Jump to content

బ్రిటిష్ ఓవర్సీస్ టెరిటరీస్

వికీపీడియా నుండి
British Overseas Territories
Anthem: "God Save the King"[a]
Location of the United Kingdom and the British Overseas Territories
Location of the United Kingdom and the British Overseas Territories
Sovereign stateUnited Kingdom
Largest territoryFalkland Islands[b]
Official languagesEnglish
Demonym(s)
  • British
  • Briton
  • multiple local demonyms
GovernmentDevolved administrations under a constitutional monarchy
• Monarch
మూస:Current UK monarch
Sir Keir Starmer
Yvette Cooper
Stephen Doughty
Area
• Total
18,015[c] km2 (6,956 sq mi)
Population
• 2019 estimate
272,256
Date formatdd/mm/yyyy


బ్రిటిష్ ఓవర్సీస్ టెరిటరీస్ (బిఒటిలు) అనేవి బ్రిటిషు దీవుల వెలుపల ఉన్న, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (యుకె ) కు చెందిన పద్నాలుగు ఆధారిత భూభాగాలు. ఈ భూభాగాలు పూర్వపు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యపు అవశేషాలు; వలస పాలన అంతం తర్వాత కూడా ఇవి బ్రిటిషు సార్వభౌమాధికారం కిందనే కొనసాగాయి, అయితే వీటి రాజ్యాంగ హోదాలు మాత్రం వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. [2][3][4]

శాశ్వతంగా జనావాసం కలిగిన ఈ భూభాగాలు వివిధ స్థాయిలలో అంతర్గత స్వయం-పరిపాలనను కలిగి ఉంటాయి; అయినప్పటికీ, అంతిమ రాజ్యాంగ పర్యవేక్షణతో పాటు, రక్షణ, విదేశీ సంబంధాలు అంతర్గత భద్రతకు సంబంధించిన అధికారం మాత్రం యుకె చేతిలోనే ఉంటాయి. [5][6] ఆ భూభాగాలలో మూడింటిలో ప్రధానంగా సైనిక లేదా శాస్త్రీయ సిబ్బంది నివసిస్తుండగా మిగిలిన వాటిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో పౌర జనాభా నివసిస్తోంది. ఈ పద్నాలుగు భూభాగాలు అన్నీ బ్రిటిషు చక్రవర్తిని తమ రాజ్యాధినేతగా గుర్తిస్తాయి. వీటి పర్యవేక్షణ బాధ్యత ప్రధానంగా విదేశాంగ, కామన్వెల్తు అభివృద్ధి కార్యాలయం (ఎఫ్‌సిడిఒ) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.[7]అన్ని బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీ( బిఒటి)ల మొత్తం భూ విస్తీర్ణం 18,015 చ.కిమీ (6,956 చ.మై)

జనాభా

[మార్చు]

ఈ భూభాగాలలో చాలావాటిలో శాశ్వత పౌర జనాభా నివసిస్తుంది. అయితే బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం, దక్షిణ జార్జియా మరియు దక్షిణ శాండ్విచు దీవులు (ఇక్కడ కేవలం అధికారులు, పరిశోధనా కేంద్ర సిబ్బంది మాత్రమే ఉంటారు). బ్రిటిషు హిందూ మహాసముద్ర భూభాగం (ఇది ఒక సైనిక స్థావరంగా ఉపయోగించబడుతుంది) వంటివి దీనికి మినహాయింపులు. అక్రొటిరి, ఢెకెలియా సార్వభౌమ స్థావర ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న సుమారు 7,000 మంది పౌరులకు శాశ్వత నివాసం సైప్రస్ పౌరులకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.[8]

సమిష్టిగా ఈ భూభాగాలు సుమారు 2,50,000 మంది జనాభాను కలిగి ఉన్నాయి.[9] జనాభా పరంగా అతిపెద్ద రెండు భూభాగాలు అయిన కేమన్ దీవులు, బెర్ముడా మొత్తం బిఒటి జనాభాలో సుమారు సగం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. కేమాన్ దీవులు ఒక్కటే మొత్తం బిఒటి జనాభాలో 28% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి.[10] మరోవైపు, మూడు భూభాగాలలో ఎటువంటి పౌర నివాసులు లేరు – అవి: అంటార్కిటికు భూభాగం (ప్రస్తుతం ఐదు పరిశోధనా కేంద్రాలను కలిగి ఉంది).[11] బ్రిటిషు హిందూ మహాసముద్ర భూభాగం (దీని నివాసులైన చాగోసియన్లును 1968, 1973 మధ్య బలవంతంగా మారిషస్, యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌లకు తరలించారు)[12] దక్షిణ జార్జియా (ఇక్కడ 1992, 2006 మధ్య కాలంలో వాస్తవానికి ఇద్దరు పూర్తి-సమయ నివాసులు ఉండేవారు).[13] బౌంటీ నౌక మీద జరిగిన తిరుగుబాటు నుండి ప్రాణాలతో బయటపడినవారు స్థిరపడిన పిట్కార్ను దీవులు, 49 మంది నివాసులతో (వీరందరూ ఆ దీవుల సమూహానికి పేరునిచ్చిన ప్రధాన దీవిలోనే నివసిస్తున్నారు) అత్యంత చిన్న నివాసిత భూభాగంగా ఉంది.[14]

భౌగోళికం

[మార్చు]

ఈ భూభాగాలు అన్నీ కలిపి సుమారు 4,80,000 నాటికలు మైళ్ళు(16,00,000 చ.కిమీ) విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.[15] ఈ మొత్తం భూభాగంలో అత్యధిక భాగం, దాదాపుగా జనవాసాలు లేని 'బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం'తోనే కూడి ఉంది (అంటార్కిటికు భూభాగం మినహా మిగిలిన అన్ని భూభాగాల విస్తీర్ణం కేవలం 18,015 చ.కిమీ (6,956 చ.మై) మాత్రమే). భూ విస్తీర్ణం పరంగా అత్యంత చిన్నది జిబ్రాల్టర్; ఇది ఐబీరియను ద్వీపకల్పం దక్షిణ కొన మీద నెలకొని ఉంది.[16] యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ అంటార్కిటికు ఒప్పంద వ్యవస్థలో పాల్గొంటుంది.[17] ఒక పరస్పర ఒప్పందంలో భాగంగా, అంటార్కిటికు భూభాగం మీద హక్కులు కోరుతున్న ఇతర ఆరు సార్వభౌమ దేశాలలో నాలుగు దేశాలు 'బ్రిటిషు అంటార్కిటిక్ భూభాగం'ను గుర్తించాయి.

ప్రస్తుత విదేశీ భూభాగాలు

[మార్చు]

14 బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలు ఇవి:[18]

జెండా రాజచిహ్నం పేరు ప్రదేశం నినాదం విస్తీర్ణం జనాభా రాజధాని అధికార భాష(లు) GDP
తలసరి
GDP
గమనికలు
అక్రోటిరి, ధెకేలియా సైప్రసు, తూర్పు మధ్యధరా సముద్రం 255 km2 (98 sq mi)[19] 7,700 (సైప్రసు వాసులు; అంచనా)
8,000 తాత్కాలిక నివాసులు (యుకె సైనిక సిబ్బంది, వారి కుటుంబాలు; అంచనా)
ఎపిస్కోపి కంటోన్మెంటు ఆంగ్లం పూర్తి సార్వభౌమాధికారం (మరే ఇతర సైనిక స్థావరం కంటే అధికమైనదిగా భావించేది) విషయంలో సైప్రసు వివాదాన్ని లేవనెత్తుతోంది.
అంగిల్లా కరేబియనులోని లెసరు ఆంటిల్సు, ఉత్తర అట్లాంటికు మహాసముద్రం "ఐక్యత, బలం, సహనం 91 km2 (35.1 sq mi) [20] 14,869 (2019 అంచనా) [21] ది వ్యాలీ ఆంగ్లం $299 మిలియన్లు $20,307
బెర్ముడా కెనడాకు చెందిన కేప్ సేబులు ద్వీపం, దాని సమీప పొరుగు దేశమైన అమెరికాకు చెందిన కేప్ హట్టెరాసు, కరేబియను (ఇవన్నీ పడమర వైపున), అజోర్సు (తూర్పు వైపున) ల మధ్య ఉన్న ఉత్తర అట్లాంటికు మహాసముద్రం. "విధి నడిపించే చోట" (లాటిన్; "విధి మమ్మల్ని ఎటు తీసుకువెళుతుందో అటు") 54 km2 (20.8 sq mi)[22] 62,506 (2019 అంచనా)[23] హామిల్టను ఇంగ్లీషు 6464 బిలియన్లు $102,987 అత్యంత పురాతన భూభాగం; 1609లో వర్జీనియా కంపెనీ ద్వారా అనుకోకుండా ఇక్కడ నివాసం ఏర్పరచుకోబడింది. 1612లో అధికారికంగా వారి రాజ శాసనపత్రం చేర్చబడింది. బెర్ముడా శాసనసభ తన మొదటి సమావేశాన్ని 1612లో నిర్వహించింది.
బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం అంటార్కిటికా "పరిశోధన, ఆవిష్కరణ" 1,709,400 km2 (660,000 sq mi)[20] 0
శీతాకాలంలో 50 మంది తాత్కాలిక సిబ్బంది, వేసవిలో 400 మందికి పైగా (పరిశోధన సిబ్బంది)[24]
రొథేరా (ప్రధాన స్థావరం) ఆంగ్లం అంటార్కిటికు ఒప్పంద వ్యవస్థ పరిధిలోకి వస్తుంది.
బ్రిటిషు హిందూ మహాసముద్ర భూభాగం మధ్య హిందూ మహాసముద్రం "మా రక్షణలో లిమూరియా" (లాటిన్; " లిమూరియా మా సంరక్షణలో ఉంది") 60 km2 (23 sq mi) [25] 6
3,000 తాత్కాలిక నివాసులు (యుకె,యుఎస్ సైనిక, సిబ్బంది; అంచనా) [26]
సమీకృత సైనిక స్థావరం ఆంగ్లం చాగో ద్వీపసమూహంలోని ఏడు పగడపు దీవులు, డియాగో గార్సియా ద్వీపం ఇందులో ఉన్నాయి. దీని మీద మొరీషియసు హక్కును కోరుతోంది; సార్వభౌమాధికారాన్ని అప్పగించేందుకు సంబంధించిన ఒక ఒప్పందం 2025 మేలో ఖరారైంది. అయితే అది ఇంకా అమలులోకి రావాల్సి ఉంది.
బ్రిటిషు వర్జిను దీవులు కరిబ్బీనులోని లెస్సరు ఆంటిల్లెసు, ఉత్తర అట్లాంటికు మహాసముద్రం "విజిలటె" (లాటిను; "జాగ్రత్తగా ఉండండి") 153 km2 (59 sq mi)[27] 31,758 (2018 జనాభా లెక్కలు)[28] రోడ్ టౌన్ ఆంగ్లం $1.05బిలియన్లు $48,511 టార్టోలా, వర్జిను గోర్డా, అనెగడా, జోస్టు వాన్ డైకె
కేమాన్ దీవులు కరేబియను లోని గ్రేటరు ఆంటిల్సు "ఆయన దీనిని సముద్రాల మీద స్థాపించెను" 264 km2 (101.9 sq mi) [29] 78,554 (2022 నివేదిక)[29] జార్జి టౌను ఆంగ్లం $4298 బిలియన్లు $85,474 గ్రాండ్ కేమాన్, కేమాన్ బ్రాక్, లిటిల్ కేమాన్
ఫాక్‌లండు దీవులు దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం పటగోనియన్ షెల్ఫ్ "సత్యాన్నే కాంక్షించు 12,173 km2 (4,700 sq mi)[22] 3,377 (2019 అంచనా) [29]
1,350 తాత్కాలిక నివాసులు (UK సైనిక సిబ్బంది; 2012 అంచనా)
స్టాన్లీ ఆంగ్లం $164 మిలియన్లు $70,800 తూర్పు ఫాక్‌లండు, పశ్చిమ ఫాక్‌లండు 700కి పైగా ఇతర దీవుల సమూహంతో కూడిన ఒక దట్టమైన ద్వీపసమూహం. అర్జెంటీనా వీటిని మాల్వినాసుగా తనవిగా పేర్కొంటుంది; 1982 నాటి ఫాక్లాండు యుద్ధం సమయంలో అర్జెంటీనా దళాలు ఈ దీవుల మీద దండెత్తి వాటిని స్వల్పకాలం పాటు ఆక్రమించుకున్నాయి.
జిబ్రాల్టరు ఐబీరియను ద్వీపకల్పం, జిబ్రాల్టరు జలసంధి / హెర్క్యులసు స్తంభాలు వద్ద ఖండాంతర ఐరోపా "నుల్లి ఎక్స్పుగ్నబిలిస్ హోస్టి " (లాటిన్; "ఏ శత్రువూ మమ్మల్ని వెళ్ళగొట్టలేడు") 6.5 km2 (2.5 sq mi)[30] 33,701 (2019 అంచనా)[31]
1,250 తాత్కాలిక నివాసులు (యుకె సైనిక సిబ్బంది; 2012 అంచనా)
జిబ్రాల్టర్ ఆంగ్లం $3.08 బిలియన్లు $92,843

స్పెయిన్ ద్వారా హక్కు కోరబడుతోంది.

