Jump to content

బీజాపూర్ కోట

వికీపీడియా నుండి
బీజాపూర్ కోట
బీజాపూర్ , భారతదేశం లో భాగం
బీజాపూర్ , భారతదేశం
కందకం నుండి బీజాపూర్ కోట దృశ్యం
బీజాపూర్ కోట లేఅవుట్ ప్లాన్
భౌగోళిక స్థితి16°49′39″N 75°42′31″E / 16.8276°N 75.7087°E / 16.8276; 75.7087
రకముకోట
స్థల సమాచారం
నియంత్రణకర్ణాటక ప్రభుత్వం
సాధారణ ప్రజలకు ప్రవేశానుమతిఅవును
పరిస్థితిశిథిలాలు
స్థల చరిత్ర
కట్టిన సంవత్సరం16వ శతాబ్దం
కట్టించింది1566లో యూసుఫ్ ఆదిల్ షా
వాడిన వస్తువులుగ్రానైట్లు & సున్నపు మోర్టార్

బీజాపూర్ కోట (విజయపూర్ కోట) భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బీజాపూర్ జిల్లాలోని బీజాపూర్ నగరంలో ఉంది. బీజాపూర్ కోట ఆదిల్ షాహి రాజవంశం పాలనలో నిర్మించిన నిర్మాణ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చారిత్రక కట్టడాలు అనేకం ఉన్నాయి.[1][2][3]

బీజాపూర్‌ను దాదాపు 200 సంవత్సరాలు పాలించిన ఆదిల్ షాహి సుల్తానులు తమ అధికారాన్ని దాదాపుగా వాస్తుశిల్పం, అనుబంధ కళలపై ఖర్చు చేశారు, ప్రతి సుల్తాన్ తన నిర్మాణ ప్రాజెక్టుల సంఖ్య, పరిమాణం లేదా వైభవంలో తన పూర్వీకుల కంటే మెరుగ్గా ఉండటానికి ప్రయత్నించాడు. ఫలితంగా జాపూర్ కోట చుట్టుపక్కల ఉన్న భవనాలు పట్టణాన్ని దక్షిణ భారతదేశపు ఆగ్రా అని పిలుస్తారు.[1][2]

చరిత్ర

[మార్చు]

10వ-11వ శతాబ్దాలలో కళ్యాణి చాళుక్యులు స్థాపించిన బీజాపూర్ నగర చరిత్రలో కోట, సిటాడెల్ ఇతర నిర్మాణాల గొప్ప చరిత్ర విలీనం చేయబడింది. దీనిని అప్పుడు విజయపుర (విజయ నగరం) అని పిలిచేవారు. 13వ శతాబ్దం చివరి నాటికి ఈ నగరం ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ప్రభావంలోకి వచ్చింది. 1347లో ఈ ప్రాంతాన్ని గుల్బర్గాకు చెందిన బహమనీ సుల్తానేట్ స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ సమయానికి, ఈ నగరాన్ని విజాపూర్ లేదా బీజాపూర్ అని పిలుస్తున్నారు.[1][2]

టర్కీ సుల్తాన్ రెండవ మురాద్ కుమారుడు యూసుఫ్ ఆదిల్ షా 1481లో అప్పటి సుల్తాన్ మూడవ మహమ్మద్ ఆధ్వర్యంలో సుల్తానేట్ బీదర్ ఆస్థానంలో చేరాడు. రాజ్యానికి ప్రధాన మంత్రి అయిన మహమూద్ గావన్ ఆయనను బానిసగా కొనుగోలు చేశారు. తరువాత, 1481లో, సుల్తానేట్ చురుకైన రక్షణలో చూపిన విధేయత, ధైర్యసాహసాలకు గాను బీజాపూర్ గవర్నర్‌గా నియమించారు. పర్షియా, టర్కీ, రోమ్ నుండి తన ఉద్యోగంలోకి ప్రవేశించిన నైపుణ్యం కలిగిన వాస్తుశిల్పులు, చేతివృత్తులవారితో కోట, సిటాడెల్ లేదా అర్కిల్లా, ఫరూఖ్ మహల్‌లను ఆయన నిర్మించారు. యూసుఫ్ తనను తాను సుల్తాన్ పాలన నుండి స్వతంత్రంగా ప్రకటించుకున్నాడు, తద్వారా 1489లో (1482లో, బహ్మినీ సామ్రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలుగా విడిపోయింది, బీజాపూర్ సుల్తానేట్ వాటిలో ఒకటిగా ఉంది) ఆదిల్ షాహి రాజవంశం లేదా బహ్మనీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.[1][2][3][4][5]

