బిష్ని దేవి షా

బిష్ని దేవి షా (12 అక్టోబర్ 1902-1972) ఉత్తరాఖండ్ నుండి వచ్చిన భారత స్వాతంత్ర్య కార్యకర్త, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో జైలుకు వెళ్ళిన ఈ ప్రాంతానికి చెందిన మొదటి మహిళ.

జీవితం

బిష్ణి దేవి అక్టోబర్ 12, 1902న ప్రస్తుత ఉత్తరాఖండ్‌లోని బాగేశ్వర్‌లో జన్మించారు. ఆమె తొలి సంవత్సరాలు అనేక సవాళ్లు, కష్టాలతో కూడుకున్నవి. ఆమె నాల్గవ తరగతి వరకు చదువుకుంది. ఆమె పదమూడేళ్ల వయసులో వివాహం చేసుకుంది, పదహారేళ్ల వయసులో వితంతువు అయ్యింది. ఆమె విధవరాలి కావడం వల్ల ఆమె అత్తమామలు, సొంత కుటుంబం రెండింటిలోనూ ఆమె వెలివేయబడింది.

బిష్ని దేవి అల్మోరా నందా దేవి ఆలయంలో గణనీయమైన సమయాన్ని గడిపారు, అక్కడ ఆమె స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి సంబంధించిన సమావేశాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నది. జైలు శిక్షను ఎదుర్కొంటున్న నిరసనకారులను ప్రోత్సహించడానికి, ఆమె వారికి పువ్వులు సమర్పించి, వారి ఆర్తి చేసేది, ఈ ఆచారంలో సాధారణంగా దేవతను స్తుతిస్తూ పాడటం ఉంటుంది. అదనంగా, ఆమె నిర్బంధంలో ఉన్న వారి కుటుంబాలకు మద్దతుగా తెలివిగా నిధులను సేకరించింది. అంటరానితనం, మూఢనమ్మకాలు వంటి సమస్యల గురించి రాసిన కవి కుమావోని గోర్డా నుండి ప్రేరణ పొంది, ఆమె ఆయన రచనల నుండి ప్రేరణ పొందిన పాటలను కూడా పాడింది.

ఆమె జైలుకు వెళ్లే కార్యకర్తలకు పువ్వులు సమర్పించి, వారి కోసం ఆర్తి చేయడం ద్వారా వారి ధైర్యాన్ని గౌరవించేది. అదనంగా, ఆమె కార్యకర్తలతో సంబంధం ఉన్న మహిళలను ప్రేరేపించింది. 1930 మే 25న అల్మోరా నగర్ పాలిక వద్ద జాతీయ జెండాను ఎగురవేయాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. మహిళలతో సహా స్వచ్ఛంద సేవకుల ఊరేగింపును బ్రిటిష్ సైనికులు అడ్డుకున్నారు, ఇది ఘర్షణకు దారితీసింది, ఇందులో మోహన్ లాల్ జోషి, శాంతిలాల్ త్రివేది వంటి ప్రముఖ వ్యక్తులు గాయపడ్డారు. గందరగోళం ఉన్నప్పటికీ, బిష్ని దేవి ధైర్యంగా ఉండిపోయింది. దుర్గా దేవి పంత్, తులసి దేవి రావత్ సహా ఇతర మహిళలతో కలిసి ఆమె జెండాను ఎగురవేశారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఈ ధిక్కరణ చర్యను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. ఆ తరువాత, ఆమెను అరెస్టు చేసి అల్మోరాలో ఖైదు చేశారు. విడుదలైన తర్వాత, ఆమె ఖాదీ కోసం వాదించడం ప్రారంభించింది. ఆ సమయంలో, అల్మోరాలో స్వదేశీ ఉత్పత్తులను పంపిణీ చేయడానికి వాలంటీర్ల కొరత ఉండేది, దుకాణదారులు ధరలను పెంచారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, బిష్ని దేవి చర్ఖాలను ఇంటింటికి కేవలం ఐదు రూపాయలకు విక్రయించాలని నిర్ణయించుకుంది, అయితే మార్కెట్ ధర పది రూపాయలు.

ఆమె మహిళలకు చరఖాను ఎలా ఉపయోగించాలో నేర్పి, తద్వారా ఖాదీని ప్రోత్సహించి, ప్రజలలో స్వయం సమృద్ధిని పెంపొందించింది. హర్గోవింద్ పంత్ నాయకత్వంలో అల్మోరాలో ఒక కాంగ్రెస్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు, బిష్ని దేవి మహిళా మేనేజర్గా ఎన్నికయ్యారు. 1931లో, ఆమె మరోసారి అరెస్టును ఎదుర్కొంది, కానీ విడుదలైన తర్వాత, ఆమె బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడటం కొనసాగించింది.

వారసత్వం

2021లో, తపాలా శాఖ ఈ సాహసోపేత మహిళను గౌరవించే ప్రయత్నాలను ప్రారంభించింది. ఈ చొరవలో భాగంగా, ఆమె ఛాయాచిత్రం, జీవిత చరిత్ర పోస్టల్ ఎన్విలాప్లలో ప్రదర్శించబడ్డాయి.

బాహ్య లింకులు

Indianculture.gov.in లో బిష్ని దేవి షా