మాంట్‌సెరాటు కరేబియను లోని లెస్సరు ఆంటిల్సు, ఉత్తర అట్లాంటికు మహాసముద్రం "ప్రకృతిచే తీర్చిదిద్దబడి, దేవునిచే పోషించబడిన అత్యుత్తమ ప్రజలు" 101 km2 (39 sq mi)[32] 5,215 (2019 జనాభా లెక్కలు)[33] ప్లిమతు (నామమాత్రపు రాజధాని, కానీ సౌఫ్రియేరు హిల్సు అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం కారణంగా నిర్జనమైంది. వాస్తవ రాజధాని బ్రాడెసు) ఆంగ్లం $61మిలియన్లు $12,181
పిట్‌కైర్ను దీవులు దక్షిణ పసిఫికు మహాసముద్రం 47 km2 (18 sq mi)[34] 35 (2023 అంచనా)[35]
6 తాత్కాలిక నివాసులు (2014 అంచనా) [36]
ఆడంస్టౌను ఆంగ్లం, పిట్కర్ను $144,715 $2,894 పిట్కార్ను, హెండర్సను, డ్యూసీ, ఒయినొ దీవుల సమూహంతో కూడిన ఒక చిన్న ద్వీపసమూహం
సెయింటు హెలినా, అసెన్షన్, ట్రిస్టను డా చున్హా ఎ సెయింటు హెలెనా, అసెంషను, ట్రిస్టను డా చున్హా,
వీటితో సహా:
దక్షిణ, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలోని మిడ్-అట్లాంటికు పర్వతశ్రేణి 420 km2 (162 sq mi) 5,633 (మొత్తం; 2016 జనాభా లెక్కలు) జేమ్స్‌టౌను ఆంగ్లం $55.7;మిలియన్లు $12,230 భూమధ్యరేఖ వద్ద ఉన్న అసెన్షను దీవి నుండి ట్రిస్టను డా చున్హా అనే చిన్న ద్వీపసమూహం వరకు 3,642 kilometres (2,263 mi) మేర విస్తరించి ఉన్న, ఒకదానికొకటి దూరంగా ఉన్న సముద్ర పర్వతాల శ్రేణి ఇది. ఈ ద్వీపసమూహంలో మూడు ప్రధాన ద్వీపాలు — గౌఘు, ఇన్‘అక్సెసబులు ద్వీపాలతో సహా —, నివాసం లేని మూడు చిన్న నైటింగేలు ద్వీపాలు ఉన్నాయి; ఇవి కేప్ టౌన్కు నైరుతి దిశలో ఉన్నాయి. సెయింటు హెలెనా ద్వీపం అసెన్షను ద్వీపానికి ఆగ్నేయ దిశలో సుమారు 1,300 kilometres (810 mi) దూరంలో ఉంది.
సెయింటు హెలెనా, అసెన్షన్, ట్రిస్టను డా చున్హా బి సెయింటు హెలెనా దక్షిణ అట్లాంటికు మహాసముద్రం సి "విశ్వాసపాత్రమైన, అచంచలమైన" (సెయింటు హెలెనా) 4,349 (సెయింట్ హెలెనా; 2019 జనాభా లెక్కలు)[37]
సెయింటు హెలెనా, అసెంషను, ట్రిస్టన్ డా కున్హా బి అసెంషను దీవి దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం సి (అసెన్షన్; అంచనా)[38]
1,000 తాత్కాలిక నివాసులు (అసెన్షను; యుకె సైనిక సిబ్బంది; అంచనా)[38]
సెయింటు హెలెనా, అసెంషను, ట్రిస్టను డా కున్హా బి ట్రిస్టను డా కున్హా దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం సి "మా విశ్వాసమే మా బలం" ( ట్రిస్టను డా కున్హా) 300 ( ట్రిస్టన్ డా కున్హా; అంచనా)[38]
9 తాత్కాలికేతరులు (Tristan da Cunha; వాతావరణ సిబ్బంది)
దక్షిణ జార్జియా, దక్షిణ సాండ్విచు దీవులు దక్షిణ అట్లాంటికు మహాసముద్రం, 60° దక్షిణ అక్షాంశం వద్ద దక్షిణ మహాసముద్రంతో సరిహద్దును పంచుకుంటూ, అంటార్కిటికు కన్వర్జెన్సు పరిధిలో, ఫాక్‌ల్యాండు దీవులుకు తూర్పు-ఆగ్నేయ దిశలో సుమారు 1,300 kilometres (810 mi) దూరంలో, పటగోనియను షెల్ఫు అంచున ఉంది. "లియొ టెర్రం ప్రొప్రియం ప్రొటెగాట్ " (లాటిన్; "సింహం తన సొంత భూమిని రక్షించుగాక") 3,903 km2 (1,507 sq mi)[39] 0
99 తాత్కాలిక నివాసులు (అధికారులు, పరిశోధన సిబ్బంది) [40]
కింగ్ ఎడ్వర్డు పాయింటు ఆంగ్లం దక్షిణ జార్జియాతో పాటు, స్కాటియా ఆర్కు ద్వీపాల సమూహంలో భాగంగా ఉన్న చిన్న ద్వీపాల శ్రేణి — వీటిని దక్షిణ శాండ్విచు దీవులు అని పిలుస్తారు.
మొదట్లో దీనిని ఒక తిమింగల వేట కేంద్రంగా ఉపయోగించేవారు, కానీ ఇప్పుడు కేవలం అంటార్కిటిక్ పరిశోధనల కోసం మాత్రమే ఉపయోగిస్తున్నారు.
అర్జెంటీనా తనదిగా చెప్పుకుంటున్న ఈ ద్వీపాలను, 1982లో జరిగిన ఫాక్లాండు యుద్ధం సమయంలో అర్జెంటీనా దళాలు ఆక్రమించాయి.
టర్క్సు, కైకోసు దీవులు ఉత్తర అట్లాంటికు మహాసముద్రంలో ఉన్న లుకేయను ద్వీపసమూహం ఆగ్నేయ భాగం — ఈ సమూహంలోని ఇతర ద్వీపాలు బహమాస్. స్వతహాగా అందమైనవి 948 km2 (366 sq mi)[41] 38,191 (2019 అంచనా)[42] కోక్బర్న్ను టౌను ఆంగ్లం $1.077 బిలియన్లు £28,589 గ్రాండు టర్కు దీవులుతో కలిపి
మొత్తం c. 1,727,415 km2
(BAT మినహాయించి 18,105 km2)
c. 272,256 { $16.55 బిలియన్లు
  బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలు
  యునైటెడు కింగ్‌డమ్
  క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు

ఛాయాచిత్రాల గ్యాలరీ

[మార్చు]

చరిత్ర

[మార్చు]
సెయింట్ జార్జి పట్టణం (వాస్తవానికి న్యూ లండను అని పేరు పెట్టబడింది). ఇది బెర్ముడా దీవులలో లేదా "ది సోమర్స్ ఐల్స్"లో ఉంది. 1609లో వర్జీనియా కంపెనీ ( ప్రధాన నౌక) ప్రమాదవశాత్తు ధ్వంసమవడం ద్వారా ఈ వలస ప్రాంతం ఆవిర్భవించింది. 1612లో బెర్ముడాను కూడా కలిపేలా కంపెనీ చార్టరు విస్తరించబడింది; అప్పటి నుండి ఇది ఒక ఆంగ్ల (1707 నుండి బ్రిటిషు) వలస ప్రాంతంగానే కొనసాగుతోంది. వర్జీనియా తిరుగుబాటు జరిగినప్పటి నుండి, ఇది మిగిలి ఉన్న అత్యంత పురాతన బ్రిటిష్ వలసగా కొనసాగుతోంది; అలాగే, 'సెయింటు జార్జి' పట్టణం నూతన ప్రపంచం నిరంతరాయంగా జనావాసాలు కలిగిన అత్యంత పురాతన బ్రిటిష్ స్థావరం.[43]

ఇంతకుముందు ఆంగ్ల ప్రభుత్వ నియంత్రణకు వెలుపల ఉన్న భూభాగాలలో ఆంగ్ల పౌరులు నివసించే స్థావరాలను, తొలి వలసల అర్థంలో, సాధారణంగా తోటల స్థావరాలు అని పిలిచేవారు. మొట్టమొదటి, అనధికారిక వలస న్యూఫౌండు కాలనీ; ఇక్కడ 16వ శతాబ్దంలో ఆంగ్ల మత్స్యకారులు తరచుగా కాలానుగుణ శిబిరాలను ఏర్పాటు చేసుకునేవారు.[44] ఇది ప్రస్తుతం కెనడా దేశపు ఒక రాష్ట్రంగా ఉంటూ, న్యూఫౌండు, లేబరరు పేరుతో పిలువబడుతోంది. రొయానొకే కాలనీతో సహా అనేక విఫల ప్రయత్నాల తర్వాత ఉత్తర అమెరికాలో శాశ్వత ఆంగ్ల వలస స్థాపన అధికారికంగా 1607లో ప్రారంభమైంది. జేమ్సు టౌను స్థాపనతో ఇది సాధ్యమైంది; ఇది వర్జీనియాలో (ఆ సమయంలో ఈ పదాన్ని సాధారణంగా ఉత్తర అమెరికా మొత్తానికి సూచించేవారు) ఏర్పడిన మొట్టమొదటి విజయవంతమైన శాశ్వత వలసగా నిలిచింది. దీనికి అనుబంధంగా బెర్ముడా వలస ఏర్పడింది. 1609లో వర్జీనియా కంపెనీకి చెందిన ప్రధాన నౌక అక్కడ ప్రమాదవశాత్తు ధ్వంసం కావడంతో ఈ వలస స్థాపన అనుకోకుండా జరిగింది; తదనంతరం 1612లో కంపెనీ చార్టరు‌ను విస్తరించి ఈ ద్వీపసమూహాన్ని అధికారికంగా తమ పరిధిలోకి చేర్చుకున్నారు. అదే సంవత్సరంలో బెర్ముడాలో స్థాపించబడిన సెయింటు జార్జి పట్టణం, 'కొత్త ప్రపంచంలో ఆంగ్లేయులు స్థాపించిన వలసలలో నిరంతరాయంగా జనావాసం కలిగిన అత్యంత పురాతనమైన వలసగా నేటికీ కొనసాగుతోంది. (కొందరు చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం—1619లో 'జేమ్సు కోట' జేమ్సు టౌను మార్చడానికి ముందే సెయింటు జార్జి ఏర్పడినందున—న్యూ వరల్డులో ఆంగ్లేయులు స్థాపించిన మొట్టమొదటి విజయవంతమైన పట్టణం వాస్తవానికి సెయింటు జార్జి మాత్రమే). ఆంగ్ల, బ్రిటిషు 'అట్లాంటికు ఆవల విస్తరించిన సామ్రాజ్యాల రూపకల్పనలో బెర్ముడా , బెర్ముడా ప్రజలు ఎంతో కీలకమైన, కొన్నిసార్లు నిర్ణయాత్మకమైన పాత్రలను పోషించారు; అయితే సాధారణంగా వీరి పాత్ర తక్కువగా అంచనా వేయబడింది లేదా తగినంతగా గుర్తించబడలేదు. వీరి పాత్ర విస్తరించిన రంగాలలో సముద్ర వాణిజ్యం, ఉత్తర అమెరికా ఖండం, వెస్టు ఇండీసులో వలసల స్థాపన, వలసకు చెందిన ప్రైవేటు నౌకాదళాల ద్వారా నావికా శక్తిని ప్రదర్శించడం, అలాగే అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలుగా రూపుదిద్దుకున్న పదమూడు వలసలు స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత, ఒక సామ్రాజ్య రక్షణ దుర్గంగా బెర్ముడా పోషించిన పాత్ర వంటి అంశాలు ముఖ్యమైనవి.[45][46]

19వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమై 1920ల నాటికి తన భౌగోళిక విస్తరణలో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం వృద్ధి క్రమంలో బ్రిటను ప్రపంచ భూభాగంలో దాదాపు నాలుగింట ఒక వంతును తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంది; ఇందులో ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాలలో భారీ సంఖ్యలో స్థానిక ప్రజలు నివసించే ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. 19వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండు, దక్షిణాఫ్రికా వంటి పెద్ద ( వలస స్థావరాలు) మొదట స్వయం-పరిపాలక వలసలుగా మారాయి. ఆ తర్వాత విదేశాంగ విధానం, రక్షణ, వాణిజ్యం మినహా మిగిలిన అన్ని విషయాలలో అవి పూర్తి స్వాతంత్ర్యాన్ని సాధించాయి. వేర్వేరుగా ఉన్న స్వయం-పరిపాలక వలసలు ఒక సమాఖ్యగా ఏర్పడి కెనడా (1867లో), ఆస్ట్రేలియా (1901లో), దక్షిణాఫ్రికా (1910లో), రోడేషియా (1965లో) దేశాలుగా అవతరించాయి. 1920ల నాటికి ఈ దేశాలు ఇతర పెద్ద స్వయం-పరిపాలక వలసలు డొమినియన్లుగా గుర్తింపు పొందాయి. 1931 నాటి వెస్టు‌మిన్‌స్టరు శాసనం ద్వారా ఈ డొమినియన్లు దాదాపు పూర్తి స్థాయి స్వాతంత్ర్యాన్ని సాధించాయి.

పటంలో చూపినట్లుగా బ్రిటను ఐదు విదేశీ భూభాగాలు కరేబియను ప్రాంతంలో ఉన్నాయి

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ప్రారంభమైన వలస పాలన నిర్మూలన ప్రక్రియ ద్వారా ఆఫ్రికా, ఆసియా, కరేబియను ప్రాంతాలలో ఉన్న బ్రిటను వలసలలో అత్యధిక భాగం స్వాతంత్ర్యాన్ని ఎంచుకున్నాయి. కొన్ని వలస ప్రాంతాలు ఆయా దేశాల రాజ్యాధినేతగా చక్రవర్తిని కొనసాగిస్తూనే ( కామన్వెల్తు రాజ్యాలు) మారాయి.[47] చాలా వరకు పూర్వ వలస ప్రాంతాలు, సంరక్షిత ప్రాంతాలు, కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సులో సభ్య దేశాలుగా చేరాయి; ఇది సమాన హోదా కలిగిన సభ్యులతో కూడిన, రాజకీయేతరమైన, స్వచ్ఛంద కూటమిగా ఉంటూ సుమారు 2.2 బిలియన్ల జనాభాను కలిగి ఉంది [48]

1980లో ఆఫ్రికాలోని దక్షిణ రొడేషియా (ప్రస్తుతం జింబాబ్వే), 1981లో మధ్య అమెరికాలోని బ్రిటిషు హోండురాసు (ప్రస్తుతం బెలీజు) స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత మిగిలి ఉన్న చివరి ప్రధాన వలస ప్రాంతం హాంగు కాంగు; దీని జనాభా 5 మిలియన్లకు పైగా ఉండేది.[49] 1997 సంవత్సరం సమీపిస్తుండగా యునైటెడు కింగ్‌డం, చైనా దేశాలు చైనా-బ్రిటిషు సంయుక్త ప్రకటన మీద చర్చలు జరిపాయి. దీని ఫలితంగా 1997లో హాంగు కాంగు మొత్తం చైనా ప్రత్యేక పరిపాలన ప్రాంతంగా మారింది. ఈ మార్పు అనేక షరతులకు లోబడి జరిగింది; హాంగ్ కాంగు పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక వ్యవస్థను, బ్రిటిషు పాలనలో అలవాటైన జీవన విధానాన్ని, అధికార బదిలీ జరిగిన తర్వాత కనీసం 50 సంవత్సరాల పాటు పరిరక్షించడమే ఈ షరతుల ముఖ్య ఉద్దేశం. తత్ఫలితంగా జార్జి టౌను,కేమన్ దీవులు ఆధారిత భూభాగాలన్నింటిలోకీ అతిపెద్ద నగరంగా అవతరించింది. నగరానికి ఆ భూభాగం మొత్తానికి నిరంతరాయంగా ఆరోగ్యకరమైన రీతిలో వలసల ప్రవాహం కొనసాగడమే దీనికి పాక్షిక కారణం; దీనివల్ల 2010 నుండి 2021 మధ్య ఆ ప్రాంత జనాభా 26% మేర పెరిగింది—ఇది ఆ భూభాగాలన్నింటిలోనూ అత్యంత వేగవంతమైన జనాభా వృద్ధి.