యూసుఫ్ ఆదిల్ షా కుమారుడు, అతని హిందూ భార్య పుంజి (మరాఠా యోధుడి కుమార్తె) ద్వారా 1510లో మరణించిన తన తండ్రి వారసుడిగా ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. తన తండ్రి మరణించే సమయానికి అతను మైనర్ కావడంతో, సింహాసనాన్ని చేజిక్కించుకునే ప్రయత్నం జరిగింది, కానీ అతని పరాక్రమవంతురాలైన తల్లి తన కొడుకు కోసం పురుష వస్త్రధారణలో పోరాడుతూ సకాలంలో జోక్యం చేసుకోవడం ద్వారా ఇది సమర్థవంతంగా అడ్డుకోబడింది. ఆయన ఆ తరువాత అతను బీజాపూర్ సుల్తానేట్ పాలకుడు అయ్యాడు. కోటకు మరిన్ని చేర్పులు చేయడంలో, కోట లోపల జమీ మసీదును నిర్మించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.[3][4][5]

ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా వారసుడు మొదటి అలీ ఆదిల్ షా దక్కన్ ఇతర ముస్లిం పాలకులతో (అహ్మద్ నగర్, బీదర్ ఇతర షాహి రాజ్యాలు) పొత్తు కుదుర్చుకున్నాడు. అలీ కోటలో నగర శివార్లలో గగన్ మహల్, అలీ రౌజా (అతని సొంత సమాధి) చాంద్ బావ్డి (ఒక పెద్ద బావి), జామీ మసీదు వంటి అనేక నిర్మాణాలను నిర్మించాడు.

బీజాపూర్ రాజప్రతినిధి చాంద్ బీబీ

అలీకి సొంత కుమారుడు లేనందున, అతని మేనల్లుడు రెండవ ఇబ్రహీం రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయబడ్డాడు. కానీ అతను పట్టాభిషేకం చేయబడినప్పుడు అతను మైనర్ కూడా, అతని తల్లి చాంద్ బీబీ బీజాపూర్ రాజప్రతినిధిగా వ్యవహరిస్తూ అతనిని సమర్థవంతంగా రక్షించింది. బహమనీ రాజవంశం ఐదవ రాజు ఇబ్రహీం, సహనశీలుడు మేధావి రాజు, అతను హిందువులు, ముస్లింల మధ్య తన రాజ్యంలో షియా, సున్నీ ముస్లింల మధ్య మంచి సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు. అతని రాజ్య చరిత్రలో ముస్లింలు సామరస్యాన్ని నెలకొల్పాడు, అందువల్ల అతనికి "జగద్గురు బాద్షా" అనే పేరు పెట్టారు. ఆయన 46 సంవత్సరాలు పాలించారు. అతను తన రాజభవన ప్రాంగణంలో హిందూ దేవాలయాలను కూడా నిర్మించాడు, సరస్వతి (హిందూ విద్య దేవత) జ్ఞానానికి హిందూ దేవుడు గణపతి కి అంకితం చేసిన శ్లోకాలను రచించాడు. ఆయన సంగీతం అభ్యాసానికి గొప్ప పోషకుడు కూడా. అతను ప్రపంచ ప్రఖ్యాత గోల్ గుంబజ్ (గుసగుసలాడే గ్యాలరీలతో ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద గోపురం) ను నిర్మించాడు. ఆయన పాలనలో, చారిత్రాత్మక మల్లిక్-ఎ-మైదాన్, తుపాకీ స్థానం, కోట ఆవరణలో నిర్మించబడింది. తుపాకీ అనేది 4.45 మీటర్ల (14.6 అడుగుల) పొడవైన భారీ ఆయుధాగారం, ఇది ఇప్పటికీ అదే ప్రదేశంలో మంచి స్థితిలో కనిపిస్తుంది.[4][5][6]

