Jump to content

బిశ్వనాథ్ దాస్

వికీపీడియా నుండి

బిశ్వనాథ్ దాస్
7వ ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి
In office
3 ఏప్రిల్ 1971 – 14 జూన్ 1972
అంతకు ముందు వారురాజేంద్ర నారాయణ్ సింగ్ దియో
తరువాత వారునందిని సత్పతి
In office
19 జూలై 1937 – 4 నవంబర్ 1939[a]
అంతకు ముందు వారుకృష్ణ చంద్ర గజపతి
తరువాత వారుగవర్నర్ పాలన
ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నర్
In office
16 ఏప్రిల్ 1962 – 30 ఏప్రిల్ 1967
అంతకు ముందు వారుబుర్గుల రామకృష్ణ రావు
తరువాత వారుబెజవాడ గోపాల రెడ్డి
వ్యక్తిగత వివరాలు
జననం
బిశ్వనాథ్ దాష్

(1889-03-08)1889 మార్చి 8
బెలగన్, గంజాం జిల్లా, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటిష్ ఇండియా
మరణం1984 జూన్ 2(1984-06-02) (వయసు: 95)
కటక్, ఒడిశా, భారత్
నివాసంకాజీ బజార్, కటక్
కళాశాల

బిశ్వనాథ్ దాస్ (మూల పేరు: దాష్; 8 మార్చి 1889 – 2 జూన్ 1984) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, న్యాయవాది, దాతృత్వవేత్త. ఆయన 1937–1939 మధ్య బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని ఒడిశా ప్రావిన్స్ ప్రధానమంత్రిగా, 1962–1967 మధ్య ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నర్గా, అనంతరం 1971–1972 మధ్య ఒడిశా ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించారు.

ప్రారంభ జీవితం

[మార్చు]

బిశ్వనాథ్ దాస్ 8 మార్చి 1889న మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని గంజాం జిల్లాలో బెలగన్ గ్రామంలో కన్యకుబ్జ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు.[1] ఆయన కటక్లోని రావెన్షా కాలేజీలో పట్టభద్రుడయ్యారు. తరువాత కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యనభ్యసించారు. చిన్న వయస్సులో వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయన ఏకైక కుమారుడు డా. త్రినాథ్ దాష్ కూడా పేదలకు న్యాయసేవలు అందిస్తూ దాతృత్వ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.[2]

రాజకీయ జీవితం

[మార్చు]

బిశ్వనాథ్ దాస్ భారత స్వాతంత్ర్య సమరంకు ఒడిశా, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో మద్దతు తెలిపారు. 1921 నుంచి 1930 వరకు మద్రాస్ ప్రావిన్స్ శాసన మండలిలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు. ఒడియా భాషాభిమానుల కోసం ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించారు.

1936 ఏప్రిల్ 1న ఒడిశా, బీహార్-ఒడిశా ప్రావిన్స్ నుంచి వేరు అయిన తరువాత, 19 జూలై 1937న ఒడిశా ప్రావిన్స్ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.[3]

1946లో ఆయన భారత రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడిగా ఒడిశాను ప్రాతినిధ్యం వహించారు. 16 ఏప్రిల్ 1962 నుంచి 30 ఏప్రిల్ 1967 వరకు ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నర్గా పనిచేశారు.[4]

1966లో ఆయనను లాలా లజపత్ రాయ్ స్థాపించిన ‘‘సర్వెంట్స్ ఆఫ్ ది పీపుల్ సొసైటీ’’ (లోక్ సేవక్ మండల్) అధ్యక్షుడిగా నియమించారు.

1971 ఒడిశా శాసనసభ ఎన్నికల అనంతరం ఉత్కల్ కాంగ్రెస్, స్వతంత్ర పార్టీ, ఝార్ఖండ్ పార్టీలు కలసి కూటమి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేశాయి. ఈ కూటమి ప్రభుత్వానికి బిశ్వనాథ్ దాస్ నాయకత్వం వహిస్తూ 3 ఏప్రిల్ 1971 నుంచి 14 జూన్ 1972 వరకు ఒడిశా ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు.

ఆయన తన జీవితకాల సంపాదనతో ఒడిశా, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో పేదలకు ఉచిత న్యాయసహాయం, అన్నదానం, వేదాధ్యయన సంస్థలను స్థాపించారు. పూరీలోని ‘‘వేద భవన్’’ వంటి సంస్థలు ఇందులో భాగం.[5]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Prabir Mahanty. Origin of Das and Dash surnames.
  2. ↑ Das, B.; Rath, S.N. (1990). Bishwanath Das, a tribute: published on the occasion of Bishwanath Das Birth Centenary Celebration held under the auspices of the Utkal University. Dept. of Political Science, Utkal University. p. 19. Retrieved 3 జూలై 2019.
  3. ↑ Orissa State Archives (1997). Reflections on the National Movement in Orissa. Orissa State Archives. Retrieved 3 జూలై 2019.
  4. ↑ Bureau, OB (26 నవంబరు 2019). "Know Odisha Greats Who Helped Frame India's Constitution - ODISHA BYTES". ODISHA BYTES. Retrieved 31 జూలై 2020. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  5. ↑ The Orissa Historical Research Journal. Superintendent of Research and Museum. 1993. p. 46. Retrieved 31 జూలై 2020.

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ ఒడిశా ప్రావిన్స్ ప్రధానమంత్రిగా.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]