1983 జనవరి 1కి ముందు ఈ భూభాగాలను అధికారికంగా క్రౌన్ కాలనీలు అని పిలిచేవారు. ఆ సమయంలో వాటికి బ్రిటిషు డిపెండెంటు టెరిటరీసు అని పేరు మార్చారు. 2002లో బ్రిటిషు పార్లమెంటు బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీసు చట్టం 2002ను ఆమోదించింది, దీని ద్వారా ప్రస్తుత పేరు అయిన బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీసు అమలులోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం యుకెకి చెందిన ఆధారిత భూభాగాలను విదేశీ భూభాగాలుగా పునఃవర్గీకరించింది. అంతేకాకుండా సైప్రసు‌లోని సార్వభౌమ సైనిక స్థావరాల మాత్రమే సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులు మినహా మిగిలిన ఈ భూభాగాల నివాసులందరికీ పూర్తి బ్రిటిషు పౌరసత్వాన్ని పునరుద్ధరించింది. [50]

యూరోపియను యూనియను (ఇయు)లో యునైటెడు కింగ్‌డమ్ సభ్యదేశంగా ఉన్న సమయంలో, ఇయు చట్టాల ప్రధాన భాగం ఈ భూభాగాలకు వర్తించేది కాదు. అయితే విదేశీ దేశాలు, భూభాగాల సంఘంలో భాగంగా ఇయు చట్టాలలోని కొన్ని నిర్దిష్ట అంశాలు ఈ విదేశీ భూభాగాలకు వర్తించినప్పటికీ, స్థానిక న్యాయస్థానాలలో వాటిని సాధారణంగా అమలు చేయడం సాధ్యపడేది కాదు. ఈ ఒసిటి సంఘం, విదేశీ భూభాగాలలో పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టుల కోసం నిర్మాణాత్మక నిధులను కూడా సమకూర్చేది. ఇయులో సభ్యత్వం కలిగిన ఏకైక విదేశీ భూభాగం "జిబ్రాల్టరు" ; అయితే, ఇది యూరోపియన్ కస్టమ్స్ యూనియన్, యూరోపియను పన్ను విధానం, యూరోపియన్ గణాంక మండలి లేదా ఉమ్మడి వ్యవసాయ విధానం వంటి వాటిలో మాత్రం భాగం కాదు. జిబ్రాల్టర్ స్వతంత్ర హోదాతో ఇయులో సభ్యత్వం కలిగి లేదు; అది నైరుతి ఇంగ్లాండు నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉండటం ద్వారా యూరోపియన్ పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్యాన్ని పొందింది. విదేశీ పౌరులు ఏకకాలంలో యూరోపియన్ యూనియన్ పౌరసత్వాన్ని కూడా కలిగి ఉండేవారు; ఇది వారికి అన్ని ఇయు సభ్య దేశాల అంతటా స్వేచ్ఛగా సంచరించే హక్కులను కల్పించింది. సైప్రస్‌లోని సార్వభౌమ స్థావర ప్రాంతాలు ఎప్పుడూ ఇయులో భాగంగా లేనప్పటికీ 2008 జనవరి 1 వరకు తమ కరెన్సీగా 'సైప్రియటు పౌండ్'ను ఉపయోగించిన ఈ ప్రాంతాలు—ప్రస్తుతం 'యూరో'ను అధికారిక కరెన్సీగా వాడుతున్న ఏకైక బ్రిటిష్ విదేశీ భూభాగంగా నిలిచాయి.

2023 మే15 బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలకు చెందిన పదహారు 'హెరాల్డికు షీల్డులు' (చిహ్నాలు), అలాగే 'క్రౌన్ డిపెండెన్సీల'కు సంబంధించిన మూడు 'కోటు ఆఫ్ ఆర్మ్స్' (రాజలాంఛనాలు)—వెస్టు‌మిన్స్టరు కొత్త రాజప్రాసాదంలోని 'స్పీకర్సు హౌసు ‘లో ఆవిష్కరించబడిన రెండు కొత్త రంగుల అద్దాల కిటికీల రూపంలో "శాశ్వతత్వాన్ని" పొందాయి. హౌస్ ఆఫ్ కామన్సు, సర్ లిండ్సే హోయలు ఇలా అన్నారు: "ఈ రెండు కిటికీలు మన యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ కుటుంబంలో ఒక భాగాన్ని సూచిస్తాయి."[51]

చాగోసు ద్వీపసమూహం అప్పగింత ఒప్పందం అనంతరం ఆ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడానికి యుకె ప్రభుత్వం ఒక చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టనుంది. ఇందులో భాగంగా, పార్లమెంటు ఆ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించిన తర్వాత, 'బ్రిటిషు ఇండియను ఓషను టెరిటరీ' ఇక మీద ఒక విదేశీ భూభాగం కాదని స్పష్టం చేసేలా 'బ్రిటిషు నేషనాలిటీ చట్టం 1981'కి సవరణలు చేయడం కూడా ఉంటుంది.[52]

ప్రభుత్వం

[మార్చు]

దేశాధినేత

[మార్చు]

విదేశీ భూభాగాలలో దేశాధినేత బ్రిటిషు చక్రవర్తి, ప్రస్తుతం. చక్రవర్తి తన కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని వినియోగించడానికి ప్రతి భూభాగంలో ఒక ప్రతినిధిని నియమిస్తారు. శాశ్వత జనాభా ఉన్న భూభాగాలలో బ్రిటిషు ప్రభుత్వం సలహా మేరకు చక్రవర్తి ఒక గవర్నరు‌ను నియమిస్తారు. ప్రస్తుతం (2019) ఇద్దరు గవర్నర్లు మినహా మిగిలిన వారందరూ వృత్తిపరమైన దౌత్యవేత్తలు లేదా ఇతర సివిలు సర్వీసు విభాగాలలో పనిచేసినవారు. మిగిలిన ఇద్దరు గవర్నర్లు బ్రిటిషు సాయుధ దళాల మాజీ సభ్యులు. శాశ్వత జనాభా లేని భూభాగాలలో చక్రవర్తికి ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి సాధారణంగా ఒక కమిషనరు‌ను నియమిస్తారు. దీనికి మినహాయింపుగా సెయింటు హెలెనా, అసెన్షను, ట్రిస్టను డా కున్హా, పిట్‌కేర్ను దీవుల విదేశీ భూభాగాలలో గవర్నరు ప్రతినిధిగా ఒక నిర్వాహకుడిని నియమిస్తారు. సెయింటు హెలెనా అసెన్షను, ట్రిస్టను డా కున్హా భూభాగంలో ఆ భూభాగంలోని రెండు దూరప్రాంతాలైన అసెన్షను ద్వీపం, ట్రిస్టను డా కున్హా లలో ఒక్కొక్క నిర్వాహకుడు ఉంటారు. పిటుకేర్ను దీవుల నిర్వాహకుడు పిట్‌కేర్ను‌లో నివసిస్తుండగా గవర్నరు న్యూజిలాండు‌లో ఉంటారు.

ఎక్స్ పార్టే క్వార్కు 2005 కేసులో లార్డ్సు సభ ఇచ్చిన తీర్పును అనుసరించి రాజు బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీల మీద తన అధికారాన్ని వినియోగించేటప్పుడు, యుకె ప్రభుత్వం సలహా మేరకు కాకుండా, ఆయా భూభాగాలకు సంబంధించి యుకె అంతర్జాతీయ బాధ్యతలను నెరవేర్చడం మినహా, ప్రతి భూభాగానికి రాజుగా తన పాత్రలో మాత్రమే వ్యవహరిస్తారని నిర్ధారించబడింది. ప్రతి భూభాగానికి సంబంధించి రాచరికపు రిజర్వు అధికారాలు ఇకపై యుకె ప్రభుత్వం సలహా మేరకు వినియోగించదగినవిగా పరిగణించబడవు. కోర్టు నిర్ణయానికి అనుగుణంగా ప్రాదేశిక గవర్నర్లు ఇప్పుడు ప్రతి భూభాగం కార్యనిర్వాహక వర్గం సలహా మేరకు వ్యవహరిస్తారు. ప్రాదేశిక శాసనసభలు ఆమోదించిన చట్టాలను యుకె ప్రభుత్వం ఇక మీద తిరస్కరించలేదు.[53]గవర్నరు పాత్ర వాస్తవ రాజ్యాధినేతగా వ్యవహరించడం; సాధారణంగా ఆ భూభాగంలో ప్రభుత్వ అధిపతిని ఇతర కీలక రాజకీయ పదవులను నియమించే బాధ్యత వీరిదే. యుకె ప్రభుత్వంతో సమన్వయం చేసుకోవడం. ఏవైనా లాంఛనప్రాయ విధులను నిర్వర్తించడం కూడా గవర్నరు బాధ్యతలలో భాగం. ఒక కమిషనరు‌కు గవర్నరు‌కు ఉండే అధికారాలే ఉంటాయి. కానీ ఆయన ప్రభుత్వ అధిపతిగా కూడా వ్యవహరిస్తారు.

స్థానిక ప్రభుత్వం

[మార్చు]

బ్రిటిషు ప్రభుత్వం జాతీయ ప్రభుత్వం అయినప్పటికీ ఈ భూభాగాలలోని చాలా వరకు పరిపాలన స్థానిక ప్రభుత్వాలకు అప్పగించబడింది. శాశ్వత జనాభా ఉన్న అన్ని భూభాగాలలో కొంత మేరకు ప్రాతినిధ్య ప్రభుత్వం ఉంది (ఇది బ్రిటిషు హాంగు కాంగు విషయంలో లేదు). స్థానిక చట్టాల రూపకల్పన బాధ్యత వీటికి అప్పగించబడింది. ఇంగ్లాండు‌లో జన్మించినట్లయితే వారికి లభించే అవే హక్కులు, ప్రాతినిధ్యం వీరికి తిరుగులేని విధంగా హామీ ఇవ్వబడింది. జాతీయ యునైటెడు కింగ్‌డమ్ పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్యం ఏ విదేశీ భూభాగానికి ఇంకా విస్తరించబడలేదు. భూభాగ ప్రభుత్వ నిర్మాణం ఆ భూభాగం పరిమాణం, రాజకీయ అభివృద్ధికి దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.

ప్రభుత్వం-ప్రాంతాలు

[మార్చు]
ప్రాంతాలు ప్రభుత్వం
బ్రిటిష్ అంటార్కిటిక్ ప్రాంతం,దక్షిణ జార్జియా, దక్షిణ శాండ్‌విచ్ దీవులు ఇక్కడ స్థానిక లేదా శాశ్వత జనాభా ఎవరూ లేరు; కాబట్టి, ఎన్నికైన ప్రభుత్వం కూడా లేదు. ఒక నిర్వాహకుడు సహకారంతో, ఒక కమిషనర్ ఈ ప్రాంత వ్యవహారాలను పర్యవేక్షిస్తారు.
బ్రిటిష్ హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం ఇక్కడ అధికారికంగా స్థిరపడిన స్థానిక జనాభా ఎవరూ లేనందున, గుర్తింపు పొందిన ఎన్నికైన ప్రభుత్వం లేదా గవర్నర్ ఎవరూ లేరు. ఈ ప్రాంత వ్యవహారాలను నిర్వహించడానికి, లండన్‌లోని విదేశాంగ శాఖ ద్వారా నియమించబడిన ఒక BIOT కమిషనరు ఉన్నారు.

1971లో ఈ ప్రాంతం నుండి బలవంతంగా వెలివేయబడిన చాగోసియన్లు, తాము తిరిగి రావడానికి అనుమతిస్తూ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును గెలుచుకున్నారు. అయితే, ఆ తర్వాత ఒక కౌన్సిల్ ఆదేశం ద్వారా ఆ తీర్పు రద్దు చేయబడి, వారు తిరిగి రాకుండా నిరోధించబడ్డారు. హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్‌కు (ఆ కౌన్సిలు ఆదేశం చట్టబద్ధతకు సంబంధించి) చేసిన అంతిమ అప్పీలు మీద ప్రభుత్వం పక్షాన తీర్పు వచ్చింది; దీనితో ప్రస్తుతానికి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో ఆ దీవుల వాసులకు ఉన్న న్యాయపరమైన మార్గాలన్నీ మూసుకుపోయాయి. 2025లో, చాగోసియన్ సమాజ సభ్యులు మిస్లీ మాండరిన్‌ను 'ప్రవాస చాగోసియన్ ప్రభుత్వం' ప్రథమ మంత్రిగా ఎన్నుకున్నారు. 2026లో, ఆయనతో పాటు—బలవంతపు వెలివేతకు ముందు ఆ దీవుల్లోనే జన్మించిన కొందరితో కూడిన—ఒక చిన్న బృందం, శాశ్వత పౌర నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నంతో Île du Coin వద్ద అడుగుపెట్టింది. అయితే, BIOT ప్రభుత్వం వీరిని అధికారికంగా గుర్తించలేదు; పైగా, వారిపై ఖాళీ చేయాలంటూ ఒక నోటీసును జారీ చేసింది.