ఆదిల్ షా అధికారంలో ఉన్న చివరి దశాబ్దంలో, అతను అనారోగ్యానికి గురైనప్పుడు, అతని భార్య బరిబా పాలించినట్లు చెబుతారు. 1646లో ఆయన మరణించిన తరువాత, ఆయన దత్తపుత్రుడు రెండవ అలీ ఆదిల్ షా అధికారంలోకి వచ్చాడు, అయితే అధికార పగ్గాలు కోసం అంతర్గత పోరాటాలు జరిగాయి. ఆ విధంగా రాజవంశం నియంత్రణ బలహీనపడింది. బీజాపూర్ మీద పదేపదే దాడి చేసి దోచుకున్న మరాఠా పాలకుడు శివాజీ మహారాజ్ చేతిలో అఫ్జల్ ఖాన్, అతని 10,000 మంది బిజాపూర్ దళాలు ఓడిపోయిన తరువాత బీజాపూర్ చాలా బలహీనపడింది, కాని తరువాత కర్ణాటక స్వాధీనం చేసుకోవడానికి తన దళాలను ఏకీకృతం చేయడానికి యుద్ధ విరమణకు అంగీకరించింది. కానీ శివాజీ మహారాజ్ మరణించిన తరువాత, ఔరంగజేబు నేతృత్వంలోని మొఘల్ చివరకు 1686లో బీజాపూర్ ముట్టడి తరువాత రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, అది చివరికి ఆదిల్ షాహీలలో చివరివాడైన సికందర్ ఆదిల్ షా మరణంతో ముగిసింది. ఈ ఓటమితో, ఆదిల్ షాహి రాజవంశం 200 సంవత్సరాల పాలన ముగిసింది, 1686లో బీజాపూర్ సుల్తానేట్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం విలీనం చేయబడింది. ఈ కాలంలో, ఆదిల్ షా బారా కమాన్ అని పిలువబడే తన సమాధిని నిర్మించడం ప్రారంభించాడు, కానీ దానిని పూర్తి చేయకముందే అతను మరణించాడు.[2][7]

రెండు శతాబ్దాల తరువాత, 1877లో బ్రిటిష్ పాలనలో కొరత (కరవు పరిస్థితులు) కారణంగా, బీజాపూర్ నగరం నిర్జనంగా, నిర్జన స్థితిలో కనిపించింది, దీనిని లెబనాన్‌లోని బెకా లోయలోని బాల్బెక్ లేదా రోమ్‌లోని పాంపియోపోలిస్ వంటి శిథిలమైన నగరాలతో పోల్చారు. కోటలోని రాజభవనాలు, సమాధులు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. బీజాపూర్ చనిపోయినవారి నగరంలా ఉంది, ఎందుకంటే నగరంలో నీరు లేదా ఆహారం లేదు.[8]

నిర్మాణాలు

[మార్చు]

ఈ కోట ఆవరణలో చారిత్రక కోట, రాజభవనాలు, మసీదులు, సమాధులు, వాస్తుశిల్పం (పర్షియన్, ఒట్టోమన్ టర్కిష్ అనుబంధ కళలలో) పట్ల ఆదిల్ షాహీలు లోతైన ఆసక్తితో నిర్మించిన తోటలు ఉన్నాయి. ఆదిల్ షాహి కాలానికి ముందు పురాతన దేవాలయాల కొన్ని శిధిలాలు కూడా కనిపిస్తాయి. వాటి ప్రాముఖ్యత క్రమంలో అత్యంత అద్భుతమైన నిర్మాణాలు సిటాడెల్ లేదా అర్కిల్లా, జామియా మసీదు లేదా జుమ్మా మసీదు గగన్ మహల్ ప్యాలెస్, అలీ రౌజా లేదా ఇబ్రహీం రోజా సమాధి (ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా ఇషాంద్ బావ్డి సమాధి లేదా తాజ్ బావ్డి (ఒక పెద్ద బావి మహటర్ మహల్ (దిల్కుషా మహల్ మలికా-ఎ-జహాన్ మసీదు, జల్ మహల్) కోట సమీపంలో ఒక హానిరహిత బావి కూడా ఉన్నాయి, ఇవి ఒక సాహసోపేతమైన కానీ ధైర్యవంతుడైన రాజవంశం యొక్క విషాదంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఆదిల్ షాహీలు తమ 200 సంవత్సరాల పాలనలో 50 మసీదులు, 20 సమాధులు, 20 రాజభవనాలను నిర్మించారని చెబుతారు. అందువల్ల బీజాపూర్‌ను దక్షిణ భారతదేశపు ఆగ్రా అని పిలుస్తారు.[1][2][3][5][9]

