బులంద్ దర్వాజా
బులంద్ దర్వాజా (లిట్. '' లేదా 'విజయ ద్వారం') నిర్మాణాన్ని మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ 1573లో గుజరాత్పై తన విజయానికి గుర్తుగా ప్రారంభించాడు. ఇది భారతదేశంలోని ఆగ్రా నుండి 43 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఫతేపూర్ సిక్రీ వద్ద ఉన్న జామా మసీదు ప్రధాన ద్వారం.[1][2]
బులంద్ దర్వాజా ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన ప్రవేశ ద్వారం, ఇది మొఘల్ వాస్తుశిల్పానికి ఒక ఉదాహరణ. ఇది అక్బర్ సామ్రాజ్యంలో అధునాతనతను, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఎత్తులను ప్రదర్శిస్తుంది.[3][4]
ఆర్కిటెక్చర్
[మార్చు]బులంద్ దర్వాజా ఎరుపు, బఫ్ ఇసుకరాయి తో తయారు చేయబడింది, మసీదు ప్రాంగణం కంటే ఎత్తైనది. బులంద్ దర్వాజా సుష్టంగా ఉంటుంది. దాని పైన పెద్ద స్వేచ్ఛగా నిలబడే కియోస్క్లు ఉంటాయి, అవి ఛత్రి. ఇది పైకప్పుపై టెర్రేస్ ఎడ్జ్ గ్యాలరీ కియోస్క్లు (ఛత్రిలు), శైలీకృత బక్లర్-బురుజులు, చిన్న చిన్న గోపురాలు, తెలుపు, నలుపు పాలరాయితో పొదుపు పనిని కలిగి ఉంది. బయట, పొడవైన మెట్లు కొండపైకి దూసుకెళ్లి ప్రవేశ ద్వారానికి అదనపు ఎత్తును ఇస్తాయి. ఇది 40 మీటర్ల ఎత్తు, భూమి నుండి 51 మీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ నిర్మాణం మొత్తం ఎత్తు భూస్థాయి నుండి సుమారు 54 మీటర్లు. ఇది ఫతేపూర్ సిక్రీ నగరానికి దక్షిణ ద్వారంగా పనిచేసే 15 అంతస్తుల ఎత్తైన ప్రవేశ ద్వారం. ద్వారం వద్దకు వెళ్ళడానికి 42 మెట్లు ఉంటాయి.[6] ఇది ఇరువైపులా రెండు చిన్న మూడు అంతస్తుల రెక్కలతో సెమీ ఆక్టాగోనల్గా ఉంటుంది, దాని పైభాగంలో మూడు కియోస్క్లు ఉన్నాయి, చుట్టూ పదమూడు చిన్న గోపురం ఆకారపు కియోస్క్లు ఉన్నాయి. ప్రవేశ ద్వారం చుట్టూ చిన్న టర్రెట్లు ఉన్నాయి. [3][4] ఈ విశాలమైన ప్రదేశం వంపు తిరిగిన గూళ్లు, చిన్న లాడాలు, పాలరాళ్లతో విచ్ఛిన్నమై జామా మసీదు ప్రాంగణాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది . ప్రధాన తోరణం మూడు ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన వైపుల మధ్యలో నిలబడి ఉంది, దానిపై ఒక గోపురం ఉంది. మధ్య తోరణం చిన్న తోరణాలు, చదునైన బ్రాకెట్ల వరుసలతో మూడు శ్రేణులుగా విభజించబడింది.[7]
ప్రధాన ద్వారం చాలా సాదాగా ఉంటుంది. బాద్షాహీ దర్వాజాలో కనిపించే బఫ్ స్టోన్తో చేసిన మూడు అడ్డ పలకలు ఇక్కడ కూడా ఉన్నాయి. సాదా ఎర్ర ఇసుకరాయి స్పాండ్రెల్స్ తెల్ల పాలరాయితో చుట్టబడి ఉన్నాయి, వంపు శిఖరం వద్ద తెల్ల పాలరాయిలో పూ లాంటి ఆభరణాన్ని చెక్కారు, ఇరువైపులా ఇరుకైన ప్యానెల్తో కేంద్రీకృతమై ఉన్న చదునైన గులాబీ. కప్పెడ్ ఆభరణం, వాస్తవానికి పెద్దది బోల్డ్, కానీ క్రింద నుండి చూసినప్పుడు చిన్నది, సున్నితమైనది, వంపు నీటి ప్రవాహం క్రిందికి తీసుకువెళుతుంది. ఎడమ చేతి వైపు నుండి రెండు ముక్కలు కుడి వైపు నుండి ఎనిమిది ముక్కలు విరిగిపోయాయి. ఈ తోరణానికి అలంకార పలకలతో సరిహద్దులుగా ఉన్న మూడు అసలైన ద్వారాలు ఉన్నాయి, వాటిపై అర్ధ గోళాకారంతో కిరీటం ధరించిన మరో మూడు వంపు ద్వారాలు ఉన్నాయి.[3][4] కాలిబాట పైన ఉన్న ద్వారం మొత్తం ఎత్తు 176 అడుగులు.
