బిందుసారుడు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
బిందుసారుడు
అమిత్రఘాత
Bindusara
మౌర్య సామ్రాజ్యం (బిందుసార మరణం కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, సి. 269 ​​బిసిఈ.)
2వ మౌర్య చక్రవర్తి
పరిపాలనా కాలం క్రీ.పూ. 297 నుండి క్రీ.పూ. 272 వరకు
ముందువారు చంద్రగుప్త మౌర్య
తర్వాతివారు అశోకుడు
సంతతి
సుశిమా, అశోక మరియు విగాతశోక (కుమారులు)
తండ్రి చంద్రగుప్త మౌర్య
తల్లి దుర్ధర (జైన సిద్ధాంతం ప్రకారం)
మరణం క్రీ.పూ. 273

బిందుసారుడు భారతదేశ (క్రీ.పూ. 297 నుండి క్రీ.పూ. 272 వరకు) రెండవ మౌర్య చక్రవర్తి. ఇతను మౌర్య రాజవంశ స్థాపకుడు అయిన చంద్రగుప్త మౌర్య యొక్క కుమారుడు మరియు అత్యంత ప్రసిద్ధ పరిపాలకుడు అయిన అశోకుడు ఈతని కుమారులలో ఒకడు. బిందుసారుడు జీవితము గురించి పెద్దగా ప్రాచుర్యం పొందడం జరుగలేదు. అదేవిధముగా ఈతని జీవిత చరిత్ర గురించి కూడా నమోదు కాబడలేదు. కాని, చంద్రగుప్త మౌర్యుడు మరియు అశోకుడు వంటి చక్రవర్తుల జీవిత చరిత్రల గురించి చరిత్రలో నమోదు కాబడ్డాయి. బిందుసారుడు మరణించిన అనేక వందల సంవత్సరాలు తదుపరి మాత్రమే ఇతని గురించిన చాలా సమాచారం, అప్పటికే వ్రాయబడిన పురాణ గ్రంథాల ద్వారా తెలియ వచ్చింది. రాజనీతి శాస్త్రంలో దిట్ట‌ అయిన చాణ‌క్యుడు, చంద్ర‌గుప్త మౌర్యుడికి గురువుగా ఉన్నాడు. చంద్ర‌గుప్తుడు చ‌నిపోగానే బిందుసారుడు చ‌క్ర‌వ‌ర్తి అయి రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు. బిందుసారుడు తన తండ్రి సృష్టించిన సామ్రాజ్యాన్ని సంరక్షించడమేకాక, దాన్ని ఇంకా విస్తరించాడు మరియు ఏకీకృతం కూడా చేశాడు. దక్షిణ భారతదేశంలో విస్తృతమైన విజయాలతో తన పరిపాలనను ఇతను కొనసాగించాడని మరియు చాణుక్యుడు బిందుసారునికి కూడ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నట్లుగా 16వ శతాబ్దపు టిబెటన్ బౌద్ధ రచయిత తారానాథ తన రచనలో పేర్కొన్నాడు. కానీ కొందరు చరిత్రకారులు ఈ వాదన యొక్క చారిత్రక ప్రామాణికతను అనుమానించారు. ఇతను గ్రీకు రాజులతో కూడా సత్సంబంధాలను ఏర్పరిచాడు. బిందుసారుని కాలంలో భారతదేశానికి వచ్చిన వారిలో గ్రీకురాజు టోలమీ మరియు సెల్యుకస్‌ కుమారుడు ఆంటియొనస్ ముఖ్యమైనవారు.

కుటుంబం[మార్చు]

