బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం

Bismarck Archipelago
	Satellite view of the islands of New Britain and New Ireland, the two largest in the Bismarck Archipelago
భూగోళశాస్త్రం
ప్రదేశం	Papua New Guinea
అక్షాంశ,రేఖాంశాలు	5°00′S 150°06′E / 5.000°S 150.100°E
ముఖ్యమైన ద్వీపాలు	New Britain, New Ireland
విస్తీర్ణం	49,700 km2 (19,200 sq mi)
అత్యధిక ఎత్తు	2,340 m (7,680 ft)
ఎత్తైన పర్వతం	Mount Taron
నిర్వహణ
	Papua New Guinea
Region	Islands Region

'బిస్మార్కు ద్వీపసమూహం ( బిస్మార్క్-ద్వీపసమూహం, ˈbɪsmaʁk ˌ) అనేది పశ్చిమ పసిఫికు మహాసముద్రంలో న్యూ గినియా ఈశాన్య తీరంలో ఉన్న ద్వీపాల సమూహం, ఇది పాపువా న్యూ గినియా దీవుల ప్రాంతంలో భాగం. దీని వైశాల్యం సుమారు 50,000 square kilometres (19,000 sq mi).

చరిత్ర

ద్వీపసమూహం మొదటి నివాసులు దాదాపు 30,000–40,000 సంవత్సరాల క్రితం వచ్చారు.^[1] వారు న్యూ గినియా నుండి పడవలో బిస్మార్కు సముద్రం మీదుగా ప్రయాణించి ఉండవచ్చు లేదా భూమి క్రస్టులో ఒక ఉద్ధృతి ద్వారా సృష్టించబడిన తాత్కాలిక భూ వంతెన ద్వారా ప్రయాణించి ఉండవచ్చు. తరువాత వచ్చిన వారిలో లాపిటా ప్రజలు ఉన్నారు. పాలినేషియా, తూర్పు మైక్రొనీషియా ద్వీపం, మెలనేషియా, ఆస్ట్రోనేషియను ప్రజల ప్రత్యక్ష పూర్వీకులు ఉన్నారు.

ఈ దీవులను సందర్శించిన మొదటి యూరోపియన్ డచ్ అన్వేషకుడు జాకబు లే మైరే^[2] 1616లో^[3]^[4] 1884లో జర్మనీ న్యూ గినియా రక్షిత ప్రాంతంలో భాగంగా ఈ ద్వీపాలను స్వాధీనం చేసుకునే వరకు పశ్చిమ యూరోపియన్లు ఈ ద్వీపాలను నిర్వీర్యం చేశారు. ఈ ప్రాంతానికి ఛాన్సలరు ఒట్టో వాన్ బిస్మార్కు గౌరవార్థం పేరు పెట్టారు.

1888 మార్చి 13న రిట్టరు ద్వీపంలో అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెంది మెగాట్సునామి సంభవించింది. దాదాపు మొత్తం అగ్నిపర్వతం సముద్రంలో పడిపోయింది. అసలు ద్వీపం తూర్పు వైపు ఒక చిన్న అంచును వదిలివేసింది.^[5]

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన తరువాత, ఆస్ట్రేలియను నావికా, సైనిక సాహసయాత్ర దళం 1914లో దీవులను స్వాధీనం చేసుకుంది. తరువాత ఆస్ట్రేలియా దీవుల కోసం లీగు ఆఫ్ నేషన్సు ఆదేశం పొందింది. వారు ఆస్ట్రేలియను పరిపాలనలో ఉన్నారు - రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో - 1975 సెప్టెంబరులో పాపువా న్యూ గినియా స్వతంత్రం పొందే వరకు జపనీయులు ఆక్రమణ ద్వారా మాత్రమే అంతరాయం కలిగింది.

భూగోళశాస్త్రం

బిస్మార్కు ద్వీపసమూహంలో ఎక్కువగా అగ్నిపర్వత ద్వీపాలు ఉన్నాయి. దీని మొత్తం భూభాగం 49,700 km² (19,189 sq mi). ఈ ద్వీపసమూహం బిస్మార్కు సముద్రం చుట్టూ ఉంది. ఉత్తర బిస్మార్కు ప్లేటు, మానసు ప్లేటు, దక్షిణ బిస్మార్కు ప్లేటు మీద ఉంది.