ఈ స్మారక చిహ్నాలతో పాటు, రెండవ ఇబ్రహీం కోటకు పశ్చిమాన దత్తాత్రేయ ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించాడు. ఇందులో ఒక జత పాడుక (సెయింట్ నరసింహ సరస్వతి పాదాల చెప్పులు) ఉన్నాయి.[1]

కోట

[మార్చు]

ఈ కోట దాని లోపల ఉన్న కోటను 1566లో యూసుఫ్ ఆదిల్ షా పూర్తి చేశారు.10 ft (3.0 m) అవి రెండు కేంద్రీకృత వృత్తాలలో నిర్మించబడ్డాయి. రెండు కేంద్రీకృత వృత్తాల మధ్యలో ఉన్న సిటాడెల్ చుట్టుకొలత పొడవు 400 మీటర్లు (1,300 అడుగులు). కోట యొక్క తూర్పు-పడమర అక్షం 3 కిలోమీటర్ల (1 మైళ్ళు) కొలుస్తుంది. పాత నగరాన్ని చుట్టుముట్టిన కోట బయటి గోడ చుట్టుకొలత పొడవు 10 కిలోమీటర్లు (6.2 మైళ్ళు). ఇది వివిధ డిజైన్ల తొంభై ఆరు పెద్ద బురుజులతో అత్యంత భారీ పదార్థాలతో బలంగా బలపరచబడింది.[10] బురుజులు "క్రేనేలేషన్లతో అలంకరించబడి, యాంత్రికతతో విడదీయబడి ఉంటాయి". అదనంగా, ఐదు ప్రధాన ద్వారాల వద్ద మరో పది బురుజులు ఉన్నాయి (ఇవి కోటకు వంపు అలంకరించబడిన ప్రవేశ ద్వారాలు. దీని చుట్టూ 30 అడుగుల (9.1 m) నుండి 40 అడుగుల (12 m) వెడల్పు గల కందకం ఉంది (10 అడుగుల (3.0 m) లోతుగా అంచనా వేయబడింది, కానీ ప్రస్తుతం దాని ఉనికిని కూడా అస్పష్టం చేస్తుంది, అందువల్ల దాని లోతును సరిగ్గా చెప్పలేము. కోట గోడ వేర్వేరు ఎత్తులను కలిగి ఉంది, సుమారు 50 అడుగుల (15 మీ) ఎత్తు ఉంటుంది. బురుజు నుండి బురుజు వరకు వెడల్పు సుమారు 25 అడుగులు (7.6 m), ఇది సుమారు 10 అడుగుల (3.9 m) ఎత్తులో ఉన్న ఒక యుద్ధరంగం గల గోడను నడుపుతుంది.[10][9][11][12]

కోటలోని ఐదు ద్వారాలు పశ్చిమాన మక్కా ద్వారం, వాయవ్య మూలలో షాహాపూర్ ద్వారం, ఉత్తరాన బహమనీ ద్వారం, తూర్పున అల్లాపూర్ ద్వారం, ఆగ్నేయంలో ఫతే ద్వారం.

బీజాపూర్ సుల్తానేట్ దాదాపు మొత్తం దక్కన్ భూభాగాన్ని పరిపాలించిన రోజుల్లో, బలమైన కోటలో ఇత్తడి, ఇనుముతో చేసిన 1000 కంటే ఎక్కువ ఫిరంగులు ఉండేవి. లోపల ఉన్న రాజభవనం రెండు కందకాలతో చుట్టబడి ఉండేది. నివేదించినట్లుగా, 16వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో, ఈ రాజభవనానికి 2000 మంది పురుషులు కాపలా కాస్తున్నారు, నగరంలో 5000 మంది సైనికుల సైనిక దళం ఉంది, దీనికి ఇటాలియన్ అయిన నమ్మౌత్ చాన్ నాయకత్వం వహించారు.[13]

జామియా మసీదు

[మార్చు]
జామియా మసీదు
ఆగ్నేయం నుండి జామి మసీదు దృశ్యం ఖురాన్, జుమ్మా మసీదు మెహ్రాబ్ వద్ద బంగారంతో వ్రాయబడింది

