బర్మా పోరాటం

బర్మా పోరాటం
	Part of రెండవ సినో-జపనీస్ యుద్ధం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
	; ఫిబ్రవరి 1944లో న్గకియెడాక్ పాస్ వద్ద ఒక పరిశీలన స్థావరం దగ్గర 7వ భారత పదాతిదళ విభాగానికి చెందిన సిక్కు సైనికులు
Date	14 డిసెంబర్ 1941 – 13 సెప్టెంబర్ 1945; (3 సంవత్సరాలు, 8 నెలలు, 4 వారాలు and 2 రోజులు)
Location	బర్మా, భారతదేశం
Result	మిత్రరాజ్యాల విజయం
Belligerents
మిత్రరాజ్యాలు:; United Kingdom భారతదేశం; బర్మా; Canada; గాంబియా; గోల్డ్ కోస్ట్; కెన్యా; నైజీరియా; ఉత్తర రోడేషియా; దక్షిణ రోడేషియా; న్యాసాలాండ్; ఉగాండా; చైనా; United States; నేపాల్; PBF (1945); వైద్య మద్దతు:; బెల్జియన్ కాంగో	యాక్సిస్:; జపాన్ సామ్రాజ్యం బర్మా రాష్ట్రం; ఆజాద్ హింద్; Thailand;
Commanders and leaders
ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్; లూయిస్ మౌంట్ బాటన్; జార్జ్ గిఫార్డ్; విలియం స్లిమ్; డు యుమింగ్; లువో జువోయింగ్; వీ లిహువాంగ్; జోసెఫ్ స్టిల్వెల్; ఆంగ్ సాన్ (1945);	షోజిరో ఈడా; మసాకాజు కవాబే; హీటారో కిమురా; రెన్యా ముతగుచి; సుభాష్ చంద్రబోస్; బా మావ్; ఆంగ్ సాన్ (1941–1945); సి. ఆర్. సెరిరోయెంగ్రిట్; ఫీన్ చూన్‌హావన్;
Strength
1942–1943; మూస:Country data Republic of China (1912–49); 95,000–103,000; 42,000–47,000; 1944–1945; 1,000,000; మూస:Country data Republic of China (1912–49) 250,000; 12,000; 15,000	1942–1943; ~300,000; 35,000; 23,000 (1942); 1944–1945; 316,700 (1944); 43,000 (1945)
Casualties and losses
మొత్తం మిత్రరాజ్యాల ప్రాణనష్టం: 212,016–233,016; ; మూస:Country data Republic of China (1912–49) 122,163–143,163 ప్రాణనష్టం 40,000 – 1942 బర్మా ఆక్రమణ సమయంలో 61,000 నష్టాలు ; 1943 నుండి 1945 వరకు 82,163 ప్రాణనష్టం; ~86,600 ప్రాణనష్టం 28,878 మరణాలు, తప్పిపోయినవారు; 44,731 గాయపడ్డారు; ~12,700 మంది వ్యాధితో మరణించారు; మొత్తం 3,253 ప్రాణనష్టం;	మొత్తం యాక్సిస్ ప్రాణనష్టం: 210,000–228,000+; ; 200,000–220,000 ప్రాణనష్టం 144,000 – 164,500 వ్యాధులతో సహా మొత్తం మరణాలు; 115,000+ పోరాటంలో మరణించినవారు; 56,000 గాయపడినవారు; పోరాటంలో ~150 మంది; • 5,149 మంది వ్యాధులతో మరణించారు; 2,615 మరణాలు లేదా తప్పిపోయినవారు;
	250,000 నుండి 1,000,000 బర్మా పౌరులు మరణించారు
	↑ ఎక్కువమంది వెనక్కి తగ్గుతున్న సమయంలో మరణించారు.; ↑ మరొక అంచనా 56,480 నష్టాలు ; ↑ చైనీయుల నష్టాలు మొత్తం 35,812 మరణాలు లేదా తప్పిపోయినవారు, 46,351 మంది గాయపడ్డారు. X ఫోర్స్ 4,218 మరణాలు, 10,403 గాయపడ్డారు, 151 తప్పిపోయినవారిని కోల్పోయింది. Y ఫోర్స్ 31,443 మరణాలు, 35,948 గాయపడినవారిని కోల్పోయింది; ↑ జపనీస్ దళాలు 1941-1942 పోరాటంలో అన్ని కారణాల వల్ల 2,431 మరణాలను ఎదుర్కొన్నాయి, ఇంఫాల్-కోహిమా పోరాటంలో సుమారు 15,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు, ఉత్తర బర్మాలో చైనీస్ దళాలపై 18,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు, జనరల్ స్లిమ్ 1945 పోరాటంలో 80,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు; 1 2 జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసి దేశభక్తి బర్మీస్ దళాలుగా మిత్రరాజ్యాలలో చేరిన తర్వాత బర్మా జాతీయ సైన్యం.; ↑ బర్మాలోని చైనీస్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్స్.; ↑ వీరిని ప్రధానంగా బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి తీసుకువచ్చారు. వీరిలో ఎక్కువమంది భారతదేశంలో ఉండి రక్షించారు, బర్మాలో జరిగిన ప్రతిదాడులలో పాల్గొనలేదు.; ↑ X ఫోర్స్ (సుమారు 75,000 దళాలు), Y ఫోర్స్ (175,000 దళాలు); ↑ 3,000 ఫ్రంట్‌లైన్ పోరాట దళాలు (మెర్రిల్స్ మారాడర్స్); మిగిలినవారు ఇంజనీరింగ్, వాయుసేన సిబ్బంది.; ↑ ఈ సంఖ్యలో మెర్రిల్స్ మారాడర్స్ నష్టాలు 2,394, ఇందులో 424 పోరాట ప్రాణనష్టం, వ్యాధి కారణంగా 1,970 మరణాలు లేదా తరలింపులు ఉన్నాయి.; ↑ బెంగాల్ కరువులో మరణించిన సుమారు 3 మిలియన్ల పౌరులు ఈ మొత్తంలో చేర్చబడలేదు.;

బర్మా పోరాటం అనేది ఆగ్నేయాసియా యుద్ధ రంగంలో భాగంగా బ్రిటిష్ కాలనీ అయిన బర్మాలో జరిగిన వరుస యుద్ధాలు. ఇది ప్రాథమికంగా మిత్రరాజ్యాల దళాలు జపాన్ సామ్రాజ్యపు ఆక్రమణ దళాలకు వ్యతిరేకంగా చేసిన పోరాటం. సామ్రాజ్యవాద జపాన్‌కు థాయ్ ఫయాప్ ఆర్మీ, అలాగే బర్మా రాష్ట్రం, ఆజాద్ హింద్ (స్వేచ్ఛా భారతదేశ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం) అనే రెండు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాలు మద్దతు ఇచ్చాయి. ఆక్రమిత ప్రాంతాలలో నామమాత్రపు స్వతంత్ర కీలుబొమ్మ రాష్ట్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. కొన్ని భూభాగాలు థాయ్‌లాండ్‌చే చేర్చబడ్డాయి. 1942, 1943 లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని అంతర్జాతీయ మిత్రరాజ్యాల దళం కోల్పోయిన భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనేక విఫల దాడులను ప్రారంభించింది. 1944లో పోరాటం తీవ్రమైంది, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్య దళాలు సుమారు 1 మిలియన్ భూ, వాయు దళాలతో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఈ దళాలు ప్రాథమికంగా బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి తీసుకోబడ్డాయి, బ్రిటీష్ ఆర్మీ దళాలు 1,00,000 తూర్పు, పశ్చిమ ఆఫ్రికా వలస దళాలు, అనేక ఇతర డొమినియన్లు, కాలనీల నుండి తక్కువ సంఖ్యలో భూ, వాయు దళాలు ఉన్నాయి.^[8] ఈ అదనపు దళాలు 1945లో మిత్రరాజ్యాలు బర్మాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనుమతించాయి.

ఈ పోరాటం అనేక ముఖ్యమైన లక్షణాలను కలిగి ఉంది. వాతావరణం, వ్యాధి, భూభాగం సైనిక కార్యకలాపాలపై పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపాయని ఈ ప్రాంత భౌగోళిక లక్షణాలు అర్థం. రవాణా మౌలిక సదుపాయాల లేమి కారణంగా దళాలను తరలించడానికి, సరఫరా చేయడానికి, గాయపడినవారిని తరలించడానికి సైనిక ఇంజనీరింగ్, వాయు రవాణాపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. బ్రిటీష్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, చైనీస్ వేర్వేరు వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యతలను కలిగి ఉన్నందున, ఈ ప్రచారం రాజకీయంగా సంక్లిష్టంగా ఉంది. ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో, పశ్చిమ మిత్రరాజ్యాలు నిర్వహించిన ఏకైక భూగర్భ సైనిక చర్య ఇది. ఇది యుద్ధం ప్రారంభం నుండి ముగింపు వరకు నిరంతరాయంగా కొనసాగింది. దీనికి ప్రధాన కారణం ఈ ప్రాంత భౌగోళిక స్థానమే. ఇది ఆగ్నేయాసియా నుండి భారతదేశం వరకు విస్తరించి ఉంది. ఈ ప్రచార ప్రాంతంలో యుద్ధం ప్రారంభంలో బ్రిటీష్ వారు కోల్పోయిన భూభాగాలు ఉండటమే కాకుండా, జపాన్ పురోగతిని చివరికి అడ్డుకున్న భారతీయ భూభాగాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంత వాతావరణం ప్రధానంగా రుతుపవనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీని వల్ల సంవత్సరంలో కేవలం సగం కాలం మాత్రమే ప్రభావవంతమైన సైనిక చర్యలు సాధ్యమయ్యాయి. రుతుపవనాలతో పాటు, బ్రిటీష్ ఇండియాలో కరువు, అల్లర్లు వంటి ఇతర కారణాలు కూడా ఈ పోరాటాన్ని పొడిగించాయి. మిత్రరాజ్యాలు కూడా నాజీ జర్మనీ ఓటమికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయి. ఈ కారణాల వల్ల బర్మా పోరాటం నాలుగు దశలుగా విభజించబడింది. మొదటి దశ జపాన్ దండయాత్ర. ఈ దండయాత్ర ఫలితంగా 1942లో బ్రిటీష్, భారతీయ, చైనా దళాలు వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది. రెండవ దశ 1942 చివర నుండి 1944 ప్రారంభం వరకు కొనసాగింది. ఈ కాలంలో మిత్రరాజ్యాలు బర్మాపై దాడులు చేయాలని విఫలయత్నాలు చేశాయి. మూడవ దశ 1944లో జపాన్ భారతదేశంపై చేసిన దండయాత్ర. ఈ దండయాత్ర ఇంఫాల్, కోహిమా యుద్ధాల తర్వాత చివరికి విఫలమైంది. నాలుగవ, ఆఖరి దశ 1944 చివర నుండి 1945 మధ్యకాలం వరకు కొనసాగింది. ఈ దశలో మిత్రరాజ్యాలు విజయవంతంగా దాడి చేసి బర్మాకు విముక్తి కల్పించాయి.

జపాన్ ఆక్రమించిన ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతాలలో చెలరేగిన రాజకీయ వాతావరణం నుండి కూడా ఈ పోరాటం బలంగా ప్రభావితమైంది. జపాన్ పాన్-ఆసియనిస్ట్ విధానాన్ని అనుసరించింది. దండయాత్ర సమయంలో జపాన్ ఒక విప్లవాన్ని స్పాన్సర్ చేసింది, దీని ఫలితంగా బర్మా రాష్ట్రం ఏర్పడింది. ఈ రాష్ట్ర సైన్యం, బర్మా ఇండిపెండెన్స్ ఆర్మీ, దేశానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన దాడులకు నాయకత్వం వహించింది. ముఖ్యంగా 1944లో జరిగిన ఆపరేషన్ యు-గో సమయంలో స్వేచ్ఛా భారతదేశ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం, దాని ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ జపాన్ సామ్రాజ్యానికి మద్దతుగా పోరాడాయి. ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ఇంతకుముందు నాజీ జర్మనీకి సహకరించింది. బర్మాలో జపాన్ మిలిటరిస్ట్ కమాండర్ల ఆధిపత్య వైఖరి "కో-ప్రాస్పెరిటీ స్ఫియర్" కు తీవ్ర నష్టం కలిగించింది. దీని వల్ల బర్మా ప్రజలకు నిజమైన స్వాతంత్ర్యం వస్తుందన్న ఆశలు సన్నగిల్లాయి, 1945లో బర్మా జాతీయ సైన్యం తిరుగుబాటు చేసింది. మిత్రరాజ్యాల వైపు, యుద్ధంలో ఎక్కువ భాగం రాజకీయ సంబంధాలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. అమెరికన్లచే శిక్షణ పొందిన చైనీస్ X ఫోర్స్ వల్ల చైనా, అమెరికాల మధ్య సహకారం పెరిగింది. కానీ జనరల్ జోసెఫ్ స్టిల్వెల్, చైనీస్ జనరలిస్సిమో చియాంగ్ కై-షేక్ ప్రతిపాదించిన విరుద్ధమైన వ్యూహాల వల్ల స్టిల్వెల్ అమెరికన్ కమాండర్‌గా తన పదవి నుండి తొలగించబడ్డాడు. మరోవైపు చైనా-భారత సంబంధాలు సానుకూలంగా ఉన్నాయి. చైనీస్ Y ఫోర్స్‌కు చేరుకోవడానికి నిర్మించిన బర్మా రోడ్, హిమాలయాల మీదుగా "ది హంప్" అని పిలువబడే అత్యంత ప్రమాదకరమైన వాయు మార్గం మీదుగా చేసిన మిషన్లు రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేశాయి. ఈ పోరాటం యుద్ధానంతర సంవత్సరాల్లో బర్మా, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

బర్మాపై జపాన్ ఆక్రమణ

రంగున్ (ప్రస్తుత యాంగాన్) బర్మా రాజధాని, ప్రధాన ఓడరేవు. దీన్ని ఆక్రమించడం ద్వారా చైనాకు భూమార్గం గుండా రవాణా ఆగిపోతుందని, తద్వారా తాము ఆక్రమించిన బ్రిటిష్ మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ భూభాగాలకు రక్షణ దొరుకుతుందని జపాన్ భావించింది. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ షోజిరో ఈడా నేతృత్వంలోని పదిహేనవ సైన్యం జనవరి 1942లో థాయ్‌లాండ్ (జపాన్‌తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న దేశం) గుండా బర్మాలోకి ప్రవేశించింది. వీరు కేవలం రెండు పదాతి దళ విభాగాలతో అడవులతో నిండిన పర్వతాలను దాటి టెనాస్సరిమ్ (ప్రస్తుత తనింతారి ప్రాంతం) అనే దక్షిణ ప్రావిన్స్‌పై దాడి చేశారు.