పరిపాలనా ప్రావిన్సు ప్రకారం ఇక్కడ దీవులు వర్గీకరించబడ్డాయి:

మనుసు ప్రావిన్సు (మ్యాప్‌లో 9 చూడండి)
- అడ్మిరల్టీ దీవులు, 18 ద్వీపాల సమూహం వీటిలో ఉన్నాయి:
  - మనుసు ద్వీపం, ప్రధాన ద్వీపం
  - లాసు నెగ్రోసు ద్వీపం
  - లౌ ద్వీపం
  - న్డ్రోవా ద్వీపం
  - టాంగు ద్వీపం

- - బాలువాను ద్వీపం
  - పాకు ద్వీపం
  - పర్డీ దీవులు
  - రాంబుటియో ద్వీపం
  - సెయింటు. ఆండ్రూసు దీవులు
- పశ్చిమ దీవులు, వీటితో:
  - ఆవా ద్వీపం
  - హెర్మిటు దీవులు
  - కనియెటు దీవులు (యాంకోరైట్)
    - సే ద్వీపం
  - నినిగో దీవులు
  - వువులు ద్వీపం
- న్యూ ఐర్లాండు ప్రావిన్సు (12)
- న్యూ ఐర్లాండు లేదా నియు ఐలాను, ప్రధాన ద్వీపం
- న్యూ హనోవరు లేదా లావోంగై
- సెయింటు మాథియాసు దీవులు
- తబారు సమూహం
- లిహిరు సమూహం
- టాంగా సమూహం
- ఫెని దీవులు
- డైయులు ద్వీపం [[ఫైల్:సూర్యుడు, సముద్రం, ఇసుక మరియు అగ్నిపర్వతం.jpg|బొటనవేలు|రబౌల్ కాల్డెరా, న్యూ బ్రిటన్]]
తూర్పు న్యూ బ్రిటను ప్రావిన్సు (4)
- న్యూ బ్రిటన్ లేదా నియు బ్రిటన్, ప్రధాన ద్వీపం
- డ్యూకు ఆఫ్ యార్కు దీవులు
  - డ్యూకు ఆఫ్ యార్కు దీవులు
  - డ్యూకు ఆఫ్ యార్కు దీవులు
  - కెరవారా
  - మకాడా
  - మియోకో
  - ముయాలిం

- - ఉలు
వెస్టు న్యూ బ్రిటను ప్రావిన్సు (18)
- న్యూ బ్రిటన్ లేదా నియు బ్రిటను, ప్రధాన ద్వీపం
- విటు దీవులు
మోరోబు ప్రావిన్సు (11)
- ఉంబోయి ద్వీపం
- టోలోకివా ద్వీపం
- సకారు ద్వీపం
- రిట్టరు ద్వీపం
- మలాయు ద్వీపం
- తువాం ద్వీపం
- మడాంగు ప్రావిన్సు (8)
- లాంగ్ ఐలాండు
- క్రౌన్ ఐలాండు
- కార్కరు ఐలాండు
- బాగాబాగు ఐలాండు
- మనం
తూర్పు సెపికు ప్రావిన్సు (5)
- షౌటెను దీవులు

న్యూ బ్రిటన్, న్యూ ఐర్లాండ్ దీవుల మధ్య నీటి మార్గాన్ని వేల్సు ఐర్లాండు మధ్య బ్రిటిషు దీవులలో సెయింటు జార్జి ఛానలు తర్వాత సెయింటు జార్జి ఛానలు అని పిలుస్తారు.

