Jump to content

బలాయ్

వికీపీడియా నుండి
Balai
బలాయిల సంప్రదాయ వృత్తి అయిన నేతపని
మతాలుహిందూ
భాషలునిమాడి, ధుందారి, మార్వాడీ, పంజాబీ, కాశ్మీరి, గుజరాతీ
దేశంభారతదేశం
వాస్తవ రాష్ట్రంరాజస్థాన్, పంజాబ్, మహారాష్ట్ర, ఢిల్లీ, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తర ప్రదేశ్
జనాభా2,668,000 (2011)
Related groupsసాల్వి, మేఘ్వాల్, కోలీ ప్రజలు

బలాయ్, రాజ్ బలాయ్, బలాహి లేదా బంకర్ ఒక ప్రజలు, భారతీయ కులం. వారు భారతదేశంలోని రాజస్థాన్, పంజాబ్, మహారాష్ట్ర, ఢిల్లీ, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తర ప్రదేశ్ లలో నివసిస్తున్నారు.[1][2][3]

బాలైలు సాధారణంగా హిందువులు.[2][3][4][5] ఈ కులాన్ని అధికారికంగా షెడ్యూల్డ్ కులం లేదా ఇతర వెనుకబడిన కులంగా వర్గీకరించడం రాష్ట్రం నుండి రాష్ట్రానికి మారుతూ ఉంటుంది.[6][7][8][9]

బలాయీలు నిమాడి, ధుందారి, మార్వాడీ, పంజాబీ, కాశ్మీరీ, గుజరాతీ వంటి భాషలను మాట్లాడతారు.[10]

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశంలో 2,668,000 మంది బాలైలు ఉన్నారు.[11]

నేత కార్మికులుగా బాలైలు

[మార్చు]

బలయ్ కులం నేతపని చేసే వారి కులం; చారిత్రాత్మకంగా, వారు నేతపనిలో నిమగ్నమై ఉండేవారు.[1][12][13]

"బలాయి" అనేది హిందీ పదం बुनाई లిప్యంతరీకరణ, అంటే "నేత".[14][15] వారిని "నేతకారుడు" అని అర్థం వచ్చే "బుంకర్" అని కూడా పిలుస్తారు.[1][16][17]

వర్ణ వ్యవస్థలో బాలలు వైశ్యులకు చెందినవారు.[18][19]

రాజ్ బాలైస్

[మార్చు]

చారిత్రకంగా, రాజ్ బలయ్ రాజదూతలుగా ఉండేవారు. వారు ప్రాచీన కాలంలో ఒక రాజ్యం నుండి మరొక రాజ్యానికి సందేశాలను చేరవేసేవారు. రాజ్ అంటే రాజ సంబంధమైన; అందువల్ల, అటువంటి రాజ సేవల్లో నిమగ్నమైన బాలైలను రాజ్ బాలైలు అని పిలిచేవారు.[3]

నమ్మకాలు

[మార్చు]

బలయ్ లు సాధారణంగా హిందువులు . వారు దుర్గ, చాముండ, కాలరాత్రి భక్తులు;[20] వారు కాలరాత్రిని తమ కులదేవిగా భావిస్తారు.[21] వారు రామ్‌దేవ్ పీర్‌కు కూడా నివాళులు అర్పిస్తారు.[21] బలయ్ లు చౌహాన్, రాథోర్, పరిహార్, పర్మార్, సోలంకి, బ్రేజ్‌వాల్, బంకర్,[3] మరీచి, అత్రి, ఆగస్ట్, భరద్వాజ్, మాతంగ్, ధనేశ్వర్, మహాచంద్, జోగ్‌చంద్ , జోగ్‌పాల్, మేఘ్‌పాల్, గర్వా, జైపాల్ వంటి అనేక గోత్రాలుగా విభజించబడ్డారు.[22] బాలైలు తమ కుటుంబాలలో లేదా తమ గోత్రంలో వివాహం చేసుకోరు.[23] వారు బహుళ కుల గ్రామాలలో నివసిస్తారు, వారు తమ మృతులను ఖననం చేస్తారు.[24]

బలయ్ లు సాంప్రదాయకంగా మాంసాహారులు, ఎందుకంటే వారు బలి (జంతు బలి)ని నమ్ముతారు. కాలరాత్రి పూజలో భాగంగా, బలైలు జంతు బలులు ఇస్తారు.[23][25]

