Jump to content

బ్రాడ్ పీక్ శిఖరం

బ్రాడ్ పీక్
ఫల్చన్ కాంగ్రీ
బ్రాడ్ పీక్
Highest point
Elevation8,051 m (26,414 ft)[1]
12వ అత్యున్నత శిఖరం
Prominence1,701 m (5,581 ft)[1]
Listingఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరం
అత్యంత ప్రముఖ శిఖరం
చైనాలోని పర్వతాల జాబితా
పాకిస్తాన్‌లోని పర్వతాల జాబితా
Coordinates35°48′42″N 76°33′54″E / 35.81167°N 76.56500°E / 35.81167; 76.56500
Naming
Native nameཕལ་ཆན་ཀང་གྲི.  (Balti)- ఆంగ్లంలో ఫల్చన్ కాంగ్రీ
Geography
బ్రాడ్ పీక్ is located in Karakoram
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్ స్థానం
బ్రాడ్ పీక్ is located in Gilgit Baltistan
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్ (Gilgit Baltistan)
బ్రాడ్ పీక్ is located in Southern Xinjiang
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్
బ్రాడ్ పీక్ (Southern Xinjiang)
మూస:Karakoram OSM
బ్రాడ్ పీక్ స్థానం
Locationబాల్టిస్తాన్, గిల్గిట్-బాల్టిస్తాన్, పాకిస్తాన్
తష్కుర్గాన్, షింజియాంగ్, చైనా
చైనా–పాకిస్తాన్ సరిహద్దు
Parent rangeకారాకోరం
Climbing
First ascent1957 జూన్ 9న ఆస్ట్రియన్ బృందం ద్వారా
(మొదటి శీతాకాల అధిరోహణ 2013 మార్చి 5న Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski, Artur Małek)
Easiest routeమంచు/హిమ అధిరోహణ
బ్రాడ్ పీక్ శిఖరం
Traditional Chinese布洛阿特峰
Transcriptions

బ్రాడ్ పీక్[a] ఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరాల్లో ఒకటి. ఇది కారాకోరం పర్వతశ్రేణిలో ఉండి గిల్గిట్-బాల్టిస్తాన్, పాకిస్తాన్, షింజియాంగ్, చైనా ప్రాంతాల మీద విస్తరించి ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 8051 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండి ప్రపంచంలోని 12వ అత్యున్నత పర్వతం. ఈ పర్వతాన్ని మొదటిసారిగా 1957 జూన్‌లో ఫ్రిట్జ్ వింటర్‌స్టెల్లర్, మార్కస్ ష్ముక్, కర్ట్ డైంబర్గర్, హెర్మన్ బుల్లు ఆస్ట్రియన్ యాత్రలో భాగంగా అధిరోహించారు.

భౌగోళికం

[మార్చు]

బ్రాడ్ పీక్ బాల్టిస్తాన్ ప్రాంతంలోని గ్యాషర్‌బ్రూమ్ మాసిఫ్ లో భాగంగా ఉండి, పాకిస్తాన్, చైనా సరిహద్దులో ఉంది.[1] ఇది కారాకోరం పర్వతశ్రేణిలో ఉండి, K2 నుండి సుమారు ఎనిమిది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ శిఖరానికి “బ్రాడ్ పీక్” అనే పేరు దాని భౌతిక స్వరూపాన్ని సూచిస్తుంది. దీని శిఖరం సుమారు 1.5 కిలోమీటర్లు (7⁄8 మైళ్ళు) పొడవుగా విస్తరించి ఉండటం వల్ల ఇది “విస్తారమైన శిఖరం”లా కనిపిస్తుంది.[3]

ఈ పర్వతంలోని ఐదు శిఖరాల్లో మూడు ఎనిమిది వేల మీటర్ల ఎత్తు గలవిగా గుర్తించబడ్డాయి: బ్రాడ్ పీక్ (8051 మీ.), రాకీ సమిట్ (8028 మీ.), బ్రాడ్ పీక్ సెంట్రల్ (8011 మీ.). మిగిలిన రెండు శిఖరాలు బ్రాడ్ పీక్ నార్త్ (7490 మీ.), ఖరుట్ కాంగ్రీ (6942 మీ.).[citation needed]

నామవాచకం

[మార్చు]

