Jump to content

బయబాబ్ చెట్టు

వికీపీడియా నుండి

బయబాబ్ చెట్టు
టాంజానియాలో అడాన్సోనియా డిజిటాటా
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Adansonia
Synonyms[1]
  • బాబాబ్ అడాన్స్.
  • బాబాబస్ కుంట్జే
  • ఒఫెలస్ లౌర్.

అడాన్సోనియా అనేది బాబాబ్స్ (అలాగే బోబాబ్ /ˈbaʊbæb/) అని పిలువబడే మధ్య నుండి పెద్ద ఆకురాల్చే చెట్ల జాతి.[2] అడాన్సోనియా ఎనిమిది జాతులు ఆఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియా, మడగాస్కర్ చెందినవి, కానీ బార్బడోస్ సహా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు కూడా పరిచయం చేయబడ్డాయి, ఇక్కడ అనేక బాబాబ్లు ఆఫ్రికా నుండి ఉద్భవించాయని అనుమానిస్తున్నారు.[3][4] ఇతర బాబాబ్లు ఆసియాకు పరిచయం చేయబడ్డాయి.[5] జన్యు, పర్యావరణ విశ్లేషణ ఈ జాతి మడగాస్కర్ నుండి ఉద్భవించిందని సూచిస్తుంది.[6]

అడాన్సోనియా డిజిటాటా మొదటి వివరణాత్మక బొటానికల్ వివరణ, దృష్టాంతాలను అందించిన ఫ్రెంచ్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త, అన్వేషకుడు మిచెల్ అడాన్సన్ గౌరవార్థం అడాన్సోనియా అనే సాధారణ పేరు పెట్టారు.[7] అయితే, బాబాబ్‌ను "తలక్రిందులుగా ఉండే చెట్టు" అని కూడా పిలుస్తారు, ఈ పేరు చెట్ల మొత్తం రూపానికి, చారిత్రక పురాణాలకు ఆపాదించబడింది.[8] బాబాబ్‌లు ఎక్కువ కాలం జీవించే వాస్కులర్ మొక్కలలో ఒకటి, గరిష్టంగా 15 గంటల వరకు పునరుత్పత్తి చేసే పెద్ద పువ్వులను కలిగి ఉంటాయి.[9][10] సాయంత్రం సమయంలో పూలు తెరవబడతాయి, అవి కంటితో గుర్తించగలిగే వేగవంతమైన కదలికలతో ఉంటాయి.[10] పండ్లు పెద్దవిగా, అండాకారంగా లేదా గుండ్రంగా బెర్రీ లాగా ఉంటాయి, పొడి, గుజ్జుతో కూడిన మాతృకలో మూత్రపిండాకార విత్తనాలను కలిగి ఉంటాయి.

21వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని బాబాబ్ చెట్లు వేగంగా, రహస్యంగా చనిపోవడం ప్రారంభించాయి—కారణం ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు. తెగులు లేదా కీటకాలు ఇంత వేగవంతమైన మరణానికి కారణమయ్యే అవకాశం లేదు, కాబట్టి సామూహిక నిర్జలీకరణం అయి ఉండవచ్చని ఊహించారు.[11][12]

వివరణ

[మార్చు]