జపాన్ సైన్యం ముందుకు వస్తుండటంతో, భారతీయులు, ఆంగ్లో-ఇండియన్లు, ఆంగ్లో-బర్మీస్ పెద్ద సంఖ్యలో బర్మా నుండి పారిపోయారు. 1942 శరదృతువు నాటికి సుమారు 600,000 మంది ఇలా వెళ్లారు. వీరిలో 80,000 మంది ఆకలి, అలసట, వ్యాధుల వల్ల ప్రాణాలు కోల్పోయారు.^[37] బర్మాలో జరిగిన కొన్ని అతి ఘోరమైన మారణకాండలకు జపాన్ సైన్యం కాకుండా బర్మా ఇండిపెండెన్స్ ఆర్మీకి అనుబంధంగా ఉన్న స్థానిక ముఠాలే బాధ్యత వహించాయి.^[38]

జపాన్ సైన్యం కౌకారీక్ కనుమను దాటి, తీవ్ర ప్రతిఘటనను అధిగమించి సల్వీన్ నది ముఖద్వారంలోని మౌల్మెయిన్ ఓడరేవును స్వాధీనం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత వారు ఉత్తరం వైపుగా పయనిస్తూ, బ్రిటిష్ రక్షణ స్థావరాలను దాటుకుంటూ ముందుకు సాగారు. 17వ భారత పదాతిదళ విభాగానికి చెందిన దళాలు సిట్టాంగ్ నది మీదుగా వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించాయి, కానీ జపాన్ దళాలు వారి కంటే ముందే కీలకమైన వంతెనను చేరుకున్నాయి. ఫిబ్రవరి 22న, ఆ వంతెనను శత్రువులు స్వాధీనం చేసుకోకుండా ధ్వంసం చేశారు. ఈ నిర్ణయం ఇప్పటికీ వివాదాస్పదంగానే ఉంది.

17వ భారతీయ విభాగానికి చెందిన రెండు బ్రిగేడ్లను కోల్పోవడంతో రంగూన్‌ను రక్షించడం అసాధ్యమైంది. అయినప్పటికీ, మధ్యప్రాచ్యం నుండి బలగాలు వస్తాయని ఆశించిన జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్ రంగూన్‌ను వదులుకోవద్దని ఆదేశించారు. కొన్ని బలగాలు వచ్చినప్పటికీ, ఎదురుదాడులు విఫలమయ్యాయి. దాంతో బర్మా సైన్యం కొత్త కమాండర్ జనరల్ హెరాల్డ్ అలెగ్జాండర్ ఓడరేవు, చమురు శుద్ధి కర్మాగారాన్ని ధ్వంసం చేసి మార్చి 7న నగరాన్ని ఖాళీ చేయాలని ఆదేశించారు. బర్మా సైన్యం మిగిలిన దళాలు ఉత్తరంగా పారిపోయాయి.

తూర్పు ప్రాంతంలో, యున్నాన్-బర్మా రోడ్డు యుద్ధంలో, చైనాకు చెందిన 200వ విభాగం జపాన్ సైన్యాన్ని టౌంగూ సమీపంలో కొంతకాలం నిలువరించింది. కానీ ఆ ప్రాంతం పడిపోయిన తర్వాత, జపాన్‌కు చెందిన 56వ విభాగానికి చెందిన మోటరైజ్డ్ దళాలు షాన్ స్టేట్స్ గుండా ఉత్తరంగా ముందుకు సాగడానికి మార్గం సుగమమైంది. వారు లషియోను స్వాధీనం చేసుకుని, మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను చుట్టుముట్టారు. దీని వల్ల యున్నాన్ ప్రావిన్స్ నుండి చైనా సైన్యానికి సంబంధాలు తెగిపోయాయి. ఈ విధంగా మొత్తం రక్షణ శ్రేణి కుప్పకూలడంతో, సైన్యానికి భారతదేశం లేదా యున్నాన్‌కు భూమార్గం గుండా వెనక్కి తగ్గడం మినహా మరో ప్రత్యామ్నాయం లేకుండా పోయింది.

భారత సరిహద్దుకు జపాన్ పురోగతి

మార్చి 1942లో రంగూన్ పతనమైన తర్వాత, మిత్రరాజ్యాలు బర్మా ఉత్తర భాగంలో (ఎగువ బర్మా) తమ స్థానాలను నిలబెట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాయి. వీరికి చైనీస్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్స్ సహాయం అందించింది. సింగపూర్‌ను ఆక్రమించిన జపాన్ సైన్యానికి కూడా అదనంగా రెండు విభాగాలు వచ్చి చేరాయి. జపాన్ సైన్యం కొత్తగా ఏర్పడిన బర్మా కార్ప్స్‌ను, చైనా దళాలను ఓడించింది. మిత్రరాజ్యాలు పెరుగుతున్న బర్మీస్ తిరుగుబాటుదారులను కూడా ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. వారు ఆధీనంలో ఉంచుకున్న ప్రాంతాల్లో పౌర పరిపాలన కుప్పకూలింది. దాదాపు అన్ని సరఫరా మార్గాలను కోల్పోవడంతో, చివరకు మిత్రరాజ్యాల కమాండర్లు బర్మా నుండి దళాలను వెనక్కి తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఏప్రిల్ 16న, బర్మాలో యెనాంగ్యాంగ్ యుద్ధం సమయంలో జపనీస్ 33వ విభాగం 7,000 మంది బ్రిటిష్ సైనికులను చుట్టుముట్టింది, వారిని చైనీస్ 38వ విభాగం రక్షించింది.^[39]

తిరోగమనం చాలా కష్టమైన పరిస్థితుల్లో జరిగింది. ఆకలితో ఉన్న శరణార్థులు, క్రమశిక్షణ లేని సైనికులు, అనారోగ్యంతో, గాయాలతో ఉన్నవారు భారతదేశానికి వెళ్లే ఆదిమ రహదారులు, బాటలను నింపేశారు. మే 1942లో రుతుపవనాలు ప్రారంభమయ్యే ముందు బర్మా కార్ప్స్ ఎలాగోలా భారతదేశంలోని మణిపూర్‌లోని ఇంఫాల్‌ వరకు చేరుకోగలిగింది. కానీ ఈ ప్రయాణంలో వారు తమ చాలా పరికరాలను, రవాణా వాహనాలను కోల్పోయారు. అక్కడ వారు భారీ వర్షాలలో బహిరంగ ప్రదేశంలో నివసించవలసి వచ్చింది. వాతావరణం, పరిస్థితుల కారణంగా అది చాలా అనారోగ్యకరమైన వాతావరణం. సైనికులు, శరణార్థులకు సహాయం చేయడంలో భారతీయ సైన్యం, పౌర అధికారులు చాలా నెమ్మదిగా స్పందించారు.

కమ్యూనికేషన్ లేకపోవడం వల్ల బ్రిటీష్ వారు బర్మా నుండి ఉపసంహరించుకున్నప్పుడు, చైనీస్ సైనికులకు ఆ విషయం దాదాపు ఎవరికీ తెలియదు. బ్రిటీష్ మద్దతు లేకుండా తాము గెలవలేమని గ్రహించిన చియాంగ్ కై-షేక్ నేతృత్వంలోని X ఫోర్స్ సైనికులు కొందరు హడావిడిగా, క్రమశిక్షణ లేకుండా భారతదేశానికి పారిపోయారు. అక్కడ వారిని అమెరికన్ జనరల్ జోసెఫ్ స్టిల్వెల్ కమాండ్‌లోకి తీసుకున్నారు. కోలుకున్న తర్వాత, వారికి అమెరికన్ ఇన్స్ట్రక్టర్లచే కొత్త ఆయుధాలు, శిక్షణ అందించబడ్డాయి. మిగిలిన చైనా సైనికులు మారుమూల పర్వత అడవుల గుండా యున్నాన్‌కు తిరిగి రావడానికి ప్రయత్నించారు, వీరిలో కనీసం సగం మంది మరణించారు.

బర్మాలోకి థాయ్ ఆర్మీ ప్రవేశం

డిసెంబర్ 21, 1941న జపాన్‌తో థాయిలాండ్ సైనిక కూటమి ఒప్పందం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత మార్చి 21న కరెన్నీ రాష్ట్రం, షాన్ రాష్ట్రాలు థాయ్ నియంత్రణలో ఉండాలని థాయ్, జపాన్ దేశాలు అంగీకరించాయి. బర్మా మిగిలిన భాగం జపనీయుల ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది.

జనరల్ J. R. సెరిరోయెంగ్రిట్ నాయకత్వంలోని థాయ్ ఫాయప్ సైన్యం మే 10, 1942న సరిహద్దు దాటి షాన్ రాష్ట్రాల్లోకి ప్రవేశించింది. సాయుధ నిఘా దళాలు, రాయల్ థాయ్ వైమానిక దళం మద్దతుతో, మూడు థాయ్ పదాతిదళ విభాగాలు, ఒక అశ్వికదళ విభాగం తిరోగమిస్తున్న చైనీస్ 93వ విభాగాన్ని ఎదుర్కొన్నాయి. మే 27న వారు తమ ప్రధాన లక్ష్యమైన కెంగ్టుంగ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. జూలై 12న, యుద్ధం తర్వాత ఆక్రమిత షాన్ రాష్ట్రానికి సైనిక గవర్నర్ అయిన జనరల్ ఫిన్ చూన్‌హావన్, ఫాయప్ సైన్యానికి చెందిన 3వ విభాగాన్ని దక్షిణ షాన్ రాష్ట్రం నుండి కరెన్నీ రాష్ట్రాన్ని ఆక్రమించి, లోయికావ్ నుండి చైనీస్ 55వ విభాగాన్ని తరిమికొట్టాలని ఆదేశించారు. యున్నాన్‌కు వెళ్లే మార్గాలు యాక్సిస్ దళాల నియంత్రణలో ఉండటంతో చైనా దళాలు వెనక్కి తగ్గలేకపోయాయి. దీంతో చాలా మంది చైనీస్ సైనికులు బందీలుగా పట్టుబడ్డారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు షాన్ రాష్ట్రాలు థాయ్ నియంత్రణలోనే ఉన్నాయి. వారి దళాలు సరఫరా కొరత, వ్యాధులతో బాధపడ్డాయి కానీ మిత్రరాజ్యాల దాడులకు గురికాలేదు.

మిత్రరాజ్యాల ఎదురుదెబ్బలు, 1942–1943

రుతుపవనాలు ముగిసిన తర్వాత జపాన్ సైన్యం దాడిని పునరుద్ధరించలేదు. బదులుగా బర్మాలో బా మావ్ నేతృత్వంలో ఒక నామమాత్రపు స్వతంత్ర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. బర్మా ఇండిపెండెన్స్ ఆర్మీని జనరల్ ఆంగ్ సాన్ నాయకత్వంలో బర్మా నేషనల్ ఆర్మీగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. అయితే వాస్తవానికి ప్రభుత్వంతో పాటు సైన్యం రెండూ జపనీయుల కఠిన నియంత్రణలోనే ఉన్నాయి.

మిత్రరాజ్యాల విషయానికి వస్తే, 1942, 1943 కాలంలో బర్మాలో వారు చేపట్టిన ఆపరేషన్లు చాలావరకు నిరాశనే మిగిల్చాయి. బ్రిటన్ ఒకేసారి కేవలం మూడు పోరాటాలను మాత్రమే నిర్వహించగలిగే స్థితిలో ఉంది. వనరుల కొరత కారణంగా మధ్యప్రాచ్యం, ఫార్ ఈస్ట్ (తూర్పు ఆసియా) లలో ఒకేసారి దాడులు చేపట్టడం అసాధ్యంగా మారింది. భౌగోళికంగా దగ్గరగా ఉండటం వల్ల, అలాగే లండన్, వాషింగ్టన్‌లు "జర్మనీకి మొదటి ప్రాధాన్యత" అనే విధానాన్ని అవలంబించడం వల్ల మధ్యప్రాచ్యానికే ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత లభించింది.

తూర్పు భారతదేశంలో అప్పటి అస్తవ్యస్త పరిస్థితి మిత్రరాజ్యాల సైనిక సమీకరణకు ఆటంకంగా మారింది. బెంగాల్, బీహార్ రాష్ట్రాల్లో 'క్విట్ ఇండియా' ఉద్యమ నిరసనలు తీవ్ర రూపం దాల్చాయి. వాటిని అణచివేయడానికి పెద్ద సంఖ్యలో బ్రిటిష్ సైన్యం అవసరమైంది. ఇదే సమయంలో బెంగాల్‌లో భయంకరమైన కరువు సంభవించింది, దీనివల్ల ఆకలి, వ్యాధుల కారణంగా దాదాపు 30 లక్షల మంది మరణించారు. ఇలాంటి గందరగోళ పరిస్థితుల మధ్య అసోంలోని ముందు వరుస దళాలకు సరఫరా మార్గాలను మెరుగుపరచడం, యుద్ధ అవసరాల కోసం స్థానిక పరిశ్రమలను వినియోగించుకోవడం చాలా కష్టంగా మారింది. మిత్రరాజ్యాల సైనికులకు శిక్షణను మెరుగుపరచే ప్రయత్నాలకు కూడా సమయం పట్టింది. ముందు వరుస ప్రాంతాల్లో పేలవమైన మనోస్థైర్యం, స్థానికంగా వ్యాపించిన వ్యాధుల కారణంగా పోరాట విభాగాల బలం, సామర్థ్యం తగ్గిపోయాయి.