“బ్రాడ్ పీక్” అనే ఆంగ్లపేరుకు నేరుగా అనువాదమైన ఫల్చన్ కాంగ్రీ అనే పదాన్ని బాల్టీ ప్రజలు సాధారణంగా ఉపయోగించరు.[4] ఈ ఆంగ్లపేరును 1892లో బ్రిటిష్ అన్వేషకుడు మార్టిన్ కాన్వే ప్రవేశపెట్టాడు. ఇది ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లోని బ్రైథోర్న్ అనే శిఖరాన్ని సూచిస్తూ పెట్టబడింది.[5]

అధిరోహణ చరిత్ర

[మార్చు]

బ్రాడ్ పీక్‌ను మొదటిసారిగా 1957 జూన్ 8–9 తేదీలలో ఫ్రిట్జ్ వింటర్‌స్టెల్లర్, మార్కస్ ష్ముక్, కర్ట్ డైంబర్గర్, హెర్మన్ బుల్ లు అధిరోహించారు. వీరు ఆస్ట్రియాకు చెందిన యాత్రాబృందంలో భాగస్వాములు; ఆ బృందానికి నాయకత్వం మార్కస్ ష్ముక్ వహించాడు. ఈ బృందం మే 29న మొదటి ప్రయత్నం చేసింది. ఆ సమయంలో ఫ్రిట్జ్ వింటర్‌స్టెల్లర్, కుర్ట్ డియెంబెర్గర్‌లు ఫోర్‌పీక్‌ (8,030 మీ.) వరకు చేరుకున్నారు. మొదటి విజయవంతమైన అధిరోహణ పశ్చిమ అంచు మార్గం ద్వారా జరిగింది. అదనపు ఆక్సిజన్, ఎత్తైన ప్రాంత సహాయకులు లేదా బేస్ క్యాంప్ ఆధారం లేకుండానే ఈ విజయాన్ని సాధించారు.[4]

2007 జూలైలో ఒక ఆస్ట్రియన్ పర్వతారోహక బృందం బ్రాడ్ పీక్‌ను అధిరోహించి, ఒక సంవత్సరం ముందు అక్కడ మరణించిన మార్కస్ క్రోథలేర్ మృతదేహాన్ని 8,000 మీటర్లకు పైబడిన ఎత్తు నుంచి తిరిగి తీసుకువచ్చింది.[6][7]

2008లో ఫ్రెంచ్ పర్వతారోహకురాలు ఎలిసబెత్ రెవోల్ అదనపు ఆక్సిజన్ సహాయం లేకుండా కేవలం 16 రోజుల్లో బ్రాడ్ పీక్, గాషెర్‌బ్రం 1, గాషెర్‌బ్రం 2 లను ఒంటరిగా అధిరోహించింది.[8]

2009 శీతాకాలం, వేసవికాలంలో ఎవరూ శిఖరాన్ని చేరుకోలేకపోయారు. శీతాకాలంలో పోలిష్-కెనడియన్ బృందం ఒక యాత్ర నిర్వహించింది. వేసవిలో ఒక మరణం సంభవించింది; అది క్రిస్టినా కాస్టాగ్నా ది. [9]

2012 వేసవిలో గ్రెగర్ లాచెన్ నేతృత్వంలోని స్లోవేనియన్ బృందం “కొరోస్కా 8000”కు చెందిన ఐదుగురు సభ్యులు అదనపు ఆక్సిజన్ లేదా ఎత్తైన ప్రాంత సహాయకులు లేకుండా శిఖరాన్ని చేరుకున్నారు. వారు క్యాంప్ 4 నుండి శిఖరం వరకు లోతైన మంచులో ఒక మార్గాన్ని ఏర్పరచారు; ఆ మార్గాన్ని తరువాత మరో ఏడు మంది అధిరోహకులు ఉపయోగించారు. వారందరూ 2012 జూలై 31న శిఖరాన్ని అధిరోహించారు.[10] 2013 మార్చి 5న మాసియెజ్ బెర్బెకా, ఆడం మిలెల్కి, థామస్జ్ కొవాస్కి, ఆర్థర్ మాలెక్ లు శీతాకాలంలో అదనపు ఆక్సిజన్ సహాయం లేకుండా బ్రాడ్ పీక్ శిఖరాన్ని అధిరోహించి, ఈ పర్వతానికి జరిగిన మొదటి శీతాకాల అధిరోహణను సాధించారు. శీతాకాలంలో అధిరోహించబడిన పన్నెండవ ఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరంగా ఇది నిలిచింది. అలాగే పోలిష్ పర్వతారోహకులు తొలిసారిగా శీతాకాలంలో అధిరోహించిన పదవ ఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరం కూడా ఇదే.[11]

