బాఘా జతిన్
బాఘా జతిన్ | |
|---|---|
 1909లో జతిన్ | |
| 1879 డిసెంబరు 8 కుమార్కాలి, కుస్తియా, బెంగాల్, బ్రిటిష్ ఇండియా | |
| మరణం | 1915 సెప్టెంబరు 10 (వయసు: 35) బాలాసోర్, బీహార్ & ఒరిస్సా ప్రావిన్స్, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| ఇతర పేర్లు | బాఘా జతిన్ |
| చదువు | కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం[మూలాలు అవసరం] |
| వృత్తి |
|
| Organisation | జుగాంతర్ |
| ప్రసిద్ధి | స్వాతంత్రోద్యమం |
| ఉద్యమం | భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం |
| పిల్లలు | 4 |
| సంతకం | |
 | |
బాఘా జతిన్ (జననం: 7 డిసెంబర్ 1879 – మరణం: 10 సెప్టెంబర్ 1915), అసలు పేరు జతీంద్రనాథ్ ముఖర్జీ, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ప్రముఖ బెంగాలీ విప్లవకారుడు.[1][2] బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ పోరాటాన్ని ప్రోత్సహించిన విప్లవ నాయకుల్లో ఆయన ఒకరు.[3][4] బెంగాల్లోని విప్లవ సంస్థ జుగాంతర్ ప్రధాన నాయకుడిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో జర్మనీ సహకారంతో భారతదేశంలో తిరుగుబాటు సృష్టించాలని ప్రయత్నించిన “జర్మన్ ప్లాట్” లో కూడా కీలక పాత్ర పోషించాడు.
బాల్యం, విద్య
[మార్చు]జతీంద్రనాథ్ ముఖర్జీ అప్పటి బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలోని కాయాగ్రామ్ గ్రామంలో జన్మించాడు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం బంగ్లాదేశ్లో ఉంది. ఆయన తల్లిదండ్రులు శరత్శశి దేవి, ఉమేశ్చంద్ర ముఖర్జీ. చిన్న వయసులోనే తండ్రిని కోల్పోయిన జతిన్ తన మాతామహుల ఇంట్లో పెరిగాడు. బాల్యంలోనే ధైర్యసాహసాలు, శారీరక బలం, నాయకత్వ లక్షణాలతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
1895లో ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించిన తర్వాత కలకత్తా సెంట్రల్ కాలేజీలో (ప్రస్తుతం ఖుదీరామ్ బోస్ కళాశాల) చదువుకున్నాడు.[5] ఈ కాలంలో స్వామి వివేకానంద ఆలోచనలు ఆయనపై గాఢ ప్రభావం చూపాయి. దేశసేవ, ఆత్మబలం, యువశక్తి వంటి భావజాలాలు జతిన్ జీవిత దిశను ప్రభావితం చేశాయి.
“బాఘా” బిరుదు
[మార్చు]జతీంద్రనాథ్ ఒకసారి పులితో పోరాడి దానిని సంహరించిన సంఘటన కారణంగా “బాఘా” (పులి) జతిన్ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.[6] ఈ సంఘటన ఆయన ధైర్యానికి ప్రతీకగా భావించబడింది.
విప్లవ కార్యకలాపాలు
[మార్చు]జతిన్ బెంగాల్లోని విప్లవ సంస్థ జుగాంతర్లో చేరి త్వరలోనే ప్రధాన నాయకుడయ్యాడు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయడానికి సాయుధ పోరాటమే మార్గమని ఆయన విశ్వసించాడు. ఆయన నాయకత్వంలో జుగాంతర్ సంస్థ బెంగాల్తో పాటు ఒడిశా, ఉత్తర భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించింది.
1908 ప్రాంతంలో బెంగాల్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్పై దాడి ప్రయత్నాలు, నిధుల సమీకరణ కోసం విప్లవకారుల దోపిడీలు వంటి అనేక రహస్య కార్యక్రమాలకు ఆయన మద్దతు ఇచ్చాడు. 1910లో హౌరా-శిబ్పూర్ కుట్ర కేసులో అరెస్టయ్యాడు.[7] అయితే తగిన ఆధారాలు లేకపోవడంతో విడుదలయ్యాడు.