ఇన్ని అడ్డంకులు ఉన్నప్పటికీ, 1942-1943 పొడి కాలంలో (వర్షాకాలం కాని సమయం) మిత్రరాజ్యాలు రెండు ఆపరేషన్లు చేపట్టాయి. అందులో మొదటిది బర్మాలోని తీరప్రాంత అరకాన్ ప్రావిన్స్‌పై చేసిన చిన్న దాడి. భారతీయ తూర్పు సైన్యం (బ్రిటిష్ కమాండ్ కింద ఉన్న) మయూ ద్వీపకల్పం, ముఖ్యమైన ఎయిర్‌ఫీల్డ్ ఉన్న అక్యబ్ ద్వీపాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఒక విభాగం ద్వీపకల్పం ముగింపుకి కొద్ది మైళ్ల దూరంలో ఉన్న డాన్‌బైక్ వరకు చేరుకుంది, కానీ అక్కడ బాగా స్థిరపడిన చిన్న జపనీస్ దళం వారిని అడ్డుకుంది. ఈ సమయంలో మిత్రరాజ్యాల వద్ద జపనీయుల బలమైన బంకర్‌లను అధిగమించడానికి అవసరమైన ఆయుధాలు, వ్యూహాత్మక సామర్థ్యం లేవు. బ్రిటిష్, భారతీయ దళాలు పదేపదే చేసిన దాడులు విఫలమయ్యాయి, తీవ్ర ప్రాణనష్టం వాటిల్లింది. ఈలోగా మధ్య బర్మా నుండి జపనీస్ అదనపు దళాలు మిత్రరాజ్యాలు అభేద్యమని భావించిన నదులు, పర్వత శ్రేణులను దాటి వచ్చి, మిత్రరాజ్యాల ఎడమ పార్శ్వంపై దాడి చేసి అనేక విభాగాలను ఓడించాయి. అలసిపోయిన బ్రిటిష్ దళాలు ఎలాంటి రక్షణ శ్రేణులను నిలబెట్టుకోలేకపోయాయి, తమ పరికరాలను చాలా వరకు విడిచిపెట్టి భారత సరిహద్దు వరకు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది.

రెండవ చర్య వివాదాస్పదమైనది. బ్రిగేడియర్ ఓర్డే వింగేట్ కమాండ్‌లో, చిండిట్స్ అని పిలువబడే ఒక లాంగ్ రేంజ్ పెనెట్రేషన్ యూనిట్ జపనీస్ ఫ్రంట్ లైన్ల గుండా చొరబడి బర్మాలోకి లోతుగా కవాతు చేసింది. ఈ ఆపరేషన్‌కు 'ఆపరేషన్ లాంగ్‌క్లాత్' అని పేరు పెట్టారు. బర్మాలోని ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రైల్వేను కత్తిరించడం దీని ప్రారంభ లక్ష్యం. దాదాపు 3,000 మంది సైనికులు అనేక బృందాలుగా బర్మాలోకి ప్రవేశించారు. వారు ఉత్తర బర్మాలోని జపనీస్ కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థను దెబ్బతీశారు, సుమారు రెండు వారాల పాటు రైల్వేను నిలిపివేశారు. కానీ ఈ పోరాటంలో వారు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు. ఆపరేషన్ సాధించిన ఫలితాలపై సందేహాలు ఉన్నప్పటికీ, దీనిని ఒక ప్రచార అస్త్రంగా ఉపయోగించారు. ముఖ్యంగా బ్రిటిష్, భారతీయ సైనికులు అడవిలో జపనీయులతో సమానంగా జీవించగలరని, ప్రయాణించగలరని, పోరాడగలరని చాటిచెప్పడానికి దీనిని వినియోగించారు. ఇది మిత్రరాజ్యాల సైనికుల్లో మనోస్థైర్యాన్ని పెంపొందించడానికి ఎంతగానో దోహదపడింది.

సమతుల్యతలో మార్పు 1943–1944

డిసెంబర్ 1943 నుండి నవంబర్ 1944 వరకు బర్మా పోరాట వ్యూహాత్మక సమతుల్యత నిర్ణయాత్మకంగా మారింది. మిత్రరాజ్యాల నాయకత్వం, శిక్షణ, లాజిస్టిక్స్‌లో మెరుగుదలలు, పెరిగిన మందుగుండు సామగ్రి, వైమానిక ఆధిపత్యంతో మిత్రరాజ్యాల దళాలకు అంతకుముందు లేని ఆత్మవిశ్వాసం వచ్చింది. అరకాన్‌లో XV ఇండియన్ కార్ప్స్ జపనీస్ ప్రతిదాడిని తట్టుకుని తిప్పికొట్టింది. అదే సమయంలో, భారతదేశంపై జపాన్ చేసిన దండయాత్ర విపరీతమైన ప్రాణనష్టానికి దారితీసి జపనీయులను తిరిగి చింద్వీన్ నది అవతలికి పారద్రోలింది.

మిత్రరాజ్యాల ప్రణాళికలు

ఆగస్టు 1943లో మిత్రరాజ్యాలు ఆగ్నేయాసియా థియేటర్‌కు బాధ్యత వహిస్తూ, అడ్మిరల్ లార్డ్ లూయిస్ మౌంట్ బాటన్ ఆధ్వర్యంలో సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా కమాండ్ (SEAC) అనే కొత్త ఉమ్మడి కమాండ్‌ను సృష్టించాయి. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ విలియం స్లిమ్ ఆధ్వర్యంలో బ్రిటీష్ పద్నాలుగవ ఆర్మీ ఆధ్వర్యంలో మిత్రరాజ్యాల దళాల శిక్షణ, పరికరాలు, ఆరోగ్యం, ధైర్యం మెరుగుపడుతున్నాయి. అలాగే ఈశాన్య భారతదేశంలో కమ్యూనికేషన్ మార్గాల సామర్థ్యం కూడా పెరిగింది. దళాల తరలింపుకు, వారికి అవసరమైన సామగ్రి సరఫరాకు విమానాలను విస్తృతంగా ఉపయోగించడం ఈ కాలంలో వచ్చిన ఒక కొత్త ఆవిష్కరణ.

సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా కమాండ్ (SEAC) అనేక విరుద్ధమైన ప్రణాళికలను సమన్వయం చేయాల్సి వచ్చింది. వనరుల కొరత కారణంగా వీటిలో చాలా ప్రణాళికలను విరమించుకోవలసి వచ్చింది. నార్మాండీ ల్యాండింగ్స్‌కు సన్నాహంగా కేటాయించిన ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్‌లను ఐరోపాకు తిరిగి పిలవడంతో అండమాన్ దీవులు (ఆపరేషన్ "పిగ్‌స్టిక్"), అరకాన్‌లలో సముద్ర మార్గం గుండా దళాలను దింపే ప్రణాళికలు రద్దు చేయబడ్డాయి.

లెడో రోడ్డు నిర్మాణానికి రక్షణగా అమెరికన్లచే శిక్షణ పొందిన చైనీస్ దళాలు, స్టిల్వెల్ నాయకత్వంలోని నార్తర్న్ కంబాట్ ఏరియా కమాండ్ (NCAC) నేతృత్వంలో ప్రధాన ఆపరేషన్‌ను చేపట్టాలని ప్రణాళిక వేశారు. వింగేట్ వివాదాస్పదమైన రీతిలో గణనీయంగా విస్తరించిన చిండిట్ ఫోర్స్‌కు ఆమోదం పొందాడు. ఉత్తర ఫ్రంట్‌కు జపనీస్ సరఫరా మార్గాలకు అంతరాయం కలిగించడం ద్వారా స్టిల్వెల్‌కు సహాయం చేసే బాధ్యత ఈ దళానికి అప్పగించబడింది. యున్నాన్ ప్రావిన్స్ నుండి దాడి ప్రారంభించడానికి చియాంగ్ కై-షేక్ అయిష్టంగానే అంగీకరించారు.

బ్రిటీష్ పద్నాలుగవ ఆర్మీ నేతృత్వంలో, భారతీయ XV కార్ప్స్ అరకాన్ ప్రావిన్స్‌లో తన పురోగతిని పునరుద్ధరించడానికి సన్నాహాలు చేసింది. అదే సమయంలో, సుదీర్ఘమైన ఫ్రంట్ మధ్యలో ఉన్న ఇంఫాల్ నుండి IV కార్ప్స్ ఒక ప్రయోగాత్మక పురోగతిని ప్రారంభించింది. ఇతర దాడుల నుండి జపనీయుల దృష్టిని మరల్చడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

జపనీయుల ప్రణాళికలు

సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా కమాండ్ (SEAC) ఏర్పడిన సమయంలోనే, జపనీయులు లెఫ్టినెంట్ జనరల్ మసాకాజు కవాబే ఆధ్వర్యంలో బర్మా ఏరియా ఆర్మీని సృష్టించారు. ఇది పదిహేనవ ఆర్మీ, కొత్తగా ఏర్పడిన ఇరవై-ఎనిమిదవ ఆర్మీని తన కమాండ్ కిందకు తీసుకుంది.

పదిహేనవ ఆర్మీ కొత్త కమాండర్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ రెన్యా ముతగుచి భారతదేశంపై దాడి చేయడానికి ఆసక్తి కనబరిచారు. బర్మా ఏరియా ఆర్మీ మొదట ఈ ఆలోచనను తిరస్కరించింది, కానీ సింగపూర్‌లోని సదరన్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఆర్మీ గ్రూప్ ప్రధాన కార్యాలయంలోని వారి పై అధికారులు దీనిపై ఆసక్తి చూపుతున్నారని వారు తెలుసుకున్నారు. ఈ ప్రణాళిక ప్రమాదకరమైనదని సదరన్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఆర్మీ సిబ్బంది విశ్వసించినప్పటికీ, టోక్యోలోని ఇంపీరియల్ జనరల్ హెడ్‌క్వార్టర్స్ ముతగుచి ప్రణాళికకు అనుకూలంగా ఉన్నట్లు వారు కనుగొన్నారు.

ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) కమాండర్ సుభాష్ చంద్రబోస్, జపనీయులను ఒక మోస్తరుగా ప్రభావితం చేశారని చెప్పవచ్చు. INAలో ఎక్కువగా మలయా, సింగపూర్‌లలో పట్టుబడిన భారతీయ సైనికులు, మలయాలో నివసిస్తున్న భారతీయులు (తమిళులు) ఉన్నారు. బోస్ ప్రోద్బలంతో, INAకి చెందిన గణనీయమైన దళం జై హింద్ నినాదంతో 'ఢిల్లీ చలో' కవాతులో పాల్గొంది. బోస్, ముతగుచి ఇద్దరూ భారతదేశంపై దాడి విజయవంతమైతే కలిగే ప్రయోజనాలను నొక్కి చెప్పారు. జపనీస్ దళాలు ఇంఫాల్ వద్ద బ్రిటిష్ రక్షణను అధిగమించిన తర్వాత, INA ఈశాన్య భారతదేశం కొండలను దాటి గంగా మైదానంలోకి ప్రవేశించి అక్కడ గెరిల్లా సైన్యంగా పనిచేస్తుందని వారి అంతిమ ప్రణాళిక.^[40] ఈ సైన్యం పట్టుబడిన బ్రిటిష్ సామగ్రి, స్థానిక ప్రజల మద్దతుతో తమను తాము పోషించుకోవాలని భావించారు.^[41] ముతగుచి సహచరులు కొందరు సందేహాలు వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, ఆపరేషన్ U-Go ప్రారంభించబడింది.^[42]

ఉత్తర, యున్నాన్ ఫ్రంట్ 1943–1944

స్టిల్వెల్ కమాండ్‌లోని దళాలు (దీనిని X ఫోర్స్ అని పిలుస్తారు) మొదట అమెరికన్ ఆయుధాలు కలిగిన రెండు చైనీస్ డివిజన్లను కలిగి ఉండేవి. వీరితో పాటు చైనీయులు నడుపుతున్న M3 లైట్ ట్యాంక్ బెటాలియన్, "మెర్రిల్స్ మారాడర్స్" అని పిలువబడే ఒక అమెరికన్ లాంగ్-రేంజ్ పెనెట్రేషన్ (దీర్ఘ శ్రేణి చొరబాటు) బ్రిగేడ్ కూడా ఉండేది.

1943లో థాయ్ ఫాయప్ సైన్యం చైనాలోని జిషువాంగ్‌బన్నాను ఆక్రమించింది. కానీ చైనీస్ జాతీయ దళాలు వారిని వెనక్కి తరిమికొట్టాయి.

అక్టోబర్ 1943లో, సన్ లీ-జెన్ నేతృత్వంలోని చైనీస్ 38వ డివిజన్ అస్సాంలోని లెడో నుండి మైట్కియానా, మోగాంగ్ వైపుగా ముందుకు సాగడం ప్రారంభించింది. వారు ముందుకెళ్తున్నకొద్దీ అమెరికన్ ఇంజనీర్లు, భారతీయ కార్మికులు లెడో రహదారిని పొడిగించారు. మెర్రిల్స్ మారాడర్స్ దాడుల వల్ల జపనీస్ 18వ డివిజన్ పదేపదే ఇబ్బందులు పడింది.

ఆపరేషన్ గురువారం (ఆపరేషన్ థర్స్ డే) లో భాగంగా, ఇండావ్ ప్రాంతంలో జపనీస్ కమ్యూనికేషన్లను అడ్డుకోవడం ద్వారా స్టిల్వెల్‌కు సహాయపడాలని చిండిట్స్‌ను ఆదేశించారు. 5 ఫిబ్రవరి 1944న, ఒక బ్రిగేడ్ పాట్కాయ్ పర్వతాల గుండా నడక ప్రారంభించింది. మార్చి ప్రారంభంలో, రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్, USAAF సహాయంతో మరో మూడు బ్రిగేడ్లు విమానాల ద్వారా జపనీస్ సరిహద్దు వెనుక దిగి ఇండావ్ చుట్టూ రక్షణ స్థావరాలను నిర్మించాయి.