దిగివస్తున్న సమయంలో మచియెజ్ బెర్బెకా, తోమాష్ కోవాల్స్కీలు క్యాంప్ 4 (7400 మీ.)కు చేరుకోలేకపోయారు, అదృశ్యమైనట్లుగా ప్రకటించబడ్డారు. మార్చి 7న యాత్ర నాయకుడు క్రిష్టోఫ్ వీలికి మాట్లాడుతూ 58 ఏళ్ల మచియెజ్ బెర్బెకా, 27 ఏళ్ల తోమాష్ కోవాల్స్కీ బతికే అవకాశాలు “ఏ మాత్రం లేవు” అని పేర్కొన్నాడు.[12] మార్చి 8న ఈ ఇద్దరు పర్వతారోహకులు మరణించినట్లుగా అధికారికంగా ప్రకటించబడగా, యాత్రను ముగించారు.[13][14]

2013 జూలైలో ఐదుగురు ఇరానీయన్ పర్వతారోహకుల బృందం నైరుతి ముఖభాగం నుంచి కొత్త మార్గం ద్వారా అధిరోహణకు ప్రయత్నించింది. వారిలో ముగ్గురు — ఐడిన్ బోజోర్గి, పౌయా కీవాన్, మోజ్తబా జరాహి — విజయవంతంగా శిఖరాన్ని చేరుకున్నారు. అయితే దిగివస్తున్న సమయంలో ముగ్గురూ అదృశ్యమై, తరువాత మరణించినట్లుగా ప్రకటించబడ్డారు.[15][16] 2016 జూలై 23న ఫ్రెంచ్ వ్యక్తి ఆంటోయిన్ గిరార్డ్ బ్రాడ్ పీక్ పైన పారాగ్లైడర్‌తో చేసిన విమానం, 8,000 మీటర్లకు పైబడిన శిఖరం మీదుగా పారాగ్లైడర్ ప్రయాణించిన తొలి సందర్భంగా నిలిచింది.[17][18][19] 2019 జూలై 14న పాకిస్తాన్‌కు చెందిన 17 ఏళ్ల షెహ్రోజ్ కాషిఫ్ ఈ శిఖరాన్ని అధిరోహించిన అతి పిన్న వయస్కుడిగా నిలిచాడు.[20]