బీజాపూర్‌లోని అతిపెద్ద మసీదు అయిన జామియా మసీదు నగరంలోని ఆగ్నేయ భాగంలో ఉంది, ఇది 1565లో ప్రారంభించబడింది, కానీ పూర్తిగా పూర్తి కాలేదు. ఇది భారీ స్తంభాలపై చక్కటి నడవలు గల ఆర్కేడ్ ప్రార్థనా మందిరాన్ని కలిగి ఉంది, ముఖ భాగంలో తొమ్మిది బేలతో ఆకట్టుకునే గోపురం ఉంది. పెద్ద ప్రాంగణంలో నీటి ట్యాంక్ కూడా ఉంది. ప్రతి శుక్రవారం ఇక్కడ పఠిస్తారు కాబట్టి దీనిని జమీ మసీదు లేదా జుమ్మా మసీదు అని పిలుస్తారు. ఈ మసీదు 10,810 చదరపు మీటర్ల (1,16,400 2) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. మసీదు భవనం దీర్ఘచతురస్రాకారంలో 170 మీటర్లు (560 అడుగులు) x 70 మీటర్లు (230 అడుగులు) పరిమాణంలో ఉంది.[14] ముఖభాగం 45 కంపార్ట్మెంట్లను చుట్టుముట్టిన ఐదు లోపలి వంపులతో తొమ్మిది పెద్ద వంపులను వర్ణిస్తుంది-రెండు మినార్లు కనిపించకపోవడంతో లేదా నిర్మించబడనందున భవనం అసంపూర్ణంగా ఉంది. గోపురం అర్ధ వృత్తాకారంలో ఉంటుంది. 1636లో, ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా సూచన మేరకు మసీదులోని వంపు ఆకారంలో ఉన్న మెహ్రాబ్ బంగారు పూత పూసి, పర్షియన్ శ్లోకాలతో చెక్కబడింది. ప్రార్థన మందిరంలో కనిపించే ప్రార్థన రగ్గుల రూపంలో 2250 పొదిగిన దీర్ఘచతురస్రాకార పలకలు మరొక ఆసక్తికరమైన లక్షణం. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు ఆదేశాల మేరకు ఈ పలకలను వేయించారు. ఔరంగజేబు తూర్పు ద్వారం, దక్షిణ, ఉత్తరాన వరండాలతో మసీదును విస్తరించాడు.[3][9][15][16]

మెహతార్ మహల్

[మార్చు]
Mehtar Mahal
మెహతార్ మహల్ మెహతర్ మహల్ ద్వారం

1620 నాటి మెహ్తార్ మహల్ కోటలోని అత్యంత సొగసైన నిర్మాణాలలో ఒకటి, ముఖ్యంగా ప్రవేశ ద్వారం ఇండో-ఇస్లామిక్ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడింది. ముఖభాగంలో మూడు వంపులు ఉన్నాయి, ఇవి సున్నితమైన "చెక్కిన కార్బెల్స్‌పై ఆధారపడిన కార్నిస్" ను వర్ణిస్తాయి. ఒక ప్రవేశ ద్వారం మూడు అంతస్తుల భవనం అయిన మెహ్తార్ మసీదుకు దారితీస్తుంది. ఇది సున్నితంగా చెక్కిన పక్షులు, హంస వరుసలతో కప్పబడిన రెండు సన్నని మినార్లను కలిగి ఉంది. శిల్పాలు హిందూ నిర్మాణ శైలిలో, బాల్కనీలు, రాతి ట్రేల్లిస్ పనికి మద్దతు ఇచ్చే బ్రాకెట్ల రూపంలో ఉన్నాయి. భవనం చదునైన పైకప్పును కలిగి ఉంది, మినార్లు గుండ్రని పైభాగాన్ని కలిగి ఉంటాయి. [9][17][18]

బరాకామన్

[మార్చు]
బరాకామన్ - అలీ ఆదిల్ షా అసంపూర్ణ సమాధి

బారకమన్ (12 తోరణాలు) 1672లో నిర్మించిన అలీ రోజా సమాధి. ఇది సిటాడెల్, గగన్ మహల్ కు ఉత్తరాన, ఒక పబ్లిక్ గార్డెన్ మధ్యలో ఉంది. దీనిని మొదట్లో అలీ రోజా అని పిలిచేవారు, కానీ షా నవాబ్ ఖాన్ దాని పేరును బారా కమన్ గా మార్చాడు, ఎందుకంటే ఇది అతని పాలనలో నిర్మించిన 12వ స్మారక చిహ్నం, 12 తోరణాలతో ప్రణాళిక చేయబడింది.[19] ఇది 215 అడుగుల (66 మీ) చదరపు భవనం, ఇది ఎత్తైన వేదికపై నిర్మించబడింది. ఇది ఇప్పుడు గోధుమ బసాల్టిక్ రాతితో గోతిక్ శైలి నిర్మించిన ఏడు తోరణాలను కలిగి ఉంది. ఈ సమాధి లోపలి ఎత్తైన ఆవరణలో ఉంది, ఇందులో అలీ, రాణులు, పదకొండు మంది ఇతర మహిళల సమాధులు ఉన్నాయి, బహుశా రాణుల జెనానాకు చెందినవి.[9][18]

