Jump to content

బ్రూనై డాలర్

వికీపీడియా నుండి
బ్రూనై డాలర్
  • దొలార్ బ్రూనై (Malay)
  • రింగిట్ బ్రూనై (Malay)
  • ريڠڬيت بروني (Malay)
  • Error {{native name list}}: an IETF language tag in |tag4= is required (help)
ISO 4217
CodeBND (numeric: 096)
Subunit0.01
Unit
Symbol$, B$‎
Denominations
Subunit
 1⁄100సెన్
Banknotes
 Freq. used$1, $5, $10, $50, $100, $500, $1000
 Rarely used
  • $20 (స్మారక)
  • $25 (స్మారక)
  • $50 (స్మారక)
  • $10,000 (నిలిపివేయబడింది, ఇప్పటికీ చట్టబద్ధమైన కరెన్సీ)
Coins
 Freq. used5, 10, 20, 50 సెన్లు
 Rarely used
  • 1 సెన్ (ఇప్పటికీ ముద్రిస్తున్నారు)
  • $1 (నిలిపివేయబడింది, ఇకపై చట్టబద్ధమైన కరెన్సీ కాదు)
Demographics
Date of introduction1967
User(s)
Issuance
Central bankబ్యాంక్ పుసాట్ బ్రూనై దారుస్సలాం
(బ్రూనై దారుస్సలాం సెంట్రల్ బ్యాంక్)
Valuation
Inflation2017 నాటికి 0.2%[1]
Pegged withసింగపూర్ డాలర్ సమానంగా

బ్రూనై డాలర్ (Malay: Dolar Brunei,[a] దీనిని గతంలో Ringgit Brunei అని పిలిచేవారు; కరెన్సీ గుర్తు: B$; కరెన్సీ కోడ్: BND). ఇది 1967 నుండి బ్రూనై సుల్తానేట్ కరెన్సీగా ఉంది. దీనిని సాధారణంగా డాలర్ గుర్తు $ తో లేదా ఇతర డాలర్ కరెన్సీల నుండి వేరు చేయడానికి ప్రత్యామ్నాయంగా B$ తో సంక్షిప్తీకరిస్తారు. ఈ కరెన్సీ 100 సెంట్లుగా (Malay: sen) విభజించబడింది, ఇది బ్రూనై దారుస్సలాం సెంట్రల్ బ్యాంక్ ద్వారా జారీ చేయబడుతుంది.

1967లో జరిగిన కరెన్సీ ఇంటర్‌చేంజబిలిటీ ఒప్పందం ప్రకారం, బ్రూనై డాలర్, సింగపూర్ డాలర్‌తో సమానంగా మార్పిడి చేయబడుతుంది. కాబట్టి బ్రూనై డాలర్ సింగపూర్‌లో "ఆచారబద్ధమైన టెండర్"గా అంగీకరించబడుతుంది; అలాగే సింగపూర్ డాలర్ బ్రూనైలో అంగీకరించబడుతుంది.[4]

చరిత్ర

[మార్చు]

బ్రూనై ప్రారంభ కరెన్సీలో కౌరీ షెల్స్ (గవ్వలు) ఉండేవి. బ్రూనై కంచు టీపాట్‌లకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది, వీటిని ఉత్తర బోరియో తీరం వెంబడి బార్టర్ వాణిజ్యంలో కరెన్సీగా ఉపయోగించేవారు. మనీలా గెలాన్‌లు తీసుకువచ్చిన స్పానిష్-అమెరికన్ వెండి డాలర్ 16వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం వరకు బ్రూనై అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది; 19వ శతాబ్దపు స్ట్రెయిట్స్ డాలర్ ఈ నాణెం నుండి ఉద్భవించింది.