మూలాలు

↑ Leavesley, Matthew G. మరియు Chappell, John. "Buang Merabak: బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, పాపువా న్యూ గినియా వలసరాజ్యాల అదనపు ప్రారంభ రేడియోకార్బన్ ఆధారాలు". Antiquity. Durham University. Archived from the original on 4 March 2018. Retrieved 4 March 2018.{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
↑ De ontdekkingsreis van Jacob le Maire en Willem Cornelisz. Schouten in de jaren 1615-1617. Martinus Nijhoff. 1945.
↑ సిగ్మండ్, జె. పి. మరియు జుయిడర్‌బాన్, ఎల్. హెచ్. (1976) డచ్ డిస్కవరీస్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా, రిగ్బీ, ఆస్ట్రేలియా. ISBN 0-7270-0800-5
↑ స్పేట్, ఓ. హెచ్. కె. (1979) ది స్పానిష్ లేక్, ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ, రెండవ ఎడిషన్, 2004. ISBN 1-920942-17-3
↑ Ward, Steven N.; Day, Simon (September 2003). "Ritter Island Volcano —Lateral Collapse and the Tsunami of 1888". Geophysical Journal International. 154 (3). Blackwell Publishing: 891. Bibcode:2003GeoJI.154..891W. doi:10.1046/j.1365-246X.2003.02016.x. 1888 మార్చి 13 తెల్లవారుజామున, రిట్టర్ ఐలాండ్ అగ్నిపర్వతం యొక్క దాదాపు 5 km³ [1.2 cu mi] న్యూ గినియాకు ఈశాన్యంగా సముద్రంలోకి పడింది. చారిత్రక కాలంలో నమోదైన ఈ ద్వీప అగ్నిపర్వతం అతిపెద్ద పార్శ్వ కూలిపోవడంతో, పది మీటర్ల ఎత్తులో వినాశకరమైన సునామీని ప్రక్కనే ఉన్న తీరాలకు విసిరారు. అనేక వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో, న్యూ గినియాలోని పరిశీలకులు 3 నిమిషాల వ్యవధిలో 8 m [26 ft] ఎత్తు వరకు అలలు సంభవించాయని వివరించారు, ఇది 3 గంటల వరకు కొనసాగింది. ఈ ఖాతాలు ఒక ప్రధాన అగ్నిపర్వతం పార్శ్వ కూలిపోవడం వల్ల ఏర్పడిన సునామీపై అందుబాటులో ఉన్న ఉత్తమ ప్రత్యక్ష సమాచారాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ వ్యాసంలో, 1985లో దాని శిథిలాల క్షేత్రం యొక్క సోనార్ సర్వే ద్వారా పరిమితం చేయబడిన రిట్టర్ ద్వీపం కొండచరియను మేము అనుకరిస్తాము మరియు అంచనా వేసిన సునామీని చారిత్రక పరిశీలనలతో పోల్చాము. 40 m/s [130 ft/s] వద్ద ప్రయాణించే కొండచరియలకు ఉత్తమ ఒప్పందం జరుగుతుంది, కానీ {80 m/s [260 ft/s] వరకు వేగాలను మినహాయించలేము. రిట్టర్ ద్వీపం శిథిలాలు 800 m [2,600 ft] కంటే కొంచెం ఎక్కువగా నిలువుగా పడిపోయాయి మరియు లోతైన నీటిలోకి దిగే కొండచరియలతో పోలిస్తే నెమ్మదిగా కదిలాయి. బేసల్ ఫ్రిక్షన్ బ్లాక్ నమూనాలు తక్కువ జలపాతాలు ఉన్న స్లయిడ్‌లు తక్కువ గరిష్ట వేగాలను పొందాలని మరియు 40+ m/s [130 ft/s] రిట్టర్ ద్వీపం కొండచరియ యొక్క జ్యామితి మరియు రనౌట్ పరిధికి సంపూర్ణంగా అనుకూలంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నాయి. రిట్టర్ ద్వీపం తరంగాల కోసం సిద్ధాంతం మరియు పరిశీలన మధ్య ఏకాభిప్రాయం సముద్రపు అగ్నిపర్వతం కూలిపోవడం వల్ల రెండు నుండి మూడు ఆర్డర్‌ల పరిమాణంలో పెద్ద పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మెగా-సునామీ ఉనికిపై మన విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది.