జైనమతం

[మార్చు]

1964లో జైన శ్రావక్ సంఘం వారు గురాడియా గ్రామంలో రత్లాం సమీపంలోని బలైకి బోధించారు. ధర్మనాథుని పేరుతో ధర్మపాల్ జైన సమాజాన్ని బలాయికి సంఘము ఇచ్చింది.[26][27]

మాల్వియా, గుజరాతీ బలాయ్ కమ్యూనిటీలకు చెందిన 125,000 మంది ప్రజలు ధరంపాల్ జైనులు.[28][29]

ఇతర ప్రజలతో సంబంధాలు

[మార్చు]

కొన్నిసార్లు, బలయ్ లును జులాహా లేదా మేఘ్వాల్ అని కూడా పిలుస్తారు.[30][31] వాస్తవానికి, చాలా మంది బాలైలు మేఘ్వాల్ సమాజంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.[32][33][34]

భారతదేశంలోని రాజస్థాన్, గుజరాత్ రాష్ట్రాలలో, బాలాయ్ ప్రజలు, మేఘ్వాల్ ప్రజలు వారి వివిధ సాంస్కృతిక సారూప్యతల కారణంగా ఒకరితో ఒకరు సంబంధం కలిగి ఉన్నారు; ఉదాహరణకు, ఇద్దరూ చేతిపనులు, ఎంబ్రాయిడరీ పనులలో నిమగ్నమై ఉంటారు.[35][36][37]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 Nesfield, John Collinson (1885). Brief View of the Caste System of the North-Western Provinces and Oudh: Together with an Examination of the Names and Figures Shown in the Census Report, 1882, Being an Attempt to Classify on a Functional Basis All the Main Castes of the United Provinces, and to Explain Their Gradations of Rank and the Process of Their Formation. 28th February, 1885 (in ఇంగ్లీష్). North-Western Provinces and Oudh Government Press.
  2. 1 2 Singh, K. S. (1996). Communities, Segments, Synonyms, Surnames and Titles (in ఇంగ్లీష్). Anthropological Survey of India. ISBN 978-0-19-563357-3.
  3. 1 2 3 4 General, India Office of the Registrar (1962). Census of India, 1961 (in ఇంగ్లీష్). Manager of Publications. p. 14.
  4. ↑ Mayer, Adrian (2023-07-28). Caste and Kinship in Central India: A Village and its Region (in ఇంగ్లీష్). Univ of California Press. ISBN 978-0-520-31349-1.
  5. ↑ Tilonia®. "Artisans". Tilonia® (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-12-09.
  6. ↑ Proceedings of the British Academy (in ఇంగ్లీష్). British Academy. 2010. ISBN 978-0-19-726451-5.
  7. ↑ Kumar, Ashutosh (December 2016). Rethinking State Politics in India: Regions Within Regions (in ఇంగ్లీష్). Taylor & Francis. ISBN 978-1-315-39145-8.
  8. ↑ Devi, Rama (2025-03-21). Caste and Emancipatory Quest: Ethnography of Dalits in an Urban Neighborhood (in ఇంగ్లీష్). Springer Nature. ISBN 978-981-96-0832-4.
  9. ↑ Sahgal, Kelsey Jo Starr and Neha (2021-06-29). "Measuring caste in India". Pew Research Center (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-06-19.
  10. ↑ "Regional Languages". Legislative Department of India (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-11-28.
  11. ↑ "Census of India 2011: Population, Literacy, Density, Sex Ratio and other information". Education for All in India (in ఇంగ్లీష్). 2020-10-31. Retrieved 2024-02-09.
  12. ↑ Commissioner, India Census (1902). Census of India, 1901: North-Western Frontier Provinces and Oudh (3 v.) (in ఇంగ్లీష్). Office of the Superintendent of Government Printing, India.
  13. ↑ Cittauṛagaṛha (in హిందీ). Javāhara Kalā Kendra. 1994.
  14. ↑ Mayer, Adrian (2023-07-28). Caste and Kinship in Central India: A Village and its Region (in ఇంగ్లీష్). Univ of California Press. ISBN 978-0-520-31349-1.
  15. ↑ Nesfield, John Collinson (1885). Brief View of the Caste System of the North-Western Provinces and Oudh: Together with an Examination of the Names and Figures Shown in the Census Report, 1882, Being an Attempt to Classify on a Functional Basis All the Main Castes of the United Provinces, and to Explain Their Gradations of Rank and the Process of Their Formation. 28th February, 1885 (in ఇంగ్లీష్). North-Western Provinces and Oudh Government Press.