అక్రోటిరి, ధెకేలియా ఇక్కడ ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఏదీ లేదు. బ్రిటిషు సైన్యాల సైప్రసు కమాండర్ ఈ ప్రాంతానికి నిర్వాహకుడిగా వ్యవహరిస్తారు; పౌర ప్రభుత్వ దైనందిన కార్యకలాపాలను నిర్వహించే బాధ్యత ఒక ప్రధాన అధికారికి అప్పగించబడింది. సాధ్యమైనంత వరకు, చట్టాలు సైప్రస్ గణతంత్ర చట్టాలతో సమన్వయం చేయబడతాయి. [54][55][56]
పిట్‌కైర్ను దీవులు ఇక్కడ ఒక ఎన్నికైన మేయరు, ద్వీప మండలి ఉన్నారు; స్థానిక చట్టాలను ప్రతిపాదించే మరియు అమలు చేసే అధికారం వీరికి ఉంటుంది. అయితే, వారి నిర్ణయాలు గవర్నర్ ఆమోదానికి లోబడి ఉంటాయి; యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ప్రభుత్వం తరపున సంపూర్ణ శాసన అధికారాలకు సంబంధించి దాదాపు అపరిమితమైన అధికారాలను గవర్నర్ కలిగి ఉంటారు.
ఫాక్లాండు దీవులు ఈ ప్రభుత్వం, ఎన్నికైన ఒక శాసనసభను కలిగి ఉంటుంది; ఇందులో ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి, కార్పొరేటు వనరుల సంచాలకుడు పదవి రీత్యా సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తారు.[57]
సెయింటు హెలెనా ఈ ప్రభుత్వం, ఎన్నికైన ఒక శాసన మండలిని కలిగి ఉంటుంది. గవర్నరు ప్రభుత్వ అధిపతిగా వ్యవహరిస్తూ, కార్యనిర్వాహక మండలికి నాయకత్వం వహిస్తారు; ఈ కార్యనిర్వాహక మండలిలో శాసన మండలి నుండి నియమించబడిన సభ్యులు, ఇద్దరు పదవి రీత్యా సభ్యులు ఉంటారు. అసెన్షన్ ద్వీపం, ట్రిస్టను డా కున్హా ప్రాంతాల పాలనను నిర్వాహకులు పర్యవేక్షిస్తారు; వీరికి ఎన్నికైన ద్వీప మండళ్లు సలహాలు అందిస్తాయి.[58]
అంగులియా, బ్రిటిషు వర్జిను దీవులు, మోంటుసెర్రాటు ఈ భూభాగాలలో రాజకీయ పార్టీలతో కూడిన 'హౌస్ ఆఫ్ అసెంబ్లీ' లేదా 'శాసనసభ' (మాంట్‌సెరాట్‌లో) ఉంటుంది. కార్యనిర్వాహక మండలిని సాధారణంగా 'క్యాబినెటు' అని పిలుస్తారు; దీనికి ఒక ప్రీమియరు నాయకత్వం వహిస్తారు. ఈ ప్రీమియరు, పార్లమెంటులోని మెజారిటీ పార్టీ నాయకుడిగా వ్యవహరిస్తారు. గవర్నర్ స్థానిక వ్యవహారాలపై తక్కువ అధికారాన్ని కలిగి ఉండి, ప్రధానంగా విదేశీ వ్యవహారాలు, ఆర్థిక సమస్యలను పర్యవేక్షిస్తారు; అదే సమయంలో, ఎన్నికైన ప్రభుత్వం అత్యధిక "దేశీయ" వ్యవహారాలను నియంత్రిస్తుంది.[59]
కేమాను దీవులు కేమాన్ దీవులు బహుళ రాజకీయ పార్టీలతో కూడిన ఏకసభ శాసనసభను కలిగి ఉన్నాయి. 2020 నవంబర్ 11న రాజ్యాంగ సంస్కరణలకు ఆమోదం లభించింది; దీని ద్వారా ఈ దీవుల ప్రభుత్వ సంస్థను తిరిగి కేమాను దీవుల పార్లమెంటుగా పునఃస్థాపించారు. ఈ సంస్కరణలలో భాగంగా, ఈ భూభాగానికి మరింత స్వయంప్రతిపత్తిని కల్పించడం మరియు గవర్నర్ అధికారాలను తగ్గించడం వంటి ఇతర మార్పులు కూడా అమలులోకి వచ్చాయి.[60]
జిబ్రాల్టరు జిబ్రాల్టరు రాజ్యాంగ ఆదేశం 2006 ప్రకారం—ఇది జిబ్రాల్టరు‌లో ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా ఆమోదించబడింది—జిబ్రాల్టర్‌కు ఇప్పుడు ఒక పార్లమెంటు ఉంది. ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలోని జిబ్రాల్టరు ప్రభుత్వం ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడుతుంది. రక్షణ, విదేశాంగ వ్యవహారాలు మరియు అంతర్గత భద్రతకు సంబంధించిన అధికారాలు గవర్నరు‌కు అప్పగించబడ్డాయి.[61]
బెర్ముడా 1609లో జనావాసంగా మారి, 1620 నుండి స్వయంపాలన కలిగి ఉన్న బెర్ముడా, విదేశీ భూభాగాలు అత్యంత పురాతనమైనది. ద్విసభల పార్లమెంటులో ఒక సెనేట్, ఒక హౌస్ ఆఫ్ అసెంబ్లీ ఉంటాయి; అలాగే, చాలా వరకు కార్యనిర్వాహక అధికారాలు ప్రభుత్వ అధినేత అయిన ప్రీమియరు‌కు అప్పగించబడ్డాయి.[62]
టర్క్సు,కైకోసు దీవులు టర్క్సు, కైకోసు దీవులు 2006 ఆగస్టు 9 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా ఒక కొత్త రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించాయి; దీనితో వారి ప్రభుత్వ అధినేత ఇప్పుడు ప్రీమియరు అనే బిరుదును కూడా కలిగి ఉంటారు, వారి శాసనసభను హౌసు ఆఫ్ అసెంబ్లీ అని పిలుస్తారు. వారి స్వయంప్రతిపత్తి గణనీయంగా విస్తరించబడింది.[63]

న్యాయ వ్యవస్థ

[మార్చు]

ప్రతి విదేశీ భూభాగం యునైటెడు కింగ్‌డమ్ నుండి స్వతంత్రంగా తన సొంత న్యాయ వ్యవస్థను కలిగి ఉంటుంది. ఈ న్యాయ వ్యవస్థ సాధారణంగా ఇంగ్లీషు కామను లా (సాధారణ న్యాయం) ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఇందులో కొన్ని వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి. ప్రతి భూభాగానికి దాని స్వంత అటార్నీ జనరలు, న్యాయస్థాన వ్యవస్థ ఉంటాయి. చిన్న భూభాగాల విషయానికి వస్తే, న్యాయపరమైన కేసులను విచారించడానికి యునైటెడు కింగ్‌డం యుకె కేంద్రంగా పనిచేసే ఒక న్యాయవాదిని లేదా న్యాయమూర్తిని నియమించవచ్చు. తీవ్రమైన నేరాలకు సంబంధించిన కేసులలోనూ, అలాగే తక్కువ జనాభా కలిగిన ద్వీపాలలో నిందితుడితో పరిచయం లేని జ్యూరీని (విచారణ మండలిని) కనుగొనడం అసాధ్యమైన సందర్భాలలోనూ ఈ ఏర్పాటు ప్రత్యేకంగా ప్రాముఖ్యత వహిస్తుంది.[64] భౌగోళికంగా ఈ భూభాగాలు చాలా దూరంలో ఉన్నప్పటికీ బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలు పర్యవేక్షక పాలనా అంశాలకు సంబంధించి ప్రత్యక్ష అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి; లండను‌లోని యుకె ప్రభుత్వం ఇప్పటికీ ఈ పర్యవేక్షక అధికారాలను వినియోగించుకునే వీలుంది (గతంలో స్వతంత్రం పొందిన కామన్వెల్తు దేశాల విషయంలో కూడా ఇదే పరిస్థితి ఉండేది).[65]

ఏదైనా ఒక భూభాగం స్వయంగా న్యాయపరమైన విచారణను నిర్వహించలేని నిర్దిష్ట కేసుల విషయంలో యునైటెడు కింగ్‌డమ్ ఎలా న్యాయపరమైన చట్రాన్ని సమకూర్చడానికి ముందుకు వస్తుందో తెలియజేయడానికి 2004 పిట్‌కైర్ను దీవుల లైంగిక దాడి విచారణ ఒక చక్కటి ఉదాహరణ. బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలన్నింటికీ అత్యున్నత న్యాయస్థానంగా లండన్‌లోని ప్రివీ కౌన్సిల్ న్యాయ కమిటీ వ్యవహరిస్తుంది.

శాంతిభద్రతల అమలు

[మార్చు]

బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలు సాధారణంగా తమ శాంతిభద్రతల వ్యవహారాలను తామే చూసుకుంటాయి. వాటికి సొంత పోలీసు బలగాలు ఉంటాయి. చిన్న భూభాగాలలో సీనియరు అధికారులు యుకె శాంతిభద్రతల సంస్థల నుండి నియమించబడవచ్చు లేదా తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన పంపబడవచ్చు; అలాగే స్థానిక పోలీసు బలగాలకు సహాయం చేయడానికి ప్రత్యేక సిబ్బంది, పరికరాలు పంపబడవచ్చు. కొన్ని భూభాగాలలో ప్రధాన పోలీసు బలగాలతో పాటు ఇతర ప్రత్యేక బలగాలు కూడా ఉండవచ్చు—ఉదాహరణకు విమానాశ్రయ పోలీసులు, లేదా రక్షణ పోలీసు బలగాలు. అదనంగా చాలా భూభాగాలలో కస్టమ్సు, వలసల నియంత్రణ, సరిహద్దు, తీరరక్షక సంస్థలు కూడా ఉంటాయి. సైనిక స్థావరాలు లేదా సైనిక బాధ్యతలు కలిగిన భూభాగాలలో విదేశీ సేవా పోలీసులు కూడా ఉండవచ్చు; వీరు బ్రిటిషు లేదా కామన్వెల్తు సాయుధ దళాలకు చెందిన సభ్యులుగా ఉంటారు.

సంయుక్త మంత్రివర్గ మండలి

[మార్చు]

యుకె ప్రభుత్వ శాఖలకు, విదేశీ భూభాగాల ప్రభుత్వాలకు మధ్య ప్రాతినిధ్యాన్ని కల్పించే ఉద్దేశంతో యుకె మంత్రులు, విదేశీ భూభాగాల నాయకులతో కూడిన ఒక ( సంయుక్త మంత్రివర్గ మండలి) 2012 నుండి ఏటా నిర్వహించబడుతోంది.[66][67] [68]

వివాదాస్పద సార్వభౌమాధికారం

[మార్చు]

బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం, అర్జెంటీనా, చిలీ దేశాలు చేస్తున్న భూభాగపు హక్కుల వాదనలతో పాక్షికంగా అతివ్యాప్తి చెందుతుంది. అయితే అంటార్కిటిక్ ఒప్పంద వ్యవస్థ లోని యథాతథ స్థితిని కొనసాగించే నిబంధనల ప్రకారం ఈ ఖండం మీద భూభాగపు హక్కుల వాదనలను ప్రస్తుతం ముందుకు తీసుకురావడానికి వీలులేదు.[69]

1704లో స్పానిషు సింహాసనం కోసం పోటీ పడుతున్న ఆర్చ్‌డ్యూకు చార్లెసు తరపున 'గ్రాండు అలయన్స్'కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ, అడ్మిరల్ సర్ జార్జ్ రూక్ నేతృత్వంలోని దళం జిబ్రాల్టర్‌ను స్పెయిన్ నుండి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ భూభాగాన్ని తిరిగి దక్కించుకోవడానికి స్పెయిను చేసిన ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి; చివరకు, స్పానిషు వారసత్వ యుద్ధం పరిష్కార ఒప్పందంలో భాగంగా 1713 నాటి ఉట్రెక్ట్ ఒప్పందం ద్వారా ఈ ప్రాంతం గ్రేటు బ్రిటను సామ్రాజ్యంకు అప్పగించబడింది. బ్రిటిషు ఇండియను ఓషను టెరిటరీ (బిఐఒటి) విషయంలో మారిషస్తో ఒక ప్రాదేశిక వివాదం నెలకొని ఉంది. యునైటెడు కింగ్‌డమ్ నుండి మారిషస్‌కు స్వాతంత్ర్యం లభించడానికి మూడేళ్ల ముందు అంటే 1965లో చాగోస్ ద్వీపసమూహంను మిగిలిన బ్రిటిషు మారిషసు నుండి వేరు చేయడం చట్టవిరుద్ధమని మారిషసు ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. ఈ దీర్ఘకాలిక వివాదం 2017లో అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం పరిశీలనకు పంపబడింది; ఆ న్యాయస్థానం 2019 ఫిబ్రవరి 25న ఒక సలహా అభిప్రాయాన్ని వెలువరించింది, ఇది మారిషసు ప్రభుత్వ వైఖరికి మద్దతు తెలిపింది. 2024 అక్టోబరు 3న బ్రిటిషు ప్రధానమంత్రి కెయిరు స్టార్మరు, మారిషస్ ప్రధానమంత్రి ప్రవింద్ జుగ్నాథు సంయుక్తంగా ఒక ప్రకటన చేశారు. ఈ ప్రకటన ప్రకారం సదరు భూభాగం మీద తన సార్వభౌమాధికారాన్ని యుకె వదులుకునేలా ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం డియెగో గార్సియాను ఏ విధమైన పునరావాస ప్రక్రియ నుండి అయినా మినహాయిస్తారు. యుకె కనీసం 99 సంవత్సరాల పాటు ఈ ద్వీపాన్ని తన పరిపాలనలో కొనసాగిస్తుంది.[70][71]

ఐక్యరాజ్యసమితి స్వయం-పరిపాలన లేని భూభాగాల జాబితా

[మార్చు]

శాశ్వత జనాభా కలిగిన పదకొండు భూభాగాలలో సైప్రసు లోని అక్రోటిరి, ధెకేలియా సార్వభౌమ స్థావర ప్రాంతాలు మినహా మిగిలినవన్నీ 1945లో యునైటెడు కింగ్‌డం ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేరినప్పుడు వాటిని 'ఆధారిత భూభాగాలుగా' జాబితా చేయబడినప్పటి నుండి యుఎన్ వలస నిర్మూలన మీద ప్రత్యేక కమిటీ ద్వారా స్వయం-పరిపాలన లేని భూభాగాలుగా జాబితా చేయబడుతూనే ఉన్నాయి. దీని అర్థం ఏమిటంటే ఈ భూభాగాలకు యుకె అధికారిక పరిపాలక శక్తిగా కొనసాగుతోంది; తద్వారా ఆర్టికలు 73 ప్రకారం అది "స్వయం-పరిపాలనను అభివృద్ధి చేయడం అక్కడి ప్రజల రాజకీయ ఆకాంక్షలను తగిన విధంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవడం, వారి స్వేచ్ఛా రాజకీయ సంస్థల ప్రగతిశీల అభివృద్ధిలో వారికి సహాయం చేయడం" వంటి బాధ్యతలను నిర్వర్తించాల్సి ఉంటుంది.[72]

యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌తో సంబంధాలు

[మార్చు]
2012లో ప్రధానమంత్రి డేవిడు కామెరానుతో కలిసి విదేశీ భూభాగాల నాయకులు
2013 ఫిబ్రవరి 6న అంతరిక్షం నుండి కనిపించిన ట్రిస్టాను డా కున్హా 1961లో ఒక అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం కారణంగా అక్కడి జనాభా తాత్కాలికంగా యుకెకు తరలించబడింది.
ప్లేమౌత్ స్థానంలో మోంటు సెర్రాటు కొత్త రాజధానిగా రూపుదిద్దుకుంటున్న లిటిల్ బాయ్ వద్ద ఉన్న తీరప్రాంతం. ఈ ప్రాజెక్టుకు యుకె విదేశీ (గతంలో అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి శాఖ) నిధులు సమకూరుస్తోంది.[73]
యుకెతో సమాన భౌగోళిక స్కేలులో చూపబడిన బ్రిటిష్ విదేశీ భూభాగాలు