బాబాబ్ చెట్లు 5 నుండి 30 మీటర్ల (20 నుండి 100 అడుగుల) ఎత్తు పెరిగే, చిన్న నుండి పెద్ద పరిమాణంలో ఉండే, ఎక్కువ కాలం జీవించే ఆకురాల్చే చెట్లు.[10] ఇవి వెడల్పాటి కాండాలు, దట్టమైన కిరీటాలను కలిగి ఉంటాయి. చిన్న చెట్లకు సాధారణంగా సన్నని, క్రమంగా సన్నబడే కాండాలు ఉంటాయి, తరచుగా ఉబ్బిన అడుగుభాగంతో ఉంటాయి. పరిపక్వమైన చెట్లకు భారీ కాండాలు ఉంటాయి, ఇవి సీసా ఆకారంలో లేదా స్థూపాకారంలో ఉండి, కింద నుండి పైకి సన్నబడతాయి.[10] కాండం ఏకకేంద్రక వలయాలలో అమర్చబడిన పీచు కలపతో తయారవుతుంది, అయితే వలయాలు ఎల్లప్పుడూ ఏటా ఏర్పడవు, కాబట్టి వాటిని ఉపయోగించి ఒక్కో చెట్టు వయస్సును నిర్ధారించలేము.[13] వర్షపాతంతో చెట్టు వ్యాసం మారుతూ ఉంటుంది, కాబట్టి కాండంలో నీరు నిల్వ ఉంటుందని భావిస్తున్నా.[10] బాబాబ్ చెట్లకు రెండు రకాల రెమ్మలు ఉంటాయి—పొడవైన, ఆకుపచ్చని శాఖీయ రెమ్మలు, దృఢమైన, కలప వంటి పునరుత్పత్తి రెమ్మలు. కొమ్మలు భారీగా ఉండి, కాండం నుండి అడ్డంగా విస్తరించవచ్చు లేదా పైకి పెరగవచ్చు.

అడాన్సోనియా గ్రెగోరి సాధారణంగా బాబాబ్ చెట్లలోకెల్లా అతి చిన్నది, ఇది అరుదుగా 10 మీ (33 అడుగులు) కంటే ఎక్కువ ఎత్తుకు పెరుగుతుంది, తరచుగా బహుళ కాండాలను కలిగి ఉంటుంది.[10] ఎ. రుబ్రోస్టిపా, ఎ. మడగాస్కారియెన్సిస్ రెండూ 5 నుండి 20 మీ (16 నుండి 66 అడుగులు) ఎత్తు వరకు పెరిగే చిన్న నుండి పెద్ద చెట్లు.[10] ఇతర బాబాబ్ చెట్లు 25 నుండి 30 మీ (80 నుండి 100 అడుగులు) ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి, వీటి కాండాలు 2 నుండి 3 మీ (7 నుండి 10 అడుగులు) వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి. అయితే, ఎ. డిజిటాటా తరచుగా 10 మీ (33 అడుగులు) వ్యాసం వరకు ఉండే భారీ ఏక లేదా బహుళ కాండాలను కలిగి ఉంటుంది.[10]

ఆకులు

[మార్చు]

పెద్ద చెట్లలో ఆకులు హస్తాకార సంయుక్తంగా ఉంటాయి, కానీ నారు మొక్కలు, పునరుత్పత్తి చెందుతున్న రెమ్మలు సరళ ఆకులను కలిగి ఉండవచ్చు. సంయుక్త ఆకులుగా మారే పరివర్తన వయస్సుతో వస్తుంది, క్రమంగా ఉండవచ్చు. ఆకులలో 5–11 పత్రకాలు ఉంటాయి, వాటిలో పెద్దవి మధ్యలో ఉంటాయి, కాడ లేకుండా లేదా చిన్న పత్రవృంతాలతో ఉండవచ్చు . పత్రకాల అంచులు దంతాల వలె లేదా నునుపుగా ఉండవచ్చు, అవి రోమాలు లేకుండా లేదా సరళమైన నుండి గుంపులుగా ఉన్న రోమాలను కలిగి ఉండవచ్చు. బాబాబ్ చెట్ల ఆకుల మొదలులో పత్రపుచ్ఛాలు ఉంటాయి , కానీ చాలా జాతులలో ఈ పత్రపుచ్ఛాలు త్వరగా రాలిపోతాయి. బాబాబ్ చెట్లు ఆకురాల్చేవి, పొడి కాలంలో ఆకులను రాలుస్తాయి.[10]

పూలు

[మార్చు]