బ్రూనై ఇస్లామిక్ క్యాలెండర్ సంవత్సరం AH 1285 (AD 1868) లో పిటిస్ అని పిలువబడే టిన్ నాణేలను జారీ చేసింది. ఆ తర్వాత AH 1304 (AD 1888) లో ఒక సెంట్ నాణేన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ సెంట్ స్ట్రెయిట్స్ డాలర్‌లో వందో వంతు.

20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బ్రిటన్ రక్షిత దేశంగా, బ్రూనై 1906 నుండి స్ట్రెయిట్స్ డాలర్‌ను, 1939 నుండి మలయన్ డాలర్‌ను, 1953 నుండి 1967 వరకు మలయా, బ్రిటిష్ బోర్నియో డాలర్‌ను ఉపయోగించింది. ఆ తర్వాత అది సొంత కరెన్సీని జారీ చేయడం ప్రారంభించింది.

మలేషియా ఏర్పాటు, సింగపూర్ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1967లో మలయా, బ్రిటిష్ బోర్నియో డాలర్ స్థానంలో బ్రూనై డాలర్ వచ్చింది. 23 జూన్ 1973 వరకు, మలేషియన్ రింగిట్ సింగపూర్ డాలర్, బ్రూనై డాలర్‌లతో సమానంగా మార్చుకోవడానికి వీలు కల్పించబడింది. సింగపూర్ మానిటరీ అథారిటీ, బ్రూనై కరెన్సీ అండ్ మానిటరీ బోర్డ్ (ప్రస్తుతం ఆథరిటి మోనెటరీ బ్రూనై దారుస్సలాం) ఇప్పటికీ తమ రెండు కరెన్సీల మార్పిడిని నిర్వహిస్తున్నాయి. కరెన్సీ మార్పిడి ఒప్పందం ప్రకారం డాలర్ సింగపూర్‌లో "కస్టమరీ టెండర్"గా అంగీకరించబడినప్పటికీ, అది అక్కడ చట్టబద్ధమైన టెండర్ కాదు.[4]

బ్రూనైలో ఉపయోగించిన నాణేల చరిత్ర

[మార్చు]

బ్రూనైలో 10వ శతాబ్దం నుండి నాణేలను ఉపయోగించారు. 1906 నుండి బ్రూనైలో స్ట్రెయిట్స్ డాలర్ కూడా ఉపయోగించబడింది.

చైనా, బ్రూనైల మధ్య ఉన్న సన్నిహిత సంబంధాల కారణంగా, బ్రూనైలో ఉపయోగించిన మొదటి రకం నాణేలు చైనీస్ నాణేలు. వీటిని మొదట్లో 'పిటిస్' అని పిలిచేవారు. స్థానికంగా 'పిటిస్' ప్రవేశపెట్టబడినప్పుడు వాటిని 'క్యూ' (Kue) అని పిలిచారు.[5][6] స్థానిక 'పిటిస్' నాణేల ముందు భాగంలో 'సుల్తానేట్ ఆఫ్ బ్రూనై' అని స్టాంప్ చేయబడింది, వెనుక భాగంలో రాయల్ గొడుగు ముద్రించబడింది. ఇవి 16వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం వరకు జారీ చేయబడ్డాయి. మునుపటి ఇస్లామిక్ నాణేలను కూడా 'పిటిస్' అని పిలిచేవారు.[7] బ్రూనైలో ఉపయోగించిన మరొక రకమైన నాణెం 'దుయిట్ బేసి' (దీని అర్థం ఇనుప డబ్బు). ఆ రోజుల్లో ఇనుమును విలువైనదిగా భావించి డబ్బుగా ఉపయోగించేవారు. 100 ఒక చదరపు అంగుళం ముక్కల విలువ 1 డాలర్‌గా అంచనా వేయబడింది.[6]

స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టడానికి ముందు జారీ చేయబడిన చివరి నాణెం 'దుయిట్ బింటాంగ్', దీనినే 'స్టార్ కాయిన్' లేదా 'స్టార్ సెంట్' అని కూడా పిలుస్తారు.[5] నాణేం పై భాగంలో ఉన్న నక్షత్రం ముద్ర వల్ల దీనిని స్టార్ కాయిన్ అని పిలుస్తారు. దీనిని 1887లో ఇంగ్లాండ్‌లోని బర్మింగ్‌హామ్‌లో ముద్రించారు.[5] ఇది రాగితో తయారు చేయబడింది.