చారిత్రకంగా అన్ని బ్రిటిషు వలసలను పర్యవేక్షించే బాధ్యత వలస రాజ్యాల కార్యదర్శి, కాలనియల్ కార్యాలయం ఈద ఉండేది. అయితే నేడు విదేశీయ (ఎఫ్‌సిడిఒ) అన్ని విదేశీ భూభాగాల ప్రయోజనాలను పరిరక్షించే బాధ్యతను కలిగి ఉంది; దీనికి ఒక మినహాయింపు ఏమిటంటే, రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ అధికార పరిధిలోకి వచ్చే అక్రోటిరి, ఢెకెలియా అనే సార్వభౌమ వేదిక ప్రాంతాలు. [74][75] ఎఫ్‌సిడిఒ పరిధిలో ఈ భూభాగాలకు సంబంధించిన సాధారణ బాధ్యతలను 'ఓవర్సీసు టెరిటరీస్ డైరెక్టరేటు నిర్వహిస్తుంది.[76]

2012లో ఎఫ్సిఒ "ది ఓవర్సీసు టెరిటరీసు: సెక్యూరిటీ, సక్సెసు అండ్ సస్టైనబిలిటీ" (విదేశీ భూభాగాలు: భద్రత, విజయం, సుస్థిరత) అనే పత్రాన్ని ప్రచురించింది. ఇది విదేశీ భూభాగాల పట్ల బ్రిటను అనుసరించే విధానాన్ని వివరిస్తూ, ఆరు ప్రధాన అంశాలను ఇందులో పొందుపరిచింది:[77]

  • ఆయా భూభాగాల, అక్కడి ప్రజల రక్షణ, భద్రత, క్షేమం
  • విజయవంతమైన, పటిష్టమైన ఆర్థిక వ్యవస్థలు
  • పర్యావరణ పరిరక్షణ
  • ప్రభుత్వ పనితీరును మెరుగుపరచడం
  • చైతన్యవంతమైన, అభివృద్ధి చెందుతున్న సమాజాలు
  • విస్తృత ప్రపంచంతో ఉత్పాదక సంబంధాలు

బ్రిటను, విదేశీ భూభాగాల మధ్య ప్రత్యక్ష దౌత్య కార్యాలయాలులేనప్పటికీ, స్థానిక జనాభా కలిగిన విదేశీ భూభాగాల ప్రభుత్వాలన్నీ లండను‌లో తమ ప్రతినిధి కార్యాలయాలను కలిగి ఉన్నాయి. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ఓవర్సీస్ టెరిటరీస్ అసోసియేషను (యుకోటా) కూడా లండను‌లో ఈ భూభాగాల ప్రయోజనాలను ప్రతిబింబిస్తూ పనిచేస్తుంది. లండను‌లోని ప్రభుత్వం, ఆయా భూభాగాల ప్రభుత్వాలు, భూభాగాల పాలనా ప్రక్రియకు, స్వయంప్రతిపత్తి స్థాయిలకు సంబంధించి తలెత్తే విభేదాలను తగ్గించడానికి లేదా పరిష్కరించడానికి అప్పుడప్పుడు సమావేశమవుతుంటాయి. [78]

బ్రిటను ఎఫ్‌సిడిఒ (గతంలో అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి శాఖ) ద్వారా తన విదేశీ భూభాగాలకు ఆర్థిక సహాయాన్ని అందిస్తుంది. 2019 నాటికి మోటుసెర్రాటు, సెయింటు హెలెనా, పిట్కార్ను, ట్రిస్టా డా చున్హా మాత్రమే బడ్జెట్ సహాయాన్ని (అంటే, పునరావృతమయ్యే వ్యయాల నిధుల కోసం ఆర్థిక సహకారాన్ని) పొందుతున్నాయి.[79] యుకె ద్వారా అనేక ప్రత్యేక నిధులు అందుబాటులోకి తీసుకురాబడ్డాయి వాటిలో:

రెండు జాతీయ పార్టీలైన యుకె ఇండిపెండెంసు పార్టీ, లిబతల్ డెమొక్రాట్సు, అలాగే కంసర్వేటివు పార్టీ, లేబరు పార్టీకి చెందిన సాధారణ సభ్యులు, యుకె పార్లమెంటులో విదేశీ భూభాగాలకు ప్రత్యక్ష ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలన్న డిమాండ్లకు మద్దతు పలికాయి.[82][83]

2024 జనవరి 29న జిబ్రాల్టరు ముఖ్యమంత్రి ఫాబియను పికార్డొ, యుకె పార్లమెంటులో జిబ్రాల్టరు ప్రాతినిధ్యం గురించి చర్చిస్తూ, హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ ప్రొసీడరు కమిటీ ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. యుకె ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన (జీవితకాల ఓటు హక్కు) విధానం ద్వారా విద్యార్థుల వంటి గిబ్రాల్టరు వాసులు ఎవరైతే గతంలో యుకెలో నివసించి ఉన్నారో—వారు అక్కడ నివసించి ఎంత కాలం గడిచినా సరే—వారందరూ ఇప్పుడు యుకె సాధారణ ఎన్నికలలో ఓటు వేయడానికి నమోదు చేసుకోవచ్చని ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. అయితే నియోజకవర్గాల వ్యవస్థ పరిధిలో గిబ్రాల్టరు ప్రయోజనాలు సముచితంగా ప్రాతినిధ్యం వహించేలా చూసేందుకు ప్రస్తుతం ఎటువంటి అధికారిక యంత్రాంగం లేదని పికార్డో పేర్కొన్నారు; దీనికి బదులుగా ' గిబ్రాల్టరు ‌మీద అఖిల-పక్ష పార్లమెంటరీ బృందం వంటి వేదికలలోని వ్యక్తిగత పార్లమెంటు సభ్యులు స్వచ్ఛందంగా చూపే ఆసక్తిపైనే ప్రస్తుతం ఆధారపడాల్సి వస్తోందని ఆయన తెలిపారు. వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్ (యుకె పార్లమెంటు) ప్రాతినిధ్యాన్ని గిబ్రాల్టరు స్వయం-పరిపాలనతో సమతుల్యం చేయడం ఒక సవాలుతో కూడిన విషయమేనని ఆయన అంగీకరించారు; అయినప్పటికీ ప్రస్తుతం పరిణామం చెందుతున్న అధికార వికేంద్రీకరణ విధానాలు ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఒక సరైన మార్గాన్ని లేదా చట్రాన్ని అందించగలవని ఆయన సూచించారు.[84]

విదేశీ వ్యవహారాలు

[మార్చు]
UK తన బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగంగా హక్కును కోరుతున్న అంటార్కిటికా భాగాన్ని సూచించే పటం

విదేశీ భూభాగాల విదేశీ వ్యవహారాలను లండన్‌లోని ఎఫ్‌సిడిఒ నిర్వహిస్తుంది. కొన్ని భూభాగాలు వాణిజ్యం మరియు వలసల సంబంధిత అవసరాల కోసం సమీప దేశాలలో దౌత్య అధికారులను నియమించుకుంటాయి. అమెరికా ఖండంలోని అనేక భూభాగాలు తూర్పు కరేబియన్ దేశాల సంస్థ, కరేబియన్ కమ్యూనిటీ, కరేబియన్ డెవెలెప్మెంటు బ్యాకు, కరేబియను జ్దిసాస్టరు ఎమర్జెంసీ ఏజెంసీ, అసోసియేషన్ ఆఫ్ కరేబియన్ స్టేట్సు వంటి సంస్థలలో సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. ఈ భూభాగాలు యునైటెడు కింగ్‌డమ్ ద్వారా కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషంసులో సభ్యులుగా ఉన్నాయి. జనావాసం ఉన్న ఈ భూభాగాలు కామన్వెల్తు క్రీడలులో స్వతంత్రంగా పోటీపడతాయి; అంతేకాకుండా వీటిలో మూడు భూభాగాలు (బెర్ముడా, కేమన్ దీవులు,బ్రిటిషు వర్జిన్ ఐలండ్సు వేసవి ఒలింపిక్సు 2016కు తమ జట్లను పంపాయి.

జెర్సీ, గర్న్సీ, ఐసిల్ ఆఫ్ మాన్ అనే క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు కూడా బ్రిటిషు చక్రవర్తి సార్వభౌమాధికారం పరిధిలోనే ఉన్నప్పటికీ అవి యునైటెడు కింగ్‌డమ్తో ఒక భిన్నమైన రాజ్యాంగ సంబంధాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. [85][86] బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీలు అనేవి క్రౌన్ డిపెండెన్సీలుల నుండి — అంటే సార్వభౌమత్వం. హెడ్ ఆఫ్ స్టేటుగాను పంచుకునే 15 స్వతంత్ర దేశాల (యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌తో సహా) సమూహం నుండి — అలాగే కామన్వెల్తు రాజ్యాలను నుండి — అంటే బ్రిటిషు సామ్రాజ్యంతో చారిత్రక సంబంధాలు కలిగిన (అన్ని కామన్వెల్తు రాజ్యాలను కూడా కలుపుకున్న) 56 దేశాల స్వచ్ఛంద కూటమి నుండి — వేరుగా ఉంటాయి. గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే ఈ భూభాగాలు స్వతంత్ర కామన్వెల్త్ రాజ్యాలు కానప్పటికీ స్వతంత్ర దేశ సభ్యుల మాదిరిగానే సమాన ప్రాతిపదికన కామంవెల్తు క్రీడలులో ప్రత్యేకంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి; జెర్సీ, గ్యుర్నుసీ ఇస్లే ఆఫ్ మాన్ అనే మూడు క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు కూడా ఇదే విధంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. విదేశీ భూభాగాలకు చెందిన చాలామంది స్థానికులకు పూర్తి బ్రిటిషు పౌరసత్వం [87]మంజూరు చేయబడింది (ముఖ్యంగా బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాల చట్టం 2002 నుండి).

అంటార్కిటికా దాని తీరప్రాంత ద్వీపాలపై బ్రిటను‌తో సహా మరే ఇతర దేశం చేసిన సార్వభౌమాధికార వాదనలను చాలా దేశాలు గుర్తించవు. కింది విదేశీ భూభాగాలపై యుకె సార్వభౌమాధికారాన్ని ఐదు దేశాలు తమ ప్రతి-వాదనల ద్వారా సవాలు చేస్తున్నాయి:

  • బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం – ఈ భూభాగం చిలీ, అర్జెంటీనా చేసిన అంటార్కిటికా వాదనలతో పాక్షికంగా అతివ్యాప్తి చెందుతుంది
  • బ్రిటిష్ హిందూ మహాసముద్ర భూభాగం – దీనిపై మారిషస్ వాదన చేస్తోంది
  • ఫాక్‌లండు దీవులు – వీటి మీద అర్జెంటీనా వాదన చేస్తోంది
  • జిబ్రాల్టర్ – దీని మీద స్పెయిను వాదన చేస్తోంది
  • దక్షిణ జార్జియా, దక్షిణ శాండ్‌విచ్ దీవులు – వీటి మీద అర్జెంటీనా వాదన చేస్తోంది

పౌరసత్వం

[మార్చు]
2013 జిబ్రాల్టరు జాతీయ దినోత్సవం వేడుకల సందర్భంగా, వేలాది మంది జిబ్రాల్టర్ వాసులు తమ జాతీయ రంగులైన ఎరుపు మరియు తెలుపు దుస్తులను ధరించారు. 2002కు ముందు, ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా పూర్తి స్థాయి బ్రిటిష్ పౌరసత్వం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోగలిగిన విదేశీ భూభాగాల నివాసుల ఏకైక సమూహం జిబ్రాల్టర్ వాసులు మాత్రమే.

1949 నుండి 1983 వరకు యుకె వలస ప్రాంతాల పౌరసత్వం (సియుకెసి) అనే జాతీయతా హోదాను, స్వయం యుకె భూభాగ నివాసులు, విదేశీ భూభాగాల నివాసులు ఉమ్మడిగా కలిగి ఉండేవారు. అయితే ఆ సంవత్సరంలో కామన్వెల్త్ వలసదారుల చట్టం 1968 ఆమోదం పొందిన తర్వాత, విదేశీ భూభాగాల నివాసులలో అత్యధికులు యుకెలో నివసించే తమ సహజసిద్ధమైన హక్కును కోల్పోయారు; కేవలం స్వయం యుకె భూభాగంలో జన్మించినవారు లేదా యుకెలో జన్మించిన తల్లిదండ్రులు/తాతముత్తాతలు కలిగినవారు మాత్రమే ఈ హక్కును కొనసాగించుకోగలిగారు.[88] 1983లో, యుకెలో నివసించే హక్కు లేని విదేశీ భూభాగాల నివాసుల సియుకెసి హోదా స్థానంలో కొత్తగా రూపొందించిన బ్రిటిష్ జాతీయతా చట్టం 1981 ద్వారా 'బ్రిటిషు ఆధారిత భూభాగాల పౌరసత్వం' (బిడిటిసి) అనే హోదా ప్రవేశపెట్టబడింది; ఈ హోదాతో పాటు యుకెలో గానీ లేదా మరే ఇతర విదేశీ భూభాగంలో గానీ నివసించే హక్కు లభించదు. ఈ నివాసులు పూర్తి స్థాయి బ్రిటిష్ పౌరులుగా నమోదు కావాలంటే, అప్పట్లో వారు స్వయం యుకె భూభాగంలో భౌతికంగా నివసించడం తప్పనిసరిగా ఉండేది. కేవలం రెండు మినహాయింపులు మాత్రమే ఉన్నాయి: ఒకటి ఫాక్‌లాండు దీవుల వాసులు, వీరికి స్వయంచాలకంగా బ్రిటిష్ పౌరసత్వం మంజూరు చేయబడింది; రెండవది, అర్జెంటీనాతో జరిగిన ఫాక్‌లాండ్సు యుద్ధం కారణంగా బ్రిటిషు నేషనాలిటీ (ఫాక్‌లాండు ఐలాండ్సు) చట్టం 1983 ను అమలు చేయడం ద్వారా ఫాక్‌లాండు దీవులను యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌లో భాగంగా పరిగణించడం; జిబ్రాల్టేరియన్లు, యూరోపియను ఎకనామికు ఏరియా, యూరోపియను ఎకనామికు కమ్యూనిటీలో దాని వ్యక్తిగత సభ్యత్వం కారణంగా ఎటువంటి అదనపు షరతులు లేకుండా అభ్యర్థన మీద బ్రిటిషు పౌరులుగా నమోదు చేసుకునే ప్రత్యేక హక్కును పొందారు. [89]

1997లో చైనాకు హాంకాంగు అప్పగింత జరిగిన ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత బ్రిటిషు ప్రభుత్వం 1981 చట్టాన్ని సవరించి, అక్రోటిరి, ధెకెలియాతో ప్రత్యేకంగా సంబంధం ఉన్న వారిని (వారి నివాసితులు అప్పటికే సైప్రియటు పౌరసత్వం కలిగి ఉన్నారు) మినహాయించి అన్ని బిడిటిసి లకు (అదే సమయంలో ఈ హోదాకు బిఒటిసి అని కూడా పేరు మార్చారు) ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా బ్రిటిషు పౌరసత్వాన్ని ఇచ్చింది. [90] ఇది 1968 నుండి 2002 వరకు 34 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత విదేశీ భూభాగాల నివాసితులకు యుకె లో నివాస హక్కును పునరుద్ధరించింది.