కాలక్రమం

[మార్చు]
  • 1954 – జర్మనీకి చెందిన డా. కార్ల్ హెర్లిగ్‌కోఫర్ నాయకత్వంలో నైరుతి వైపు నుంచి జరిగిన తొలి ప్రయత్నం తుఫాను, తీవ్రమైన చలివల్ల విఫలమైంది.[4]
  • 1957 – ఆస్ట్రియన్ యాత్రాబృందం మొదటి విజయవంతమైన అధిరోహణను సాధించింది.[21]
  • 1982 – రైన్‌హోల్డ్ మెస్‌నర్ శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.
  • 1983 – మహిళ చేత జరిగిన తొలి అధిరోహణను క్రిస్టీనా పామోవ్‌స్కా సాధించింది.[22][23]
  • 1984 – క్రిష్టఫ్ విలెకి 21.5 గంటల్లో ఒంటరిగా బ్రాడ్ పీక్‌ను అధిరోహించాడు; ఇది 8000 మీటర్ల శిఖరంపై జరిగిన తొలి ఒకే రోజు అధిరోహణగా గుర్తించబడింది.[24]
  • 1988 మార్చి 6 – మచియెజ్ బెర్బెకా ‘రాకీ సమిట్’ (8028 మీ.)ను చేరుకుని, శీతాకాలంలో బ్రాడ్ పీక్‌లోని 8000 మీటర్లకు పైబడిన శిఖరాన్ని చేరుకున్న తొలి వ్యక్తిగా నిలిచాడు.[25]
  • 1992 ఆగస్టు 4 – ఎన్రిక్ డాల్మౌ ఫెర్రే, ఆస్కార్ కాడియాచ్, అల్బెర్టో సోన్సిని,, లూయిస్ రాఫోల్స్ లు చైనా వైపు నుంచి శిఖరాన్ని చేరుకున్న తొలి బృందంగా నిలిచారు.[26]
  • 1994 జూలై 9 – కార్లోస్ కార్సోలియో శిఖరాన్ని చేరుకుని, ప్రస్తుతం రూట్ కార్సోలియోగా పిలవబడే కొత్త ఒంటరి మార్గాన్ని స్థాపించాడు.[27][28]
  • 1997 జూలై 7 – అనటోలి బౌక్రేవ్ ఒంటరిగా శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.[29]
  • 2013 మార్చి 5 – పోలిష్ యాత్రాబృందం మొదటి శీతాకాల అధిరోహణను పూర్తి చేసింది.[30]
  • 2013 జూలై – ఇరాన్‌కు చెందిన ఐడిన్ బోజోర్గీ, పౌయా కైవాన్,, మొజ్తబా జరాహీలు కొత్త మార్గం ద్వారా అధిరోహించారు. ఆ మార్గానికి రూట్ ఇరాన్ అనే పేరు పెట్టారు.[citation needed]
  • 2014 – హుంజా యాత్రాబృందం 2014 జూలై 23న బ్రాడ్ పీక్‌ను అధిరోహించింది. కరీమ్ హయాత్ ప్రధాన శిఖరాన్ని చేరుకోగా, నసీర్ ఉద్దీన్ రాకీ సమిట్ వద్ద నుంచి వెనుదిరిగాడు. కరీమ్ హయాత్ తన గ్రామం నుంచి 8000 మీటర్ల శిఖరాన్ని చేరుకున్న తొలి వ్యక్తిగా నిలిచాడు.[citation needed]
  • 2019 జూలై 14 – 17 ఏళ్ల షెహ్రోజ్ కాశిఫ్ ఈ శిఖరాన్ని అధిరోహించిన అతి పిన్న వయస్కుడిగా నిలిచాడు. అలాగే ఈ ఎత్తును చేరుకున్న అతి పిన్న పాకిస్తానీ కూడా అయ్యాడు.[20]
  • 2019 జూలై 26 – నిర్మల్ పూర్జా తన ‘ఎలైట్ ఎక్స్‌పెడ్’ బృందంతో కలిసి బ్రాడ్ పీక్‌ను అధిరోహించాడు. ఇది ఏడు నెలల లోపు అన్ని 14 ఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరాలను అధిరోహించాలనే అతని యాత్రలో భాగం.
  • 2023 – నిర్మల్ పూర్జా, మిగ్మా జీ అదనపు ఆక్సిజన్ సహాయంతో అన్ని 14 ఎనిమిది వేల మీటర్ల శిఖరాలను అధిరోహించే ప్రయత్నంలో భాగంగా బ్రాడ్ పీక్‌ను అధిరోహించారు.

కనుమలు

[మార్చు]

విండీ గ్యాప్ అనేది 6,111-metre (20,049 ft) ఎత్తులో ఉన్న ఒక పర్వత మార్గం 35°52′23″N 76°34′37″E / 35.87318°N 76.57692°E / 35.87318; 76.57692. ఇది K2కు తూర్పున, బ్రాడ్ పీక్‌కు ఉత్తరాన, Skyang Kangriకు దక్షిణాన ఉంది.