మాలిక్-ఎ-మైదాన్

[మార్చు]
మాలిక్-ఇ-మైదాన్, గన్ స్థానం
1865లో మాలిక్-ఇ-మైదాన్ తుపాకీ స్థానం దృశ్యం మాలిక్-ఇ-మైదాన్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద కాంస్య ఆయుధంగా పేర్కొనబడింది[10]

బుర్జ్-ఇ-షెర్జ్ అని కూడా పిలువబడే మాలిక్-ఇ-మైదాన్ (యుద్ధభూమి యొక్క మాస్టర్) ను రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా నిర్మించాడు. 1565లో జరిగిన తాలికోటా యుద్ధం తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యం ఓడిపోయిన తరువాత దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. ఇది ఇప్పుడు రెండు బురుజుల మధ్య దాని పశ్చిమ ప్రాకారాలపై కోటలో ఉంది. ఇది ఒక పెద్ద ఫిరంగిని కలిగి ఉంది, ఇది 4.45 మీటర్లు (14.6 అడుగులు) పొడవు, 1.50 మీటర్లు (4.9 అడుగులు) వ్యాసం కలిగి ఉంది, దీని వ్యాసం 700 మిల్లీమీటర్లు (28 అంగుళాలు). ఈ ఫిరంగి బరువు 55 టన్నులు, ఇది అతిపెద్ద మధ్యయుగ తుపాకీలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[20] తుపాకీ అసాధారణ లక్షణం ఏమిటంటే, దాని మూతి సింహం తల ఆకారంలో చెక్కిన తెరిచిన దవడలు ఏనుగును మ్రింగివేసినట్లుగా ఉంటుంది (దవడ మధ్య చిత్రీకరించబడింది). వేడి వేసవి కాలంలో కూడా తాకినప్పుడు తుపాకీ చల్లగా ఉంటుంది, తాకినప్పుడు మృదువైన ప్రతిధ్వని ధ్వనిని ఇస్తుంది. దానిని తాకడం వల్ల అదృష్టం వస్తుందని చెబుతారు. తుపాకీ స్థానం మీద ఉన్న శాసనాల నుండి, 1549లో అహ్మద్‌నగర్‌లో మహమ్మద్ బిన్ హుస్సేన్ రూమీ చేత గంట లోహంతో తుపాకీ వేయబడిందని ఊహించబడింది. ఔరంగజేబు బీజాపూర్‌ను 1685-86 లో జయించాడని మరొక శాసనం నమోదు చేసింది.[3][5][9][18][21] ఫిరంగి పెద్ద బరువు బ్రిటిష్ వారు దానిని ట్రోఫీగా ఇంగ్లాండ్‌కు తీసుకెళ్లకుండా నిరుత్సాహపరిచిందని కూడా చెప్పబడింది.[8]

గగన్ మహల్

[మార్చు]
గగన్ మహల్ లేదా స్వర్గపు రాజభవనం
కందకం నుండి గగన్ మహల్ & సత్ మంజిలి దృశ్యం గగన్ మహల్ మరొక దృశ్యం

గగన్ మహల్ లేదా హెవెన్లీ ప్యాలెస్‌ను 1561లో మొదటి అలీ ఆదిల్ షా దర్బార్ హాల్ తో కూడిన రాజ భవనంగా నిర్మించారు. ఇది మూడు ఆకట్టుకునే వంపులను కలిగి ఉంది, మధ్య వంపు అత్యంత వెడల్పుగా ఉంటుంది. దర్బార్ హాల్ గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లో ఉండగా, మొదటి అంతస్తును రాజ కుటుంబం వ్యక్తిగత నివాసంగా నిర్మించారు. కానీ రెండు అంతస్తులు ఇప్పుడు శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి. రాజభవనం ముఖభాగంలో మూడు తోరణాలు ఉన్నాయి-ఈ మూడింటిలో అతిపెద్దది అయిన కేంద్ర వంపు, 20 మీటర్లు (66 అడుగులు) పొడవు, 17 మీటర్లు (56 అడుగులు) ఎత్తు ఉంటుంది.[5][9][18][22]