[Antiq-Buang-1] Leavesley, Matthew G. మరియు Chappell, John. "Buang Merabak: బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, పాపువా న్యూ గినియా వలసరాజ్యాల అదనపు ప్రారంభ రేడియోకార్బన్ ఆధారాలు". Antiquity. Durham University. Archived from the original on 4 March 2018. Retrieved 4 March 2018.{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)

[2] De ontdekkingsreis van Jacob le Maire en Willem Cornelisz. Schouten in de jaren 1615-1617. Martinus Nijhoff. 1945.

[3] సిగ్మండ్, జె. పి. మరియు జుయిడర్‌బాన్, ఎల్. హెచ్. (1976) డచ్ డిస్కవరీస్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా, రిగ్బీ, ఆస్ట్రేలియా. ISBN 0-7270-0800-5

[4] స్పేట్, ఓ. హెచ్. కె. (1979) ది స్పానిష్ లేక్, ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ, రెండవ ఎడిషన్, 2004. ISBN 1-920942-17-3

[5] Ward, Steven N.; Day, Simon (September 2003). "Ritter Island Volcano —Lateral Collapse and the Tsunami of 1888". Geophysical Journal International. 154 (3). Blackwell Publishing: 891. Bibcode:2003GeoJI.154..891W. doi:10.1046/j.1365-246X.2003.02016.x. 1888 మార్చి 13 తెల్లవారుజామున, రిట్టర్ ఐలాండ్ అగ్నిపర్వతం యొక్క దాదాపు 5 km³ [1.2 cu mi] న్యూ గినియాకు ఈశాన్యంగా సముద్రంలోకి పడింది. చారిత్రక కాలంలో నమోదైన ఈ ద్వీప అగ్నిపర్వతం అతిపెద్ద పార్శ్వ కూలిపోవడంతో, పది మీటర్ల ఎత్తులో వినాశకరమైన సునామీని ప్రక్కనే ఉన్న తీరాలకు విసిరారు. అనేక వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో, న్యూ గినియాలోని పరిశీలకులు 3 నిమిషాల వ్యవధిలో 8 m [26 ft] ఎత్తు వరకు అలలు సంభవించాయని వివరించారు, ఇది 3 గంటల వరకు కొనసాగింది. ఈ ఖాతాలు ఒక ప్రధాన అగ్నిపర్వతం పార్శ్వ కూలిపోవడం వల్ల ఏర్పడిన సునామీపై అందుబాటులో ఉన్న ఉత్తమ ప్రత్యక్ష సమాచారాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ వ్యాసంలో, 1985లో దాని శిథిలాల క్షేత్రం యొక్క సోనార్ సర్వే ద్వారా పరిమితం చేయబడిన రిట్టర్ ద్వీపం కొండచరియను మేము అనుకరిస్తాము మరియు అంచనా వేసిన సునామీని చారిత్రక పరిశీలనలతో పోల్చాము. 40 m/s [130 ft/s] వద్ద ప్రయాణించే కొండచరియలకు ఉత్తమ ఒప్పందం జరుగుతుంది, కానీ {80 m/s [260 ft/s] వరకు వేగాలను మినహాయించలేము. రిట్టర్ ద్వీపం శిథిలాలు 800 m [2,600 ft] కంటే కొంచెం ఎక్కువగా నిలువుగా పడిపోయాయి మరియు లోతైన నీటిలోకి దిగే కొండచరియలతో పోలిస్తే నెమ్మదిగా కదిలాయి. బేసల్ ఫ్రిక్షన్ బ్లాక్ నమూనాలు తక్కువ జలపాతాలు ఉన్న స్లయిడ్‌లు తక్కువ గరిష్ట వేగాలను పొందాలని మరియు 40+ m/s [130 ft/s] రిట్టర్ ద్వీపం కొండచరియ యొక్క జ్యామితి మరియు రనౌట్ పరిధికి సంపూర్ణంగా అనుకూలంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నాయి. రిట్టర్ ద్వీపం తరంగాల కోసం సిద్ధాంతం మరియు పరిశీలన మధ్య ఏకాభిప్రాయం సముద్రపు అగ్నిపర్వతం కూలిపోవడం వల్ల రెండు నుండి మూడు ఆర్డర్‌ల పరిమాణంలో పెద్ద పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మెగా-సునామీ ఉనికిపై మన విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]