సైన్యం

[మార్చు]
ఆర్‌ఎ ఎఫ్ మౌంటు ప్లీజెంటు, ఫాక్‌ల్యాండ్ దీవులు
2017లో రాణి జన్మదిన పరేడ్‌లో రాహల్ బెర్ముడా రెజిమెంటు 'కలరు పార్టీ'

విదేశీ భూభాగాల రక్షణ బాధ్యత యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌దే. ఈ విదేశీ భూభాగాలలో చాలా వాటిని యునైటెడ్ కింగ్‌డం, దాని మిత్రదేశాలు సైనిక స్థావరాలుగా వినియోగించుకుంటున్నాయి:

  • అసెంషన్ దీవి ( సెయింటు హెలెనాలో భాగం) – ఆర్‌ఎఎఫ్ అసెన్షన్ ద్వీపంగా పిలువబడే ఇక్కడి స్థావరాన్ని రాయల్ వాయు దళం, యునైటెడు స్టేట్సు వాయు సేన రెండూ ఉపయోగిస్తాయి.
  • బెర్ముడా – అమెరికా స్వాతంత్ర్యం రాయలు వాయు సేన పొందిన తర్వాత, ఇది ఉత్తర అమెరికాలో రాయల్ నేవీకి ప్రధాన స్థావరంగా మారింది. దీనిని ఒక సామ్రాజ్య కోటగా గుర్తించారు. ఈ నావికా స్థావరంలో ఒక అడ్మిరల్టీ, ఒక డాక్‌యార్డు, ఒక నావికా దళం ఉండేవి. దీని రక్షణార్థం ఒక భారీ సైనిక దళాన్ని ఏర్పాటు చేశారు; బ్రిటిషు ప్రభుత్వం బెర్ముడాను ఒక వలస దేశంగా కాకుండా కేవలం ఒక సైనిక స్థావరంగానే పరిగణించేది. అందుకే దీనిని బెర్ముడా కోట) అని, అలాగే పశ్చిమ దేశాల జిబ్రాల్టరు అని పిలిచేవారు (జిబ్రాల్టరు వాసుల మాదిరిగానే, బెర్ముడా వాసులు కూడా తమ భూభాగాన్ని ముద్దుగా "ది రాక్ " అని పిలుచుకుంటారు).[91] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో కెనడా, యునైటెడు స్టేట్సు కూడా బెర్ముడాలో తమ సైనిక స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి; ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం ముగిసేంత వరకు ఈ స్థావరాలు కొనసాగాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో బెర్ముడాలో నాలుగు వైమానిక స్థావరాలు ఉండేవి (వీటిని రాయలు ఎయిరు ఫోర్సు, రాయలు నేవీ, యునైటెడు స్టేట్సు నేవీ, యునైటెడు స్టేట్సు ఆర్మీ/యునైటెడు స్టేట్సు ఆర్మీ ఎయిరు ఫోర్సెసు నిర్వహించేవి). 1995 నుండి, బెర్ముడాలోని నావికా, సైనిక దళం స్థానిక ప్రాదేశిక బెటాలియను అయిన రాయలు బెర్ముడా రెజిమెంట్‌కు కుదించబడింది.
  • బ్రిటిషు ఇండియను ఓషను టెరిటరీ – డియాగో గార్సియా ద్వీపంలో ఒక పెద్ద నావికా స్థావరం మరియు వైమానిక స్థావరం ఉన్నాయి. దీనిని యునైటెడు కింగ్‌డమ్ 2036 వరకు (పునరుద్ధరించకపోతే) యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు లీజుకు ఇచ్చింది. పరిపాలనా, వలస ప్రయోజనాల కోసం బిఐఒటిలో తక్కువ సంఖ్యలో బ్రిటిష్ దళాలు ఉన్నాయి.
  • ఫాక్‌లాండు దీవులు – బ్రిటిషు ఫోర్సెసు ఫాక్‌లాండు ఐలాండ్సులో బ్రిటిషు ఆర్మీ, రాయలు ఎయిరు ఫోర్సు, రాయలు నేవీలతో పాటు ఫాక్‌లాండు ఐలాండ్సు డిఫెన్సు ఫోర్సు కూడా ఉన్నాయి.
  • జిబ్రాల్టర్ – చారిత్రాత్మకంగా (బెర్ముడా, మాల్టా, హాలిఫాక్స్, నోవా స్కోటియా లతో పాటు) ఒక సామ్రాజ్య కోటగా గుర్తించబడింది. బ్రిటిషు ఫోర్సెసు జిబ్రాల్టరులో రాయలు నేవీ డాక్‌యార్డు, హెచ్‌ఎం డాక్‌యార్డు, జిబ్రాల్టరు, ఇప్పుడు గిబ్‌డాకు (దీనిని రాయల్ నేవీ కూడా ఉపయోగిస్తుంది), ఆర్‌ఏఎఫ్ జిబ్రాల్టరు – దీనిని ఆర్‌ఏఎఫ్, నాటో ఉపయోగిస్తాయి. ఒక స్థానిక పదాతిదళ దళం – రాయలు జిబ్రాల్టరు రెజిమెంటు, ఇది బ్రిటిషు ఆర్మీలో భాగం. స్పెయిను, స్వయంగా నాటోలో సభ్యదేశమైనప్పటికీ, యూకేయేతర విమానాల ద్వారా జిబ్రాల్టరు‌కు జరిగే అన్ని సందర్శనలను నిషేధించింది. ఆర్ఏఎఫ్ యూకే యుద్ధ విమానాలను కూడా నిషేధించారు. కేవలం రవాణా విమానాలకు మాత్రమే అనుమతి ఉంది.
  • సైప్రసు ‌లోని అక్రోటిరి, ధెకెలియా సార్వభౌమ స్థావర ప్రాంతాలు – తూర్పు మధ్యధరా సముద్రంలో వ్యూహాత్మక బ్రిటిషు సైనిక స్థావరాలుగా నిర్వహించబడుతున్నాయి.

నగర హోదా - నగరాలు

[మార్చు]

విదేశీ భూభాగాలు బ్రిటిషు సామ్రాజ్య పరిపాలనలోకి వచ్చినప్పుడు, అనేక పట్టణాలు, గ్రామాలు తమ ప్రాముఖ్యతను ధృవీకరించుకోవడానికి అధికారిక గుర్తింపును కోరడం ప్రారంభించాయి. అవి అర్హమైనవిగా భావించినట్లయితే, చక్రవర్తి ద్వారా వాటికి బరో వంటి హోదా గానీ, లేదా మరింత ప్రతిష్టాత్మకమైన నగర హోదా గానీ కల్పించబడేది. అనేక శతాబ్దాల కాలంలో ఎన్నో నగరాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. 18వ శతాబ్దం నుండి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆంగ్లికన్ డియోసెస్ (మత పరిపాలన మండలాలు) ఏర్పాటు కావడం ప్రారంభమవడంతో నగరాల సృష్టి ప్రక్రియ ఇంగ్లాండ్‌లో అనుసరించే విధానానికి అనుగుణంగా మారింది—అంటే అక్కడ ఒక కేథడ్రల్ (ప్రధాన చర్చి) ఉండటంతో ఈ హోదా ముడిపడి ఉండేది. తర్వాతి కాలంలో ఈ ప్రక్రియ ఆచరణ సాధ్యం కాకుండా పోయింది; దాంతో దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఇతర ఎంపిక ప్రమాణాలు, రాజ సందర్భాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ప్రారంభించారు. అయితే ప్రధానంగా 20వ శతాబ్దం నుండి అనేక దేశాలు పూర్తి స్వాతంత్ర్యం పొందుతుండటంతో బ్రిటిషు పరిపాలనలో మిగిలి ఉన్న నగరాల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. [95]

రెండవ సహస్రాబ్ది నుండి వివిధ ఆవాసాలకు 'నగర హోదా'ను ప్రదానం చేసేందుకు యుకె ప్రభుత్వం పోటీలను నిర్వహిస్తోంది. 2021లో 2వ ఎలిజబెతు ప్లాటినం జూబ్లీని పురస్కరించుకుని నగర హోదా కోసం దరఖాస్తులను ఆహ్వానించారు; ఈసారి మొదటిసారిగా 'క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు', 'బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలు' కూడా ఈ పోటీలో పాల్గొనేందుకు అనుమతి లభించింది.[96] విదేశీ భూభాగాల నుండి, జార్జ్ టౌన్ (కేమాన్ దీవులలో) జిబ్రాల్టరు, స్టాన్లీ (ఫాక్‌ల్యాండు దీవులలో) నగర హోదా కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాయి.[97] అయితే జిబ్రాల్టరు‌కు గతంలోనే నగర హోదా లభించిందని తదనంతరం వెల్లడైంది. 'ది నేషనల్ ఆర్కైవ్స్' పరిశోధకులు జిబ్రాల్టరు నగర హోదా ఇప్పటికీ అమలులో ఉందని ధృవీకరించారు; గత 140 ఏళ్లుగా నగరాల అధికారిక జాబితాలో ఈ భూభాగం పేరు కనిపించకుండా పోయింది.[98] ఆ తర్వాత స్టాన్లీ, ఐల్ ఆఫ్ మ్యాన్‌లోని డగ్లాసు నగరాలకు ఈ గౌరవం లభించింది; వీటితో పాటు హామిల్టాను, జేమ్సుటౌను (సెయింట్ హెలెనా) నగరాలను కలుపుకుని, ప్రస్తుతం మొత్తం ఐదు నగరాలు ఉన్నాయి.[99][100]

భాషలు

[మార్చు]

ఈ ప్రాంతాలలో మాట్లాడే ఆంగ్లేతర భాషలలో చాలా వరకు, మూల భాషగా గానీ లేదా కోడ్-స్విచింగు రూపంలో గానీ, అధిక స్థాయిలో ఆంగ్లం ఉంటుంది, ఉదా. యానిటో. వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

  • యానిటో (ఇంగ్లీషు, స్పానిషు) లేదా స్పానిషు, అరబికు, హీబ్రూ, హిందీ (జిబ్రాల్టర్)
  • కేమాను దీవుల ఇంగ్లీషు లేదా కేమాన్ క్రియోలు (కేమాను దీవులు)
  • టర్క్సు, కైకోసు క్రియోలు (టర్క్సు, కైకోసు దీవులు)
  • పిట్కెర్ను (పిట్కెయిర్ను దీవులు)

ఇంగ్లీషు రూపాలు:

  • ఫాక్లాండు దీవుల ఇంగ్లీషు

కరెన్సీలు

[మార్చు]

14 బ్రిటిష్ విదేశీ భూభాగాలు యూరో, బ్రిటిష్ పౌండ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్, న్యూజిలాండ్ డాలర్ లేదా వారి స్వంత కరెన్సీలతో సహా అనేక రకాల కరెన్సీలను ఉపయోగిస్తాయి. వీటిలో ఒకదానికి ముడిపడి ఉండగల కరెన్సీలు.

ప్రాంతం ద్రవ్యం జారీ చేసే అధికారం
  • అక్రోటిరి, ధెకేలియా

యూరో

యూరోపియను సెంట్రలు బ్యాంకు

  • బ్రిటిషు అంటార్కిటికు భూభాగం
  • ట్రిస్టాన్ డా కున్హా [d]
  • దక్షిణ జార్జియా మరియు దక్షిణ శాండ్‌విచ్ దీవులు

పౌండు స్టెర్లింగు

బ్యాంకు ఆఫ్ ఇంగ్లాండు

  • ఫాక్‌లండ్ దీవులు

ఫాక్‌లండు దీవుల పౌండు (పౌండ్ స్టెర్లింగ్‌తో సమాన విలువ కలిగి ఉంటుంది)
పౌండ్ స్టెర్లింగ్ (విస్తృతంగా చలామణిలో ఉంది మరియు సార్వత్రికంగా ఆమోదించబడుతుంది)[101]
యూరో (చాలా వ్యాపార సంస్థలలో అనధికారికంగా ఆమోదించబడుతుంది)[101]
యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్ (చాలా వ్యాపార సంస్థలలో అనధికారికంగా ఆమోదించబడుతుంది)[101]

ఫాక్‌లండు దీవుల ప్రభుత్వం

  • జిబ్రాల్టర్
జిబ్రాల్టరు పౌండ్ (పౌండ్ స్టెర్లింగు‌తో సమాన విలువ)

పౌండ్ స్టెర్లింగ్ (విరివిగా చలామణిలో ఉంది. సార్వత్రికంగా ఆమోదించబడుతుంది) [102]

జిబ్రాల్టరు ప్రభుత్వం

  • సెయింట్ హెలెనా మరియు అసెన్షన్ ద్వీపం[d]

సెయింటు హెలెనా పౌండు (పౌండు స్టెర్లింగు‌తో సమాన విలువ)

సెయింటు హెలెనా ప్రభుత్వం

  • బ్రిటిష్ వర్జిన్ దీవులు
  • టర్క్సు కైకోసు దీవులు

యునైటెడు స్టేట్సు డాలరు

యుఎస్ ఫెడరలు రిజర్వు

  • అంగిల్లా
  • మాంట్‌సెరాటు

తూర్పు కరేబియను డాలర్ (యుఎస్ డాలరు‌కు 2.7ECD=1USD నిష్పత్తిలో అనుసంధానించబడింది)

తూర్పు కరేబియను సెంట్రలు బ్యాంకు

  • బెర్ముడా

బెర్ముడియను డాలరు (యుఎస్ డాలరు‌తో సమాన విలువ)
యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్ (విస్తృతంగా చలామణిలో ఉంది మరియు సార్వత్రికంగా ఆమోదించబడుతుంది) [103]

బెర్ముడా ద్రవ్య సంస్థ

  • కేమాన్ దీవులు

కేమాన్ దీవుల డాలరు (యుఎస్ డాలర్‌కు 1KYD=1.2USD నిష్పత్తిలో అనుసంధానించబడింది)

కేమాను దీవుల ద్రవ్య సంస్థ

  • పిట్‌కైర్ను దీవులు
న్యూజిలాండు డాలరు

యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్ (అధికారికేతరంగా ఆమోదించబడుతుంది)[104]
పౌండు స్టెర్లింగు కూడా ఆమోదించబడుతుంది.[105]
పిట్‌కైర్ను దీవుల డాలరు (న్యూజిలాండు డాలర్‌తో సమాన విలువ; కేవలం స్మారక సంచికగా మాత్రమే)

న్యూజిలాండు రిజర్వు బ్యాంకు

  • బ్రిటిషు ఇండియను ఓషను టెరిటరీ

యునైటెడు స్టేట్సు డాలరు (వాస్తవానికి) [106][107]
Pound sterling (de jure)[108][109]

యుఎస్ ఫెడరలు రిజర్వు
బ్యాంకు ఆఫ్ ఇంగ్లాండు

చిహ్నాలు - గుర్తులు

[మార్చు]
2013లో పార్లమెంట్ స్క్వేర్‌లో విదేశీ భూభాగాల జెండాలు

ప్రతి విదేశీ భూభాగానికి బ్రిటిషు చక్రవర్తిచే దాని స్వంత జెండా, రాజచిహ్నం మంజూరు చేయబడ్డాయి. సాంప్రదాయకంగా ఈ జెండాలు బ్లూ ఎన్‌సైను నమూనాను అనుసరిస్తాయి. దీనిలో కాంటన్ (జెండా)లో యూనియను జెండా, జెండా రెపరెపలాడే భాగంలో ఆ భూభాగం రాజచిహ్నం ఉంటాయి. దీనికి మినహాయింపులు: బెర్ముడా రెడ్ ఎన్సైనును ఉపయోగిస్తుంది; బ్రిటిషు అంటార్కిటికు టెరిటరీ వైటు ఎన్‌సైనును ఉపయోగిస్తుంది. కానీ దాని మీద సెయింటు జార్జి మొత్తం శిలువ ఉండదు; బ్రిటిషు ఇండియను ఓషను టెరిటరీ సముద్రానికి ప్రతీకగా అలల గీతలతో కూడిన బ్లూ ఎన్‌సైన్‌ను ఉపయోగిస్తుంది; జిబ్రాల్టరు దాని కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్సు (జిబ్రాల్టరు నగరం జెండా) పతాకాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. అక్రోటిరి మరియు ధెకెలియా, సెయింటు హెలెనా, అసెన్షను, ట్రిస్టను డా కున్హా మాత్రమే తమ సొంత జెండా లేని బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీలు అయినప్పటికీ సెయింటు హెలెనా, అసెన్షను ద్వీపం, ట్రిస్టను డా కున్హా లకు వాటి స్వంత ప్రత్యేక జెండాలు ఉన్నాయి. ఈ భూభాగాలలో అన్ని భూభాగాలలో జాతీయ జెండా అయిన యూనియను జెండాను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.

