బిస్సావు
బిస్సావు | |
|---|---|
రాజధాని నగరం | |
బిస్సావులో ట్రాఫిక్ న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ కాన్సుల్మార్ మ్యూజియు మిలిటార్ డా లుటా డి లిబర్టాకో నేషనల్లోని అమిల్కార్ కాబ్రాల్ కారు బిస్సావు కేథడ్రల్ అమిల్కార్ కాబ్రాల్ సమాధి హోటల్ ఇంపీరియో స్మారక చిహ్నం హీరోయిస్ డా ఇండిపెండెన్సియా BCEAO భవనం ఓస్వాల్డో వీరా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం Aliança భీమా సంస్థ యొక్క శాఖ | |
 Flag  Seal | |
 | |
| దేశం | గినియా-బిస్సావు |
| ప్రాంతం | బిస్సావు స్వయంప్రతిపత్తి రంగం |
| స్థాపించబడింది | 1687 |
| Area | |
• Total | 77.5 కి.మీ2 (29.9 చ. మై) |
| Elevation | 0 మీ (0 అ.) |
| Population (2015 census) | |
• Total | 4,92,004 |
| • Density | 6,300/కి.మీ2 (16,000/చ. మై.) |
| Time zone | UTC+00:00 (గ్రీన్విచ్ మీన్ టైమ్) |
| ISO 3166 code | స్థాపించబడింది |
| వాతావరణం | ఉష్ణమండల సవన్నా శీతోష్ణస్థితి |
.jpg)
బిస్సావు (/bɪˈsaʊ// /) అనేది గినియా-బిస్సావు రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం. 2015 నాటికి దీని జనాభా 492,004. [1] బిస్సావు అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో గేబా నది ముఖద్వారం మీద ఉంది, గినియా-బిస్సావు అతిపెద్ద నగరం, ప్రధాన నౌకాశ్రయం, దాని పరిపాలనా & సైనిక కేంద్రం.
వ్యుత్పత్తి
[మార్చు]"బిస్సావు" అనే పదం ఒక వంశం పేరు, నాన్సాస్సన్, దాని బహువచన రూపం బోసస్సన్ నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు.[2] ఇంట్చాస్సు (బోస్సాస్సు) అనేది మెకావు రాజు మేనల్లుడుకు ఇవ్వబడిన పేరు-బిసావు మొదటి సార్వభౌముడు-అతని సోదరి పుంగన్హమ్ కుమారుడు. బోస్సాస్సు పాపెల్ ప్రజల వంశాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.[3]
చరిత్ర
[మార్చు]యూరోపియన్ల రాకకు చాలా ముందు నుండి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు, బిస్సావు ద్వీపం పాపెల్ ప్రజలు నివసించే రాజ్యంగా పరిపాలించబడింది. మౌఖిక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ రాజ్యాన్ని క్వినారా రాజు కుమారుడు మెకౌ స్థాపించాడు, ఆయన తన గర్భవతి సోదరి, ఆరుగురు భార్యలు, తన తండ్రి రాజ్యంలోని ప్రజలతో కలిసి ఈ ప్రాంతానికి వెళ్ళాడు. ఈ రాజ్యం సోదరి, ఆరుగురు భార్యల నుండి వచ్చిన ఏడు వంశాలతో కూడి ఉండేది. సోదరి నుండి వచ్చిన బోససున్ వంశం సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందింది.[2] బిస్సావు రాజ్యం చాలా స్తరీకరించబడింది.[4] రాజు పట్టాభిషేకంలో, రాజును బంధించి కొట్టే పద్ధతి ఉండేది, ఎందుకంటే శిక్షను అమలు చేసే ముందు రాజుకు అది ఎలా ఉంటుందో తెలిసి ఉండాలి. అలాగే, రాజ అధికార చిహ్నమైన ఈటెను సమర్పించడం కూడా జరిగేది.[5] 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు వారు అక్కడ వ్యాపారం ప్రారంభించినప్పుడు, బిస్సావు రాజు ఆ ప్రాంతంలోని అత్యంత సహాయక చక్రవర్తులలో ఒకరిగా ఉండేవాడు. 1680లో బిస్సావు కాచెయు పాపెల్స్తో జరిగిన వివాదంలో పోర్చుగీసు వారికి కూడా సహాయం చేసింది.[6]