ఈలోగా, యున్నాన్ ఫ్రంట్‌లోని చైనా దళాలు (Y ఫోర్స్) ఏప్రిల్ ద్వితీయార్థంలో ఒక దాడిని ప్రారంభించాయి. దాదాపు 75,000 మంది సైనికులు 300 కి.మీల విస్తీర్ణంలో సల్వీన్ నదిని దాటారు. అనతికాలంలోనే జనరల్ వీ లిహువాంగ్ నేతృత్వంలో దాదాపు 175,000 మందితో కూడిన పన్నెండు చైనీస్ విభాగాలు జపనీస్ 56వ విభాగంపై దాడి చేయడం ప్రారంభించాయి. జపనీస్ దళాలు ఇప్పుడు ఉత్తర బర్మాలో రెండు ఫ్రంట్లలో పోరాడవలసి వచ్చింది.

మే 17న, చిండిట్స్ కమాండ్ స్లిమ్ నుండి స్టిల్వెల్‌కు బదిలీ చేయబడింది. చిండిట్స్ జపనీస్ వెనుక ప్రాంతాల నుండి స్టిల్వెల్ ఫ్రంట్‌కు సమీపంలోని కొత్త స్థావరాలకు మారారు. స్టిల్వెల్ వారికి అదనపు పనులను అప్పగించాడు కానీ, ఆ పనులను నిర్వహించడానికి వారి వద్ద సరైన ఆయుధాలు, సామగ్రి లేవు. వారు అనేక లక్ష్యాలను సాధించినప్పటికీ భారీ ప్రాణనష్టాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. జూన్ చివరి నాటికి, వారు స్టిల్వెల్ దళాలతో కలిశారు కానీ అప్పటికే వారు బాగా అలసిపోవడంతో వారిని భారతదేశానికి తిరిగి పంపించారు.

మే 17న రెండు చైనీస్ రెజిమెంట్లు, యూనిట్ గలహాద్ (మెర్రిల్స్ మారాడర్స్) పదాతిదళం, కాచిన్ గెరిల్లాల దళం మైట్కియానాలోని ఎయిర్‌ఫీల్డ్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది.^[43] మిత్రరాజ్యాలు వెంటనే ఈ విజయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేదు, ఫలితంగా జపనీయులు పట్టణాన్ని బలోపేతం చేయగలిగారు. ఆగస్ట్ 3 వరకు జరిగిన ముట్టడి తర్వాత మాత్రమే ఆ పట్టణం పతనమైంది. మైట్కియానా ఎయిర్‌ఫీల్డ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడం వల్ల మిత్రరాజ్యాలు హిమాలయాల మీదుగా భారతదేశం నుండి చైనాలోని చొంగ్‌కింగ్‌కు (హంప్ మీదుగా) విమానయాన సంబంధాన్ని త్వరగా సురక్షితం చేసుకోగలిగాయి.

మే చివరి నాటికి రుతుపవనాల వర్షాలు, వాయు మద్దతు లేకపోవడం వల్ల ఆటంకాలు ఏర్పడినప్పటికీ యున్నాన్ వైపు జరిగిన దాడి టెంగ్‌చాంగ్ గారిసన్‌ను నాశనం చేయడంలో విజయవంతమైంది. చివరకు లాంగ్లింగ్ వరకు ఈ దాడి చేరుకుంది. బలమైన జపనీస్ దళాలు అప్పుడు ప్రతిదాడి చేసి చైనీస్ పురోగతిని నిలిపివేసాయి.

దక్షిణ ఫ్రంట్ 1943–1944

అరకాన్‌లో, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఫిలిప్ క్రిస్టిసన్ ఆధ్వర్యంలో భారతీయ XV కార్ప్స్ మయూ ద్వీపకల్పంపై మూడవ సంవత్సరం దాడిని ప్రారంభించింది. నిటారుగా ఉన్న కొండలు ఈ పురోగతిని మూడు దాడులుగా మళ్లించాయి. ఒక్కో దాడిని ఒక భారతీయ లేదా పశ్చిమ ఆఫ్రికా డివిజన్ చేపట్టింది. 5వ ఇండియన్ ఇన్‌ఫాంట్రీ డివిజన్ జనవరి 9, 1944న మౌంగ్‌డా అనే చిన్న రేవును స్వాధీనం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత, కార్ప్స్ మౌంగ్‌డాలను కలపన్జిన్ లోయతో (బుథిడాంగ్) కలిపే రెండు రైల్వే సొరంగాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి సిద్ధమైంది. కానీ అంతలోనే జపనీయులు ముందుగా దాడి చేశారు. జపనీస్ 55వ డివిజన్‌కు చెందిన ఒక బలమైన దళం మిత్రరాజ్యాల రేఖల వెనుక భాగంలోకి చొరబడి 7వ ఇండియన్ ఇన్‌ఫాంట్రీ డివిజన్‌పై వెనుక నుండి దాడి చేసింది. వారు డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని ఆక్రమించారు.

గతంలో ఇలా జరిగిన సందర్భాలకు భిన్నంగా, మిత్రరాజ్యాల దళాలు ఈ దాడిని దీటుగా ఎదుర్కొన్నాయి. పారాచూట్ల ద్వారా వారికి ఆహారం, ఆయుధాలు సరఫరా చేశారు. ఫిబ్రవరి 5 నుండి 23 వరకు జరిగిన అడ్మిన్ బాక్స్ యుద్ధంలో జపనీయులు ప్రధానంగా కమ్యూనికేషన్ సిబ్బంది రక్షిస్తున్న XV కార్ప్స్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఏరియాపై దృష్టి కేంద్రీకరించారు. కానీ వారు ట్యాంకుల మద్దతు ఉన్న రక్షకులను ఎదుర్కోలేకపోయారు. అదే సమయంలో 5వ ఇండియన్ డివిజన్ దళాలు న్గక్యెడౌక్ పాస్ గుండా చొచ్చుకువచ్చి డిఫెండర్లకు సహాయం అందించాయి. రెండు వైపులా ప్రాణనష్టం ఇంచుమించు సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది జపనీయులకి ఘోర పరాజయం. వారి చొరబాటు, చుట్టుముట్టే వ్యూహాలు మిత్రరాజ్యాల దళాలను భయపెట్టడంలో విఫలమయ్యాయి. జపనీయులు శత్రువుల ఆహార పదార్థాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకోలేకపోయారు, దీంతో వారు ఆకలితో అలమటించారు.

ఆ తర్వాతి కొన్ని వారాల్లో మిత్రరాజ్యాలు సెంట్రల్ ఫ్రంట్‌పై దృష్టి పెట్టడంతో XV కార్ప్స్ దాడి ఆగిపోయింది. రైల్వే సొరంగాలను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, XV కార్ప్స్ వర్షాకాలంలో తన పురోగతిని నిలిపివేసింది.

భారతదేశంపై జపాన్ దండయాత్ర 1944

లెఫ్టినెంట్ జనరల్ జాఫ్రీ స్కూన్స్ నేతృత్వంలోని IV కార్ప్స్ రెండు విభాగాలను చింద్వీన్ నది వరకు ముందుకు నెట్టింది. ఇంఫాల్‌ (మణిపూర్)లో ఒక డివిజన్ రిజర్వ్‌గా ఉంది. జపనీయులు భారీ దాడికి సన్నాహాలు చేస్తున్నట్లు సూచనలు కనిపించాయి. స్లిమ్, స్కూన్స్ తమ దళాలను వెనక్కి తీసుకొని జపనీయులను వారి సరఫరా మార్గాలు పరిమితిని దాటి విస్తరించేలా చేసి వారితో పోరాడాలని పథకం వేశారు. కానీ వారు జపనీయుల దాడి తేదీని, కొన్ని లక్ష్యాలపై వారు ఉపయోగించే శక్తిని తప్పుగా అంచనా వేశారు.^[44]

జపాన్ 15వ సైన్యంలో మూడు పదాతిదళ విభాగాలు, ఒక బ్రిగేడ్-స్థాయి దళం ("యమమోటో ఫోర్స్"), ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ 1వ విభాగం ఉన్నాయి. జపనీస్ 31వ విభాగం INA 2వ విభాగంతో కలిసి కోహిమాను ఆక్రమించడం ద్వారా ఇంఫాల్‌ను ఒంటరి చేయాలని పథకం వేయగా, ముతగుచి ఇంఫాల్‌ను ఆక్రమించే ముందు IV కార్ప్స్ ఫార్వర్డ్ విభాగాలను (ముందున్న దళాలు) కత్తిరించి నాశనం చేయాలని ప్లాన్ చేశాడు. ఇంఫాల్ ఆక్రమణను అనుసరించి బ్రహ్మపుత్రా నదీ లోయలోని వ్యూహాత్మక నగరమైన దిమాపూర్‌ను ఆక్రమించాలని ముతగుచి అనుకున్నాడు. ఇది సాధించగలిగితే జనరల్ స్టిల్వెల్ దళాలకు వెళ్లే సరఫరా మార్గాలు, చైనీయులకు హంప్ మీదుగా సరఫరా చేయడానికి ఉపయోగించే వైమానిక స్థావరాలు మూసుకుపోతాయి.

జపాన్ దళాలు మార్చి 8న చింద్వీన్ నదిని దాటాయి. షా నవాజ్ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలోని INA మొదటి విభాగం మెజారిటీ దళాలు, చిన్, కాశీన్ గెరిల్లాల నుండి వారి పార్శ్వాలను రక్షించాయి.^[45]^[46] స్కూన్స్ (మరియు స్లిమ్) తమ దళాలను వెనక్కి తీసుకోవలసిందిగా ఆదేశించడంలో నెమ్మదించారు, దీంతో 17వ భారత పదాతిదళ విభాగం టిడిమ్ వద్ద చిక్కుకుపోయింది. స్కూన్స్ రిజర్వ్ విభాగం సహాయంతో (పారాచూట్ ద్వారా సరఫరాలు అందుకుంటూ) ఈ దళం ఇంఫాల్ చేరుకోగలిగింది. ఇంఫాల్‌కు ఉత్తరాన, కోహిమా వెళ్లే మార్గంలో సాంగ్షాక్ వద్ద 50వ ఇండియన్ పారాచూట్ బ్రిగేడ్ జపనీస్ 31వ విభాగానికి చెందిన రెజిమెంట్ చేతిలో ఓడిపోయింది. దీనివల్ల ఉత్తరం నుండి జపనీస్ 15వ విభాగం దాడి చేస్తే ఇంఫాల్ ప్రమాదంలో పడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. అయితే అరకాన్‌లో జపనీయులు చేసిన మళ్లింపు దాడి అప్పటికే ఓడిపోవడంతో స్లిమ్ 5వ ఇండియన్ డివిజన్‌ను విమానం ద్వారా సెంట్రల్ ఫ్రంట్‌కు తరలించగలిగాడు. రెండు బ్రిగేడ్‌లు ఇంఫాల్‌కు వెళ్లాయి, మరొకటి దిమాపూర్‌కు వెళ్లింది, అక్కడి నుండి అది ఒక బృందాన్ని కోహిమాకు పంపింది.

ఏప్రిల్ మొదటి వారం చివరి నాటికి, IV కార్ప్స్ ఇంఫాల్ మైదానంలో కేంద్రీకృతమైంది. ఈ నెలలో జపనీయులు పలు దాడులు ప్రారంభించారు. వారి ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ, వారు పొందిన ఏ ప్రాంతాలనైనా ఎక్కువ కాలం నిలుపుకోలేకపోయారు, పైగా భారీ ప్రాణనష్టాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. ఈ సమయంలో INA 15వ డివిజన్‌కు బ్యాకప్‌గా (మద్దతుగా) పనిచేసింది. 14వ తేదీన కల్నల్ షౌకత్ మాలిక్ ఆధ్వర్యంలోని INA బృందం సరిహద్దు ఎన్‌క్లేవ్ మొయిరాంగ్‌ను ఆక్రమించింది.^[47] అయితే జపనీయుల సరఫరా మార్గాలు సన్నగిల్లడం వల్ల INA స్వతంత్ర కార్యకలాపాలు చాలావరకు పరిమితమయ్యాయి. మే ప్రారంభంలో స్లిమ్, స్కూన్స్ ఇంఫాల్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న జపనీస్ 15వ విభాగం, INA 1వ విభాగంపై ఎదురుదాడి ప్రారంభించారు. అయితే, రుతుపవనాల కారణంగా పురోగతి నెమ్మదిగా సాగింది, IV కార్ప్స్ సరఫరాల కొరతను ఎదుర్కొంది.

అదే సమయంలో ఏప్రిల్ ప్రారంభంలో లెఫ్టినెంట్-జనరల్ కోటోకు సాటో ఆధ్వర్యంలోని జపనీస్ 31వ డివిజన్, వారి కుడి పార్శ్వానికి M.Z. కియాని ఆధ్వర్యంలోని INA 2వ డివిజన్‌ కోహిమా చేరుకున్నాయి. అక్కడి చిన్న బ్రిటిష్ దళాన్ని ఒంటరి చేసి తమ ప్రధాన సైన్యంతో దిమాపూర్‌కు వెళ్ళడానికి బదులుగా, సాటో, కియాని ఆ హిల్ స్టేషన్‌ను ఆక్రమించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఆ ముట్టడి ఏప్రిల్ 5 నుండి 18 వరకు కొనసాగింది, అలసిపోయిన రక్షకులకు (బ్రిటిష్ దళాలు) ఉపశమనం లభించింది. లెఫ్టినెంట్-జనరల్ మాంటేగు స్టాప్‌ఫోర్డ్ ఆధ్వర్యంలోని ఇండియన్ XXXIII కార్ప్స్ అనే కొత్త ఫార్మేషన్ HQ ఇప్పుడు ఈ ఫ్రంట్‌లో కార్యకలాపాలను చేపట్టింది. 2వ బ్రిటిష్ పదాతిదళ విభాగం ఎదురుదాడి ప్రారంభించి మే 15 నాటికి జపనీస్, INA దళాలను కోహిమా రిడ్జ్ నుండి వెనక్కి నెట్టింది. మరిన్ని మిత్రరాజ్యాల బలగాలు వచ్చిన తర్వాత, ఒక విరామం తరువాత XXXIII కార్ప్స్ తన దాడిని పునరుద్ధరించింది.