క్రీడలు

[మార్చు]

బెర్ముడా, బ్రిటిష్ వర్జిన్ ఐలండ్స్, కేమన్ దీవులు మాత్రమే గుర్తింపు పొందిన జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీలను (ఎన్‌ఒసి) కలిగి ఉన్న బ్రిటిషు ఓవర్సీస్ టెరిటరీలు; ఇతర భూభాగాల నుండి వచ్చే అథ్లెట్లకు బ్రిటిషు ఒలింపికు అసోసియేషను సరైన జాతీయ ఒలింపికు కమిటీ (ఎన్‌ఒసి)గా గుర్తించబడింది, అందువల్ల బ్రిటిష్ పాస్‌పోర్ట్ ఉన్న అథ్లెట్లు ఒలింపికు క్రీడలలో గ్రేట్ బ్రిటన్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి అర్హులు. [110]

అంగిల్లాకు చెందిన షారా ప్రాక్టర్, టర్క్స్, కైకోస్ దీవులకు చెందిన డెలానో విలియమ్స్, బెర్ముడాకు చెందిన జెనాయా వేడ్-ఫ్రే[111], జిబ్రాల్టర్కు చెందిన జార్జినా కాసర్, లండన్ 2012 ఒలింపిక్సులో టీమ్ జిబి తరపున ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కృషి చేశారు. ప్రాక్టరు, వేడ్-ఫ్రే, కాసరు టీం జిబికి అర్హత సాధించగా విలియమ్సు మాత్రం అర్హత పొందలేకపోయారు; అయితే 2016లో యూకేకు ప్రాతినిధ్యం వహించాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాడు. [112][113]జిబ్రాల్టరు జాతీయ ఫుట్‌బాలు జట్టు 2016 యూరోపియను ఛాంపియను ‌షిప్‌ల సమయానికి 2013లో యుఇఎఫ్‌ఎలో సభ్యత్వం పొందింది. ఇది ఎఫ్‌ఐఎఫ్‌ఎ ద్వారా కూడా ఆమోదించబడింది. 2018 ఎఫ్‌ఐఎఫ్‌ఎ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయింగు పోటీలలో పాల్గొంది. అక్కడ ఆ జట్టు 0 పాయింట్లు సాధించింది.[114][115] జిబ్రాల్టరు ఐలాండు గేమ్సుకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. వాటిలో పోటీపడింది; అత్యంత ఇటీవలిగా 2023లో ఇది జరిగింది.

జీవవైవిధ్యం

[మార్చు]

బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలలో, మొత్తం యుకె ప్రధాన భూభాగం కంటే ఎక్కువ జీవవైవిధ్యం ఉంది.[116] యుకె ప్రధాన భూభాగంలో కేవలం 12 స్థానిక వృక్ష జాతులు మాత్రమే ఉండగా విదేశీ భూభాగాలలో కనీసం 180 స్థానిక వృక్ష జాతులు ఉన్నాయి. జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ పర్యావరణ ఒప్పందాల ప్రకారం ఉన్న బాధ్యతలను నెరవేర్చే బాధ్యత, యుకె ప్రభుత్వం, ఆయా భూభాగాల స్థానిక ప్రభుత్వాల మధ్య పంచుకోబడుతుంది.[117]

రెండు ప్రాంతాలు—పిట్‌కైర్న్ దీవులలోని హెండర్సను దీవి, అలాగే ట్రిస్టను డా కున్హాకు చెందిన గౌఘు, అందుబాటులో లేని దీవులు—యునెస్కొ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా జాబితా చేయబడ్డాయి; మరో రెండు భూభాగాలు—టర్క్సు, కైకోసు దీవులు అలాగే సెయింట్ హెలెనా—భవిష్యత్తులో యునెస్కొ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా గుర్తింపు పొందేందుకు యునైటెడ్ కింగ్‌డం తాత్కాలిక జాబితాలో ఉన్నాయి.[118][119] జిబ్రాల్టరు లోని గోర్హామ్ గుహల సముదాయం కూడా యుకె తాత్కాలిక యునెస్కొ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో ఉంది.[120] బ్రిటిషు విదేశీ భూభాగాలలో ఉన్న మూడు జీవవైవిధ్య హాట్‌స్పాటు ప్రాంతాలు: కరేబియన్ దీవులు, మధ్యధరా పరీవాహక ప్రాంతం, పసిఫికు మహాసముద్రంలోని ఓషియానియా పర్యావరణ మండలం.[117]

యుకె ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద అవిచ్ఛిన్న సముద్ర రక్షిత ప్రాంతం అయిన చాగోసు సముద్ర రక్షిత ప్రాంతంను ఏర్పాటు చేసింది. అలాగే 2015లో పిట్‌కైర్న్ దీవుల చుట్టూ ఒక కొత్త, మరింత పెద్దదైన రక్షిత ప్రాంతాన్ని స్థాపించడానికి నిధులను ప్రకటించింది.[121][122][123]

2016 జనవరిలో అసెంషను దీవి చుట్టూ ఒక సముద్ర రక్షిత ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే తమ ఉద్దేశాన్ని యుకె ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఈ రక్షిత ప్రాంతం 2,34,291 చ.కిమీ(90,460చ.మై)విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది. ఇందులో సగం భాగంలో చేపల వేటను నిషేధిస్తారు.[124]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు
  • కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్సు
  • బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం
  • యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీసు పౌరులు
  • అంతర్జాతీయ సంస్థలలో బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీసు, క్రౌను డిపెండెన్సీల సభ్యత్వం
  • యూరోపియను మైక్రోస్టేట్సు
  • యుద్ధ విభాగం (యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్)
  • బ్రిటిషు ఆర్మీ స్థావరాల జాబితా
  • యునైటెడు కింగ్‌డమ్, బ్రిటిషు క్రౌన్ డిపెండెన్సీలు, యునైటెడు కింగ్‌డమ్ ఓవర్సీసు టెరిటరీసు‌లోని స్టాకు ఎక్స్ఛేంజు‌ల జాబితా
  • యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌లోని విశ్వవిద్యాలయాల జాబితా#బ్రిటిషు ఓవర్సీసు టెరిటరీసు‌లోని విశ్వవిద్యాలయాలు
  • యునైటెడు కింగ్డమ్‌లోని పోస్ట్‌కోడ్‌లు#ఓవర్సీసు టెరిటరీసు
  • కాలనీల రాష్ట్ర కార్యదర్శి
  • పన్ను స్వర్గధామం#పన్ను స్వర్గధామాల జాబితాలు
  • యూకే ఓవర్సీసు టెరిటరీసు పరిరక్షణ ఫోరం
  • విదేశీ ఫ్రాన్సు