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Urdu: بروڈ پیک; Balti: ཕ༹ལ་ཆན་གངས་རི་།, romanized: Falchan Kangri, lit.'బ్రాడ్ పీక్'[2]
  1. 1 2 3 "Broad Peak". Peakbagger.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-07-24.
  2. "Broad Peak: 12th Highest Mountain in the World". About.com. the original నుండి 2016-04-16 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2011-08-20.
  3. "Broad Peak". Peakware.com. the original నుండి 2016-03-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  4. 1 2 3 "Broad Peak: Some background and History". Everest News. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  5. Richard Sale and John Cleare, Climbing the World's 14 Highest Mountains: The History of the 8, 000-Meter Peaks, The Mountaineers, 2000
  6. „Broad Peak 2007“ Archived 2017-09-22 at the Wayback Machine Expedition in memoriam Markus Kronthaler, June to August 2007 (German)
  7. "Highest-Altitude Body Recovery in History". Alpinist. 25 July 2007. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  8. "Portrait of Elisabeth Revol". BLUE ICE. 2017-01-04. the original నుండి 2019-09-22 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-09-22.
  9. "Broad Peak update: Cristina Castagna lost on descent from C4 - no summits confirmed yet". Explorer's Web. the original నుండి 2021-04-17 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  10. "Koroska 8000 - Broad Peak". Climbing in Slovenia (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). the original నుండి 2016-03-14 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2016-03-14.
  11. "Polish mountaineers make first winter ascent of Broad Peak". thenews.pl. 5 March 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  12. "Head of expedition says no chance of finding alive 2 Polish climbers missing in Himalayas". Associated Press. 7 March 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-03-08.
  13. "Broad Peak: all hope lost for Maciej Berbeka and Tomasz Kowalski". Planetmountain. 8 March 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-03-09.
  14. Griffin, Lindsay (2013). "Broad Peak (8,047m), first winter ascent and tragedy". American Alpine Journal. American Alpine Club. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 February 2024.
  15. "Iranian Broad Peak New Route: Complications on Descent". Explorer's Web. the original నుండి 2021-04-17 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-01-26.
  16. "Rescue attempts for Iranian climbers".
  17. "Antoine Girard breaks 8,100m in Karakoram - Cross Country Magazine – In the Core since 1988". xcmag.com. 26 July 2016. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 June 2018.
  18. Antoine Girard (1 August 2016). "Broad Peak". ఒరిజినల్ నుండి 2021-12-21 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 June 2018 via YouTube.
  19. "Antoine Girard - Objectif X-Alps 2017". www.antoinegirard.fr. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 30 June 2018.
  20. 1 2 Rizvi, Raza (2019-07-20). "17-Year-Old Becomes the Youngest Pakistani to Summit 8000m Mountain" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-09-23.
  21. "First ascent". broadpeak.org. the original నుండి 2008-08-20 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-07-24.
  22. "Krystyna Palmowska o zdobyciu Broad Peak" [Krystyna Palmowska on reaching Broad Peak: we got hot on this mountain] (in పోలిష్). July 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-12-05.
  23. "Nanga Parbat, First Ladies-only Ascent". American Alpine Journal. American Alpine Club. 1986. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-12-05.
  24. All 14 Eight-Thousanders. Mountaineers Books. 1999. p. 144. ISBN 978-0-89886-660-5.
  25. Martin, Laura (13 September 2022). "The True Story of Netflix's 'Broad Peak': What Happened To Maciej Berbeka?". Esquire. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 February 2024.
  26. "Kurt Diemberger". 3 August 2017. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-12-05.
  27. Carsolio, Carlos (1995). "On the Brink on Broad Peak". American Alpine Journal. American Alpine Club. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-12-14.
  28. "Broad Peak 8047m Austrian Karakoram Expedition 1957". broadpeak.org. the original నుండి 12 ఆగస్టు 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 October 2017.
  29. "Anatoli Boukreev Summits Fourth 8,000-meter Peak in 80 Days". Mountain Zone. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-12-05.
  30. "Broad Peak first winter ascent by Polish expedition!". planetmountain.com. May 3, 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-07-24.

మరింత పఠనం

[మార్చు]
  • Richard Sale, Broad Peak, 2004. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో Carreg Ltd ద్వారా ఆంగ్లంలో ప్రచురితం. ISBN 0-9538631-1-5
  • Marcus Schmuck, Broad Peak 8047m Meine Bergfahrten mit హెర్మన్ బుహ్ల్, 1958. సాల్జ్‌బర్గ్/స్టుట్‌గార్ట్‌లో Verlag "Das Bergland-buch" ద్వారా జర్మన్‌లో ప్రచురితం.
  • Kurt Diemberger, Spirits of the Air, 1994. Mountaineers Books, ISBN 0-89886-408-9
  • Hermann Buhl, Achttausand: Druber und Drunter, 1955, మ్యూనిక్. అనంతర వ్యాఖ్యలను Kurt Diemberger రాశారు; అందులో బ్రాడ్ పీక్ యాత్రను వివరిస్తారు.
  • Zvezdnate noči (స్టారీ నైట్స్) రచన డు‌షాన్ జెలిన్‌చిచ్, ISBN 961-6387-75-8
  • Anna Czerwińska Broad Peak'83 tylko dwie (బ్రాడ్ పీక్'83 – ఇద్దరే) "Sport i Turystyka", వార్సా 1989, ISBN 83-217-2658-5
  • Jacek Hugo-Bader, Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak, Znak ద్వారా పోలిష్‌లో ప్రచురితం, క్రాకోవ్ 2014, ISBN 978-83-240-2993-8

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]