ఈ సమయానికి జపనీస్, INA దళాలు తమ ఓర్పు ముగింపుకు చేరుకున్నాయి. వారి దళాలు (ముఖ్యంగా జపనీస్ 15, 31వ, INA 1, 2వ విభాగాలు) సరైన సరఫరాలు లేక ఆకలితో అలమటించాయి. వర్షాకాలంలో వారి మధ్య వ్యాధులు వేగంగా వ్యాపించాయి. తమకు సరఫరాలు అందకపోతే మే నెలాఖరుకల్లా తాను, కియాని విభాగాలు కోహిమా నుంచి వైదొలుగుతాయని లెఫ్టినెంట్-జనరల్ సాటో ముతగుచికి ముందే సమాచారం ఇచ్చాడు. స్థానాన్ని వదలకుండా పోరాడాలని ఆదేశాలు ఉన్నప్పటికీ, ఖాన్ 1వ విభాగం ఆలస్యంగా వారికి మద్దతుగా వచ్చినా,^[48] సాటో దళాలు నిజంగానే వెనక్కి తగ్గాయి. జూన్ 22న దిమాపూర్-ఇంఫాల్ రహదారిపై మైల్‌స్టోన్ 109 వద్ద IV కార్ప్స్, XXXIII కార్ప్స్ ముందు వరుస దళాలు కలుసుకున్నాయి, ఇంఫాల్ ముట్టడి ముగిసింది.

ముతగుచి (మరియు కవాబే) దాడులను కొనసాగించాలని ఆదేశిస్తూనే ఉన్నారు. 33వ విభాగం, 1వ విభాగం (ఇప్పుడు తిరిగి ఇంఫాల్ వైపు మళ్ళించబడింది), యమమోటో ఫోర్స్ పదేపదే ప్రయత్నాలు చేశాయి. కానీ జూన్ చివరి నాటికి పోరాటం, వ్యాధుల కారణంగా వారు భారీ సంఖ్యలో ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, అందువల్ల ఎటువంటి పురోగతి సాధించలేకపోయారు. ఇంఫాల్ ఆపరేషన్ చివరకు జూలై ప్రారంభంలో నిలిపివేయబడింది, జపనీయులు కష్టంగా చింద్వీన్ నది వైపు వెనక్కి తగ్గారు. INAకు చెందిన బలహీనమైన గాంధీ రెజిమెంట్ మరాఠా లైట్ ఇన్‌ఫాంట్రీని నిలువరించింది, దీనివల్ల వారి సహచరులు నదిని దాటేందుకు సమయం దొరికింది. ఉపసంహరణ సమయంలో అత్యంత కీలకమైన సమయంలో 1వ, 2వ గెరిల్లా రెజిమెంట్‌లతో సహా మిగిలిన INA 1వ విభాగం యమమోటో ఫోర్స్ పార్శ్వాలను రక్షించింది.^[49]

జపాన్ చరిత్రలో అప్పటివరకు జరిగిన అతిపెద్ద ఓటమి ఇదే. వారు 50,000 నుండి 60,000 మందిని కోల్పోయారు,^[50] లక్ష లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది గాయపడ్డారు.^[51] ఈ నష్టాలలో ఎక్కువ భాగం వ్యాధి, పోషకాహార లోపం, అలసట ఫలితంగా సంభవించినవే. మిత్రరాజ్యాల పక్షాన 2,269 మంది మరణించగా, మొత్తం 12,500 మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడం లేదా గాయపడటం జరిగింది.^[52] ముతగుచి ఇప్పటికే తన డివిజన్ కమాండర్లందరినీ బాధ్యతల నుంచి తొలగించాడు, ఆ తర్వాత అతన్ని కూడా కమాండ్ నుండి తప్పించారు. INA కూడా చాలా దెబ్బతింది, మొత్తం విభాగాలు వదిలిపెట్టడం లేదా రద్దు కావడంతో పెద్ద మొత్తంలో సామాగ్రి నష్టపోయింది. బ్రహ్మపుత్రా లోయలోకి ప్రవేశించాలన్న వారి ప్రారంభ ఆశలు అడియాశలయ్యాయి, ఈ దళం ప్రధానంగా జపనీయులకు సహాయకులుగా పనిచేసే స్థాయికి దిగజారింది. యుద్ధం ముగిసేవరకు ఈ నష్టం నుండి వారు కోలుకోలేకపోయారు.^[53]

ఆగస్టు నుండి నవంబర్ వరకు వర్షాకాలం (రుతుపవనాలు) సమయంలో, పద్నాలుగో సైన్యం (Fourteenth Army) జపనీయులను చింద్వీన్ నది వరకు వెంబడించింది. 11వ ఈస్ట్ ఆఫ్రికా డివిజన్ తము నుండి కబావ్ వ్యాలీ గుండా ముందుకు సాగగా, 5వ ఇండియన్ డివిజన్ పర్వత ప్రాంతమైన టిడ్డిమ్ రోడ్డు వెంబడి కదిలింది. నవంబర్ నెలాఖరుకు కాలేవా నగరాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు, చింద్వీన్ తూర్పు ఒడ్డున అనేక వంతెనలను నిర్మించారు.

మిత్రరాజ్యాల బర్మా ఆక్రమణ 1944–1945

1944 చివరలో, 1945 మొదటి అర్ధభాగంలో మిత్రరాజ్యాలు బర్మాలోకి వరుస దాడి ఆపరేషన్లను ప్రారంభించాయి. నవంబర్ 1944లో ఫ్రంట్‌పై కమాండ్ మార్చబడింది. పదకొండవ ఆర్మీ గ్రూప్ హెచ్‌క్యూ (HQ) స్థానంలో అలైడ్ ల్యాండ్ ఫోర్సెస్ సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా ఏర్పడింది. NCAC, XV కార్ప్స్‌లు నేరుగా ఈ కొత్త ప్రధాన కార్యాలయం కిందకు వచ్చాయి. మిత్రరాజ్యాలు లెడో రహదారిని పూర్తి చేయడానికి ఇంకా ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, ఇది చైనాలోని యుద్ధ గమనంలో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపదని స్పష్టమైంది.

జపనీయులు కూడా వారి కమాండ్‌లో పెద్ద మార్పులు చేశారు. అత్యంత ముఖ్యమైన మార్పు బర్మా ఏరియా ఆర్మీలో జనరల్ కవాబే స్థానంలో హ్యోటారో కిమురా రావడం. కిమురా చింద్వీన్ నది వద్ద పోరాడటానికి నిరాకరించి మిత్రరాజ్యాల ప్రణాళికలను గందరగోళానికి గురిచేశాడు. తన నిర్మాణాలలో ఎక్కువ భాగం బలహీనంగా ఉన్నాయని, పరికరాలు తక్కువగా ఉన్నాయని గుర్తించి, తన బలగాలను ఇరావాడి నది వెనుకకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. దీంతో మిత్రరాజ్యాలు తమ కమ్యూనికేషన్ మార్గాలను బాగా విస్తరించుకోవలసి వచ్చింది.

దక్షిణ ఫ్రంట్ 1944–1945

అరకాన్‌లో, XV కార్ప్స్ వరుసగా మూడవ సంవత్సరం అక్యాబ్ ద్వీపంపై తన పురోగతిని పునరుద్ధరించింది. ఈసారి, జపనీయులు చాలా బలహీనంగా ఉన్నారు, స్థిరమైన మిత్రరాజ్యాల పురోగతి ముందు వెనక్కి తగ్గారు. వారు 31 డిసెంబర్ 1944న అక్యాబ్ ద్వీపాన్ని ఖాళీ చేశారు. ఇది ఆపరేషన్ టాలోన్ (అక్యాబ్ వద్ద సముద్ర మార్గం గుండా దళాలను దించడం) లో భాగంగా 3 జనవరి 1945న ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా XV కార్ప్స్ ఆక్రమించింది.

ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్‌లు (సముద్రం నుండి ఒడ్డుకు దళాలను దించే పడవలు) ఇప్పుడు ఈ ప్రాంతానికి చేరుకున్నాయి. వెనక్కి తగ్గుతున్న జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి జనవరి 12, 1945న మైబాన్ ద్వీపకల్పంపై, పది రోజుల తర్వాత కాంగావ్ వద్ద (హిల్ 170 యుద్ధం సమయంలో) XV కార్ప్స్ ఉభయచర దాడులను (భూమి, నీటి నుండి ఒకేసారి) ప్రారంభించింది. నెలాఖరు వరకు తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది, దీనిలో జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.

కేంద్ర బర్మాలో మిత్రరాజ్యాల కార్యకలాపాలకు మద్దతు ఇచ్చే విమానాశ్రయాలను నిర్మించడానికి రామ్‌రీ ద్వీపం, చెదుబా ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం XV కార్ప్స్‌కు ఒక ముఖ్యమైన లక్ష్యం. రామ్‌రీ ద్వీపం యుద్ధంలో ఎక్కువ మంది జపనీస్ గారిసన్ సైనికులు మరణించారు. పద్నాలుగో సైన్యానికి (Fourteenth Army) మద్దతుగా రవాణా విమానాలను విడుదల చేయడానికి ప్రధాన భూభాగంలో XV కార్ప్స్ కార్యకలాపాలు తగ్గించబడ్డాయి.

ఉత్తర ఫ్రంట్ 1944–1945

1944 చివరలో NCAC తన పురోగతిని పునరుద్ధరించింది. చైనాలోని ప్రధాన ఫ్రంట్‌కు చైనీస్ దళాలను తరలించడం వల్ల ఇది క్రమంగా బలహీనపడినప్పటికీ ఈ పురోగతి కొనసాగింది. 10 డిసెంబర్ 1944న, NCAC కుడి పార్శ్వంలో ఉన్న 36వ బ్రిటిష్ పదాతిదళ విభాగం ఉత్తర బర్మాలోని ఇండావ్ సమీపంలో పద్నాలుగో సైన్యం యూనిట్లతో సంబంధం ఏర్పరుచుకుంది. ఐదు రోజుల తర్వాత, కమాండ్ ఎడమ పార్శ్వంలోని చైనా దళాలు భామో నగరమైనను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.

NCAC 21 జనవరి 1945న చియాంగ్ యున్నాన్ సైన్యంతో సంబంధాన్ని ఏర్పరుచుకుంది, చివరకు లెడో రహదారి పూర్తయింది. అయితే యుద్ధం ఈ దశకు చేరుకునే నాటికి దాని విలువ అనిశ్చితంగా మారింది. మార్చి 7న పట్టుబడిన లాషియో వద్ద తన పురోగతిని నిలిపివేయాలని NCAC కి కమాండింగ్ చేస్తున్న అమెరికన్ జనరల్ డేనియల్ ఇసోమ్ సుల్తాన్‌ను చియాంగ్ ఆదేశించాడు. ఇది బ్రిటిష్ ప్రణాళికలకు దెబ్బ. మే ప్రారంభంలో వస్తాయని ఆశించిన రుతుపవనాలు ప్రారంభం కావడానికి ముందే రంగూన్‌కు చేరుకునే అవకాశాలకు ఇది ప్రమాదం తెచ్చింది. NCAC కోసం కేటాయించిన రవాణా విమానాలు బర్మాలోనే ఉండేలా చూడాలని బ్రిటన్ ప్రధాని విన్స్టన్ చర్చిల్ అమెరికన్ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ జార్జ్ మార్షల్‌కు నేరుగా విజ్ఞప్తి చేశాడు.^[54] ఏప్రిల్ 1 నుండి NCAC కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయి, దాని యూనిట్లు చైనా, భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాయి. US నేతృత్వంలోని గెరిల్లా దళం, OSS డిటాచ్‌మెంట్ 101, NCAC మిగిలిన సైనిక బాధ్యతలను తీసుకుంది.

సెంట్రల్ ఫ్రంట్ 1944–1945

IV కార్ప్స్, XXXIII కార్ప్స్‌తో కూడిన పద్నాలుగో సైన్యం బర్మాలోకి ప్రధాన దాడి ప్రయత్నం చేసింది. ఇరావాడి నది మీదుగా జపాన్ దళాలు వెనక్కి తగ్గడం మిత్రరాజ్యాల ప్రణాళికలను పూర్తిగా మార్చుకోవలసి వచ్చినప్పటికీ, మిత్రరాజ్యాల వద్ద ఉన్న భారీ సైనిక సామగ్రి వల్ల ఇది సాధ్యమైంది. IV కార్ప్స్‌ను రహస్యంగా సైన్యం కుడి పార్శ్వం నుండి ఎడమ పార్శ్వానికి మార్చారు. పకోక్కు సమీపంలో ఇరావాడి నదిని దాటి, మెక్తిలాలోని జపనీస్ కమ్యూనికేషన్ కేంద్రాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అదే సమయంలో, XXXIII కార్ప్స్ మాండలే వైపు తన పురోగతిని కొనసాగించింది.

జనవరి, ఫిబ్రవరి 1945లో, XXXIII కార్ప్స్ మాండలే సమీపంలో ఇరావాడి నదిపై క్రాసింగ్‌లను (దాటే మార్గాలను) స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇవి అప్పటివరకు INA 2వ విభాగం రక్షణలో ఉండేవి. తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. మొదట్లో 7వ భారతీయ పదాతిదళ విభాగం పాగన్, న్యాంగు వద్ద చేసిన రెండు ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. INA మెషిన్ గన్ కాల్పులతో వారి దాడి పడవలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.^[55] అయితే, గోర్డాన్ హైలాండర్స్, 11వ సిక్కు రెజిమెంట్ ట్యాంకుల సహాయంతో INA రక్షకులకు భారీ ప్రాణనష్టం కలిగించారు. దీంతో వారు లొంగిపోవాల్సి వచ్చింది. మిగిలిన వారు మౌంట్ పోపాకు వెనక్కి తగ్గారు.^[56] ఇది జపనీస్ రిజర్వ్ దళాల దృష్టిని మళ్లించింది. 17వ భారతీయ విభాగం, 255వ ఇండియన్ ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ వారిని వెంబడించి మెక్తిలాపై దాడి చేశాయి. సెంట్రల్ బర్మాలోని బహిరంగ ప్రదేశంలో, ఈ దళం జపనీయులను చుట్టుముట్టి మార్చి 1న మెక్తిలాపై దాడి చేసింది. జపనీయులు తీవ్రంగా ప్రతిఘటించినప్పటికీ, నాలుగు రోజుల్లోనే నగరాన్ని ఆక్రమించుకుంది.