జర్మన్ ప్లాట్
[మార్చు]మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా భారతీయ సైనికులను తిరుగుబాటుకు ప్రేరేపించేందుకు జతిన్ ప్రయత్నించాడు. జర్మనీ నుండి ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి తెప్పించి సాయుధ తిరుగుబాటు ప్రారంభించాలనే ప్రణాళిక రూపొందించాడు. ఈ ప్రణాళిక చరిత్రలో “జర్మన్ ప్లాట్”గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
బాలాసోర్ యుద్ధం, మరణం
[మార్చు]1915 సెప్టెంబర్లో బ్రిటిష్ పోలీసులు జతిన్, ఆయన సహచరులపై విస్తృత గాలింపు ప్రారంభించారు. జతిన్ తన సహచరులతో కలిసి ఒడిశాలోని మయూర్భంజ్ అడవుల ద్వారా ప్రయాణించి బాలాసోర్ సమీపంలోని చషఖండ్ ప్రాంతానికి చేరుకున్నాడు. 1915 సెప్టెంబర్ 9న బ్రిటిష్ సైన్యం, పోలీసులతో జరిగిన కాల్పులు “బాలాసోర్ యుద్ధం”గా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
ఈ యుద్ధంలో జతిన్ సహచరుడు చిత్తప్రియ రాయ్ చౌధురి అక్కడికక్కడే మరణించగా, జతిన్ తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. అనంతరం బాలాసోర్ ఆసుపత్రిలో 1915 సెప్టెంబర్ 10న మరణించాడు.
వారసత్వం
[మార్చు]బాఘా జతిన్ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో అత్యంత ధైర్యవంతులైన విప్లవకారులలో ఒకరిగా గుర్తించబడుతున్నాడు. ఆయన త్యాగం అనేక యువకులను విప్లవ మార్గంలో నడిపించింది. బ్రిటిష్ అధికారి చార్లెస్ టేగార్ట్ కూడా ఆయన ధైర్యాన్ని ప్రశంసిస్తూ, “అతను ఇంగ్లీష్వాడై ఉంటే ట్రాఫల్గర్ స్క్వేర్లో అతని విగ్రహం ఉండేది” అని వ్యాఖ్యానించినట్లు చెప్పబడింది.
ఆయన జీవితం ఆధారంగా 1958లో “బాఘా జతిన్” చిత్రం రూపొందించబడింది. అలాగే 2023లో బాఘా జతిన్ అనే బెంగాళీ చారిత్రక చిత్రం విడుదలైంది.
చిత్రమాలిక
[మార్చు]
1895 లో జతిన్
24 యేళ్ల వయసులో జతిన్ (డార్జిలింగ్,1903)
1912లో కుటుంబసభ్యులతో
బాలాసోర్ యుద్ధం తరువాత జతిన్,1915
కోల్కాతా లోని విక్టోరియా మెమోరియల్ వద్ద భాగా జతిన్ విగ్రహం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Remembering Bagha Jatin". The Statesman. 11 September 2013. Archived from the original on 15 July 2019. Retrieved 15 July 2019.
- ↑ Hemant Rout (10 September 2010). "Thousands of visitors and a group of freedom fighters from Orissa and West Bengal on Friday visited Chasakhand, a sleepy village in Orissa's Balasore district that sees a flurry of activity every year on September 10 - the death anniversary of freedom fighter Baghajatin and his four companions. Baghajatin, popularly known as Bengal Tiger, fell to British bullets on Sep 10, 1915, after his four-man army waged a courageous battle at Chasakhand. He continues to be an undying link between West Bengal and Orissa. Born as Jatindranath Mukherjee on December 7, 1889 in Koya village of Kushtia district of undivided Bengal, the revolutionary was known to have fought the British tooth and nail. Chasakhand is perhaps the only memorial place which binds the two states as every year tourists and freedom fighters from West Bengal throng the spot to pay tribute to the revolutionaries". The Times of India. Archived from the original on 20 July 2021. Retrieved 16 July 2019.
- ↑ SNS (2018-09-05). "Bagha Jatin: The Unsung Hero". The Statesman (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 10 July 2023. Retrieved 2023-07-10.
- ↑ Dictionary of Martyrs India's Freedom Struggle (1857–1947) Vol. 4. Indian Council of Historical Research. 2016. pp. 178–79.
- ↑ odishabarta (2022-12-08). "Bagha Jatin: This famous freedom fighter who martyred opposing British forces had ties to Odisha |" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-04-23.
- ↑ Mukherjee, pp. 167–168.
- ↑ Rowlatt, Sidney Arthur Taylor (1918) Sedition Committee Report 1918, §68–§69.