ఈ నగరం 1687లో పోర్చుగీస్ వాణిజ్య స్థావరంగా స్థాపించబడింది.[7] ఇదే కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో ఫ్రెంచ్ కార్యకలాపాలు పెరిగాయి. బిస్సావు బాకోంపోల్కో రాజు కోటను నిర్మించడానికి వారికి అనుమతి నిరాకరించినప్పటికీ, అతను వారికి ఒక వాణిజ్య కర్మాగారాన్ని మంజూరు చేశాడు, దాని నుండి వారు వేలాది మంది బానిసలను ఇతర విషయాలతో పాటు రవాణా చేశారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా పోర్చుగీస్ కాన్సెలో అల్ట్రామారినో బిస్సావు కెప్టెన్సీ-జనరల్ను స్థాపించాడు, 1696 నాటికి పట్టణంలో ఒక కోట, ఒక చర్చి, ఒక ఆసుపత్రి ఉన్నాయి.[8] ఇది గెబా నదిపై,[9] దక్షిణాన వాణిజ్యానికి ప్రధాన ఎంపోరియం, ప్రాముఖ్యతలో కాచేయు మరుగున పడిపోకపోయినా పోటీ పడుతోంది.[10]
బాకోంపుల్కో 1696లో మరణించాడు. పోర్చుగీసు మౌన వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ వారసత్వ వివాదం నుండి కింగ్ ఇన్సిన్హాట్ ఉద్భవించాడు, సంబంధాలు వేగంగా క్షీణించాయి.[11] పాపెల్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య విధానాన్ని ధిక్కరిస్తూ పోర్చుగల్ గుత్తాధిపత్యాన్ని అమలు చేయడానికి కెప్టెన్-జనరల్ పిన్హీరో ప్రయత్నించినప్పుడు, ఇన్సిన్హాట్ అసంపూర్ణమైన కోటను చుట్టుముట్టి, నివాసులను ఊచకోత కోస్తానని బెదిరించాడు. పిన్హీరో తరువాత పాపెల్ కస్టడీలో మరణించాడు.[12] వాణిజ్య గుత్తాధిపత్యాన్ని అమలు చేయలేకపోవడం లేదా విదేశీ నౌకల నుండి సుంకాలను వసూలు చేయలేకపోవడంతో పోర్చుగీసు వారు వెంటనే కోటను విడిచిపెట్టారు.[13] వారు 1753లో తిరిగి వచ్చారు, కానీ పాపెల్ యొక్క దృఢమైన ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొని, కొత్త కోటను నిర్మించలేకపోయారు, రెండు సంవత్సరాల తరువాత వదిలి వెళ్ళారు.[8]
పోర్చుగీసు శక్తిని మరింత మెరుగ్గా ప్రదర్శించడానికి, బ్రెజిల్కు రవాణా చేయడానికి ఎక్కువ మంది బానిసలను నిల్వ చేయడానికి 1775లో గ్రావో పారా, మరాన్హావో కంపెనీ ఈ కోటను పునర్నిర్మించింది.[8] అయితే, ఈ ప్రాంతంపై నిజమైన నియంత్రణ పాపెల్ రాజుల చేతుల్లోనే ఉంది. ఈ భూభాగాన్ని 1869లో మరింత సమర్థవంతంగా పరిపాలించే ప్రయత్నంలో భాగంగా, బిస్సావుకు కమ్యూన్ హోదా కల్పించారు.[14]
20వ శతాబ్దం ప్రారంభానికి ఇరువైపులా దశాబ్దాలు వలసరాజ్యాల 'శాంతి ప్రచారాలకు' పాపెల్స్ వైపు నుండి తీవ్ర ప్రతిఘటనను చూసింది. 1915లో, 30 సంవత్సరాల యుద్ధం తరువాత ఆఫీసర్ టీక్సీరా పింటో, యుద్ధ నాయకుడు అబ్దుల్ ఇంజాయ్ ఆధ్వర్యంలో పోర్చుగీసు వారు బిస్సావు రాజ్యాన్ని ఓడించి దానిని పోర్చుగీస్ గినియాలో శాశ్వతంగా విలీనం చేశారు.[15] 1941లో రాజధాని బోలామా నుండి బిస్సావుకు బదిలీ చేయబడింది.[16] 1959లో డాక్వర్కర్ల సమ్మెను రక్తపాతంగా అణచివేయడం జరిగింది, ఇది జాతీయవాదులను సాయుధ ప్రతిఘటన వైపు నెట్టిన ఒక కీలక సంఘటన.[14]
1973లో పి. ఎ. ఐ. జి. సి. వలసవాద వ్యతిరేక గెరిల్లాలు స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించిన తరువాత, తిరుగుబాటు భూభాగాల రాజధాని మదీనా డో బోయ్ గా ప్రకటించబడింది, అయితే బిస్సావు వలసరాజ్యాల రాజధానిగా మిగిలిపోయింది. ఈ నగరంపై 1968, 1971లో జాతీయవాద శక్తులు దాడి చేశాయి.[17] లిస్బన్లో ఏప్రిల్ 25న జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటు తరువాత పోర్చుగల్ స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చినప్పుడు, బిస్సావు కొత్తగా స్వతంత్రమైన రాష్ట్రానికి రాజధానిగా మారింది.
