 2015.
  30. ↑ Shubhajit Roy (2 December 2014). "Everything you need to know: Land swap in offing with Bangladesh to end disputes". The Indian Express. Retrieved 2 December 2014.
  31. ↑ "Meghalaya groups flay land-swap deal". The Telegraph. Calcutta. 6 May 2015. Archived from the original on 7 May 2015. Retrieved 6 May 2014.
  32. ↑ "Stateless misery on India–Bangladesh border". BBC News. 5 September 2011.
  33. ↑ "Bangladesh, India to swap 162 land parcels", AFP, 1 September 2011
  34. ↑ PCA Ruling on the Chinese claims of sovereignty in South China Sea, The Times of India, 6 June 2020.
  35. ↑ Global warming as peacemaker? Disputed island disappears under rising sea. , The Christian Science Monitor, 24 March 2010
  36. ↑ Bonnett, Alastair (2014). Off the map : lost spaces, invisible cities, forgotten islands, feral places, and what they tell us about the world. London: Aurum Press. ISBN 978-1-78131-257-5. OCLC 868380030.
  37. ↑ "Expansion of North East India's Trade and Investment with Bangladesh and Myanmar" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2014-05-21.
  38. ↑ "India opens two border crossing points with Myanmar, Bangladesh". The Hindu Business Line. 1 October 2017.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బంగ్లాదేశ్-భారత_సరిహద్దు&oldid=4910315" నుండి వెలికితీశారు