జపనీయులు ముందుగా మెక్తిలాలోని గ్యారిసన్‌ను రక్షించడానికి ప్రయత్నించారు, ఆపై పట్టణాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని దాని డిఫెండర్లను నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ వారి దాడులు సరైన సమన్వయం లేకపోవడం వల్ల విఫలమయ్యాయి. పాగన్ నుండి వెనక్కి తగ్గిన తర్వాత ప్రేమ్ సెహగల్ ఆధ్వర్యంలో మౌంట్ పోపాను రక్షించే బాధ్యతను చేపట్టిన INA దళాలు, కిమురా పార్శ్వాన్ని బ్రిటిష్ 17వ విభాగం నుండి కాపాడే ప్రయత్నం చేశాయి. వీరికి తగిన ఆయుధాలు లేకపోవడంతో, కొన్నిసార్లు ట్యాంకులపై చేతి బాంబులు, పెట్రోల్ బాటిళ్లతో పోరాడాల్సి వచ్చింది.^[57]^[58] మార్చి నెలాఖరునాటికి జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూశారు. ట్యాంకులను ఎదుర్కొనే వారి ప్రధాన ఆయుధమైన ఫిరంగులను ఎక్కువగా కోల్పోయారు. దీంతో వారు దాడులు ఆపి, ప్యాబ్వేకి వెనక్కి తగ్గారు.

ఆపరేషన్ U-Go వైఫల్యం తరువాత INAలో మిగిలి ఉన్న స్థైర్యం కుప్పకూలింది, చాలా మంది సైనికులు వదిలిపెట్టారు లేదా లొంగిపోయారు. విడిపోయిన, అలసిపోయి పారిపోతున్న సైనికులతో, మందుగుండు, ఆహారం కొరతతో, కామన్వెల్త్ దళాల దాడుల మధ్య, రెండవ విభాగం మిగిలిన దళాలు రంగూన్ వైపు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించాయి. వారు కామన్వెల్త్ దళాల చుట్టుముట్టే వలయాలను చాలాసార్లు విచ్ఛిన్నం చేసి, ఏప్రిల్ 1945 ప్రారంభంలో వివిధ ప్రాంతాలలో చివరకు లొంగిపోయారు.^[59]^[60]

XXXIII కార్ప్స్ మాండలేపై తన దాడిని పునరుద్ధరించింది. ఇది మార్చి 20న 19వ ఇండియన్ డివిజన్ చేతిలో పడిపోయింది, అయితే జపనీయులు బ్రిటిష్ వారు ఫోర్ట్ డఫెరిన్ అని పిలిచే పాత కోటను మరో వారం పాటు తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్నారు. మాండలే చారిత్రక, సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన అనేక భాగాలు అగ్నికి ఆహుతయ్యాయి.

రంగూన్ కోసం పోరాటం

మిత్రరాజ్యాల దళం సెంట్రల్ బర్మాలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశించినప్పటికీ, లాజిస్టిక్స్ (సరఫరా) సంక్షోభాన్ని నివారించడానికి వర్షాకాలానికి ముందే రంగూన్ ఓడరేవును స్వాధీనం చేసుకోవడం చాలా అవసరం. 1945 వసంతకాలంలో, రంగూన్ కోసం జరుగుతున్న పోటీలో మరొక ముఖ్య అంశం ఫోర్స్ 136 అనే అనుసంధాన సంస్థ సంవత్సరాల తరబడి చేసిన సన్నాహాలు. ఇది బర్మాలో జాతీయ తిరుగుబాటుకు, మొత్తం బర్మా నేషనల్ ఆర్మీ మిత్రరాజ్యాల పక్షాన చేరడానికి దారితీసింది. మిత్రరాజ్యాల పురోగతికి తోడు, జపనీయులు ఇప్పుడు తమ వెనుక బహిరంగ తిరుగుబాటును ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది.

XXXIII కార్ప్స్ పద్నాలుగవ ఆర్మీ రెండవ విభాగాన్ని ఇరావాడి నదీ లోయ గుండా ముందుకు నడిపింది. అక్కడ వారు జపనీస్ ఇరవై ఎనిమిదవ సైన్యం నుండి తీవ్రమైన ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నారు. IV కార్ప్స్ "రైల్వే వ్యాలీ" గుండా ప్రధాన దాడిని ప్రారంభించింది, ఇది సిట్టాంగ్ నదిని అనుసరించింది. వారు ప్యాబ్వే వద్ద జపనీస్ డిలేయింగ్ పొజిషన్ (జపనీస్ థర్టీ-థర్డ్ ఆర్మీ అవశేషాలు, INA 1వ విభాగం, ఝాన్సీ రెజిమెంట్ రాణి చేత నిర్వహించబడినది) పై దాడి చేయడం ద్వారా ప్రారంభించారు. పొడి జలమార్గం వెనుక బలమైన రక్షణాత్మక స్థానం ద్వారా దాడిదారులు మొదట్లో నిలిపివేయబడ్డారు. కానీ ట్యాంకులు, యాంత్రిక పదాతిదళం జపనీస్, INA దళాలను వెనుక నుండి చుట్టుముట్టి నాశనం చేశాయి.

ఇక్కడి నుండి రంగూన్‌కు వెళ్లే ప్రధాన రహదారి వెంబడి జరిగిన పురోగతి పెద్దగా వ్యతిరేకతను ఎదుర్కోలేదు. కరెన్ గెరిల్లాలచే ఆపరేషన్ క్యారెక్టర్‌లో ఫోర్స్ 136 సహాయంతో జరిగిన తిరుగుబాటు, పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన జపనీస్ పదిహేనవ సైన్యానికి చెందిన దళాలు IV కార్ప్స్ దానిని స్వాధీనం చేసుకునే ముందు ప్రధాన రహదారి కేంద్రమైన టౌంగూకు చేరుకోకుండా నిరోధించింది. ఏప్రిల్ 25న, ముందున్న మిత్రరాజ్యాల సైనికులు రంగూన్‌కు 40 మైళ్ల (64 కి.మీ) ఉత్తరాన ఉన్న బాగోకు ఉత్తరాన జపనీస్ రియర్‌గార్డ్‌లను కలిశారు. హీటారో కిమురా యాంగాన్‌లోని వివిధ సేవా దళాలు, నావికాదళ సిబ్బంది, జపనీస్ పౌరులను 105 ఇండిపెండెంట్ మిక్స్‌డ్ బ్రిగేడ్‌గా ఏర్పాటు చేశాడు. ఈ దళం ఏప్రిల్ 30 వరకు బ్రిటిష్ పురోగతిని నిలిపివేసింది, రంగూన్ ప్రాంతం నుండి వెనక్కి వెళ్లేందుకు రక్షణ కల్పించింది.

ఆపరేషన్ డ్రాక్యులా

సమస్యలను సులభతరం చేయడానికి పద్నాలుగవ ఆర్మీ రాజధానికి చేరుకోవడానికి ముందే XV కార్ప్స్ రంగున్‌పై ఉభయచర దాడి చేయాలని బర్మాను తిరిగి తీసుకునే అసలు ప్రణాళిక ఊహించింది. ఆపరేషన్ డ్రాక్యులా అనే కోడ్‌నేమ్‌తో ఉన్న ఈ ఆపరేషన్ ఐరోపాలో అవసరమైన ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్‌లను ఉంచినందున చాలాసార్లు వాయిదా పడింది. చివరకు థాయిలాండ్ పశ్చిమ తీరంలో ఉన్న ఫుకెట్ ద్వీపంపై దాడికి అనుకూలంగా పడిపోయింది.

వర్షాకాలం అంతా జపనీయులు రంగున్‌ను చివరి మనిషి వరకు సమర్థిస్తారని స్లిమ్ భయపడ్డాడు, ఇది పద్నాలుగవ ఆర్మీని వినాశకరమైన సరఫరా పరిస్థితిలో ఉంచుతుంది. కాబట్టి ఆపరేషన్ డ్రాక్యులాను షార్ట్ నోటీసులో మళ్లీ మౌంట్ చేయమని అతను అడిగాడు. ఫుకెట్‌పై దాడికి సంబంధించిన నౌకాదళం ఆపరేషన్ డ్రాక్యులా వైపు మళ్లించబడ్డాయి, XV కార్ప్స్ విభాగాలు అక్యాబ్, రామ్‌రీల నుండి బయలుదేరాయి.

మే 1న, ఎలిఫెంట్ పాయింట్ పై పారాచూట్ ద్వారా దిగిన గూర్ఖా దళం యాంగాన్ నది ముఖద్వారం నుండి జపనీస్ రియర్‌గార్డ్‌లను తరిమికొట్టింది. 26వ ఇండియన్ పదాతిదళ విభాగం మరుసటి రోజు ఓడ ద్వారా దిగింది. వారు వచ్చినప్పుడు, ఏప్రిల్ 22న రంగున్‌ను ఖాళీ చేయాలని కిమురా ఆదేశించినట్లు వారు కనుగొన్నారు. ఏ.డి. లోగనాథన్ ఆధ్వర్యంలో కేవలం 6,000 మంది INA (ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ) సైనికులు మాత్రమే నగరంలో మిగిలి ఉన్నారు. వీరు గత రెండు వారాలుగా నగరంలో శాంతిభద్రతలను కాపాడారు, ఆ తర్వాత వారు పెద్దగా ప్రతిఘటన లేకుండా వెంటనే కామన్వెల్త్ దళాలకు లొంగిపోయారు.^[61] మే 2, 1945 మధ్యాహ్నం, రుతుపవన వర్షాలు పూర్తి స్థాయిలో ప్రారంభమయ్యాయి. వర్షాలకు ముందే రంగున్‌ను విముక్తి చేయాలన్న మిత్రరాజ్యాల లక్ష్యం కేవలం కొన్ని గంటల తేడాతో విజయవంతమైంది.

మే 6న 17వ, 26వ భారతీయ డివిజన్ల ముందున్న దళాలు రంగున్‌కు 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) ఉత్తరాన ఉన్న హ్లెగు వద్ద కలుసుకున్నాయి.

చివరి కార్యకలాపాలు

మిత్రరాజ్యాలు రంగూన్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత బర్మాలో ఉండాల్సిన దళాలను నియంత్రించడానికి XXXIII కార్ప్స్ ప్రధాన కార్యాలయం నుండి కొత్త బ్రిటిష్ పన్నెండవ ఆర్మీ ప్రధాన కార్యాలయం సృష్టించబడింది.

జపనీస్ ఇరవై-ఎనిమిదవ సైన్యం, అరకాన్ నుండి ఉపసంహరించుకుని ఇరావాడి లోయలో XXXIII కార్ప్స్‌ను ప్రతిఘటించిన తర్వాత పెగు యోమాస్‌లోకి వెనక్కి తగ్గింది. ఇది ఇరావాడి, సిట్టాంగ్ నదుల మధ్య దట్టమైన అడవులతో కప్పబడిన తక్కువ ఎత్తు ఉన్న కొండల ప్రాంతం. ఇక్కడి నుండి బయటపడి బర్మా ఏరియా ఆర్మీలో తిరిగి చేరాలని వారు ప్రణాళిక వేశారు. ఈ తిరోగమనానికి కవర్ కల్పించడానికి (మిత్రరాజ్యాల దళాల దృష్టిని మరల్చడానికి) సిట్టాంగ్ మీదుగా ఒక మళ్లింపు దాడి చేయాలని థర్టీ-థర్డ్ ఆర్మీని కిమురా ఆదేశించాడు. అయితే ఈ ఆర్మీ అప్పటికే చాలా బలహీనపడి కేవలం ఒక రెజిమెంట్ బలంతో మాత్రమే ఉంది. జూలై 3న, వారు "సిట్టాంగ్ బెండ్" లో బ్రిటిష్ స్థానాలపై దాడి చేశారు. జూలై 10న, దాదాపు పూర్తిగా వరదలో మునిగిన ఆ ప్రాంతంలో యుద్ధం చేసిన తర్వాత, జపాన్, మిత్రరాజ్యాలు రెండూ వెనక్కి తగ్గాయి.

జపనీయులు చాలా త్వరగా దాడి చేశారు. సకురాయ్ ఇరవై ఎనిమిదవ సైన్యం జూలై 17 వరకు ఆ ప్రాంతం నుండి బయటపడటానికి సిద్ధంగా లేదు. ఈ తిరోగమనం ఒక పెద్ద విపత్తుగా మారింది. జపనీయులు ఉపయోగించే మార్గాలపై బ్రిటిష్ వారు మాటువేసి ఫిరంగులతో దాడులు చేశారు. వానలతో పొంగిపొర్లుతున్న సిట్టాంగ్ నదిని వెదురు చెట్లతో చేసిన తాత్కాలిక పడవల ద్వారా దాటడానికి ప్రయత్నిస్తూ వందలాది మంది మరణించారు. నదికి తూర్పున దారితప్పిన జపనీస్ సైనికులను బర్మీస్ గెరిల్లాలు, బందిపోట్లు చంపేశారు. ఈ ఆపరేషన్‌లో జపనీయులు దాదాపు 10,000 మందిని (ఇరవై-ఎనిమిదవ సైన్యం సగం బలం) కోల్పోయారు. బ్రిటిష్, భారతీయ ప్రాణనష్టం చాలా తక్కువగా ఉంది.

ఆగ్నేయాసియాను తిరిగి తీసుకునే తదుపరి దశకు ప్లాన్ చేయడానికి పద్నాలుగవ ఆర్మీ (ఇప్పుడు లెఫ్టినెంట్ జనరల్ మైల్స్ డెంప్సే ఆధ్వర్యంలో), XV కార్ప్స్ భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాయి. లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఔవ్రీ లిండ్‌ఫీల్డ్ రాబర్ట్స్ ఆధ్వర్యంలో ఇండియన్ XXXIV కార్ప్స్ అనే ఒక కొత్త కార్ప్స్ పెంచబడి తదుపరి ఆపరేషన్ల కోసం పద్నాలుగో సైన్యానికి కేటాయించబడింది.