బిందుసారుడికి సుశిమా, అశోక మరియు విగాతశోకులనే ముగ్గురు కుమారులని తెలియ వచ్చింది. చంపా నగరంలోని ఒక నిరుపేద బ్రాహ్మణ కుమార్తె అయిన సుభద్రాంగి జన్మించినప్పుడు, ఆమెకు జన్మించే కుమారులలో ఒకరు రాజు కాగా మరియు మరొకరు మతాచార్యుడు అవుతారని ఒక జ్యోతిష్కుడు అంచనా వేసి చెప్పాడు. ఆమె పెరిగి పెద్దయ్యాక, ఒకనాడు ఆమె తండ్రి ఆమెను పాటిలీపుత్రములోని బిందుసారుని రాజభవనంలోకి తీసుకువెళ్ళాడు. బిందుసారుడు యొక్క భార్యలు ఆమె అందాన్ని చూసి అసూయ చెందారు. ఒకసారి, చక్రవర్తి ఆమె తలవెంట్రుకలను పెంచే నైపుణ్యాలను చూసి సంతోషించినప్పుడు, సుభద్రాంగి తను రాణిని కావాలని ఉందని మనసులో ఉన్న కోరికను రాజు ముందు వ్యక్తం చేసింది. బిందుసారుడు ఆమె ఒక తక్కువ తరగతికి చెందినది అని ముందుగా ఆందోళన పడ్డాడు. కానీ తను బ్రాహ్మణ సంతతి చెందినట్లు గుర్తించి తెలుసుకున్న తర్వాత ఆమెను రాణిని చేసాడు. బిందుసారుడు, సుభద్రాంగి జంటకి అశోక మరియు విగాతశోక అను ఇద్దరు కుమారులు కలిగారు[1]మౌర్య సామ్రాజ్యానికి బిందుసారుని మరణం అనంతరం క్రీ.పూ.269లో ప్రపంచ చరిత్రలోని గొప్ప చక్రవర్తుల్లో ఒకడు అయిన అశోకుడు, బిందుసారుని వారసుడుగా చక్రవర్తి అయ్యాడు. [2] బిందుసారునికి భార్యలైన 16 మంది మహిళల ద్వారా 101 మంది కుమారులు ఉన్నారు. వీరిలో పెద్దవాడు సుమాన మరియు టిష్యా (లేదా టిస్సా) చిన్నవాడు. అశోక మరియు టిష్యా ఒకే తల్లికి జన్మించారు అని ఒక వాదన కూడా ఉంది.[2]

పరిపాలన[మార్చు]

క్రీ.పూ.298-277ల మధ్య కాలంలో బిందుసారుడు తన పరిపాలనను సాగించినట్లుగా తెలుస్తున్నది. [3]

తక్షశిల తిరుగుబాటు[మార్చు]

బిందుసారుడు తన కుమారుడైన అశోకుడును ఉజ్జయినీకి వైస్రాయ్‌గా నియమించాడు మరియు తక్షశిల ముట్టడికి కూడా పంపించాడు. అశోకుడి దండయాత్రకు ఎటువంటి ఆయుధాలు లేదా రథాలను బిందుసార చక్రవర్తి అందించేందుకు నిరాకరించాడు. [2] బిందుసారుని మరణానికి కొద్దికాలం ముందు, తక్షశిలలో రెండవ తిరుగుబాటు జరిగింది. ఈసారి, తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి సుశీమా పంపబడ్డాడు, కానీ అతను ఆ పనిలో విఫలమయ్యాడు. [1]

మరణం మరియు వారసత్వం[మార్చు]

బిందుసారుడు 270వ దశకంలో మరణించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఉపేంద్ర సింగ్ ప్రకారం, బిందుసారుడు సుమారు క్రీ.పూ.273 నందు మరణించాడు. [3]అదేవిధముగా, క్రీ.పూ.274 సమయంలో అతను మరణించినట్లు అలైన్ డానీయు అభిప్రాయపడ్డాడు. [4] శైలేంద్ర నాథ్ సేన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, అతను క్రీ.పూ.273-272 క్రీ.పూ. మధ్య కాలంలో చనిపోయాడని మరియు అతని మరణం తర్వాత వరుసగా నాలుగేళ్ల పోరాటం జరిగిందని, అటు తర్వాత అతని కుమారుడు అశోకుడు క్రీ.పూ.269-268 క్రీ.పూ. కాలంలో చక్రవర్తి అయ్యాడు అని సూచించాడు. [5]

గ్రంథ పట్టిక[మార్చు]

మౌర్య వంశపు కాలం
చక్రవర్తి రాజ్యకాల ఆరంభం పరిసమాప్తి
చంద్రగుప్త మౌర్యుడు క్రీ.పూ. 322 క్రీ.పూ. 298
బిందుసారుడు క్రీ.పూ. 297 క్రీ.పూ. 272
అశోకుడు క్రీ.పూ. 273 క్రీ.పూ. 232
దశరథుడు క్రీ.పూ. 232 క్రీ.పూ. 224
సంప్రాతి క్రీ.పూ. 224 క్రీ.పూ. 215
శాలిసూక క్రీ.పూ. 215 క్రీ.పూ. 202
దేవవర్మన్ క్రీ.పూ. 202 క్రీ.పూ. 195
శతధన్వాన్ క్రీ.పూ. 195 క్రీ.పూ. 187
బృహద్రథుడు క్రీ.పూ. 187 క్రీ.పూ. 185

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 Eugène Burnouf (1911). Legends of Indian Buddhism. New York: E. P. Dutton. pp. 20–29. 
  2. 2.0 2.1 2.2 Srinivasachariar 1974, p. lxxxvii.
  3. 3.0 3.1 Singh 2008, p. 331.
  4. Daniélou 2003, p. 109.
  5. Sen 1999, p. 142.


ఇంతకు ముందు ఉన్నవారు:
చంద్రగుప్త మౌర్య
మౌర్య చక్రవర్తి
298BC—272BC
తరువాత వచ్చినవారు:
అశోకుడు