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "National Anthem". The Royal Family. Archived from the original on 20 May 2024. Retrieved 10 April 2024.
  2. "Supporting the Overseas Territories". UK Government. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 8 November 2014. There are 14 Overseas Territories which retain a constitutional link with the UK. .... Most of the Territories are largely self-governing, each with its own constitution and its own government, which enacts local laws. Although the relationship is rooted in four centuries of shared history, the UK government's relationship with its Territories today is a modern one, based on mutual benefits and responsibilities. The foundations of this relationship are partnership, shared values, and the right of the people of each territory to choose to freely choose whether to remain a British Overseas Territory or to seek an alternative future.
  3. "British Overseas Territories Law". Hart Publishing. Archived from the original on 21 June 2020. Retrieved 19 June 2020. Most, if not all, of these territories are likely to remain British for the foreseeable future, and many have agreed modern constitutional arrangements with the British Government.
  4. "United Kingdom Overseas Territories – Toponymic Information" (PDF). Present Committee on Geographic Names. Archived (PDF) from the original on 11 May 2022. Retrieved 7 January 2023. – Hosted on the Government of the United Kingdom website.
  5. "Representing the Overseas Territories in the UK Parliament and Government". UK Parliament (House of Commons Library). UK Government. 7 February 2023. Archived from the original on 19 April 2024. Retrieved 14 January 2024. All the Territories have a UK-appointed Governor, who generally holds responsibility for managing the Territory's external affairs, defence and internal security like the police, and often the power to make or veto laws.......As a matter of constitutional law, the UK Parliament has unlimited power to legislate for the Territories. However, passing legislation for the Territories is rare.
  6. Leonard, Tom (11 June 2009). "British anger over Bermuda decision to take Guantanamo detainees". The Telegraph. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 22 April 2017. We've underlined to the Bermuda Government that they should have consulted with the United Kingdom as to whether this falls within their competence or is a security issue, for which the Bermuda Government do not have delegated responsibility. We have made clear to the Bermuda Government the need for a security assessment, which we are now helping them to carry out, and we will decide on further steps as appropriate.
  7. "What is the British Constitution: The Primary Structures of the British State". The Constitution Society. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 15 November 2014. The United Kingdom also manages several territories which, while mostly having their own forms of government, have the Queen as their head of state, and rely on the UK for defence and security, foreign affairs and representation at the international level. They do not form part of the UK, but have an ambiguous constitutional relationship with the UK.
  8. Commonwealth Camber of Commerce. Sovereign base areas of Akrotiri and Dhekelia on Cyprus (PDF) (Report). Archived (PDF) from the original on 6 June 2024. Retrieved 6 June 2024.
  9. House of Commons Foreign Affairs Committee. "Global Britain and the British Overseas Territories: Resetting the relationship" (PDF). United Kingdom Parliament. Archived (PDF) from the original on 27 June 2020. Retrieved 4 April 2020.
  10. "Cayman Islands Preliminary 2021 Census Report" (PDF). eso.ky. Economics and Statistics Office. Archived from the original (PDF) on 31 March 2022. Retrieved 5 April 2022.
  11. "Research stations". British Antarctic Survey. Archived from the original on 23 April 2022. Retrieved 7 May 2022.
  12. "The Eviction". Archived from the original on 19 May 2022. Retrieved 7 May 2022.
  13. "Tim and Pauline Carr". Archived from the original on 2 May 2022. Retrieved 7 May 2022.
  14. "Government of the Pitcairn Islands". pitcairn.pn. Archived from the original on 31 August 2006. Retrieved 12 May 2022.
  15. "Overseas Territories: The Ministry of Defence's Contribution" (PDF). Ministry of Defence. p. 2. Retrieved 25 July 2023.
  16. "Travel advice by country > Country profiles". Archived from the original on 1 October 2009.
  17. "CIA – The World Factbook". Cia.gov. Archived from the original on 4 January 2021. Retrieved 28 April 2013.
  18. "Overseas Territories". UK Overseas Territories Foreign & Commonwealth Office. Archived from the original on 5 August 2002. Retrieved 8 December 2010.
  19. "SBA Cyprus". Jncc.gov.uk. Archived from the original on 13 October 2010. Retrieved 8 December 2010.
  20. 20.0 20.1 "British Antarctic Territory". Jncc.gov.uk. Archived from the original on 14 December 2013. Retrieved 8 December 2010.
  21. "Anguilla Population 2019". Archived from the original on 10 August 2019. Retrieved 18 August 2019.
  22. 22.0 22.1 "record view | Surface area in km2". UNdata. 4 November 2009. Retrieved 8 December 2010.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  23. "Bermuda Population 2019". World Population Review. Archived from the original on 16 August 2019. Retrieved 18 August 2019.
  24. "British Antarctic Territory". Commonwealth Secretariat. Archived from the original on 5 June 2011. Retrieved 8 December 2010.
  25. "British Indian Ocean Territory". JNCC. Archived from the original on 13 October 2010. Retrieved 8 December 2010.
  26. "Commonwealth Secretariat – British Indian Ocean Territory". Thecommonwealth.org. Archived from the original on 5 June 2011. Retrieved 8 December 2010.
  27. "British Virgin Islands (BVI)". CIA World Factbook. Archived from the original on 9 January 2021. Retrieved 14 August 2019.
  28. "British Virgin Islands (BVI)". 13 October 2010. Archived from the original on 13 October 2010.
  29. 29.0 29.1 29.2 "Economics and Statistics Office – Labour Force Survey Report Spring 2018" (PDF). www.eso.ky. Cayman Islands Economics and Statistics Office. August 2018. Archived (PDF) from the original on 13 November 2018. Retrieved 26 November 2018.
  30. "Gibraltar". Jncc.gov.uk. Archived from the original on 17 December 2013. Retrieved 8 December 2010.
  31. "Gibraltar Population 2019". Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 18 August 2019.
  32. "Montserrat". CIA World Factbook. Archived from the original on 14 March 2021. Retrieved 14 August 2019.
  33. "Montserrat". 13 October 2010. Archived from the original on 13 October 2010.
  34. "Pitcairn Island". Jncc.gov.uk. Archived from the original on 13 October 2010. Retrieved 8 December 2010.
  35. "Life on Pitcairn". Archived from the original on 27 December 2024. Retrieved 10 October 2024.
  36. "Pitcairn Residents" Archived 7 డిసెంబరు 2014 at the Wayback Machine. puc.edu. Retrieved 7 September 2016.
  37. "St Helena Government". St Helena Government. 30 July 2019. Archived from the original on 7 August 2019. Retrieved 14 August 2019.
  38. 38.0 38.1 38.2 "St Helena, Ascension, Tristan da Cunha profiles". BBC News. 16 March 2016. Archived from the original on 30 May 2016. Retrieved 25 June 2016.
  39. South Georgia and South Sandwich Islands Archived 15 జనవరి 2021 at the Wayback Machine. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
  40. "Population of Grytviken, South Georgia and the South Sandwich Islands". Population.mongabay.com. 31 March 2009. Archived from the original on 17 July 2011. Retrieved 8 December 2010.
  41. "Turks and Caicos Islands". Encyclopedia Britannica. Archived from the original on 23 February 2015. Retrieved 11 October 2021.
  42. "Turks and Caicos Islands Population 2019". Archived from the original on 10 August 2019. Retrieved 18 August 2019.
  43. "Bermuda – History and Heritage". Smithsonian.com. 6 November 2007. Retrieved 3 December 2008.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  44. "Newfoundland History – Early Colonization and Settlement of Newfoundland". Faculty.marianopolis.edu. Archived from the original on 4 July 2010. Retrieved 8 December 2010.
  45. Jarvis, Michael J. (2012). In the eye of all trade: Bermuda, Bermudians, and the maritime Atlantic world, 1680–1783. Chapel Hill, NC: University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-7284-0.
  46. Jarvis, Michael J. (2022-08-17). "In the Eye of All Trade". University of North Carolina Press. Archived from the original on 24 ఏప్రిల్ 2024. Retrieved 2023-12-01.
  47. Statute of Westminster 1931 Archived 24 డిసెంబరు 2012 at archive.today (UK) CHAPTER 4 22 and 23 Geo 5
  48. The Commonwealth – About Us Archived 27 సెప్టెంబరు 2013 at the Wayback Machine; Online September 2014
  49. "Population". Census and Statistics Department. Hong Kong Statistics. Archived from the original on 3 July 2013. Retrieved 12 July 2013.
  50. British Overseas Territories Act 2002 Archived 24 జూన్ 2010 at the Wayback Machine (text online): S. 3: "Any person who, immediately before the commencement of this section, is a British overseas territories citizen shall, on the commencement of this section, become a British citizen."
  51. "Channel Islands represented in Speaker's House". BBC News. 15 May 2023. Archived from the original on 26 February 2024. Retrieved 10 February 2024.
  52. "2025 treaty on the British Indian Ocean Territory/Chagos Archipelago". commonslibrary.parliament.uk. 30 May 2023. Archived from the original on 24 June 2025. Retrieved 6 June 2025.
  53. Overseas Territories: Seventh Report of Session 2007–08, Vol. 2: Oral and Written Evidence Archived 23 నవంబరు 2022 at the Wayback Machine. London: The Stationery Office, 6 July 2008, pp. 49, 296–297
  54. "Situation of the inhabitants of the Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia". uniset.ca. Archived from the original on 14 March 2023. Retrieved 14 March 2023.
  55. "APPENDIX O". www.kypros.org. Archived from the original on 14 March 2023. Retrieved 14 March 2023.
  56. "United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Greece and Turkey and Cyprus" (PDF). peacemaker.un.org. p. 78. Archived (PDF) from the original on 22 October 2022. Retrieved 14 March 2023. "The laws applicable to the Cypriot population of the Sovereign Base Areas will be as far as possible the same as the laws of the Republic".
  57. "Falkland Islands Legislative Assembly". Falklands.gov.fk. Archived from the original on 16 December 2010. Retrieved 8 December 2010.
  58. "Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009 (at OPSI)". Opsi.gov.uk. 16 July 2010. Archived from the original on 12 March 2010. Retrieved 8 December 2010.
  59. Loft, Philip (26 January 2023). "International treaties and the Overseas Territories". commonslibrary.parliament.uk. House of Commons Library. Archived from the original on 8 August 2025. Retrieved 1 August 2025.
  60. "The Cayman Islands Constitution (Amendment) Order 2020". legislation.gov.uk. 11 November 2020. SI 2020 No. 1283. Archived from the original on 12 May 2022. Retrieved 12 May 2022.
  61. Press Release No. 133/2007 Archived 13 నవంబరు 2009 at the Wayback Machine. Government of Gibraltar Press Office.
  62. "History of The Legislature". Bermuda Parliament. Archived from the original on 16 January 2019. Retrieved 15 January 2019.
  63. Clegg, Peter (2012). "The Turks and Caicos Islands: Why Does the Cloud Still Hang?". Social and Economic Studies. 61 (1): 23–47. ISSN 0037-7651. JSTOR 41803738.
  64. MacDowall, Fiona. "LibGuides: United Kingdom Legal Research: British External Territories". unimelb.libguides.com. Archived from the original on 5 June 2019. Retrieved 26 May 2019.
  65. Bromby, M. The Cayman Islands: Paradoxes of Insularity in the Caribbean and Other British Overseas Territories. Liverpool Law Rev 42, 35–49 (2021). https://doi.org/10.1007/s10991-020-09261-0
  66. "Overseas Territories Joint Ministerial Council 2015 Communique and Progress Report – Publications – GOV.UK". 9 December 2015. Archived from the original on 5 October 2016. Retrieved 15 September 2016.
  67. "UK Overseas Territories Joint Ministerial Council takes place in London – 858/2021". Government of Gibraltar. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
  68. "Overseas Territories Joint Ministerial Council in London Day 2 – 866/2021". Government of Gibraltar. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
  69. Dodds, Klaus; Hemmings, Alan (November 2013). "Britain and the British Antarctic Territory in the wider geopolitics of the Antarctic and the Southern Ocean". International Affairs. 89 (6). OUP: 1429–1444. doi:10.1111/1468-2346.12082. Archived from the original on 28 March 2021. Retrieved 28 July 2019.
  70. Andrew Harding (3 October 2024). "UK will give sovereignty of Chagos Islands to Mauritius". BBC News. Archived from the original on 9 June 2022. Retrieved 3 October 2024.
  71. "UK-Mauritius deal to protect national security – safeguarding the operation of strategic military base". GOV.UK. 3 October 2024. Archived from the original on 3 October 2024. Retrieved 3 October 2024.
  72. Bossano, Joseph J. (1994). "The Decolonization of Gibraltar". Fordham International Law Journal. 18 (5): 1641. Archived from the original on 29 January 2022. Retrieved 31 May 2022 – via The Berkeley Electronic Press.
  73. "Little Bay Development". Projects.dfid.gov.uk. Archived from the original on 25 April 2013. Retrieved 28 April 2013.
  74. British Overseas Territories Law, Ian Hendry మరియు Susan Dickson, Hart Publishing, Oxford, 2011, p. 340
  75. "Sovereign Base Areas, Background". Sovereign Base Areas, Cyprus. Archived from the original on 13 October 2011. Retrieved 7 October 2011.
  76. "UK Overseas Territories". gov.uk. Archived from the original on 5 December 2012. Retrieved 2 December 2020.
  77. "The Overseas Territories: security, success and sustainability" (PDF). Foreign & Commonwealth Office. 28 June 2012. Archived (PDF) from the original on 20 October 2017. Retrieved 15 November 2014.
  78. British financial officials in the region for talks with dependent territories Archived 25 మార్చి 2009 at the Wayback Machine – By Oscar Ramjeet, CaribbeanNetNews, (Published on Saturday, 21 March 2009)
  79. "Global Britain and the British Overseas Territories: Resetting the relationship". Parliament.uk. Archived from the original on 31 May 2022. Retrieved 31 May 2022.
  80. "MP proposes British Overseas Territories be represented in Westminster". MercoPress. Archived from the original on 15 November 2013. Retrieved 28 April 2013.
  81. "HM Government e-petitions". Epetitions.direct.gov.uk. Archived from the original on 24 April 2013. Retrieved 28 April 2013.
  82. "Lib Dems would create an MP for Gibraltar". Gibraltar News Olive Press. 18 May 2017. Archived from the original on 21 June 2017.
  83. "UKIP leader defends call for Gibraltar to become part of Britain – Xinhua – English.news.cn". news.xinhuanet.com. Archived from the original on 21 February 2023. Retrieved 14 July 2022.
  84. "Procedure Committee Oral evidence: Procedure of the House of Commons and the territorial constitution – 29 01 24, HC 323" (PDF). committees.parliament.uk. Parliamentary committees of the United Kingdom. 29 January 2024. Archived from the original on 16 April 2024. Retrieved 1 August 2025.
  85. "States of Guernsey: About Guernsey". Gov.gg. Archived from the original on 12 October 2010. Retrieved 8 December 2010.
  86. "Government – Isle of Man Public Services". Gov.im. Archived from the original on 18 December 2010. Retrieved 8 December 2010.
  87. [1] Archived 5 ఆగస్టు 2012 at archive.today Any person who, immediately before the commencement of this section, is a British overseas territories citizen shall, on the commencement of this section, become a British citizen.
  88. "Section 1 of the 1968 Act" (PDF). Archived (PDF) from the original on 17 December 2019. Retrieved 16 November 2018.
  89. Section 5 of British Nationality Act 1983
  90. British Overseas Territories Act 2002
  91. Kevin Canada (May 2019). "Fortress Bermuda". Avalanche Press. Archived from the original on 24 December 2007. Retrieved 25 July 2023.
  92. "UK Government White Paper on Overseas Territories, June 2012. Page 23" (PDF). Archived (PDF) from the original on 31 October 2012. Retrieved 25 August 2012.
  93. Government, Cayman Islands. "Cayman Islands Regiment". www.exploregov.ky. Archived from the original on 27 July 2020. Retrieved 1 August 2020.
  94. "TCI Regiment gets its first commanding officer". tcweeklynews.com. Archived from the original on 22 August 2020. Retrieved 1 August 2020.
  95. Beckett, J.V. (2005). City status in the British Isles, 1830–2002. Historical urban studies. Aldershot, UK / Burlington, VT: Ashgate. ISBN 978-0-7546-5067-6.
  96. "Platinum Jubilee Civic Honours Competition". gov.uk. Archived from the original on 24 March 2024. Retrieved 2 April 2024.
  97. "Full list of places aiming to become Jubilee cities revealed". gov.uk. 4 January 2022. Retrieved 2 April 2024.
  98. "Government re-affirms city status of Gibraltar". gov.uk. Archived from the original on 14 November 2022. Retrieved 2 April 2024.
  99. "List of cities (HTML)". gov.uk. Archived from the original on 19 April 2024. Retrieved 2 April 2024.
  100. Brahde, Rebecca (20 March 2024). "Crowds gather as Camilla confers city status". BBC News. Retrieved 20 March 2024.
  101. 101.0 101.1 101.2 Falklands Islands Tourist Board. "FAQs". Archived from the original on 6 June 2024. Retrieved 6 June 2024.
  102. "Gibraltar (British Overseas Territory) travel advice". gov.uk (in ఇంగ్లీష్). Government of the United Kingdom. 30 May 2024. Archived from the original on 17 March 2015. Retrieved 1 August 2025.
  103. "Planning Your Perfect Trip to Bermuda". Bermuda Tourism Authority. 29 June 2022. Retrieved 25 July 2023.
  104. "demtullpitcairn.com" (PDF). www.demtullpitcairn.com. Archived from the original (PDF) on 9 May 2016. Retrieved 3 January 2018.
  105. Asia and Pacific Review 2003/04 p.245 ISBN 1862170398
  106. "Country Profile: British Indian Ocean Territory (British Overseas Territory)". Foreign & Commonwealth Office. 14 January 2010. Archived from the original on 10 June 2010.
  107. "South Asia :: British Indian Ocean Territory — The World Factbook". Central Intelligence Agency. Archived from the original on 17 January 2021. Retrieved 24 January 2021.
  108. "British Indian Ocean Territory Currency". Greenwich Mean Time. Archived from the original on 22 July 2016. Retrieved 28 April 2013.
  109. Commemorative UK Pounds and Stamps issued in GBP have been issued. Sources: "Unusual Coins & Notes". Joels Coins. Archived from the original on 3 June 2012, "BIOT Post Office". biotpostoffice.com. Archived from the original on 27 April 2012.
  110. Overseas Territories Archived 7 జూలై 2017 at the Wayback Machine. House of Commons Foreign Affairs Select Committee.
  111. Stephen Wright (28 July 2012). "Representing Britain...and Bermuda | Bermuda Olympics 2012". Royalgazette.com. Archived from the original on 30 October 2012. Retrieved 28 April 2013.
  112. "Williams' Olympic hopes on hold for 4 more years". Fptci.com. 29 June 2012. Archived from the original on 28 May 2013. Retrieved 28 April 2013.
  113. Purnell, Gareth (27 July 2012). "At last! Phillips Idowu tracked down... in Team GB photo – Olympic News". The Independent. Archived from the original on 4 September 2012. Retrieved 28 April 2013.
  114. "Fifa: Kosovo and Gibraltar become members of world governing body". BBC. 13 May 2016. Archived from the original on 22 July 2018. Retrieved 3 June 2025.
  115. "Group H". FIFA. Archived from the original on 6 April 2019.
  116. "About the Biodiversity of the UK Overseas Territories". UKOTCF. Archived from the original on 15 July 2016. Retrieved 17 June 2016.
  117. 117.0 117.1 "Science: UK Overseas Territories: Biodiversity". Kew. Archived from the original on 2 May 2013. Retrieved 28 April 2013.
  118. "Turks and Caicos Islands – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. 27 January 2012. Archived from the original on 18 June 2013. Retrieved 28 April 2013.
  119. "Island of St Helena – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. 27 January 2012. Archived from the original on 2 ఆగస్టు 2012. Retrieved 28 ఏప్రిల్ 2013.
  120. "Gorham's Cave Complex". UNESCO. UNESCO World Heritage Centre. 27 జనవరి 2012. Archived from the original on 14 జూన్ 2016. Retrieved 30 జూన్ 2016.
  121. "World's Largest Single Marine Reserve Created in Pacific". National Geographic. World's Largest Single Marine Reserve Created in Pacific. 18 March 2015. Archived from the original on 21 March 2015. Retrieved 19 March 2015.
  122. "Pitcairn Islands get huge marine reserve". BBC. 18 March 2015. Archived from the original on 18 March 2015. Retrieved 19 March 2015.
  123. Vaughan, Adam (18 March 2015). "Pitcairn Islands to get world's largest single marine reserve". The Guardian. London. Archived from the original on 19 March 2015. Retrieved 19 March 2015.
  124. "Ascension Island to become marine reserve". 3 January 2016. Archived from the original on 3 January 2016. Retrieved 3 January 2016.


ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="lower-alpha"/> ట్యాగు కనబడలేదు