1998, 1999లో గినియా-బిస్సావు అంతర్యుద్ధం ప్రారంభంలో, ముగింపులో బిస్సావు తీవ్రమైన పోరాటానికి వేదికగా నిలిచింది.[18] చాలా మౌలిక సదుపాయాలు నాశనం చేయబడ్డాయి, జనాభాలో ఎక్కువ మంది పారిపోయారు. శాంతి తిరిగి వచ్చిన తరువాత నగరం తిరిగి పుంజుకుంది, 2009 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దేశ జనాభాలో 25% కంటే ఎక్కువ మంది ఉన్నారు, అనేక కొత్త, పునరావాసం పొందిన భవనాల నిర్మాణానికి సాక్ష్యంగా నిలిచింది.[14]
2023లో టర్కిష్ విద్యుత్ సంస్థ కార్పవర్షిప్ 15 మిలియన్ డాలర్లకు మించి చెల్లించని బిల్లు కారణంగా నగరానికి విద్యుత్ను నిలిపివేసింది. అక్టోబరు 17 ఉదయం విద్యుత్ సరఫరా ఆగిపోయింది, గినియా-బిస్సావు $6 మిలియన్ల చెల్లింపు చేసిన తరువాత మరుసటి రోజు ఆలస్యంగా తిరిగి ప్రారంభించబడింది.[19]
భౌగోళిక & వాతావరణం
[మార్చు]
బిస్సావు అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో గేబా నది ముఖద్వారం మీద ఉంది. నగరం చుట్టూ ఉన్న భూమి చాలా లోతట్టు ప్రాంతం, నగరం వెలుపల 80 కిలోమీటర్ల (50 మైళ్ళు) వరకు దాని నిరాడంబరమైన ఉత్సర్గ ఉన్నప్పటికీ ఈ నది సముద్రంలోకి వెళ్ళే నౌకలకు అందుబాటులో ఉంటుంది.
బిస్సావులో ఉష్ణమండల సవన్నా శీతోష్ణస్థితి ( కోపెన్ Aw ) ఉంది; ఇది ఉష్ణమండల రుతుపవన శీతోష్ణస్థితి ( Am ) గా అర్హత సాధించడానికి తగినంత తేమగా లేనప్పటికీ , దాని రకానికి చెందిన చాలా శీతోష్ణస్థితుల కంటే చాలా తేమగా ఉంటుంది.