స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టడంతో, గతంలో ఉపయోగించిన నాణేలను చెలామణి నుండి తొలగించారు. అయితే ఇవి నిర్ణీత మారకం రేట్లతో ఉపయోగించబడ్డాయి.[6]

1984కు ముందు నాణేలను యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ రాయల్ మింట్ తయారు చేసేది.[8]

1984లో, బ్రూనై కరెన్సీ బోర్డు సింగపూర్ మింట్ నుండి నాలుగు మిలియన్ల చలామణి నాణేలను ఆర్డర్ చేసింది.[8] చెలామణి నాణేలు బ్రాంజ్‌లో ఒక సెంట్, కుప్రో-నికెల్‌లో ఐదు, పది, ఇరవై, యాభై సెంట్ల నాణేలను కలిగి ఉన్నాయి.[8] 50 సెంట్ల నాణెం అదనపు భద్రతా లక్షణాన్ని కలిగి ఉంది, రీడెడ్ అంచుతో పాటు క్రమం తప్పకుండా చుక్కలతో గీతలు ఉంటాయి, ఇతర దేశాల చెలామణి నాణేలు మిల్-ఎడ్జ్‌తో ఉంటాయి.[8]

బ్రూనైలో ఉపయోగించిన బ్యాంక్ నోట్ల చరిత్ర

[మార్చు]
1935 నాటి ఒక స్ట్రెయిట్స్ డాలర్ నోటు

స్ట్రెయిట్స్ డాలర్‌ను 1906లో బ్రూనైలో ప్రవేశపెట్టారు. ఆ తర్వాత దాని స్థానంలో మలయన్ డాలర్ వచ్చింది, దీనిని 1939లో బ్రిటిష్ కాలనీలు, బ్రూనైలకు ప్రవేశపెట్టారు. ఇది స్ట్రెయిట్స్ డాలర్‌ను 1:1 మార్పిడి రేటుతో భర్తీ చేసింది. మలయన్ డాలర్‌ను బోర్డ్ ఆఫ్ కమిషనర్స్ ఆఫ్ కరెన్సీ, మలయా జారీ చేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జపాన్ దండయాత్ర కారణంగా బోర్డు మలయన్ డాలర్‌ను జారీ చేయడం నిలిపివేసింది. మలయన్ డాలర్ ముందు భాగంలో కింగ్ జార్జ్ VI చిత్రం ఉండేది.[5]

1952లో బోర్డు పేరు బోర్డ్ ఆఫ్ కమిషనర్స్ ఆఫ్ కరెన్సీ, మలయా అండ్ బ్రిటిష్ బోర్నియోగా మార్చబడింది. అప్పుడు బోర్డు 1953లో మలయా, సింగపూర్, సారావాక్, బ్రిటిష్ నార్త్ బోర్నియో, బ్రూనైలకు నోట్లను జారీ చేయడం ప్రారంభించింది. దీనిని మలయా అండ్ బ్రిటిష్ బోర్నియో డాలర్ అని పిలిచేవారు.[5] 1967లో, మలయా అండ్ బ్రిటిష్ బోర్నియో డాలర్ స్థానంలో మూడు కొత్త కరెన్సీలు వచ్చాయి: మలేషియన్ డాలర్, సింగపూర్ డాలర్, బ్రూనై డాలర్, ఇవన్నీ సమాన విలువతో మారాయి.[9] కరెన్సీ యూనియన్ అసలు సభ్యులుగా మూడు దేశాలు కట్టుబడి ఉన్న ఇంటర్‌చేంజబిలిటీ ఒప్పందం ప్రకారం బ్రూనై డాలర్ సింగపూర్ డాలర్, మలేషియన్ డాలర్‌తో సమానంగా మార్పిడి చేయబడుతుంది. మలేషియా ప్రభుత్వం ఒప్పందం నుండి వైదొలగడంతో ఇది 8 మే 1973తో ముగిసింది.[10]

