బిమల్ రాయ్
బిమల్ రాయ్ | |
|---|---|
 2007 స్టాంపుపై రాయ్ | |
| జననం | 1909 జూలై 12 ఢాకా జిల్లా , ధమ్రాయ్ ఉపజిల్లా , సువాపూర్ , బంగ్లాదేశ్ , బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 1966 జనవరి 7 (వయసు: 56) బొంబాయి , మహారాష్ట్ర, భారతదేశం |
| వృత్తి | నిర్మాత & దర్శకుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1934–1966 |
| Notable work |
|
| భాగస్వామి | మనోబినా రాయ్ |
| పిల్లలు | రింకీ భట్టాచార్య, జాయ్ బిమల్ రాయ్ సహా 4 |
| పురస్కారాలు |
|
బిమల్ రాయ్ (12 జూలై 1909 – 7 జనవరి 1966) భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు. ఆయన ముఖ్యంగా ' దో బిఘా జమీన్' , 'పరిణీత' , 'బిరాజ్ బహు ' , ' దేవదాస్ ' , ' మధుమతి' , 'సుజాత' , 'పరాఖ్' & 'బందిని' వంటి వాస్తవిక, సామ్యవాద సినిమాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు, ఇవి ఆయనను హిందీ సినిమా రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన దర్శకుడిగా నిలబెట్టాయి. ఇటాలియన్ నవ్య-వాస్తవిక సినిమా స్ఫూర్తితో విట్టోరియో డి సికా ' బైసికిల్ థీవ్స్' (1948) సినిమాను చూసిన తర్వాత ఆయన 'దో బిఘా జమీన్' సినిమాను రూపొందించాడు.[1] ఆయన వాస్తవికతను చిత్రీకరించడానికి, ఉపయోగించిన 'మిస్ ఎన్ సీన్' (mise en scène) కు ఆయన పని ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.[1] ఆయన తన కెరీర్ మొత్తంలో పదకొండు ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులు, రెండు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు, కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ అంతర్జాతీయ బహుమతితో సహా అనేక అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. 'మధుమతి' 1958లో 9 ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులను గెలుచుకుంది, ఇది 37 సంవత్సరాల పాటు నిలిచిన రికార్డు.[2]
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]బిమల్ రాయ్ 1909 జూలై 12న ఢాకా సువాపూర్లో ఒక బెంగాలీ బైద్య కుటుంబంలో జన్మించాడు, ఇది అప్పుడు బ్రిటిష్ ఇండియా తూర్పు బెంగాల్ & అస్సాం ప్రావిన్స్లో భాగంగా ఉండేది, ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్లో భాగంగా ఉంది.[3] ఆయన బెంగాలీ, హిందీ భాషలలో అనేక సినిమాలను నిర్మించాడు. ఆయన 1936లో మనోబినా రాయ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు.
అవార్డులు
[మార్చు]బిమల్ రాయ్ పలు పురస్కారాలు అందుకున్నారు.
- ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డ్స్
- 1953: ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – దో బిఘా జమిన్
- 1953: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – దో బిఘా జమీన్
- 1954: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు - పరిణీత
- 1955: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు - బిరాజ్ బహు
- 1958: ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – మధుమతి
- 1958: ఉత్తమ దర్శకురాలిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – మధుమతి
- 1959: ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు - సుజాత
- 1959: ఉత్తమ దర్శకురాలిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – సుజాత
- 1960: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు - పరాఖ్
- 1963: ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – బందిని
- 1963: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు – బందిని
- 2025: హిందీ సినిమా రంగంలో ఆయన శాశ్వత వారసత్వానికి గాను ఫిల్మ్ఫేర్ సినీ ఐకాన్ అవార్డు
- జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
- 1953 : ఉత్తమ చలనచిత్రం – దో బిఘా జమీన్ కు అఖిల భారత ప్రశంసా పత్రం[4]
- 1954 : ఉత్తమ చలనచిత్రానికి అఖిల భారత ప్రశంసా పత్రం – బిరాజ్ బహు[5]
- 1955 : హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా ప్రశంసా పత్రం – దేవదాస్[6]
- 1958 : హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా రాష్ట్రపతి రజత పతకం – మధుమతి[7]
- 1959 : మూడవ ఉత్తమ చలనచిత్రం - సుజాతకు అఖిల భారత ప్రశంసా పత్రం[8]
- 1963 : హిందీలో ఉత్తమ చలన చిత్రం - బాందిని
- కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్
అంతర్జాతీయ బహుమతి గెలుచుకున్నారు:[9]
- 1954 దో బిఘా జమీన్ కోసం
ఫెస్టివల్ గ్రాండ్ ప్రైజ్కు నామినేట్ చేయబడింది :
- 1954 దో బిఘా జమీన్ కోసం
పామ్ డి'ఓర్ కు నామినేట్ చేయబడింది :
- 1955 బిరాజ్ బహు కోసం
- 1960 సుజాత కోసం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 Anwar Huda (2004). The Art and science of Cinema. Atlantic Publishers & Dist. p. 100. ISBN 81-269-0348-1.
- ↑ "Filmfare Awards Flashback: Record breaking films | Filmfare.com". www.filmfare.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-01-30.
- ↑ "Bimal Roy". The Asian Age (in ఇంగ్లీష్). Bangladesh. Retrieved 2022-12-17.
- ↑ "1st National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 21 August 2011.
- ↑ "2nd National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 23 August 2011.
- ↑ "3rd National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Archived from the original (PDF) on 5 November 2013. Retrieved 1 September 2011.
- ↑ "6th National Film Awards". International Film Festival of India. Archived from the original on 20 October 2012. Retrieved 3 September 2011.
- ↑ "7th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 4 September 2011.
- ↑ "Festival de Cannes: Two Acres of Land". festival-cannes.com. Archived from the original on 4 February 2012. Retrieved 25 January 2009.