నవంబర్ నుండి మే వరకు దాదాపు వర్షం పడదు, కానీ సంవత్సరంలోని మిగిలిన ఐదు నెలల్లో నగరంలో సుమారు 2,000 మిల్లీమీటర్ల (79 అంగుళాల) వర్షపాతం నమోదవుతుంది.
| శీతోష్ణస్థితి డేటా - బిస్సావు (ఓస్వాల్డో వీరా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం) 1991–2020 వాతావరణ సమాచారం | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | జన | ఫిబ్ర | మార్చి | ఏప్రి | మే | జూన్ | జూలై | ఆగ | సెప్టెం | అక్టో | నవం | డిసెం | సంవత్సరం |
| సగటు అధిక °C (°F) | 32.4 (90.3) |
35.2 (95.4) |
36.0 (96.8) |
35.3 (95.5) |
34.8 (94.6) |
33.0 (91.4) |
31.1 (88.0) |
30.4 (86.7) |
31.3 (88.3) |
32.3 (90.1) |
32.8 (91.0) |
32.6 (90.7) |
33.1 (91.6) |
| రోజువారీ సగటు °C (°F) | 25.3 (77.5) |
27.1 (80.8) |
28.2 (82.8) |
28.0 (82.4) |
28.5 (83.3) |
28.1 (82.6) |
27.2 (81.0) |
26.9 (80.4) |
27.3 (81.1) |
27.9 (82.2) |
27.7 (81.9) |
26.0 (78.8) |
27.4 (81.3) |
| సగటు అల్ప °C (°F) | 18.3 (64.9) |
19.0 (66.2) |
20.4 (68.7) |
20.6 (69.1) |
22.2 (72.0) |
23.1 (73.6) |
23.2 (73.8) |
23.3 (73.9) |
23.2 (73.8) |
23.5 (74.3) |
22.5 (72.5) |
19.4 (66.9) |
21.1 (70.0) |
| సగటు అవపాతం mm (inches) | 0.1 (0.00) |
0.0 (0.0) |
0.0 (0.0) |
0.0 (0.0) |
10.6 (0.42) |
139.9 (5.51) |
371.0 (14.61) |
467.7 (18.41) |
364.4 (14.35) |
166.7 (6.56) |
10.9 (0.43) |
0.2 (0.01) |
1,531.5 (60.3) |
| సగటు అవపాతపు రోజులు (≥ 1.0 mm) | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.4 | 12.2 | 21.5 | 24.1 | 21.7 | 15.7 | 3.1 | 0 | 99.7 |
| Source: NOAA[20] | |||||||||||||
| శీతోష్ణస్థితి డేటా - బిస్సావు, గినియా-బిస్సావు కోసం వాతావరణ డేటా (1974–1994) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | జన | ఫిబ్ర | మార్చి | ఏప్రి | మే | జూన్ | జూలై | ఆగ | సెప్టెం | అక్టో | నవం | డిసెం | సంవత్సరం |
| అత్యధిక రికార్డు °C (°F) | 36.7 (98.1) |
38.3 (100.9) |
38.9 (102.0) |
41.1 (106.0) |
39.4 (102.9) |
35.6 (96.1) |
33.3 (91.9) |
32.8 (91.0) |
33.9 (93.0) |
34.4 (93.9) |
35.0 (95.0) |
35.6 (96.1) |
41.1 (106.0) |
| సగటు అధిక °C (°F) | 31.1 (88.0) |
32.8 (91.0) |
33.9 (93.0) |
33.3 (91.9) |
32.8 (91.0) |
31.1 (88.0) |
29.4 (84.9) |
30.0 (86.0) |
30.0 (86.0) |
31.1 (88.0) |
31.7 (89.1) |
30.6 (87.1) |
31.5 (88.7) |
| రోజువారీ సగటు °C (°F) | 24.4 (75.9) |
25.6 (78.1) |
26.6 (79.9) |
27.0 (80.6) |
27.5 (81.5) |
26.9 (80.4) |
26.1 (79.0) |
26.4 (79.5) |
26.4 (79.5) |
27.0 (80.6) |
26.9 (80.4) |
24.8 (76.6) |
26.3 (79.3) |
| సగటు అల్ప °C (°F) | 17.8 (64.0) |
18.3 (64.9) |
19.4 (66.9) |
20.6 (69.1) |
22.2 (72.0) |
22.8 (73.0) |
22.8 (73.0) |
22.8 (73.0) |
22.8 (73.0) |
22.8 (73.0) |
22.2 (72.0) |
18.9 (66.0) |
21.1 (70.0) |
| అత్యల్ప రికార్డు °C (°F) | 12.2 (54.0) |
13.3 (55.9) |
15.6 (60.1) |
