బఖ్చైసరాయ్
బఖ్చైసరాయ్
| |
|---|---|
 Coat of arms | |
 Interactive map of బఖ్చైసరాయ్ | |
| Lua error in మాడ్యూల్:Location_map at line 620: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Crimea" does not exist. | |
| నిర్దేశాంకాలు: 44°45′10″N 33°51′39″E / 44.75278°N 33.86083°E | |
| దేశం |  Ukraine(రష్యా ఆక్రమణలో ఉన్న) |
| స్వయంప్రతిపత్తి గల గణతంత్రం | క్రిమియా(de jure) |
| రాయోన్ | బఖ్చిసరాయ్ జిల్లా (de jure) |
| సమాఖ్య విభాగం | క్రిమియా (de facto) |
| స్థాపన | 1532[1] |
| Founded by | సాహిబ్ ఇ గిరే |
| ఎత్తు | 300 మీ (1,000 అ.) |
| జనాభా (2014) | |
• మొత్తం | 27,448 |
| టైమ్ జోన్ | UTC+3 (MSK) |
| Postal code | 298400 — 298408 |
| Area code | +7-36554 |
| Climate | Cfa |
బఖ్చైసరాయ్ అనేది ఉక్రెయిన్లోని క్రిమియా స్వయంప్రతిపత్తి గణతంత్ర రాజ్యంలో ఉన్న ఒక నగరం.[2] ఇది బఖ్చైసరాయ్ జిల్లాకు రాజధాని, అలాగే పూర్వం క్రిమియన్ ఖానేట్కు కూడా రాజధానిగా ఉండేది. దీని ప్రధాన ఆకర్షణ హన్సరాయ్ బఖ్చిసరాయ్ రాజభవనం. ఇది క్రిమియన్ ఖాన్ల గిరే వంశానికి చెందిన ఏకైక రాజభవనం, ప్రస్తుతం దీనిని ఒక మ్యూజియంగా పర్యాటకుల సందర్శనార్థం తెరిచారు. జనాభా: 27,448.
2014లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, ఇది రష్యన్ ఫెడరేషన్చే ఆక్రమించబడింది.
భౌగోళికం
[మార్చు]బఖ్చిసరాయ్, సిమ్ఫెరోపోల్ కు నైరుతి దిశలో సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో, మురికి నీరు నది ఒక ఇరుకైన లోయలో ఉంది.
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ లోయలో లభించిన మొట్టమొదటి మానవ నిర్మిత వస్తువులు మధ్యశిలాయుగం కాలానికి చెందినవి. ఈ లోయలో ప్రాచీన కాలం చివరి నుండి నివాసాలు ఉన్నాయి.
బఖ్చిసరాయ్ స్థాపనకు ముందు ఖిర్క్ యెర్ కోట, సలాచిఖ్, ఎస్కి యర్ట్ నిర్మించబడ్డాయి. ఇవి అప్పటి నుండి ఆధునిక బఖ్చిసరాయ్ పట్టణ ప్రాంతంలో విలీనం చేయబడ్డాయి.
బఖ్చిసరాయ్ చారిత్రక పత్రాలలో మొదటిసారిగా 1502లో కనిపిస్తుంది. 1532 నుండి 1551 వరకు క్రిమియా ఖాన్గా ఉన్న సాహిబ్ I గిరే, 1532లో తన నివాసాన్ని అక్కడ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఆ సమయం నుండి ఇది క్రిమియన్ ఖానేట్ కు రాజధానిగా, క్రిమియన్ టాటార్ ప్రజల రాజకీయ, సాంస్కృతిక జీవితానికి కేంద్రంగా పనిచేసింది. 1675లో ఇవాన్ సిర్కో క్రిమియన్ దండయాత్ర (1675) సమయంలో ఈ పట్టణం కోసాక్కులచే దోచుకోబడింది. 1736లో రష్యా-టర్కీ యుద్ధం (1735–1739) సమయంలో ఈ పట్టణం తగలబెట్టబడింది. 1783లో రష్యా-టర్కీ యుద్ధం (1768–1774) తర్వాత, రష్యా సామ్రాజ్యం క్రిమియన్ ఖానేట్ను స్వాధీనం చేసుకోవడంతో, బఖ్చిసరాయ్ తన పరిపాలనా ప్రాముఖ్యతను కోల్పోయి ఒక సాధారణ పట్టణంగా మారింది. అయితే, ఆ తర్వాత అనేక దశాబ్దాల పాటు ఇది క్రిమియన్ టాటార్ల సాంస్కృతిక కేంద్రంగా కొనసాగింది. 1883లో స్థానిక వార్తాపత్రిక టెర్సిమాన్ను స్థాపించిన ఇస్మాయిల్ గాస్పిరాలి (1851-1914) దీనిని ప్రోత్సహించారు.
1853–56 నాటి క్రిమియన్ యుద్ధం సమయంలో, యుద్ధభూమి నుండి గాయపడిన రష్యన్ సైనికులను చికిత్స కోసం తీసుకురావడంతో బఖ్చిసరాయ్ ప్రధానంగా ఒక ఆసుపత్రి పట్టణంగా మారింది. యుద్ధంలోని తొలి యుద్ధాలలో ఒకటైన ఆల్మా యుద్ధం, 1854లో ఈ నగరానికి సమీపంలోనే జరిగింది. కానీ ఈ నగరం యుద్ధరంగానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, టర్కులు, వారి యూరోపియన్ మిత్రులు దీనిని ఎన్నడూ స్వాధీనం చేసుకోలేదు, ఎందుకంటే ఓడరేవు నగరమైన యుద్ధకాల లక్ష్యం సెవస్టోపోల్ నౌకాశ్రయమే.
1917లో రష్యన్ సామ్రాజ్యం పతనం కావడం, రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్న అనేక సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్లు ఏకీకృతం కావడంతో, బఖ్చిసరాయ్ 1922లో సోవియట్ యూనియన్ (30 డిసెంబర్ 1922న స్థాపించబడింది)లో భాగమైంది.
టాటార్లు యాక్సిస్ ఆక్రమణదారులతో సహకరించారనే ఆరోపణల కారణంగా, 18 మే 1944న బఖ్చిసరాయ్లో క్రిమియన్ టాటార్లను దేశ బహిష్కరణకు గురిచేశారు, దీనిని సుర్గున్ అని పిలుస్తారు.[3] 1991లో బఖ్చిసరాయ్ కొత్తగా స్వాతంత్ర్యం పొందిన ఉక్రెయిన్లో ఒక భాగంగా మారింది. అయితే, 2014లో రష్యన్ సాయుధ దళాలు ఈ నగరంపై, మొత్తం క్రిమియాపై దాడి చేసి, దానిని తమ దేశంలో కలుపుకున్నప్పుడు, ఇది వాస్తవానికి రష్యన్ ఫెడరేషన్లో ఒక భాగంగా మారింది.
పేరు, అనుబంధాలు
[మార్చు]వివిధ భాషలలో ఈ పట్టణం పేరు స్పెల్లింగ్లు:
- క్రిమియన్ టాటార్ భాష: బాగ్చసారే
- టర్కిష్ భాష: బహ్చెసరే
- రష్యన్ భాష: బఖ్చిసరాయ్
- ఉక్రేనియన్ భాష: బఖ్చిసరాయ్
ఈ పేరు పర్షియన్ నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం తోటలోని రాజభవనం.[4] క్రిమియన్ టాటార్ భాషలో, బాగ్కా అంటే "తోట", సరాయ్ అంటే "రాజభవనం".
రష్యన్-మాట్లాడేవారు ఈ పట్టణాన్ని అలెగ్జాండర్ పుష్కిన్ ది ఫౌంటెన్ ఆఫ్ బఖ్చిసరాయ్ (1822) అనే కవితలోని రొమాంటిక్ భావాలతో ముడిపెడతారు. ఆడమ్ మికివిచ్ తన పోలిష్ భాషా సంకలనం క్రిమియన్ సోనెట్స్ (1825)లోని కొన్ని అత్యుత్తమ కవితలను బఖ్చిసరాయ్ లోని చారిత్రక ప్రదేశాలకు అంకితం చేశారు.
1979లో సోవియట్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త నికోలాయ్ స్టెపనోవిచ్ చెర్నిఖ్ కనుగొన్న 3242 బఖ్చిసరాజ్ అనే ఒక గ్రహశకలంకు ఆ పట్టణం పేరు మీదుగా ఆ పేరు వచ్చింది.[5]
ఆకర్షణలు
[మార్చు]
బఖ్చిసరాయ్ లోపల లేదా సమీపంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ ఆకర్షణలు:
- ఎస్కి యర్ట్
- ఎస్కి డర్బే
- ఓర్తా కామి మసీదు
- తాహ్తాలి-జామి మసీదు
- గుహ మఠం
- జిన్సిర్లి మదరసా
- టెపె-కెర్మెన్
పట్టణం చుట్టూ చక్కగా గుర్తించబడిన హైకింగ్ మార్గాల నెట్వర్క్ ఉంది. అన్ని ప్రధాన ఆకర్షణలు ఎరుపు రంగు గుర్తులు గల మార్గంతో అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
2011 నుండి, పట్టణంలోని పర్యాటక సమాచార కేంద్రానికి చెక్ ప్రభుత్వం, USAID మద్దతు ఇచ్చాయి. రష్యా క్రిమియాను స్వాధీనం చేసుకోవడం తరువాత 2014లో మద్దతు నిలిపివేయబడింది.
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]| Historical Populations | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% |
| 1897 | 12,959[6] | — |
| 1930 | 10,450 | −19.4% |
| 1939 | 10,891 | +4.2% |
| 1989 | 25,363 | +132.9% |
| 2006 | 26,400 | +4.1% |
| 2011 | 26,215 | −0.7% |
| Source: | ||
1930లో ఆ నగర జనాభా 10,450. అందులో ప్రాతినిధ్యం వహించిన జాతి సమూహాలలో 7,420 మంది క్రిమియన్ టాటార్లు, 1,850 మంది రష్యన్లు, 315 మంది యూదులు, 205 మంది గ్రీకులు, 185 మంది ఉక్రేనియన్లు, 50 మంది జర్మన్లు, 30 మంది అర్మేనియన్లు, 30 మంది బల్గేరియన్లు, 365 మంది ఇతరులు ఉన్నారు.
2001 నాటికి, ఆ పట్టణ జనాభా 26,700 మంది. జనాభాలో రష్యన్లు అధిక సంఖ్యలో ఉండగా, జాతిపరమైన ఉక్రేనియన్లు, క్రిమియన్ టాటార్లు గణనీయమైన అల్పసంఖ్యాకులుగా ఉన్నారు.[7]
గ్యాలరీ
[మార్చు]
విద్య
[మార్చు]- కళాశాల ఆఫ్ కన్స్ట్రక్షన్, ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ డిజైన్ (బ్రాంచ్), క్రిమియన్ ఫెడరల్ యూనివర్సిటీ
అంతర్జాతీయ సంబంధాలు
[మార్చు]జంట పట్టణాలు – సోదర నగరాలు
[మార్చు]బఖ్చిసరై జంట నగరాలు
బర్సా, టర్కీ
ఇంకా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "బఖ్చిసారయ్ - బఖిసరాయ్ ఖాన్ ప్యాలెస్". Archived from the original on 2012-10-29. Retrieved 2012-12-11.
- ↑ "Bakhchysarai".
- ↑ Mark A. Green. "Crimean Tatars and Russification".
{{cite web}}: Unknown parameter|రష్యన్ సామ్రాజ్యం కింద, 1860లోనే క్రిమియాలోని కొంతమంది టాటార్ల బహిష్కరణ ప్రారంభమైనప్పటికీ, సుర్గున్ దళాలు ఆ నగరాన్ని టాటార్ల నుండి ఖాళీ చేయించి, తుది దెబ్బ కొట్టాయి. సోవియట్ విధానాలు సడలించిన 1989 వరకు వారు ఆ నగరానికి తిరిగి రాలేదు. ప్రచురణకర్త=ignored (help) - ↑ Everett-Heath, John (2019-10-24). The Concise Oxford Dictionary of World Place Names (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780191882913.001.0001. ISBN 978-0-19-188291-3.
- ↑ Dictionary of Minor Planet Names - p.269
- ↑ "Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей".
- ↑ "Національний склад міст".
External links
[మార్చు]
- Official site of the Palace (in English, Ukrainian, and Russian)
- History and monuments of Bakhchisaray (in Russian)
- The murder of the Jews of Bakhchysarai during World War II, at Yad Vashem website.