బెడ్సే గుహలు

బెడ్సే గుహలు
బెడ్సే గుహలు
	గుహలోని చైత్యగృహం
ప్రదేశం	మావల్ తాలూకా, పూణే జిల్లా , మహారాష్ట్ర , భారతదేశం
రాళ్ళ స్వభావం	బసాల్ట్
సంక్లిష్టత	సులభం
ఉచ్ఛారణ	బెడ్సే లేదా బెడ్సా

బెడ్సే గుహలు (బెడ్సా గుహలు అని కూడా పిలుస్తారు) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర పూణే జిల్లా మావల్ తాలూకాలో ఉన్న బౌద్ధ రాళ్ళతో చెక్కిన స్మారక చిహ్నాల సమూహం. క్రీ పూ 1వ శతాబ్దంలో శాతవాహన కాలం వరకు ఈ గుహల చరిత్రను గుర్తించవచ్చు.^[1]^[2] ఇవి భాజా గుహలకు సుమారు 9 కి. మీ. ల దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర గుహలు కార్లా గుహలు, పటాన్ బౌద్ధ గుహ, నాసిక్ గుహలు.

ఇక్కడ రెండు ప్రధాన గుహలు ఉన్నాయి. బాగా తెలిసిన గుహ చైత్యం ( ప్రార్థనా మందిరం - గుహ 7), ఇందులో సాపేక్షంగా పెద్ద స్థూపం ఉంది , మరొక గుహ మఠం లేదా విహారం (గుహ 11). వాటిలో గవాక్ష లేదా చైత్య తోరణాల అలంకార నమూనాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి.^[3]

చైత్య

గుహ 7, చైత్య మండపం, రాతిలోకి వెళ్లే ఒక పొడవైన ఇరుకైన మార్గం ద్వారా చేరుకోవచ్చు. ముందు వరండాలో "గంభీరమైన వైభవం" గల జంతువులు, సవారీ చేసేవారి జంటల శిరోభాగాలతో నాలుగు చాలా విస్తృతమైన స్తంభాలు ఉన్నాయి.^[4] వీటికి ప్రక్కన పక్క గోడలు తక్కువ-ఉపశమనం కలిగించే గవాక్షాలు, నిర్మాణ రెయిలింగ్లను సూచించే జాలక పనులతో కప్పబడి ఉన్నాయి, వీటిని కార్లా గుహలలోని కొంచెం తరువాత చైత్య వద్ద అదే ప్రదేశంలో ఉన్న వాటితో పోల్చవచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా, కార్లాకు భిన్నంగా, చైత్య మండపంలో సాధారణ అష్టభుజి స్తంభాలతో తక్కువ అలంకరణ ఉంటుంది. ఇతర చైత్యాలలో చెక్క నిర్మాణాన్ని అనుకరించే రాతితో ఉండే పైకప్పుపై ఉన్న అలంకారపు పక్కటెముకలు, ఇక్కడ నిజమైన చెక్కతో ఉండేవి, అవి కాలక్రమేణా నశించిపోయాయి.^[5]

ద్వారపు తోరణాలలో ఒకదానిపై ఉన్న శాసనం ఇలా ఉంది: నాసిక్‌కు చెందిన ఆనంద సేథి కుమారుడు పుష్యంక బహుమతి .

విహారా

గుహ 11 లోని విహారం అసాధారణమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది, ప్రధాన గది కొంతవరకు చైత్య ఆకారంలో ఉంటుంది, దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రణాళికతో గుండ్రని అగ్రభాగపు చివర పైకప్పు కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఇప్పుడు బయటికి తెరిచి ఉంది, కానీ బహుశా మొదట చెక్క తెరను కలిగి ఉంది.గది చుట్టూ గదులకు దారితీసే తొమ్మిది తలుపులు ఉన్నాయి, ప్రతి తలుపు చుట్టూ చైత్య-వంపు శిల్పం ఉంది. రెయిలింగ్ నమూనాలతో కూడిన ఫ్రీజ్‌లు గది చుట్టూ రెండు స్థాయిలలో ఉన్నాయి. తెర ఉండాల్సిన చోట బయట మరో నాలుగు గదులు ఉన్నాయి.^[6]

ఇతర

ప్రధాన గుహలకు కుడి వైపున బయట ఒక చిన్న స్థూపం కూడా ఉంది. 1861 వరకు ఈ గుహలను క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించడం జరిగింది-పెయింటింగ్ కూడా చేయబడింది. తరచుగా గుహలను సందర్శించే బ్రిటిష్ అధికారులను సంతోషపెట్టడానికి స్థానిక అధికారులు ఈ పనులను ఆదేశించారు. దీనివల్ల కుడ్యచిత్రాలతో కూడిన ప్లాస్టర్ అవశేషాలు పోయాయి.

సందర్శించడం

రెండు గుహలు తూర్పు వైపు ముఖంగా ఉంటాయి కాబట్టి ఉదయాన్నే గుహలను సందర్శించాలని సిఫార్సు చేయబడింది, ఎందుకంటే సూర్యరశ్మిలో చెక్కడాలు అందంగా ఉంటాయి.

పూణే నుండి కామ్షెట్ మీదుగా బెడ్సే గుహలకు చేరుకోవచ్చు. కామ్షెట్ చౌక్ చేరుకున్న తర్వాత, ఎడమ మార్గం తీసుకోవాలి. ఆ మార్గం నేరుగా గుహలు ఉన్న బెడ్సే గ్రామానికి వెళుతుంది. పౌడ్-తికోనా పేత్-పవననగర్ ద్వారా కూడా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు. పూణే-ముంబై ఎన్‌హెచ్ 4 హైవేపై ఉన్న సోమత్నే-ఫాటా నుండి ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఉంది.

బెడ్సే గుహల గురించి చాలా తక్కువ మందికి తెలుసు, చాలా తక్కువ మంది సందర్శిస్తారు. సమీపంలోని కార్లా గుహలు, భాజా గుహల గురించి ప్రజలకు తెలుసు, కానీ బెడ్సే గుహల గురించి చాలా అరుదుగా విన్నారు. మావల్ ప్రాంతంలోని కార్లా - భాజా - బెడ్సే గుహల త్రయం బెడ్సే గుహలు లేకుండా పూర్తి కాదు. 400 మెట్ల ద్వారా సులభంగా ఎక్కడం వల్ల గుహలకు చేరుకోవచ్చు. బెడ్సే గుహలకు దగ్గరగా పావానా ఆనకట్టకు ఆనుకుని ఉన్న లోహగడ్, విసాపూర్, తుంగ్, తికోనా కోటలలో ప్రసిద్ధ నాలుగు కోటలు ఉన్నాయి.

వర్షాకాలం బెడ్సే గుహలను సందర్శించడానికి ఉత్తమ సమయం, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో కొండలు పచ్చదనంతో నిండి ఉంటాయి. వర్షాకాలంలో మాత్రమే ఆనందించగల అనేక చిన్న జలపాతాలు కూడా సృష్టించబడ్డాయి. ఇది అంతగా ప్రాచుర్యం లేని ప్రదేశాలలో ఒకటి కాబట్టి, ఇక్కడికి ఎక్కువ మంది పర్యాటకులు రారు, అందువల్ల దృశ్యాలను ఆస్వాదించడం సులభం.