16.7 (62.1) |
17.2 (63.0) |
19.4 (66.9) |
19.4 (66.9) |
19.4 (66.9) |
19.4 (66.9) |
20.0 (68.0) |
15.0 (59.0) |
12.8 (55.0) |
12.2 (54.0) |
| సగటు వర్షపాతం mm (inches) | 0.5 (0.02) |
0.8 (0.03) |
0.5 (0.02) |
0.8 (0.03) |
17.3 (0.68) |
174.8 (6.88) |
472.5 (18.60) |
682.5 (26.87) |
434.9 (17.12) |
194.8 (7.67) |
41.4 (1.63) |
2.0 (0.08) |
2,022.8 (79.63) |
| నెలవారీ సరాసరి ఎండ పడే గంటలు | 248 | 226 | 279 | 270 | 248 | 210 | 186 | 155 | 180 | 217 | 240 | 248 | 2,707 |
| Source 1: సిస్టమా డి క్లాసిఫికేషన్ బయోక్లిమాటికా ముండియల్[21] | |||||||||||||
| Source 2: ప్రపంచ వాతావరణ మార్గదర్శకాలు (సూర్యరశ్మి మాత్రమే)[22] | |||||||||||||
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]
1979 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బిస్సావు జనాభా 109,214. 2015 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బిస్సావు జనాభా 492,004.[23]
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]బిస్సావు దేశంలో అతిపెద్ద నగరం, ప్రధాన నౌకాశ్రయం, విద్యా, పరిపాలనా, పారిశ్రామిక, సైనిక కేంద్రం. వేరుశెనగలు, గట్టి చెక్కలు, కొబ్బరి, తాటి నూనె, పాల ఉత్పత్తులు, రబ్బరు ప్రధాన ఉత్పత్తులు. బిస్సావు దేశంలో చేపలు పట్టడం, వ్యవసాయ పరిశ్రమకు ప్రధాన నగరం కూడా..[24]
రవాణా
[మార్చు]విమానాయ
[మార్చు]బిస్సావుకు దేశంలోని ఏకైక అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయమైన ఓస్వాల్డో వీరా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సేవలు అందిస్తోంది, ఇది ప్రస్తుతం ఆరు వేర్వేరు విమానయాన సంస్థల నుండి విమాన సర్వీసులను అందిస్తోంది.
రహదారులు
[మార్చు]బిస్సావును దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు, ఖండానికి కలిపే ప్రధాన రహదారి ట్రాన్స్-వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ కోస్టల్ హైవే. బఫాటా. గాబు వంటి ఇతర పెద్ద నగరాలను కలిపే అనేక చిన్న జాతీయ రహదారులు కూడా ఉన్నాయి .
విద్య
[మార్చు]బిస్సావులోని ప్రధాన సెకండరీ పాఠశాల సంస్థలు నేషనల్ లైసియం క్వామే ఎన్'క్రుమా, బెథెల్-బిస్సావు అడ్వెంటిస్ట్ స్కూల్.[25][26] నగరంలోని ప్రధాన ఉన్నత విద్యా సంస్థలు అమిల్కార్ కాబ్రాల్ విశ్వవిద్యాలయం, కాథలిక్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ గినియా బిస్సావు, జీన్ పియాజెట్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ గినియా-బిస్సావు.[27] బిస్సావు నగరంలో ఇప్పటికీ రెండు అంతర్జాతీయ పాఠశాలలు ఉన్నాయి:[28]
- ఎస్కోలా పోర్చుగీసా డా గినే-బిస్సౌ
- ఎస్కోలా పోర్చుగీసా పాస్సో, పాస్సో
సంస్కృతి
[మార్చు]చూడదగిన ప్రదేశాలలో 18వ శతాబ్దానికి చెందిన పోర్చుగీసు వారు నిర్మించిన ఫోర్టలెజా డి సావో జోస్ డా అమురా బ్యారక్స్ (ఇందులో అమిల్కార్ కాబ్రాల్ సమాధి ఉంది ), 1959 ఆగస్టు 3న బిస్సావు డాకర్ల సమ్మెలో మరణించిన డాకర్ల జ్ఞాపకార్థం నిర్మించిన పిడ్జిగీటి స్మారక చిహ్నం, గినియా-బిస్సావు జాతీయ కళా సంస్థ, బిస్సావు కొత్త స్టేడియం, స్థానిక బీచ్లు ఉన్నాయి.