చాలా అడాన్సోనియా జాతులలో, పువ్వులు పునరుత్పాదక రెమ్మల చిట్కాల సమీపంలో ఆకుల అచ్చులలో చిన్న నిటారుగా లేదా విస్తరించి ఉన్న కాండాలపై పుడతాయి. ఎ. డిజిటాటా మాత్రమే పొడవైన, వేలాడుతున్న కాండాలపై పూలు, పండ్లను కలిగి ఉంటుంది. సాధారణంగా ఒక అచ్చులో ఒకే పువ్వు ఉంటుంది, కానీ కొన్నిసార్లు పువ్వులు జంటగా ఉంటాయి. అవి పెద్దవిగా, అందంగా బలమైన సువాసనతో ఉంటాయి. అవి సాయంత్రం దగ్గర మాత్రమే తెరుచుకుంటాయి. తెరవడం వేగంగా ఉంటుంది, పూల భాగాల కదలిక స్పష్టంగా కనిపించే విధంగా వేగంగా ఉంటుంది. చాలా అడాన్సోనియా జాతులు గబ్బిలాల ద్వారా పరాగసంపర్కం చెందుతాయి.[14]

పువ్వులు చాలా రోజులు చెట్లకు అతుక్కుపోవచ్చు, కానీ పునరుత్పత్తి దశ చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, మొదటి రాత్రి పుప్పొడి చిందించబడుతుంది, ఉదయం నాటికి కళంకాలు కుంచించుకుపోతాయి. ఈ పువ్వు బయటి 5-లోబ్డ్ కాలిక్స్, కేసరాల ఫ్యూజ్డ్ ట్యూబ్ చుట్టూ అమర్చిన రేకుల లోపలి వలయంతో రూపొందించబడింది.[10] కాలిక్స్ బయటి భాగాలు సాధారణంగా ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి (ఎ. గ్రాండిడియరీలో గోధుమ రంగు మొగ్గలో దాదాపు కొనకు కలుపుతారు. పువ్వు తెరుచుకున్నప్పుడు, కాలిక్స్ లోబ్స్ విడిపోయి, చుట్టబడి లేదా వెనుకకు వంగి ఉంటాయి (పువ్వు అడుగుభాగంలో తిరిగి వంగి ఉంటుంది). లోబ్స్ లోపలి ఉపరితలం సిల్కీ-హెయిర్, క్రీమ్, పింక్ లేదా ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది .[10] కొన్నిసార్లు లోబ్స్ శుభ్రంగా వేరు చేయవు, అవి వెనుకకు వంగి ఉన్నప్పుడు పువ్వు ఆకారాన్ని వక్రీకరిస్తాయి. కాలిక్స్ లోబ్స్ బేస్ వద్ద కలిసిపోయి, ఒక లక్షణాన్ని వదిలివేస్తాయి (కాలిక్స్ ట్యూబ్, ఇది తేనె ఉత్పత్తి చేసే కణజాలం కలిగి ఉంటుంది, అది కప్పు ఆకారంలో, చదునైన లేదా గొట్టపు ఆకారంలో ఉంటుంది).[10] పువ్వులు ఒక కేంద్ర గొట్టం (స్టామినల్ ట్యూబ్) ను కలిగి ఉంటాయి, ఇది పుండు కలిపిన కాండాలతో (ఫిలామెంట్స్) పైన కలిపిన తంతువులతో ఉంటుంది. దట్టమైన వెంట్రుకల అండాశయం స్టామినల్ ట్యూబ్ లో కప్పబడి ఉంటుంది, ఫిలామెంట్స్ నుండి ఒక స్టిగ్మా తో ఒక పొడవైన శైలి ఉద్భవిస్తుంది. రేకులు స్టామినల్ ట్యూబ్ అడుగుభాగానికి సమీపంలో అమర్చబడి ఉంటాయి ఆకారం, రంగులో మారుతూ ఉంటాయి. పువ్వులు, తాజాగా ఉన్నప్పుడు, తెలుపు, క్రీమ్, ప్రకాశవంతమైన పసుపు లేదా ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉండవచ్చు, కానీ త్వరగా మసకబారుతాయి, ఎండినప్పుడు తరచుగా ఎరుపు రంగులోకి మారుతాయి.[10]

పండ్లు

[మార్చు]