మలయా పశ్చిమ భాగంపై ఒక సముద్రపు దాడి జరగాల్సి ఉంది, దీనికి 'ఆపరేషన్ జిప్పర్' అని పేరు పెట్టారు. జపాన్ లొంగిపోవడంతో ఈ ఆపరేషన్ ఆగిపోయింది, కానీ మలయాలోకి ఆక్రమణ దళాలను వేగంగా దించడానికి యుద్ధం తర్వాత దీనిని చేపట్టారు.

ఫలితాలు

సాధారణంగా బర్మాను తిరిగి పొందడం బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి ఒక ఘనవిజయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది జపనీస్ సైన్యాలు అప్పటివరకు చవిచూసిన అతిపెద్ద ఓటమికి కారణమైంది.

1944లో జపాన్ భారతదేశంపై ఆక్రమణకు ప్రయత్నించడం అవాస్తవ అంచనాలపై ఆధారపడింది. 1942లో సింగపూర్ పరాజయం, బర్మాను కోల్పోయిన తర్వాత బ్రిటిష్ వారు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనైనా భారతదేశాన్ని కాపాడుకోవాల్సిందే. జపనీస్ సామ్రాజ్య దళాలు విజయవంతంగా దాడి చేసి ఉంటే అది ఘోరమైన విపత్తుగా మారేది. 1944లో కోహిమా, ఇంఫాల్ వద్ద జరిగిన రక్షణ కార్యకలాపాలు తూర్పులో జరిగిన యుద్ధంలో బ్రిటీష్ వారి భవితవ్యాన్ని మార్చిన భారీ ప్రతీకాత్మక విలువను కలిగి ఉన్నాయి.

ఆపరేషన్ U-Go (భారతదేశంపై ఆక్రమణకు చేసిన ప్రయత్నం) విఫలమైన తర్వాత ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) పతనం ప్రారంభమైంది, ఈ ప్రచారం INAకి చివరి ఎదురుదెబ్బగా మారింది. INA మిగిలిన దళాలు బోస్‌తో కలిసి బ్యాంకాక్‌కు "దీర్ఘకాల తిరోగమనం" ప్రారంభించాయి. వీరు మిత్రరాజ్యాల విమానాల దాడులకు, ఆంగ్ సాన్ కు చెందిన బర్మా ప్రతిఘటన దళాల అడపాదడపా దాడులకు గురై తరచుగా ప్రాణనష్టం చవిచూశారు.^[62]

అమెరికన్ చరిత్రకారుడు రేమండ్ కల్లాహన్ ఇలా ముగించారు, "స్లిమ్ సాధించిన గొప్ప విజయం... ఫ్రెంచ్, డచ్ లేదా ఆ తరువాత అమెరికన్లలా కాకుండా బ్రిటీష్ వారు కొంత గౌరవంతో ఆసియాను విడిచిపెట్టడానికి సహాయపడింది".^[63]

యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత, బమర్ జనాభాలో స్వాతంత్ర్యం కోసం యుద్ధానికి ముందే ఉన్న ఆందోళన, నాలుగేళ్ల యుద్ధ సమయంలో బర్మా ఆర్థిక వ్యవస్థ నాశనం కావడం వంటి కారణాల వల్ల పూర్వపు (బ్రిటిష్) పాలనను తిరిగి స్థాపించడం అసాధ్యమైంది. కేవలం మూడేళ్లలో బర్మా, భారతదేశం రెండూ స్వతంత్ర దేశాలుగా ఆవిర్భవించాయి.

బర్మాలో అమెరికన్ల లక్ష్యం చైనీస్ జాతీయవాద ప్రభుత్వానికి సహాయం చేయడం. "హంప్" ఎయిర్‌లిఫ్ట్ (విమానాల ద్వారా సరఫరా) మినహా, యుద్ధం ముగిసే వరకు వారి ప్రయత్నాలు పెద్దగా ఫలించలేదు. తద్వారా జపాన్ ఓటమికి వారు పెద్దగా సహకారం అందించలేకపోయారు. చియాంగ్ కై-షేక్ పాలనలోని స్వార్థం, అవినీతి కారణంగా ఈ ప్రయత్నాలు నిష్ఫలమయ్యాయని కూడా విమర్శలు వచ్చాయి.

ఇవి కూడా చూడండి

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతదేశం
రెండవ సినో-జపనీస్ యుద్ధం

మూలాలు

వివరణలు

↑ "The Burma Campaign". Veterans Affairs Canada. Government of Canada. 13 March 2026. Retrieved 1 April 2026.
↑ The Burma Boy, Al Jazeera Documentary, Barnaby Phillips follows the life of one of the forgotten heroes of World War II Archived 3 ఫిబ్రవరి 2018 at the Wayback Machine, Al Jazeera Correspondent Last Modified: 22 July 2012, 07:21.
↑ Whelpton, John (2005). A History of Nepal (4th ed.). Cambridge: Cambridge University Press. p. 67. ISBN 978-0-52180026-6.
↑ Singh, S. B. (1992). "Nepal and the World Warii". Proceedings of the Indian History Congress. 53: 580–585. JSTOR 44142873.
↑ Killingray, David (2012). Fighting for Britain: African Soldiers in the Second World War. London: James Currey Ltd. p. 7. ISBN 978-1847010476.
1 2 紀念七七抗戰六十週年學術硏討會論文集 [Proceedings of the Academic Symposium to Commemorate the 60th Anniversary of the 7 July War of Resistance]. 國史館 [National History Museum]. 1998. p. 240.^{[full citation needed]}
↑ Facts on File: World War II in the China-Burma-India theater Archived 1 ఏప్రిల్ 2016 at the Wayback Machine, Retrieved 20 March 2016.
1 2 Ellis, John, World War II: A Statistical Survey: The Essential Facts and Figures for All the Combatants, 1993.
↑ 中国抗日战争正面战场作战记 (in చైనీస్). pp. 460–461. Archived from the original on 7 January 2016. Retrieved 28 December 2015.
↑ 《中缅印战场抗日战争史》，徐康明著，解放军出版社，2007年
↑ "远征军入缅作战简介_远征军入缅作战的时间死亡人数_远征军入缅作战的意义结果损失 – 趣历史 – 趣历史". Archived from the original on 18 March 2017. Retrieved 29 December 2015.
↑ McLynn, p. 1.
↑ Donald M. Seekins, Historical Dictionary of Burma (Myanmar) (Scarecrow Press, 2006).
↑ Bayly & Harper 2005, p. 273.
↑ Reynolds, Bruce E. (1994). Thailand and Japan's Southern Advance, 1940-1945. Palgrave Macmillan US. p. 116. ISBN 978-0-312-10402-3.
↑ Donald M. Seekins, Historical Dictionary of Burma (Myanmar) (Scarecrow Press, 2006), 125.
↑ Allen, Burma: The Longest War, p. 662.
↑ Japanese conquest of Burma, December 1941 – May 1942 Archived 16 జూలై 2017 at the Wayback Machine, Retrieved 20 March 2016.
↑ Mclynn pp. 67
↑ Bradford, James (19 September 2006). International Encyclopedia of Military History. Routledge. p. 221.
↑ Jifeng, Li (2008). 从沉沦到荣光. 远方出版社. p. 388.
↑ People's Liberation Army Yunnan Military District (1997). 云南省志卷49 军事志 [Yunnan Provincial Annals Volume 49 : Military Affairs]. Yunnan People's Publishing House. p. 268.
↑ 中国抗日战争正面战场作战记 (in చైనీస్). p. 476. Archived from the original on 2 June 2016. Retrieved 4 May 2016.
1 2 McLynn, The Burma Campaign: Disaster into Triumph, 1942–1945, p. 1.
↑ Nesbit, The Battle for Burma pp. 240.
↑ US Army Battle Casualties and Non-battle Deaths in World War 2: Final Report. Archived 22 ఏప్రిల్ 2021 at the Wayback Machine Combined Arms Research Library, Department of the Army. 25 June 1953. P. 76. Includes 1,466 "battle deaths" (1,121 killed in action) and 123 who died of wounds, for a total of 1,589 killed.
↑ Marauder.org: casualties. Archived 22 జూలై 2015 at the Wayback Machine Retrieved 22 July 2015.
↑ McLynn, The Burma Campaign: Disaster into Triumph, 1942–1945, p. 1. Includes 144,000 dead and 56,000 wounded.
↑ Chidorigafuchi National Cemetery Archived 16 సెప్టెంబరు 2018 at the Wayback Machine. Retrieved 10 March 2016.
↑ Frank, Richard (2020). Tower of Skulls. W.W. Norton. p. 485.
↑ Hastings, Max (2011). All Hell Let Loose: The World at War 1939-1945 by Hastings, Max. Vintage. p. 563.
↑ Hastings, Max (2011). All Hell Let Loose: The World at War 1939-1945 by Hastings, Max. Vintage. p. 651.
↑ Mclynn, p. 1.
↑ Meyer, Milton Walter (1997). Asia: A Concise History. Lanham: Rowman & Littlefield. p. 309. ISBN 978-0-8476-8063-4.
↑ Lewis et al. World War II, p. 287.
↑ Micheal Clodfelter. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000. 2nd ed. 2002 ISBN 0-7864-1204-6. p. 556.
↑ Bayly & Harper 2005, p. 167.
↑ Bayly & Harper 2005, p. 172.
↑ Slim 1972, pp. 71–4.
↑ Fay 1993, p. 268
↑ Fay 1993, p. 262
↑ Allen, Burma: the Longest Campaign, pp. 157–170.
↑ Allen, Burma: The Longest War, pp. 364–365.
↑ William, Slim (9 February 2000). Defeat into Victory: Battling Japan in Burma and India, 1942-1945 (First Cooper Square press edition 2000 ed.). New York, NY: First Cooper Square Press. pp. 329–340 (Chapter XIII). ISBN 978-0-8154-1022-5.
↑ Fay 1993, pp. 283–284
↑ Toye 1959, pp. 189–191
↑ Toye 1959, pp. 198, 215
↑ Fay, p.287
↑ Toye 1959, p. 207
↑ Despatch "Operations in Assam and Burma from 23RD June 1944 to 12TH November 1944", Supplement to the London Gazette, 3 March 1951, p. 1711.
↑ Despatch "Operations in Burma 12th November 1944 to 15th August 1945", Supplement to the London Gazette, 6 April 1951, p. 1885.
↑ Despatch "Operations in Burma and North East India 16th November 1943 to 22nd June 1944", Supplement to the London Gazette, 13 March 1951, p. 1361.
↑ Fay 1993, p. 417.
↑ Churchill (1954), Chapter 18.
↑ Fay 1993, p. 332
↑ Allen, Burma: the Longest Campaign
↑ Fay 1993, p. 358
↑ Toye 1959, p. 229
↑ Fay 1993, p. 539
↑ Singh 2003, pp. 32–33
↑ Toye 1959, p. 261
↑ Toye 1959, p. 248
↑ Callahan, Raymond (1978). Burma 1942–1945: The Politics And Strategy of the Second World War. Davis-Poynter. ISBN 978-0-7067-0218-7.

ఆధారాలు

Allen, Louis (2002). Burma: The Longest War. London: Phoenix Press. ISBN 1842122606.
Bayly, Christopher; Harper, Tim (2005). Forgotten Armies: The Fall of British Asia, 1941–1945. London: Allen Lane. ISBN 978-0-713-99463-6.
Carew, Tim (1969). The Longest Retreat: The Burma campaign 1942. London: Hamish Hamilton. OCLC 1440327531.
Calvert, Mike (1996). Fighting Mad. Shrewsberry: Airlife. ISBN 185310762X.
Churchill, Winston (1954). Triumph and Tragedy. The Second World War. Vol. 6. London: Cassel. OCLC 312199790.
Dillon, Terence (1978). Rangoon to Kohima. London: Regimental Headquarters. OCLC 418644711.
Drea, Edward J. (1998). "An Allied Interpretation of the Pacific War". In the Service of the Emperor: Essays on the Imperial Japanese Army. Nebraska: University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-1708-0.
Farquharson, Robert (2006). For Your Tomorrow: Canadians and the Burma Campaign, 1941–1945. Trafford Publishing. p. 360. ISBN 978-1-41201-536-3.
Fay, Peter W. (1993), The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence, 1942–1945, University of Michigan Press, ISBN 0-472-08342-2
Fraser, George MacDonald (2007). Quartered Safe Out Here: A Harrowing Tale of World War II. Skyhorse Publishing. p. 358. ISBN 978-1-60239-190-1.
Grant, Ian Lyall; Tamayama, Kazuo (1999). Burma 1942 : the Japanese invasion : both sides tell the story of a savage jungle war. Chichester: Zampi Press. ISBN 0952108313.
Hastings, Max (2007). Nemesis. Harper Press. ISBN 978-0-00-721982-7.
Hata, Ikuhiko; et al. (Pearl Harbor reexamined : prologue to the Pacific war) (1990). Hilary Conroy, Harry Wray (ed.). Road to the Pacific War. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0824812352.
Hickey, Michael (2003). The unforgettable army : Slim's XIVth army in Burma. Staplehurst: Spellmount. ISBN 1862270503.
Hideo, Fujino (1994). 大東亜戦・シンガポールビルマサバイバル記 (in జపనీస్). Tokyo: 近代文芸社. ISBN 4-7733-2628-X.
Hodsun, James Landsdale (1942). War in the Sun. London: V. Gollancz Ltd.
ఇదా, షోజిరో From the Battlefields
Jackson, Ashley (2006). The British Empire and the Second World War. London: Hambledon Continuum. pp. 387–388. ISBN 978-1-85285-517-8.
Duncan Anderson (1991). Keegan, John (ed.). Churchill's Generals. London: Cassell Military. pp. 243–255. ISBN 0-304-36712-5.
Latimer, Jon (2017). Burma: The Forgotten War. London: Thistle Publishing. OCLC 1416538812.
Lunt, James (1986). A Hell of a Licking' – The Retreat from Burma 1941–2. London: Collings. ISBN 0-00-272707-2.
McLynn, Frank (2011). The Burma Campaign: Disaster Into Triumph, 1942–45. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0300187441.
Moser, Don (1978). World War II: China-Burma-India. Time-Life. ISBN 0809424843. LCCN 78003819.
Slim, William Slim 1st Viscount (1972). Defeat into victory (Unabridged ed.). London: Cassell. ISBN 0-304-29114-5.{{cite book}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
Ochi, Harumi. Struggle in Burma.
Reynolds, Bruce (1994). Thailand and Japan's Southern Advance. Basingstoke: Macmillan. ISBN 0333614968.
Rolo, Charles J. (1945). Wingate's raiders : an account of the incredible adventure that raised the curtain on the battle for Burma. London: George G. Harrap & Co. OCLC 951405985.
Shigematsu, Sadayoshi. Fighting Around Burma.
Shores, Christopher (2005). Bloody Shambles. Air War for Burma: The Allied Air Forces Fight Back in South-East Asia 1942–1945. Vol. 3. Grub Street. ISBN 1-904010-95-4.
Singh, Harkirat (2003), INA Trials and the Raj, Atlantic Publishers, ISBN 81-269-0316-3
Smyth, John (1957). Before the dawn; a story of two historic retreats. London: Cassell. OCLC 2749300.
సుగితా, సాయిచి. Burma Operations
Thompson, Robert (1989). Make for the Hills. London: L. Cooper. ISBN 0850527619.
Thompson, Julian (2009). Forgotten Voices of Burma: The Second World War's Forgotten Conflict. London: Ebury. ISBN 978-0091932367.
Toye, Hugh (1959), The Springing Tiger: A Study of the Indian National Army and of Netaji, Allied Publishers, ISBN 978-81-8424-392-5 {{citation}}: ISBN / Date incompatibility (help)
Webster, Donovan (2004). The Burma Road : The Epic Story of the China-Burma-India Theater in World War II. London: Macmillan. ISBN 1405041463.
జేమ్స్ హోవార్డ్ విలియమ్స్ పద్నాలుగో సైన్యానికి ఏనుగు సలహాదారుగా ఉన్నారు, అతని 'ఎలిఫెంట్ బిల్' (1950), 'బందూలా' (1953) చూడండి.
Young, Edward M. (1995). Aerial Nationalism: A History of Aviation in Thailand. Washington D.C.: Smithsonian Inst. Press. ISBN 1560984058.