  16. ↑ Commissioner, India Census (1902). Census of India, 1901: North-Western Frontier Provinces and Oudh (3 v.) (in ఇంగ్లీష్). Office of the Superintendent of Government Printing, India.
  17. ↑ Cittauṛagaṛha (in హిందీ). Javāhara Kalā Kendra. 1994.
  18. ↑ Moulik, T. K. (1982). Deogarh's Profiles: Rural Development for Rural Poor (in ఇంగ్లీష్). Centre for Management in Agriculture, Indian Institute of Management.
  19. ↑ "Harish Chandra Bunkar Balai vs The Board Of Revenue Ajmer And Ors". latestlaws.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-06-15.
  20. ↑ "Hinduism Basics". Hindu American Foundation (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-12-31.
  21. 1 2 Singh, K. S. (1998). People of India: Rajasthan (2 pts.) (in ఇంగ్లీష్). Popular Prakashan. ISBN 978-81-7154-766-1.
  22. ↑ Bhartiya, Ranjeet (2023-07-25). बलाई समाज गोत्र,सामाजिक संरचना में गोत्रों की महत्वपूर्ण भूमिका है. Jankari Today (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-04-04.
  23. 1 2 "Hinduism Doctrine and Beliefs". Hindu Council of Australia (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2023-12-31. Retrieved 2023-12-31.
  24. ↑ Naik, Shambhavi (2020-02-08). "The scientific argument for marrying outside your caste". ThePrint (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-12-01.
  25. ↑ "7. Religious practices". Pew Research Center's Religion & Public Life Project (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2021-06-29. Retrieved 2023-12-01.
  26. ↑ जैन संत की प्रेरणा से देशभर में मालवीय और गुजराती बलाई समाज के सवा लाख लोगों ने छोड़ा दुर्व्यसन. bhaskar.com.
  27. ↑ Śānti (Muni.) (1982). Antarpatha ke yātrī Ācārya Śrī Nāneśa (in హిందీ). Śrī A. Bhā. Sādhumārgī Jaina Saṅgha.
  28. ↑ जैन संत की प्रेरणा से देशभर में मालवीय और गुजराती बलाई समाज के सवा लाख लोगों ने छोड़ा दुर्व्यसन. bhaskar.com.
  29. ↑ Śānti (Muni.) (1982). Antarpatha ke yātrī Ācārya Śrī Nāneśa (in హిందీ). Śrī A. Bhā. Sādhumārgī Jaina Saṅgha.
  30. ↑ Singh, K. S. (1998). People of India: Rajasthan (2 pts.) (in ఇంగ్లీష్). Popular Prakashan. ISBN 978-81-7154-766-1.
  31. ↑ Commons, Great Britain Parliament House of (1900). House of Commons Parliamentary Papers: Bills (in ఇంగ్లీష్). H.M. Stationery Office.
  32. ↑ Singh, K. S. (1993). The Scheduled Castes (in ఇంగ్లీష్). Anthropological Survey of India. ISBN 978-0-19-563254-5.
  33. ↑ Snodgrass, Jeffrey G. (2006-08-10). Casting Kings: Bards and Indian Modernity (in ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-804140-5.
  34. ↑ Singh, Kumar Suresh (1998). People of India: India's communities (in ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-563354-2.
  35. ↑ Singh, K. S. (1993). The Scheduled Castes (in ఇంగ్లీష్). Anthropological Survey of India. ISBN 978-0-19-563254-5.
  36. ↑ Hiltebeitel, Alf (May 1999). Rethinking India's Oral and Classical Epics: Draupadi Among Rajputs, Muslims, and Dalits (in ఇంగ్లీష్). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-34050-0.
  37. ↑ Patel, Vibhuti; Mondal, Nandita (2022-03-25). Gendered Inequalities in Paid and Unpaid Work of Women in India (in ఇంగ్లీష్). Springer Nature. ISBN 978-981-16-9974-0.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బలాయ్&oldid=4952931" నుండి వెలికితీశారు