బాబాబ్ చెట్ల పండు వాటి ప్రత్యేక లక్షణాలలో ఒకటి. ఇది పెద్దదిగా, అండాకారంగా నుండి గుండ్రంగా, చాలా జాతులలో బెర్రీ లాగా ఉంటుంది (సాధారణంగా A. మడగాస్కారియెన్సిస్‌లో 10 సెంటీమీటర్ల (3.9 అంగుళాలు) కంటే తక్కువ పొడవు ఉంటుంది.[15]). దీనికి వివిధ మందంతో కూడిన పొడి, గట్టి బయటి పొర ఉంటుంది. చాలా జాతులలో, ఈ పొర సులభంగా పగలదు. A. గిబ్బోసా మాత్రమే చెట్టు మీద ఉండగానే పగిలే పండ్లను కలిగిన ఏకైక జాతి, ఇవి నేలపై పడినప్పుడు తెరుచుకుంటాయి. బయటి పొర లోపల, 10–15(−20) మిమీ పొడవు గల మూత్రపిండాకారపు విత్తనాలు పొడి గుజ్జులో అమర్చబడి ఉంటాయి.[10]

వర్గీకరణ

[మార్చు]

బాబాబ్ గురించిన మొట్టమొదటి లిఖితపూర్వక నివేదికలు 14వ శతాబ్దానికి చెందిన అరబ్ యాత్రికుడు ఇబ్న్ బటూటా యాత్రా గ్రంథం నుండి లభించాయి.[10] మొట్టమొదటి వృక్షశాస్త్ర వివరణ ప్రాస్పరో అల్పినీ (1592) రచించిన 'డి మెడిసినా ఈజిప్టియోరమ్'లో ఉంది . అతను ఈజిప్టులో ఒక అజ్ఞాత మూలం నుండి గమనించిన పండ్లను పరిశీలించాడు. వాటిని బహోబాబ్ అని పిలిచారు , బహుశా అరబిక్ పదం أَبُو حِبَاب అబూ హిబాబ్ నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు , దీని అర్థం "అనేక విత్తనాలు గల పండు".[10] ఫ్రెంచ్ అన్వేషకుడు, వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు మైఖేల్ అడాన్సన్ (1727–1806) 1749లో సెనెగల్‌లోని సోర్ ద్వీపంలో ఒక బాబాబ్ చెట్టును గమనించి, ఆ పూర్తి చెట్టు మొట్టమొదటి వివరణాత్మక వృక్షశాస్త్ర వివరణను చిత్రాలతో పాటు రాశారు. అల్పినీ వివరించిన పండుతో ఉన్న సంబంధాన్ని గుర్తించి, అతను ఆ ప్రజాతికి బాబాబ్ అని పేరు పెట్టాడు. లిన్నేయస్ తరువాత అడాన్సన్ గౌరవార్థం ఈ ప్రజాతికి అడాన్సోనియా అని పేరు మార్చాడు , కానీ సాధారణ పేర్లలో ఒకటిగా బాబాబ్ వాడకం కొనసాగింది.[10]