బాహ్య లింకులు

సంఘాలు

సంగ్రహాలయాలు (మ్యూజియంలు)

ఇంపీరియల్ వార్ మ్యూజియం లండన్ Archived 3 డిసెంబరు 2008 at the Wayback Machine బర్మా సారాంశం
కోహిమా మ్యూజియం. కోహిమా యుద్ధానికి అంకితం చేయబడిన మ్యూజియం
రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం. బర్మా పోరాటాలలో ఇంజనీర్లు
రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం. చిండిట్‌లతో ఇంజనీర్లు
కెనడియన్ వార్ మ్యూజియం: బర్మా పోరాటాలపై వార్తాపత్రిక కథనాలు, 1941–1945

మీడియా

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం యానిమేటెడ్ పోరాట మ్యాప్‌లు

ప్రాథమిక ఆధారాలు

"No. 37728". The London Gazette (Supplement). 17 September 1946. pp. 4663–4671. "Operations in Eastern Theatre, Based on India from March 1942 to December 31, 1942", ఫీల్డ్ మార్షల్ ది విస్కౌంట్ వావెల్ అధికారిక పత్రం
"No. 38274". The London Gazette. 27 April 1948. pp. 2651–2684. "Operations in the Indo-Burma Theatre Based on India from 21 June 1943 to 15 November 1943" ఫీల్డ్ మార్షల్ సర్ క్లాడ్ E. ఆకిన్‌లెక్ అధికారిక పత్రం, వార్ ఆఫీస్. (లేదా ఈ html వెర్షన్ చూడండి)
"No. 39195". The London Gazette (Supplement). 6 April 1951. pp. 1881–1963. "Operations in Burma from 12 November 1944 to 15 August 1945" లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ ఆలివర్ లీస్ అధికారిక పత్రం

చరిత్ర

[26] ఎక్కువమంది వెనక్కి తగ్గుతున్న సమయంలో మరణించారు.

[28] మరొక అంచనా 56,480 నష్టాలు^[6]

[31] చైనీయుల నష్టాలు మొత్తం 35,812 మరణాలు లేదా తప్పిపోయినవారు, 46,351 మంది గాయపడ్డారు. X ఫోర్స్ 4,218 మరణాలు, 10,403 గాయపడ్డారు, 151 తప్పిపోయినవారిని కోల్పోయింది.^[22] Y ఫోర్స్ 31,443 మరణాలు, 35,948 గాయపడినవారిని కోల్పోయింది^[23]

[39] జపనీస్ దళాలు 1941-1942 పోరాటంలో అన్ని కారణాల వల్ల 2,431 మరణాలను ఎదుర్కొన్నాయి, ఇంఫాల్-కోహిమా పోరాటంలో సుమారు 15,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు, ఉత్తర బర్మాలో చైనీస్ దళాలపై 18,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు, జనరల్ స్లిమ్ 1945 పోరాటంలో 80,000 మంది పోరాటంలో మరణించారు

[PBF-5] 1 2 జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసి దేశభక్తి బర్మీస్ దళాలుగా మిత్రరాజ్యాలలో చేరిన తర్వాత బర్మా జాతీయ సైన్యం.

[CEF-7] బర్మాలోని చైనీస్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్స్.

[IN-10] వీరిని ప్రధానంగా బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి తీసుకువచ్చారు. వీరిలో ఎక్కువమంది భారతదేశంలో ఉండి రక్షించారు, బర్మాలో జరిగిన ప్రతిదాడులలో పాల్గొనలేదు.

[XY-12] X ఫోర్స్ (సుమారు 75,000 దళాలు), Y ఫోర్స్ (175,000 దళాలు)

[MD-17] 3,000 ఫ్రంట్‌లైన్ పోరాట దళాలు (మెర్రిల్స్ మారాడర్స్); మిగిలినవారు ఇంజనీరింగ్, వాయుసేన సిబ్బంది.

[US-36] ఈ సంఖ్యలో మెర్రిల్స్ మారాడర్స్ నష్టాలు 2,394, ఇందులో 424 పోరాట ప్రాణనష్టం, వ్యాధి కారణంగా 1,970 మరణాలు లేదా తరలింపులు ఉన్నాయి.

[BG-47] బెంగాల్ కరువులో మరణించిన సుమారు 3 మిలియన్ల పౌరులు ఈ మొత్తంలో చేర్చబడలేదు.

[1] "The Burma Campaign". Veterans Affairs Canada. Government of Canada. 13 March 2026. Retrieved 1 April 2026.

[aljazeera.com-2] The Burma Boy, Al Jazeera Documentary, Barnaby Phillips follows the life of one of the forgotten heroes of World War II Archived 3 ఫిబ్రవరి 2018 at the Wayback Machine, Al Jazeera Correspondent Last Modified: 22 July 2012, 07:21.

[3] Whelpton, John (2005). A History of Nepal (4th ed.). Cambridge: Cambridge University Press. p. 67. ISBN 978-0-52180026-6.

[4] Singh, S. B. (1992). "Nepal and the World Warii". Proceedings of the Indian History Congress. 53: 580–585. JSTOR 44142873.

[6] Killingray, David (2012). Fighting for Britain: African Soldiers in the Second World War. London: James Currey Ltd. p. 7. ISBN 978-1847010476.

[國史館-8] 1 2 紀念七七抗戰六十週年學術硏討會論文集 [Proceedings of the Academic Symposium to Commemorate the 60th Anniversary of the 7 July War of Resistance]. 國史館 [National History Museum]. 1998. p. 240.^{[full citation needed]}

[EWAR1733-9] Facts on File: World War II in the China-Burma-India theater Archived 1 ఏప్రిల్ 2016 at the Wayback Machine, Retrieved 20 March 2016.

[ReferenceA-11] 1 2 Ellis, John, World War II: A Statistical Survey: The Essential Facts and Figures for All the Combatants, 1993.

[中国抗日战争正面战场作战记-13] 中国抗日战争正面战场作战记 (in చైనీస్). pp. 460–461. Archived from the original on 7 January 2016. Retrieved 28 December 2015.

[Chinese_source_about_Burma_Campaign-14] 《中缅印战场抗日战争史》，徐康明著，解放军出版社，2007年

[15] "远征军入缅作战简介_远征军入缅作战的时间死亡人数_远征军入缅作战的意义结果损失 – 趣历史 – 趣历史". Archived from the original on 18 March 2017. Retrieved 29 December 2015.

[16] McLynn, p. 1.

[Seekins-18] Donald M. Seekins, Historical Dictionary of Burma (Myanmar) (Scarecrow Press, 2006).

[FOOTNOTEBaylyHarper2005273-19] Bayly & Harper 2005, p. 273.

[20] Reynolds, Bruce E. (1994). Thailand and Japan's Southern Advance, 1940-1945. Palgrave Macmillan US. p. 116. ISBN 978-0-312-10402-3.

[21] Donald M. Seekins, Historical Dictionary of Burma (Myanmar) (Scarecrow Press, 2006), 125.

[22] Allen, Burma: The Longest War, p. 662.

[hwar_burma-23] Japanese conquest of Burma, December 1941 – May 1942 Archived 16 జూలై 2017 at the Wayback Machine, Retrieved 20 March 2016.

[24] Mclynn pp. 67

[25] Bradford, James (19 September 2006). International Encyclopedia of Military History. Routledge. p. 221.

[27] Jifeng, Li (2008). 从沉沦到荣光. 远方出版社. p. 388.

[29] People's Liberation Army Yunnan Military District (1997). 云南省志卷49 军事志 [Yunnan Provincial Annals Volume 49 : Military Affairs]. Yunnan People's Publishing House. p. 268.

[30] 中国抗日战争正面战场作战记 (in చైనీస్). p. 476. Archived from the original on 2 June 2016. Retrieved 4 May 2016.

[McLynn,_pg._1-32] 1 2 McLynn, The Burma Campaign: Disaster into Triumph, 1942–1945, p. 1.

[33] Nesbit, The Battle for Burma pp. 240.

[34] US Army Battle Casualties and Non-battle Deaths in World War 2: Final Report. Archived 22 ఏప్రిల్ 2021 at the Wayback Machine Combined Arms Research Library, Department of the Army. 25 June 1953. P. 76. Includes 1,466 "battle deaths" (1,121 killed in action) and 123 who died of wounds, for a total of 1,589 killed.

[35] Marauder.org: casualties. Archived 22 జూలై 2015 at the Wayback Machine Retrieved 22 July 2015.

[37] McLynn, The Burma Campaign: Disaster into Triumph, 1942–1945, p. 1. Includes 144,000 dead and 56,000 wounded.

[38] Chidorigafuchi National Cemetery Archived 16 సెప్టెంబరు 2018 at the Wayback Machine. Retrieved 10 March 2016.

[40] Frank, Richard (2020). Tower of Skulls. W.W. Norton. p. 485.

[41] Hastings, Max (2011). All Hell Let Loose: The World at War 1939-1945 by Hastings, Max. Vintage. p. 563.

[42] Hastings, Max (2011). All Hell Let Loose: The World at War 1939-1945 by Hastings, Max. Vintage. p. 651.

[43] Mclynn, p. 1.

[44] Meyer, Milton Walter (1997). Asia: A Concise History. Lanham: Rowman & Littlefield. p. 309. ISBN 978-0-8476-8063-4.

[45] Lewis et al. World War II, p. 287.

[46] Micheal Clodfelter. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000. 2nd ed. 2002 ISBN 0-7864-1204-6. p. 556.

[48] Bayly & Harper 2005, p. 167.

[49] Bayly & Harper 2005, p. 172.

[FOOTNOTESlim197271–4-50] Slim 1972, pp. 71–4.

[Fay268-51] Fay 1993, p. 268

[Fay262-52] Fay 1993, p. 262

[53] Allen, Burma: the Longest Campaign, pp. 157–170.

[54] Allen, Burma: The Longest War, pp. 364–365.

[55] William, Slim (9 February 2000). Defeat into Victory: Battling Japan in Burma and India, 1942-1945 (First Cooper Square press edition 2000 ed.). New York, NY: First Cooper Square Press. pp. 329–340 (Chapter XIII). ISBN 978-0-8154-1022-5.

[Fayp283and284-56] Fay 1993, pp. 283–284

[Toyep189to191-57] Toye 1959, pp. 189–191

[Toye1959p198&215-58] Toye 1959, pp. 198, 215

[59] Fay, p.287

[Toye1959207-60] Toye 1959, p. 207

[Despatch_1944(2)-61] Despatch "Operations in Assam and Burma from 23RD June 1944 to 12TH November 1944", Supplement to the London Gazette, 3 March 1951, p. 1711.

[Despatch_1945-62] Despatch "Operations in Burma 12th November 1944 to 15th August 1945", Supplement to the London Gazette, 6 April 1951, p. 1885.

[Despatch_1944(1)-63] Despatch "Operations in Burma and North East India 16th November 1943 to 22nd June 1944", Supplement to the London Gazette, 13 March 1951, p. 1361.

[FOOTNOTEFay1993417-64] Fay 1993, p. 417.

[65] Churchill (1954), Chapter 18.

[66] Fay 1993, p. 332

[67] Allen, Burma: the Longest Campaign

[Fay358-68] Fay 1993, p. 358

[Toye1959p229-69] Toye 1959, p. 229

[Fay539-70] Fay 1993, p. 539

[Singh32and33-71] Singh 2003, pp. 32–33

[Toye261-72] Toye 1959, p. 261

[Toye1959p248-73] Toye 1959, p. 248

[74] Callahan, Raymond (1978). Burma 1942–1945: The Politics And Strategy of the Second World War. Davis-Poynter. ISBN 978-0-7067-0218-7.

[1]

[2]

[3]

[4]

[i]

[5]

[ii]

[6]

[7]

[iii]

[8]

[iv]

[9]

[10]

[11]

[12]

[v]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[a]

[21]

[b]

[c]

[24]

[25]

[26]

[27]

[vi]

[28]

[29]

[d]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[vii]

[22]

[23]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]