బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
| భారతీయ సైన్యం | |
|---|---|
.svg) భారతీయ రెజిమెంట్లచే కింగ్స్ కలర్గా ఎగురవేయబడిన యూనియన్ ఫ్లాగ్. మధ్యలో ఉన్న చిహ్నం ప్రతి విభాగాన్ని సూచిస్తుంది.[1][2] | |
| క్రియాశీలకం | 1 ఏప్రిల్ 1895 – 15 ఆగస్టు 1947[3][4] |
| దేశం | భారతదేశం |
| Allegiance | బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం |
| రకము | సైన్యం |
| పరిమాణం | మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం: c. 1,500,000[5][6]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం: c. 2,500,000[7] (ప్రతి పోరాటంలో పనిచేసిన మొత్తం సంఖ్య) |
| ప్రధాన కార్యాలయం | జిహెచ్క్యూ ఇండియా |
| కార్యకలాపాలు | మొదటి మోహ్మాండ్ ప్రచారం బాక్సర్ తిరుగుబాటు తీరా ప్రచారం టిబెట్ ప్రచారం మహదీస్త్ యుద్ధం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మూడవ ఆంగ్లో-ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం వజీరిస్తాన్ ప్రచారం (1919–1920) వజీరిస్తాన్ ప్రచారం (1936–1939) రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వాయవ్య సరిహద్దు (1858–1947) ఇండోనేషియా జాతీయ విప్లవం (1946) |
| కమాండర్స్ | |
| ప్రసిద్ధ కమాండర్లు | లార్డ్ రాబర్ట్స్ లార్డ్ కిచెనర్ సర్ విలియం బర్డ్వుడ్ సర్ విలియం స్లిమ్ సర్ క్లాడ్ ఆచిన్లెక్ సర్ ఎడ్వర్డ్ క్వినాన్ సర్ విలియం లాక్హార్ట్ |
బ్రిటిష్ పాలనలో భారతీయ సైన్యం, దీనిని బ్రిటిష్ ఇండియా సైన్యం అని కూడా పిలుస్తారు,[8][9] 1947 లో జాతీయ స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు భారతదేశ ప్రధాన సైనిక దళం.[10] మూడు ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు ఏకం చేయడం ద్వారా 1895 లో ఏర్పడిన ఈ సైన్యం,[11] బ్రిటిష్ రాజ్, స్వంత సైన్యాలను కలిగి ఉన్న రాచరిక రాష్ట్రాల రక్షణ బాధ్యతను తీసుకుంది. ది ఇంపీరియల్ గెజిటీర్ ఆఫ్ ఇండియా లో పేర్కొన్నట్లుగా, "బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం రాచరిక రాష్ట్రాలను దాడుల నుండి, అంతర్గత తిరుగుబాట్ల నుండి రక్షించే బాధ్యతను తీసుకుంది: ఈ సైన్యం బ్రిటిష్ ఇండియా రక్షణకే కాకుండా, కింగ్-ఎంపరర్ ఆధిపత్యం కింద ఉన్న అన్ని ప్రాంతాల రక్షణ కోసం నిర్వహించబడింది."[12] భారతీయ సైన్యం బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య సైనిక దళాలలో కీలక భాగం, ముఖ్యంగా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాలలో.
ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు మొదట ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆధీనంలో ఉండేవి, వీటిలో బెంగాల్ సైన్యం, మద్రాస్ సైన్యం, బాంబే సైన్యం ఉన్నాయి. 1857 సిపాయీల తిరుగుబాటు తరువాత కంపెనీ దళాలన్నీ బ్రిటిష్ క్రౌన్ కిందకు మార్చబడ్డాయి.[13] 1879 లో, ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు కేంద్ర కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ ఆధ్వర్యంలో నాలుగు కమాండ్ల వ్యవస్థగా ఏకీకృతం చేయబడ్డాయి.[11] 1 ఏప్రిల్ 1895 న ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు రద్దు చేయబడి ఏకైక భారతీయ సైన్యంగా కలపబడ్డాయి, ఇది కూడా నాలుగు కమాండ్లుగా విభజించబడింది,[11] "భారతీయ సైన్యం" అనే పదం 1903 నాటికి అధికారికంగా వాడుకలోకి వచ్చింది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో సుమారు 1.5 మిలియన్ల భారతీయ సైనికులు సేవలు అందించారు.[14] ఫ్రాన్స్, బెల్జియం, తూర్పు ఆఫ్రికా, ఇరాక్, ఈజిప్ట్, గల్లిపోలి ద్వీపకల్పం, ఇతర ప్రాంతాలలో భారతీయ యాత్ర దళాలు మోహరించబడ్డాయి.[14] పదకొండు మంది భారతీయ సైనికులు యుద్ధంలో విక్టోరియా క్రాస్ గెలుచుకున్నారు.[14] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో సుమారు 2.5 మిలియన్ల సైనికులు పనిచేశారు, భారతీయ సైన్యం చరిత్రలో అప్పటివరకు అతిపెద్ద స్వచ్ఛంద సైన్యంగా అవతరించింది.[15] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో మిత్రరాజ్యాల కార్యకలాపాలకు భారతదేశం ఒక ముఖ్యమైన లాజిస్టికల్ స్థావరంగా కూడా పనిచేసింది.[15]
ఈ దళాన్ని కొన్నిసార్లు ఆర్మీ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎంపైర్ అని,[16] లేదా ఇంపీరియల్ ఇండియన్ ఆర్మీ అని పిలుస్తారు.[17] దీనిని ఆర్మీ ఆఫ్ ఇండియాతో తికమక పడకూడదు, ఇది భారతీయ సైన్యం, భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ సైన్యం కలయిక. 15 ఆగస్టు 1947 న భారతదేశం, పాకిస్తాన్ విభజనతో సైన్యం కూడా స్వతంత్ర దేశాల మధ్య విభజించబడింది.
చరిత్ర
[మార్చు].jpg)
భారతీయ సైన్యం 1857 సిపాయీల తిరుగుబాటు తరువాత ఆవిర్భవించింది. 1858 కి ముందు భారతీయ సైన్యానికి పూర్వగామిగా ఉన్న విభాగాలు కంపెనీ నియంత్రణలో ఉండేవి, వారి లాభాలతో చెల్లించబడేవి. ఇవి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నిధులు సమకూర్చిన బ్రిటిష్ సైన్య విభాగాలతో కలిసి పనిచేశాయి.[18]
మూడు ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు ఒక్కొక్కటి సొంత కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ కలిగి విడివిడి దళాలుగా ఉండేవి. బెంగాల్ సైన్యం కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ ద్వారా మొత్తం కార్యాచరణ నియంత్రణ అమలు చేయబడింది.[19] పంజాబ్ ఫ్రాంటియర్ ఫోర్స్ శాంతికాలంలో పంజాబ్ లెఫ్టినెంట్-గవర్నర్ ప్రత్యక్ష నియంత్రణలో ఉండి 1886 లో కమాండర్-ఇన్-చీఫ్, ఇండియా కిందకు వచ్చింది.[13]
1895 లో ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు రద్దు చేయబడి భారతీయ సైన్యం ఏర్పడింది. దీనిని నాలుగు కమాండ్లుగా విభజించారు: బెంగాల్, మద్రాస్, బాంబే, పంజాబ్. కొత్తగా ఏకీకృతమైన సైన్యం ఎదుర్కొన్న మొదటి బాహ్య కార్యకలాపాలలో చైనాలోని బాక్సర్ తిరుగుబాటు (1899-1901) ఒకటి.[20]
కిచెనర్ సంస్కరణలు
[మార్చు]కొత్తగా నియమితులైన కమాండర్-ఇన్-చీఫ్, లార్డ్ కిచెనర్ 1903 లో మూడు మాజీ ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలను, స్థానిక దళాలను ఒకే భారతీయ సైన్యంగా ఏకీకృతం చేసినప్పుడు కిచెనర్ సంస్కరణలు ప్రారంభమయ్యాయి.