అడాన్సోనియా ప్రజాతి మాల్వేల్స్ క్రమంలోని మాల్వేసి కుటుంబంలో , బొంబాకోయిడియే ఉపకుటుంబంలో ఉంది . బొంబాకోయిడియే ఉపకుటుంబాన్ని గతంలో బొంబాకేసి కుటుంబంగా పరిగణించేవారు, కానీ ఆంజియోస్పెర్మ్ ఫైలోజెనీ గ్రూప్ I 1998, II 2003 లేదా కుబిట్జ్కి సిస్టమ్ 2003 ద్వారా ఇది ఇకపై కుటుంబ హోదాలో గుర్తించబడలేదు. బొంబాకోయిడియేలో అడాన్సోనియా అత్యంత సమీప జీవించి ఉన్న బంధువులు దక్షిణ అమెరికా ప్రజాతులు: కావనిల్లెసియా, స్క్లెరోనెమా, కాటోస్టెమ్మా , అగ్యిరియా.[16] అడాన్సోనియాలో ఎనిమిది ఆమోదించబడిన జాతులు ఉన్నాయి. తూర్పు, దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని ఎత్తైన ప్రదేశాలలో కనిపించే ఒక కొత్త జాతి ( అడాన్సోనియా కిలిమా పెట్టిగ్రీ, ఇతరులు) 2012లో వర్ణించబడింది.[17] అయితే, ఇది ఇకపై ఒక ప్రత్యేక జాతిగా గుర్తించబడలేదు[18] కానీ A. డిజిటాటా పర్యాయపదంగా పరిగణించబడుతుంది . టాంజానియాలోని కొన్ని ఎత్తైన ప్రదేశాలలో పెరిగే చెట్లు విభిన్న జన్యు స్వరూప లక్షణాలను చూపుతాయి, కానీ వాటిని ఒక ప్రత్యేక జాతిగా గుర్తించడం సమర్థనీయమా కాదా అని నిర్ధారించడానికి మరింత అధ్యయనం అవసరం.[10] అడాన్సోనియా ప్రజాతిని ఇంకా మూడు విభాగాలుగా విభజించారు. అడాన్సోనియా విభాగంలో A. డిజిటాటా మాత్రమే ఉంటుంది . ఈ జాతికి పొడవైన పూల కాడలపై వేలాడే పువ్వులు, పండ్లు ఉంటాయి. ఇది అడాన్సోనియా ప్రజాతికి నమూనా జాతి.[10] A. డిజిటాటా మినహా అడాన్సోనియా అన్ని జాతులు డిప్లాయిడ్ ; A. డిజిటాటా టెట్రాప్లాయిడ్.[17] బ్రెవిటుబే విభాగంలో A. గ్రాండిడియెరి A. సువారెక్సెన్సిస్ ఉన్నాయి . ఇవి చిన్న కాడలపై ఏర్పడే వెడల్పు కంటే సుమారుగా రెండింతలు పొడవుగా ఉండే పుష్ప మొగ్గలు గల జాతులు. ఇతర జాతులన్నీ లాంగిటుబే విభాగంలో వర్గీకరించబడ్డాయి. వీటికి కూడా చిన్న కాడలపై పువ్వులు/పండ్లు ఉంటాయి, కానీ పుష్ప మొగ్గలు వెడల్పు కంటే ఐదు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రెట్లు పొడవుగా ఉంటాయి.

జాతులు

[మార్చు]

జూలై నాటికి, అడాన్సోనియా ఎనిమిది జాతులు గుర్తించబడ్డాయి, వీటిలో ఆరు మడగాస్కర్ స్థానిక, ఒకటి ఆఫ్రికా ప్రధాన భూభాగం, అరేబియా ద్వీపకల్పానికి చెందినది, ఒకటి ఆస్ట్రేలియాకు చెందినది. ఆఫ్రికన్ ప్రధాన భూభాగం జాతులు (అడాన్సోనియా డిజిటాటా) కూడా మడగాస్కర్లో కనిపిస్తాయి, కానీ అవి ఆ ద్వీపానికి చెందినవి కావు. పురాతన కాలంలో దక్షిణ ఆసియాలో వలసరాజ్యాల కాలంలో కరేబియన్లో బాబాబ్లు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. వారు ద్వీప దేశం కేప్ వర్దెలో కూడా ఉన్నారు.[8]

తొమ్మిదవ జాతిని 2012లో వర్ణించారు (అడాన్సోనియా కిలిమా పెట్టిగ్రూ, ఇతరులు. కానీ ఇకపై ప్రత్యేక జాతిగా గుర్తించబడలేదు.[16][17] ఆఫ్రికన్, ఆస్ట్రేలియన్ బాబాబ్లు కనిపించే విధంగా ఉంటాయి, అడాన్సోనియాలోని పురాతన చీలికలు 15 మిలియన్ సంవత్సరాల కంటే పాతవి కావు, అందువల్ల ఆస్ట్రేలియన్ జాతులు ఆఫ్రికా నుండి సుదూర సముద్రాంతర వ్యాప్తి సంఘటనను సూచిస్తాయి.[18]

అడాన్సోనియాకు దారితీసే వంశం ఇయోసీన్ చివరిలో బొంబాకోయిడీలోని సీబా/చోరిసియా దాని దగ్గరి బంధువుల నుండి విడిపోయినట్లు కనుగొనబడింది, అకస్మాత్తుగా ప్రపంచ వాతావరణ శీతలీకరణ, ఎండబెట్టడం సమయంలో, ఈ అడాన్సోనియా + సీబా/కోరిసియా క్లాడ్ వైవిధ్యం పచిరా నుండి మరింత పురాతనమైనదిగా కనుగొనబడింది.[19]

అడాన్సోనియా జాతుల జాబితా[20]
చిత్రం జాతులు సాధారణ పేర్లు స్థానిక పరిధి
అడెన్సోనియా డిజిటాటా ఎల్. (అడెన్సియా కిలిమా కూడా ఉంది) [21] ఆఫ్రికన్ బాబాబ్, చనిపోయిన ఎలుక-చెట్టు, కోతి-రొట్టె-చెట్టు, పర్వత ఆఫ్రికన్ బాబాభ్, గోంగోలాజ్ పశ్చిమ, ఈశాన్య, మధ్య, దక్షిణ ఆఫ్రికా, దక్షిణ ఆసియా (యెమెన్, ఒమన్) [22]
అడాన్సోనియా గ్రాండిడియేరి బైల్.బెయిలీ గ్రాండిడియర్ బాబాబ్, పెద్ద బాబాబ్ పశ్చిమ మధ్య మడగాస్కర్ [23]
అడాన్సోనియా గ్రెగోరి F.Muell (సిన్. ఎ. గిబ్బోసా బోబ్, ఆస్ట్రేలియన్ బాబాబ్, బాటిల్ ట్రీ, క్రీమ్-ఆఫ్-టార్టార్-ట్రీ, గౌటీ-స్టెమ్ ఆస్ట్రేలియా (ఉత్తర భూభాగం, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా) [24]
అడాన్సోనియా మాడగాస్కేరియెన్సిస్ బైల్.బెయిలీ. మడగాస్కర్ బాబాబ్ వాయవ్య, ఉత్తర మడగాస్కర్ [25]
అడాన్సోనియా పెర్రి కాపురోన్ పెరియర్ యొక్క బాబాబ్ ఉత్తర మడగాస్కర్ [25]
అడాన్సోనియా రుబ్రోస్టిపా జుమ్. & H.Perrier (sin. A. fony) ఫోనీ బాబాబ్ పశ్చిమ మడగాస్కర్ మధ్య నుండి దక్షిణ భాగం [25]
అడెన్సోనియా సురెజెన్సిస్ H.Perrier సువారెజ్ బాబాబ్ ఉత్తర మడగాస్కర్ [25]
అడాన్సోనియా జా బైల్.బెయిలీ. జా బాబాబ్ పశ్చిమ, నైరుతి మడగాస్కర్ [25]