సాట్ మంజిలి

[మార్చు]

సాత్ మంజిలి మొదట ఏడు అంతస్తుల రాజభవనం, కానీ ఇప్పుడు కేవలం ఐదు అంతస్తులు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఇది 1583లో రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా పాలనలో నిర్మించిన ఒక ఆనంద మంటపం అని ఊహించబడింది.[23] ఈ భవనం చిత్రలేఖనాన్ని డబ్ల్యూ టర్నర్ చెక్కిన ది ప్యాలెస్ ఆఫ్ సెవెన్ స్టోరీస్‌లో చూడవచ్చు. లెటిటియా ఎలిజబెత్ లాండన్ రాసిన ఒక కవితా దృష్టాంతంతో ఆమె వ్రాస్తూ, 'శిధిలమైన హాలులో అడుగులు వినబడవు. ఇది మనిషి గర్వం, దాని పతనం. ఒక గమనికలో, అటువంటి ఎత్తైన నిర్మాణం నిర్మాణానికి ఆమె సాంప్రదాయ కారణాన్ని నమోదు చేసింది.[24]

అసర్ మహల్

[మార్చు]
అసర్ మహల్ లేదా డాడ్ మహల్ లేదా అసర్-ఇ-షరాఫ్
జలాశయం నుండి అసర్ మహల్ దృశ్యం చక్కటి వరండా, నాలుగు చెక్క స్తంభాల ఆధారంగా పైకప్పు & జలాశయం.

అసర్ మహల్ లేదా రాజభవనాన్ని 1646లో ఆదిల్ షాహీలు నిర్మించారు. ఇది కోటకు తూర్పున ఉంది. ఒక వంతెన దీనిని కలుపుతుంది, ఇది బాగా సంరక్షించబడింది. దీనిని మొదట్లో న్యాయ మందిరంగా ఉపయోగించినందున దీనిని డాడ్ మహల్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది తరువాత అవశేషంగా మార్చబడింది. ముహమ్మద్ గడ్డం నుండి రెండు వెంట్రుకలను కలిగి ఉందని చెప్పబడినందున ఇది అత్యంత గౌరవనీయమైన ప్రదేశంగా మారింది. పోర్టికోలో ఆకట్టుకునే చెక్క స్తంభాలు (నాలుగు అష్టభుజి ఆకారం) ఉన్నాయి. సాధారణ ఎత్తు కంటే రెట్టింపు, చెక్క ప్యానెల్ పైకప్పును కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఒక కృత్రిమ సరస్సుకు ఎదురుగా ఉంది. హాల్ గోడలు, పైకప్పు ప్రకృతి దృశ్య చిత్రాలను ప్రదర్శిస్తాయి. ఈ మహల్ లోకి మహిళలు ప్రవేశించడాన్ని నిషేధించారు. [18][25][26] థామస్ బాయ్స్ రూపొందించిన అస్సర్ మహల్, బీజాపూర్ చిత్రం 1833 లో ఫిషర్స్ డ్రాయింగ్ రూమ్ స్క్రాప్ బుక్లో లెటిటియా ఎలిజబెత్ లాండన్ రాసిన కవితా దృష్టాంతంతో పాటు ప్రచురించబడింది (ఆగ్రాకు సమీపంలో శిధిలాలు అని తప్పుగా వర్ణించబడింది).[27]

తాజ్ బావ్డి

[మార్చు]