బులంద్ దర్వాజా తూర్పు వంపు మార్గంలో ఉన్న పర్షియన్ శాసనం అక్బర్ ఉత్తర ప్రదేశ్ ను జయించడాన్ని, 1573లో గుజరాత్ లో విజయం సాధించినట్లు నమోదు చేసింది.
శాసనం
[మార్చు]ప్రధాన ద్వారం మీద, పర్షియన్ భాషలో వ్రాయబడిన ఒక ఇస్లామిక్ శాసనం "ఇసా" (మరియం కుమారుడు యేసు) అని చదువుతుంది (మరియం ఇలా అన్నాడు: "ప్రపంచం ఒక వంతెన, దాని గుండా వెళ్ళండి, కానీ దానిపై ఇళ్ళు నిర్మించవద్దు. ఒక రోజు కోసం ఆశించేవాడు శాశ్వతత్వం కోసం ఆశించవచ్చు, కానీ ప్రపంచం ఒక గంట మాత్రమే ఉంటుంది. మిగిలిన వాటి కోసం ప్రార్థనలో గడపండి కనిపించదు".
మానవ జీవితం స్వల్పకాలికమైనది కాబట్టి, ప్రపంచాన్ని శాశ్వత నివాసంగా పరిగణించవద్దని, ప్రాపంచిక విషయాల కోసం ఆశించవద్దని ఈసా తన అనుచరులకు సలహా ఇచ్చాడు.[6]
ఖురాన్ నుండి వచనాలు నష్క్ (లిపి) లో పైన చెక్కబడ్డాయి. వీటిని షేక్ సలీం చిష్తి శిష్యుడు ఖ్వాజా హుస్సేన్ చిష్తి గీశారు.
ఉద్దేశం
[మార్చు]బులంద్ దర్వాజా జామా మసీదు అసలు రూపకల్పనలో భాగం కాదు, 1573లో గుజరాత్ను జయించినందుకు గుర్తుగా అక్బర్ దీనిని నిర్మించాడు.[8]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "prateek to Visit in India: Buland Darwaza". India Travel. the original నుండి 2014-11-05 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-05-31.
- ↑ There is another memorial gate called the "Buland Darwaza" at the Dargah Sharif in Ajmer, Rajasthan, "Historical Monuments". Mission Sarkar Ameer Nawaz. the original నుండి 29 January 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 January 2015., and another in Hyderabad near the Golconda Fort.[మూలాలు తెలుపవలెను]
- 1 2 3 "Buland Darwaza India – Buland Darwaja Fatehpur Sikri – Buland Darwaza Sikri India". www.agraindia.org.uk.
- 1 2 3 "All You Need To Know About Buland Darwaza". the original నుండి 17 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2015.
- ↑ "Instagram".
- 1 2 "Buland Darwaza". the original నుండి 24 November 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2015.
- ↑ Sen Gupta, Subhadra; Israni, Prakash (2013). Fatehpur Sikri : Akbar's magnificent city on a hill. New Delhi: Niyogi Books. pp. 186–187. ISBN 9789381523728. OCLC 845530599.
- ↑ Sen Gupta, Subhadra; Israni, Prakash (2013). Fatehpur Sikri : Akbar's magnificent city on a hill. New Delhi: Niyogi Books. pp. 186–187. ISBN 9789381523728. OCLC 845530599.