ఈ సంస్కరణల వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం వాయవ్య సరిహద్దు రక్షణ సైన్యం ప్రాథమిక పాత్రగా ఉండటం, అన్ని విభాగాలు ఆ సరిహద్దులో శిక్షణ పొందడం. అంతర్గత భద్రత సైన్యానికి ద్వితీయ పాత్రగా ఉంచబడింది.[21]
పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన భారతీయ సైన్యం ఆపరేషనల్ ఫార్మేషన్లలో నియమించబడింది, ప్రధానంగా ఉపఖండం ఉత్తర భాగంలో కేంద్రీకృతమైంది. పాత పేర్లను తొలగించి, ప్రాదేశిక మూలాలతో సంబంధం లేకుండా దళాలకు సంఖ్యలు కేటాయించారు.[22]
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం
[మార్చు]మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు, బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ బలం 215,000. నవంబర్ 1918 నాటికి, భారతీయ సైన్యం పరిమాణం 573,000 కు పెరిగింది.[23] పశ్చిమ రంగాన ફ్రాన్స్, బెల్జియంలో సుమారు 140,000 మంది సైనికులు చురుకైన సేవలు అందించారు. భారతీయ సైనికుల మొట్టమొదటి పోరాటం పశ్చిమ రంగాన మొదలైన నెలలోనే జరిగింది.
సుమారు 700,000 దళాలు మధ్యప్రాచ్యంలో సేవలందించాయి, టర్క్లకు వ్యతిరేకంగా మెసొపొటేమియా ప్రచారంలో పోరాడాయి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతీయ దళాలు విక్టోరియా క్రాస్ సహా వేలాది పతకాలను గెలుచుకున్నాయి.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
[మార్చు]రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో భారతీయ సైన్యం సుమారు 205,000 మంది సైనికులను కలిగి ఉండేది, యుద్ధం ముగిసేనాటికి ఇది 2.5 మిలియన్ల మందికి చేరుకుంది. తద్వారా ఇది చరిత్రలో అతిపెద్ద స్వచ్ఛంద దళంగా నిలిచింది. ఆఫ్రికా, ఇటలీ, మిడిల్ ఈస్ట్, ఆసియా పసిఫిక్ ప్రాంతాలలో భారతీయ దళాలు అద్భుతమైన ప్రతిభ చూపాయి.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో దాదాపు 87,000 మంది భారతీయ సైనికులు మరణించారు. ఈ కాలంలో 31 మంది భారతీయులకు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత
[మార్చు]1947 భారత విభజన ఫలితంగా, భారతీయ సైన్యం ఫార్మేషన్లు, విభాగాలు, ఆస్తులు, సిబ్బంది భారత్, పాకిస్తాన్ దేశాల మధ్య విభజించబడ్డాయి. పంజాబ్, బెంగాల్ విభజనతో దళాల బదిలీ క్లిష్టంగా మారింది.[24] గుర్ఖా రెజిమెంట్లలో కొన్ని బ్రిటిష్ సైన్యంలో చేరగా, మిగిలినవి భారత సైన్యంలో భాగమయ్యాయి.
నిర్మాణం
[మార్చు]భారతీయ సైన్యం ప్రధాన కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ పర్యవేక్షణలో పనిచేసేది. 1903 లో లార్డ్ కిచెనర్ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్గా బాధ్యతలు చేపట్టి సైన్యాన్ని ఏకీకృతం చేసి, బ్రిగేడ్లు, డివిజన్లను ఏర్పాటు చేశాడు.
కమాండ్
[మార్చు]భారతీయ సైన్యంలో పోస్టింగ్లు బ్రిటిష్ సైన్యం స్థానాల కంటే తక్కువ ప్రతిష్టాత్మకమైనవి అయినప్పటికీ, జీతం ఎక్కువగా ఉండేది. కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ హోదాను లార్డ్ రాబర్ట్స్, సర్ క్లాడ్ ఆచిన్లెక్ వంటి ప్రముఖులు నిర్వహించారు.