రెండవ ఇబ్రహీం మొదటి భార్య తాజ్ సుల్తానా జ్ఞాపకార్థం నిర్మించిన నీటి రిజర్వాయర్ తాజ్ బావ్డి. ప్రవేశ ద్వారం చాలా ఆకట్టుకునేది, రెండు అష్టభుజి గోపురాలను కలిగి ఉంది-రెండు గోపురాల తూర్పు, పశ్చిమ రెక్కలను విశ్రాంతి గృహాలుగా ఉపయోగించారు.[18]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 "Heritage Areas". Bijapur. Office Of the Commissioner, Archaeology, Museums & Heritage, Mysore: Government of Karnataka. Archived from the original on Aug 20, 2009. Retrieved 2009-11-28.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 "Welcome to Bijapur". Archived from the original on 21 February 2009. Retrieved 2009-11-29.
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 "A brief History". Bijapur Cith Municipal Council. Archived from the original on 30 October 2005. Retrieved 2011-11-28.
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 Dr. (Mrs) Jyotsna Kamat. "History of Bijapur: The Adil Shahi Kingdom (1510 CE to 1686 CE)". Retrieved 2009-11-29.
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 "Bijapur Heritage". The Tribune. 2002-03-24. Retrieved 2009-11-28.
  6. ↑ Jyotsna Kamat. "History of Bijapur: Ibrahim Adil Shah II". Kamat potpourri. Retrieved 2009-11-28.
  7. ↑ Lach, Donald.F (1993). Asia in the making of Europe, Volume 3, Book 2. University of Chicago Press. p. 860 (notes). ISBN 0-226-46754-6. Retrieved 2009-11-29. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  8. ↑ 8.0 8.1 The Fortnightly, Volume 3. Chapman and Hall. 1880. pp. 225–226. Retrieved 2009-11-29. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 "Places to visit". Archived from the original on 21 December 2008. Retrieved 2009-11-28.
  10. ↑ 10.0 10.1 10.2 Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Bijapur" . ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్). Vol. 3 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 928. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "EB1911" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు
  11. ↑ "Part of Fort, Beejapore". British Library On Line Gallery. Retrieved 2009-11-28.[permanent dead link]
  12. ↑ "Citadel of Bejapoor Plan". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 2012-10-21. Retrieved 2009-11-29.
  13. ↑ Lach p. 859
  14. ↑ "Tourism details nearby Bijapur city". Juma Masjid. Bijapur City Municipal Council. Archived from the original on 12 February 2006. Retrieved 2009-11-30. This imposing mosque (the rectangle is 170m x 70 m) is incomplete, lacking in 2 minarets
  15. ↑ "Close view of the central portion of the screen of the east façade of the Jami Masjid, Bijapur". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-29.
  16. ↑ "View from the south-east of the Jami Masjid, Bijapur". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-29.
  17. ↑ "General view of the Mehtar Mahal Mosque". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-28.
  18. ↑ 18.0 18.1 18.2 18.3 18.4 18.5 "Bijapur: Karnataka". Retrieved 2009-11-29.
  19. ↑ "Barakaman (Ali Roza)". A mausoleum of Ali Roza built in 1672. It was previously named as Ali Roza, but Shah Nawab Khan changed its name to Bara Kaman as this was the 12th monument during his reign. It has now seven arches and the tomb containing the graves of Ali, his queens and eleven other ladies possibly belonging to the Zenana of the queens.
  20. ↑ "Bijapur, Karnataka". Burj-E-Sherz. Retrieved 2009-11-30. Malik-e-Maidan cannon (Lord of the Battlefield). It was used in the battle of Talikot, when the Vijayanagara Empire fell. Measuring 4.45 m in length, 1.5 m in diameter and weighing an estimated 55 tonnes, it is one of the largest medieval guns ever made
  21. ↑ "View of the Malik-i-Maidan Gun in the Fort at Bijapur". British On Line gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-28.
  22. ↑ "View across the moat towards the Gagan Mahal and the Sat Manzili, Bijapur". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-29.
  23. ↑ "View of the Gagan Mahal or durbar hall, Bijapur". British Library On Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-29.
  24. ↑ Landon, Letitia Elizabeth (1831). "poetical illustration". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1832. Fisher, Son & Co. p. 10.Landon, Letitia Elizabeth (1831). "picture". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1832. Fisher, Son & Co.
  25. ↑ "The Asar Mahal, Bijapur". British Library On-Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-28.
  26. ↑ "Asar-i-Sharaf. Fine verandah 33 ft x 120 ft, roof supported by four massive wooden pillars, fine reservoir in front 25 yds x 60 yds. Bijapur". British Library On-Line Gallery. Archived from the original on 21 October 2012. Retrieved 2009-11-28.
  27. ↑ Landon, Letitia Elizabeth (1832). "poetical illustration". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1833. Fisher, Son & Co. pp. 26–27.Landon, Letitia Elizabeth (1832). "picture". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1833. Fisher, Son & Co.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బీజాపూర్_కోట&oldid=4850528" నుండి వెలికితీశారు