సింగపూర్ డాలర్ నేటికీ బ్రూనై డాలర్‌తో మార్చుకోవచ్చు.[7]

నాణేలు

[మార్చు]

1967లో 1, 5, 10, 20, 50 సెంట్ల విలువ గల నాణేలను ప్రవేశపెట్టారు. కాంస్య 1 సెంట్ మినహా మిగిలిన నాణేలు కుప్రో-నికెల్‌తో ముద్రించబడ్డాయి.

1986లో కాంస్యం స్థానంలో రాగితో పూసిన ఉక్కు నాణేలు వచ్చాయి.[11] ఆ తర్వాత, 2008లో 1 సెంట్ నాణేల కూర్పు ఇత్తడికి మారింది.

బ్యాంక్ నోట్లు

[మార్చు]

12 జూన్ 1967న,[12] ప్రభుత్వం (కేరజన్ బ్రూనై) 1, 5, 10, 50, 100 డాలర్ల విలువ గల నోట్లను ప్రవేశపెట్టింది. 500, 1,000 డాలర్ల నోట్లు 1979లో వచ్చాయి. 1989లో, పేపర్ మనీపై ఉన్న పేరు దేశం అధికారిక పేరు నెగారా బ్రూనై దారుస్సలాం, మలయ్ పదం "స్టేట్ ఆఫ్ బ్రూనై, అబోడ్ ఆఫ్ పీస్" కు మార్చబడింది. అదే సంవత్సరం 10,000 డాలర్ల నోట్లను ప్రవేశపెట్టారు. అన్ని నోట్లపై డినామినేషన్ మలయ్ (రూమి, జావి లిపి రెండింటిలోనూ), ఆంగ్లంలో ముద్రించబడింది. ప్రారంభ సిరీస్‌లో ఆంగ్ల డినామినేషన్ ముందు భాగంలో మలయ్ డినామినేషన్ క్రింద కనిపించేది, కానీ ఇప్పుడు జావి లిపితో పాటు వెనుక భాగంలో ముద్రించబడుతోంది.

ఇప్పటివరకు ఐదు సిరీస్‌ల నోట్లు జారీ చేయబడ్డాయి. బ్యాంక్ నోట్ల సిరీస్ అన్నింటికీ $1, $5, $10 నోట్ల రంగులు ఒకే విధంగా ఉన్నాయి.

1967 సిరీస్

[మార్చు]

మొదటి సిరీస్ (1967) – బ్రూనై 28వ పాలకుడు సుల్తాన్ ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ III చిత్రపటంతో కూడిన కరెన్సీ.

  • $1 – నీలం
  • $5 – ఆకుపచ్చ
  • $10 – ఎరుపు
  • $50 – గోధుమ రంగు
  • $100 – ఊదా

1972 సిరీస్

[మార్చు]

రెండవ సిరీస్ – సుల్తాన్ ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ చిత్రపటం స్థానంలో బ్రూనై 29వ, ప్రస్తుత పాలకుడైన సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా చిత్రపటం ముద్రించబడింది. ఆ తర్వాతి కరెన్సీ అంతా హసనల్ బోల్కియా చిత్రపటాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనితో పాటు 1979లో రెండు కొత్త అధిక విలువల నోట్లను జారీ చేశారు.

1972 సిరీస్
చిత్రంవిలువకొలతలుప్రధాన రంగువర్ణనజారీ చేసిన తేదీజారీ నిలిపివేయబడినదిఉపసంహరించుకున్న తేదీ
ముