Jump to content

బటర్ చికెన్

వికీపీడియా నుండి
బటర్ చికెన్
నాన్‌తో వడ్డించే బటర్ చికెన్
ఇతర పేర్లుచికెన్ మఖానీ, ముర్గ్ మఖానీ
Courseకర్రీ
మూల స్థానంభారతదేశం
రాష్ట్రంఢిల్లీ
Associated cuisineభారతీయ
సృష్టి కర్తకుందన్ లాల్ గుజ్రాల్, కుందన్ లాల్ జగ్గీ
ప్రధాన అనుఘటకాలువెన్న , టమోటాలు , చికెన్ , గరం మసాలా , కసూరి మేతి

బటర్ చికెన్ లేదా ముర్ఘ్ మఖానీ అనేది మసాలా దినుసులు గల టమోటా, వెన్న ఆధారిత (మఖనీ గ్రేవీ) లో వండిన చికెన్ నుండి తయారు చేయబడిన కూర. ఈ గ్రేవీ దాని క్రీము, రిచ్ టెక్స్చర్ కు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది చికెన్ టిక్కా మసాలా మాదిరిగానే ఉంటుంది, ఇది టమోటా పేస్ట్ను ఉపయోగిస్తుంది.[1] ఈ వంటకాన్ని భారతీయ చెఫ్లు కుందన్ లాల్ గుజ్రాల్, కుందన్ లాల్ జగ్గీ కనుగొన్నారు. ఇది ఢిల్లీలోని దర్యాగంజ్‌లో వారి మోతీ మహల్ రెస్టారెంట్‌తో అనుబంధం కలిగి ఉంది, ఇది 1950లలో దీనిని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది. అప్పటి నుండి ఇది నగరంలోని ప్రధాన వంటకంగా మారింది. [2][3]

చరిత్ర

[మార్చు]

ఈ కూరను కుందన్ లాల్ జగ్గీ, కుందన్ లాల్ గుజ్రాల్ అభివృద్ధి చేశారు. [4][5] వెన్న (మఖన్/మఖనీ) సమృద్ధిగా ఉండే టమోటా సాస్లో మిగిలిపోయిన తందూరి చికెన్ కలపడం ద్వారా ఈ కూరను "అనుకోకుండా" తయారు చేశారు.[5]

చెఫ్లు ఇద్దరూ పంజాబీ హిందూ శరణార్థులు (భారతదేశ విభజన తరువాత) పెషావర్ నుండి ఢిల్లీ ఉన్నారు. వారు 1950లలో పాత ఢిల్లీ దరియాగంజ్ పరిసరాల్లోని మోతీ మహల్ రెస్టారెంట్‌లో ఈ వంటకాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు, ఇక్కడ దీనిని కనుగొన్నట్లు తరచుగా చెబుతారు.[6][7][8][9] 2024లో గుజ్రాల్ మనవడు మోతీ మహల్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అయిన మోనిష్ గుజ్రాల్, 1920 లేదా 1930లలో విభజనకు ముందు పెషావర్ లోనే తమ మరో రెస్టారెంట్లో ఈ వంటకాన్ని రూపొందించారని చెప్పారు, ఇప్పుడు ప్రత్యర్థి "దరియాగంజ్" రెస్టారెంట్ను నిర్వహిస్తున్న జగ్గీ కుటుంబంపై దావా వేస్తూ, ఢిల్లీలోని మోతీ మొహల్ వద్ద ఈ వంటకానికి శ్రీకారం చుట్టినందుకు కుందన్ లాల్ జగ్గీకి క్రెడిట్ ఇస్తూ ఆయన ఈ ప్రకటన చేశారు.[10][11] మోనిష్ ఇంతకుముందు తన 2013 పుస్తకం ఆన్ ది బటర్ చికెన్ ట్రయిల్: ఎ ఢిల్లీ దర్బార్ కుక్బుక్లో, 1950లలో మోతీ మహల్ ఈ వంటకాన్ని ప్రమాదవశాత్తు కనుగొన్నట్లు పేర్కొన్నాడు.[8]

కొంతమంది రచయితలు బటర్ చికెన్ పెషావర్లో ఉద్భవించిందని, చాలా పదార్థాలు భారతీయులు కానివారి అభిరుచులకు అనుగుణంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయని, వెన్న పెషావర్ వంటి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరాల నగరాల్లో మాత్రమే ఉత్పత్తి చేయబడిందని పేర్కొన్నారు.[10]

ఈ వంటకం మోతీ మహల్ ఢిల్లీ వంటకాలతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి, ఈ రెస్టారెంట్ ఇతర మఖనీ (దాల్ మఖనీ, పనీర్ మఖనీ వంటి బట్టర్ ఆధారిత కూరలు) ను కనుగొన్న ఘనత కూడా పొందింది.[2][6][3]

1975లో ఆంగ్ల పదబంధం "బటర్ చికెన్" కూర మొదట ముద్రణలో కనిపించింది, ఇది మాన్హాటన్‌లోని గేలార్డ్ ఇండియన్ రెస్టారెంట్‌లో ఇంటి ప్రత్యేకత.[12] కెనడా, కరేబియన్, దీనిని పిజ్జా, పౌటిన్, ర్యాప్స్, రోటీ లేదా రోల్స్ నింపడం వంటి వాటిని చూడవచ్చు, అయితే ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ లో దీనిని పై నింపడం వంటివి కూడా తింటారు.[13][14][15] భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్, దక్షిణాసియా ప్రవాసులు ఉన్న అనేక ఇతర దేశాలలో ఈ కూర సాధారణం.[16][17][18] భారతదేశం వెలుపల దాని ప్రజాదరణ కారణంగా, ఇది కొన్నిసార్లు పాశ్చాత్య మూలానికి చెందినదని పొరపాటున భావించబడుతుంది (చికెన్ టిక్కా మసాలా వంటివి, ఇది కొన్ని సార్లు టిక్కా మసాలా అని అయోమయం చెందుతుంది.[19]

తయారీ

[మార్చు]

నిమ్మరసం, పెరుగు, కాశ్మీరీ ఎర్ర మిరపకాయ, ఉప్పు, గరం మసాలా, అల్లం పేస్ట్, వెల్లుల్లి పేస్ట్ మిశ్రమంలో చికెన్‌ను చాలా గంటలు మెరినేట్ చేస్తారు.

మెరినేడ్ చికెన్ను తందూర్ (సాంప్రదాయ బంకమట్టి పొయ్యి) లో వండుతారు, కానీ కాల్చవచ్చు, పొయ్యి-వేయించవచ్చు లేదా పాన్-వేయించవచ్చు. దీనిని వెన్నతో కూడిన తేలికపాటి కూర సాస్ లో వడ్డిస్తారు. ఈ సాస్ టమోటా, వెల్లుల్లి, అల్లం ఆధారిత సాస్, ఇది మృదువైన,చాలా నీరు ఆవిరైపోయే వరకు ఉడకబెట్టబడుతుంది. సాస్ యొక్క కూర్పు, మసాలా దినుసులపై అనేక వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి, ఇది వెల్వెట్ మృదువైనదిగా ఉంటుంది. మసాలా దినుసులలో ఏలకులు, జీలకర్ర, లవంగాలు, దాల్చినచెక్క, కొత్తిమీర, మిరియాలు, గరం మసాలా, ఎండిన మెంతి ఆకులు ఉండవచ్చు (పంజాబీ/హిందీ కసూరి మెథి). జీడిపప్పు పేస్ట్‌ను మందంగా ఉపయోగించవచ్చు, చివరకు కొత్తిమీరతో అలంకరించబడుతుంది .[20]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Irwin, Heather (September 2019). "A Butter Chicken Vs. Tikka Masala Showdown at Cumin in Santa Rosa". Sonoma Magazine. SMI Media. ఒరిజినల్ నుండి 12 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 April 2021.
  2. 1 2 Madhukalya, Anwesha (30 May 2017). "How Did Butter Chicken Become Synonymous With Delhi?". HuffPost India. the original నుండి 15 April 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 April 2019.
  3. 1 2 "Partition brought Moti Mahal, a landmark in India's culinary history, to central Delhi". Sunday Guardian. the original నుండి 11 June 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 July 2018.
  4. ↑ Mehrotra, Manish (21 August 2021). "Kundan Lal Gujral: Father of butter chicken". India Today (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 7 October 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 October 2021.
  5. 1 2 Phatarphekar, Pramila N. (14 August 2004). "What If Kundan Lal Hadn't Hit Upon Butter Chicken?". Outlook India. ఒరిజినల్ నుండి 2 December 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 July 2018.
  6. 1 2 Singh, Shivani (14 August 2017). "'Vadiya Khao': Refugees taught Delhi how to eat out in style". Hindustan Times. ఒరిజినల్ నుండి 15 July 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 February 2018.
  7. ↑ Bhargava, Kartikey (11 April 2019). "Butter chicken: A brief history". Menu Magazine. ఒరిజినల్ నుండి 14 February 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 February 2021.
  8. 1 2 Gujral, Monish (7 March 2013). On the Butter Chicken Trail: A Delhi Darbar Cookbook (1.0 ed.). Delhi: Penguin India. ISBN 9780143419860.
  9. ↑ Hosking, Richard (8 August 2006). Authenticity in the kitchen : proceedings of the Oxford Symposium on food and cookery 2005 (1 ed.). Blackawton: Prospect Books. p. 393. ISBN 9781903018477.
  10. 1 2 Hadid, Diaa (2024-03-01). "Who cooked up butter chicken? A court seeks the answer. Plus: Madhur Jaffrey's recipe". NPR (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  11. ↑ Ellis-Petersen, Hannah (2024-01-25). "India's courts to rule on who invented butter chicken". The Guardian (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0261-3077. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  12. ↑ Shelhart, John D.; Cobleigh, Ira U.; Bacon, Norman (1975). "Manhattan Menus".
  13. ↑ Broadfield, Rob (18 November 2017). "Rob Broadfield: Taste testing Mrs Mac's new Perth Stadium range of pies". The West Australian. ఒరిజినల్ నుండి 9 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 July 2018.
  14. ↑ "New vegan pie awards and the changing taste of a Kiwi classic". New Zealand Herald. 28 September 2018. ఒరిజినల్ నుండి 25 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 November 2019.
  15. ↑ Joel McManus (2025-12-01). "The pie-oneer: In search of the unsung hero who invented the butter chicken pie". The Spinoff.
  16. ↑ Celjo, Farah; Hegarty, Siobhan (22 August 2018). "India's most popular curry: Butter chicken". SBS. ఒరిజినల్ నుండి 6 February 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 April 2019.
  17. ↑ Wilson, Laurie (11 August 2018). "What Is the Difference Between Authentic and American Indian Food?". Chowhound. ఒరిజినల్ నుండి 30 October 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 January 2020.
  18. ↑ Anand, Anjum (21 April 2010). "Sweet and murky: the British curry". The Guardian. ఒరిజినల్ నుండి 11 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 January 2020.
  19. ↑ Reinfrank, Alkira (26 May 2020). "What is butter chicken? Isn't it curry?". South China Morning Post. ఒరిజినల్ నుండి 21 March 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 May 2023.
  20. ↑ Verma, Rahul (5 June 2016). "Remaking a classic". Telegraph India. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 December 2025.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బటర్_చికెన్&oldid=4918534" నుండి వెలికితీశారు