గినియా-బిస్సావు అంతర్యుద్ధం సమయంలో నగరంలోని అనేక భవనాలు ధ్వంసమయ్యాయి, వీటిలో గినియా-బిసావు ప్రెసిడెన్షియల్ ప్యాలెస్, బిస్సావు ఫ్రెంచ్ కల్చరల్ సెంటర్ (ఇప్పుడు పునర్నిర్మించబడింది) ఉన్నాయి, నగర కేంద్రం ఇప్పటికీ అభివృద్ధి చెందలేదు. బిస్సావులో ముస్లింల జనాభా ఎక్కువగా ఉన్నందున, రంజాన్ కూడా ఒక ముఖ్యమైన వేడుక.[29][30]
క్రీడలు
[మార్చు]దేశంలోనూ, నగరంలోనూ ఫుట్బాల్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడ. UD ఇంటర్నేషనల్, SC డి బిస్సావు, SC పోర్టోస్ డి బిస్సావు, స్పోర్ట్ బిస్సావు ఇ బెన్ఫికా, FC కుంటుమ్ వంటి అనేక జట్లు ఈ నగరంలో ఉన్నాయి. నగరంలో ఉన్న స్టేడియంలు ఎస్టాడియో లినో కొరియా, ఎస్టాడియో 24 డి సెప్టెంబర్ ఉన్నాయి.
మతం
[మార్చు]ప్రధాన మతాలు ముస్లిం (50%), తరువాత క్రైస్తవులు (34%), జీవాత్మవాదులు (7.9%).[31]
ప్రార్థనా స్థలాలు
[మార్చు]ప్రార్థనా స్థలాలలో ముస్లిం మసీదులు ప్రధానంగా ఉన్నాయి.[32] రోమన్ కాథలిక్ డియోసెస్ ఆఫ్ బిస్సావు (కాథలిక్ చర్చి ఎవాంజెలికల్ చర్చిలు, యూనివర్సల్ చర్చ్ ఆఫ్ ది కింగ్డమ్ ఆఫ్ గాడ్ వంటి కొన్ని క్రైస్తవ చర్చిలు, దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.
బిస్సావు కేథడ్రల్
బిస్సావులోని మసీదు
.jpg)
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- కరీనా గోమ్స్ (జననం 1976), కార్యకర్త, పాత్రికేయురాలు, సంగీతకారిణి
- బెన్విండో ఆంటోనియో మోరీరా (జననం 1989), ఫుట్బాల్ క్రీడాకారుడు
- ఎడర్ (ఫుట్బాల్ ఆటగాడు)
- బ్రుమా (ఫుట్బాల్ ఆటగాడు)
- బోకుండ్జీ కా , ఫుట్బాల్ ఆటగాడు
- రోజర్ ఫెర్నాండెజ్
- జియోవనీ క్వెండా
అంతర్జాతీయ సంబంధాలు
[మార్చు]ఇవి కూడా చూడండి: గినియా-బిస్సావులోని జంట పట్టణాలు, సోదర నగరాల జాబితా
జంట పట్టణాలు – సోదర నగరాలు
[మార్చు]బిస్సావు దీనితో జంట నగరంగా ఉంది :
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Africa by Country Internet User Stats and 2017 Population". internetworldstats.com (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 4 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 November 2017.
- 1 2 Nanque, Neemias Antonio (2016). Revoltas e resistências dos Papéis da Guiné-Bissau contra o Colonialismo Português – 1886–1915 (PDF) (Trabalho de conclusão de curso). Universidade da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira. ఒరిజినల్ నుండి 20 September 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 November 2022.
- ↑ "O casamento tradicional na Guiné-Bissau" (PDF). p. 4. ఒరిజినల్ నుండి 12 July 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 April 2021.
- ↑ Rodney 1966, pp. 73.
- ↑ Rodney 1966, pp. 66.
- ↑ Rodney 1966, pp. 304.
- ↑ "Guinea-Bissau". Political Chronology of Africa. Political Chronologies of the World. Europa Publications. 2001. pp. 208–213. ISBN 0203409957.