గ్యాలరీ

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Adansonia L." Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 November 2025.
  2. ↑ "Boabab". Merriam-Webster.com Dictionary. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 March 2026.
  3. ↑ Staff writer (2024). "Baobab Trees". www.barbados.org. Barbados: Axses Systems Caribbean Inc. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 March 2025. These two Baobab trees hold a well deserved place in the Barbados.org's "Seven Wonders of Barbados"!
  4. ↑ Melanie; Kimberly (10 December 2012). "The Oldest & Largest in Barbados: Boabab". www.loopbarbados.com. Loop Barbados Inc. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 March 2025.
  5. ↑ "The Baobab: Fun Facts About Africa's Tree of Life". ThoughtCo.
  6. ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
  7. ↑ Eggli, U.; Newton, L.E. (2004). Etymological Dictionary of Succulent Plant Names. Springer Berlin Heidelberg. p. 3. ISBN 978-3-540-00489-9. the original నుండి 1 March 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 September 2018.
  8. 1 2 Wickens, G.E.; Lowe, P. (2008). The Baobabs: Pachycauls of Africa, Madagascar and Australia. Springer Verlag. ISBN 978-1-4020-6430-2. OCLC 166358049.
  9. ↑ Patrut A, Woodborne S, Patrut RT, Rakosy L, Lowy DA, Hall G, von Reden KF (July 2018). "The demise of the largest and oldest African baobabs". Nature Plants. 4 (7): 423–426. Bibcode:2018NatPl...4..423P. doi:10.1038/s41477-018-0170-5. hdl:2263/65292. PMID 29892092. S2CID 47017569.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Baum, David A. (1995). "A Systematic Revision of Adansonia (Bombacaceae)". Annals of the Missouri Botanical Garden. 82 (3): 440–471. Bibcode:1995AnMBG..82..440B. doi:10.2307/2399893. ISSN 0026-6493. JSTOR 2399893.
  11. ↑ Yong, Ed (11 June 2018). "Trees That Have Lived for Millennia Are Suddenly Dying". The Atlantic. ఒరిజినల్ నుండి 9 February 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 June 2018.
  12. ↑ Nuwer, Rachel (12 June 2018). "Last March of the 'Wooden Elephants': Africa's Ancient Baobabs Are Dying". The New York Times.
  13. ↑ Kornei K (2021). "Scientists determine the age of one of Africa's most famous trees". Science.
  14. ↑ Baum, David A. (1995). "The Comparative Pollination and Floral Biology of Baobabs (Adansonia- Bombacaceae)".
  15. ↑ Baum, David A. (1995). "A Systematic Revision of Adansonia (Bombacaceae)". Annals of the Missouri Botanical Garden. 82 (3): 440–471. Bibcode:1995AnMBG..82..440B. doi:10.2307/2399893. ISSN 0026-6493. JSTOR 2399893.
  16. 1 2 Carvalho-Sobrinho, Jefferson G.; Alverson, William S.; Alcantara, Suzana; Queiroz, Luciano P.; Mota, Aline C.; Baum, David A. (2016-08-01). "Revisiting the phylogeny of Bombacoideae (Malvaceae): Novel relationships, morphologically cohesive clades, and a new tribal classification based on multilocus phylogenetic analyses". Molecular Phylogenetics and Evolution. 101: 56–74. doi:10.1016/j.ympev.2016.05.006. ISSN 1055-7903.
  17. 1 2 3 Pettigrew, J.D.; et al. (2012). "Morphology, ploidy and molecular phylogenetics reveal a new diploid species from Africa in the baobab genus Adansonia (Malvaceae: Bombacoideae)" (PDF). Taxon. 61 (6): 1240–1250. Bibcode:2012Taxon..61.1240P. doi:10.1002/tax.616006. the original (PDF) నుండి 11 December 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 April 2018.
  18. 1 2 Cron, G.V.; Karimi, N.; Glennon, K.L.; Udeh, C.; Witkowski, E.T.F.; Venter, S.M.; Assogbadio, A.; Baum, D.A. (March 2016). "One African baobab species or two? A re-evaluation of Adansonia kilima". South African Journal of Botany. 103: 312. doi:10.1016/j.sajb.2016.02.036. S2CID 87875509.
  19. ↑ Cvetković, T. "Phylogenomics resolves deep subfamilial relationships in Malvaceae".
  20. ↑ "GRIN Species Records of Adansonia". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. the original నుండి 24 September 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 January 2011.
  21. ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
  22. ↑ Science, Kew.
  23. ↑ Ravaomanalina, H.; Razafimanahaka, J. (2016). "Adansonia grandidieri". IUCN Red List of Threatened Species. 2016.
  24. ↑ Science, Kew.
  25. 1 2 3 4 5 Behrens, K. and K. Barnes.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బయబాబ్_చెట్టు&oldid=4889786" నుండి వెలికితీశారు