సిబ్బంది
[మార్చు]కమిషన్డ్ అధికారులు, బ్రిటిష్ వారు, భారతీయులు, బ్రిటిష్ సైన్యం అధికారులతో సమానమైన ర్యాంకులను కలిగి ఉండేవారు. వైస్రాయ్స్ కమిషన్డ్ ఆఫీసర్లు (VCO లు) భారతీయ దళాలపై మాత్రమే అధికారం కలిగిన అధికారులుగా ఉండేవారు. సైనిక నియామకాలు పూర్తిగా స్వచ్ఛందంగా జరిగేవి. సిపాయీల తిరుగుబాటు తరువాత, బ్రిటిష్ వారు ప్రధానంగా పంజాబీలు, సిక్కులు, గూర్ఖాలు, రాజ్పుత్లు, జాట్లు వంటి మార్షల్ రేసుల నుండి సైనికులను నియమించడం ప్రారంభించారు.[25]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Johnson, Stanley C. (1918). The Flags of our Fighting Army. London: A & C Black. pp. 115–118. ISBN 0265482194.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ "King's Colour, 2nd Battalion, 17th Dogra Regiment, 1926-1947 (c)". collection.nam.ac.uk. London: National Army Museum. Archived from the original on 16 September 2024. Retrieved 2024-09-16.
- ↑ "History of South Command". indianarmy.nic.in. Indian Army. Archived from the original on 16 December 2010. Retrieved 4 January 2010.
- ↑ "Independence and Partition, 1947". www.nam.ac.uk (in ఇంగ్లీష్). National Army Museum. Archived from the original on 7 September 2024. Retrieved 2024-09-08.
The end of British rule in India...spelled the end of the existing Indian Army and its administration.
- ↑ Morton-Jack, George (2018). Army of Empire: The Untold Story of the Indian Army in World War I (in ఇంగ్లీష్). Basic Books. ISBN 978-0-465-09407-3.
- ↑ Morton-Jack, George. "Warfare 1914-1918 (India)". 1914–1918 Online: International Encyclopedia of the First World War (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 29 August 2024. Retrieved 2024-09-08.
- ↑ Raghavan, Srinath (2016). India's War: World War II and the Making of Modern South Asia. New York: Basic Books. p. 1. ISBN 978-0-465-03022-4. OCLC 921864220.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; ":02" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "Behind the photographs: Indian Army Recruitment in the Second World War". Imperial War Museums (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 27 February 2024. Retrieved 2024-09-07.
- ↑ "Indian Army personnel". The National Archives. n.d. Archived from the original on 15 June 2024. Retrieved 4 December 2021.
- 1 2 3 "History of South Command". indianarmy.nic.in. Indian Army. Archived from the original on 16 December 2010. Retrieved 4 January 2010.
- ↑ Nathan 1908, p. 85.
- 1 2 Jackson 1940, p. 3.
- 1 2 3 Morton-Jack, George. "Warfare 1914-1918 (India)". 1914–1918 Online: International Encyclopedia of the First World War (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 29 August 2024. Retrieved 2024-09-08.
- 1 2 Raghavan, Srinath (2016). India's War: World War II and the Making of Modern South Asia. New York: Basic Books. p. 1. ISBN 978-0-465-03022-4. OCLC 921864220.
- ↑ Johnson, Stanley C. (1918). The Flags of our Fighting Army. London: A & C Black. pp. 115–118. ISBN 0265482194.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ Roy, Kaushik, ed. (2011). The Indian Army in the Two World Wars (in ఇంగ్లీష్). Brill Publishers. p. 495. ISBN 978-90-04-18550-0.
- ↑ Raugh 2004, pp. 173–179.
- ↑ Robson 2007, p. 55.
- ↑ Preston, Diana (2000). The Boxer Rebellion (in ఇంగ్లీష్). Bloomsbury Publishing USA. pp. 209, 239–240. ISBN 978-0-8027-1361-2.
- ↑ Barthorp 2002, pp. 142–143.
- ↑ Gaylor 1996, p. 5.
- ↑ "Exhibitions & Learning online | First World War | Service records". The National Archives. Retrieved 20 November 2012.
- ↑ Lapping 1985, pp. 75–76.
- ↑ Mazumder 2003, p. 105.