- 1 2 3 Mendy & Lobban 2013, pp. 54.
- ↑ Rodney 1966, pp. 289.
- ↑ Rodney 1966, pp. 305.
- ↑ Rodney 1966, pp. 313.
- ↑ Rodney 1966, pp. 316.
- ↑ "Guinea-Bissau". Political Chronology of Africa. Political Chronologies of the World. Europa Publications. 2001. pp. 208–213. ISBN 0203409957.
- 1 2 3 Mendy & Lobban 2013, pp. 55.
- ↑ Bowman, Joye L. (22 January 2009). "Abdul Njai: Ally and Enemy of the Portuguese in Guinea-Bissau, 1895–1919". The Journal of African History. 27 (3): 463–479. doi:10.1017/S0021853700023276. S2CID 162344466.
- ↑ "Guinea-Bissau". Political Chronology of Africa. Political Chronologies of the World. Europa Publications. 2001. pp. 208–213. ISBN 0203409957.
- ↑ Mendy & Lobban 2013, pp. 56.
- ↑ "Guinea-Bissau". Uppsala Conflict Data Program Conflict Encyclopedia. Uppsala University. the original నుండి 31 December 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 July 2013.
- ↑ Aradi, Gloria (19 October 2023). "Turkish company Karpowership restores electricity to Guinea-Bissau capital". BBC. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 April 2025.
- ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020 — Conakry". National Oceanic and Atmospheric Administration. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 January 2024.
- ↑ "GUINEA-BISSAU - BISSAU". Centro de Investigaciones Fitosociológicas. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2007 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 October 2011.
- ↑ "Bissau Climate Guide". Centro de Investigaciones Fitosociológicas. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2007 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 October 2011.
- ↑ "Africa by Country Internet User Stats and 2017 Population". internetworldstats.com (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 4 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 November 2017.
- ↑ Urbanização na Guiné-Bissau: Morfologia e Estrutura Urbana da sua Capital [Urbanization in Guinea-Bissau: Morphology and Urban Structure of its Capital] (Master's thesis) (in పోర్చుగీస్). Lisbon University of Humanities and Technologies. 2010. pp. 93–97. ఒరిజినల్ నుండి 6 January 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 October 2020.
- ↑ Furtado, Alexandre Brito Ribeiro (2005). Administração e Gestão da Educação na Guiné-Bissau: Incoerências e Descontinuidades [Administration and Management of Education in Guinea-Bissau: Inconsistencies and Discontinuities] (Doctorate thesis) (in పోర్చుగీస్). Universidade de Aveiro. hdl:10773/1098.
- ↑ "Voluntários Fazem Diferença em Projeto em Guiné-Bissau" [Volunteers Make a Difference in a Project in Guinea-Bissau]. Notícias Adventistas (in పోర్చుగీస్). 22 July 2016. the original నుండి 6 January 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
- ↑ "Equipamento Novo e Desafios Adicionais para Universidade Amílcar Cabral" [New Equipment and Additional Challenges for Universidade Amílcar Cabral]. Rádio das Nações Unidas (in పోర్చుగీస్). 19 May 2015. the original నుండి 29 May 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 May 2015.
- ↑ "Escolas com Currículo Português na Guiné-Bissau" [Portuguese Curriculum Schools in Guinea-Bissau]. Direção de Serviços de Ensino e Escolas Portuguesas no Estrangeiro (DSEEPE) of the Portuguese Education Ministry (in పోర్చుగీస్). the original నుండి 31 May 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 October 2015.
- ↑ "Korité in Guinea-Bissau in 2021". Office Holidays (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2020.
- ↑ "Guinea-Bissau Holidays and Festivals". iexplore.com. ఒరిజినల్ నుండి 6 January 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2020.
- ↑ "Guinea-Bissau: socio-cultural characteristics" (PDF). National Statistics Institute. the original (PDF) నుండి 5 November 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2020.
- ↑ "Guinea-Bissau | History - Geography". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 19 April 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2020.
- ↑ "Taipei City Council-International Sister Cities". ఒరిజినల్ నుండి 23 October 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 November 2017.
- ↑ "Sister Cities of Ankara". www.ankara.bel.tr. ఒరిజినల్ నుండి 24 December 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 August 2016.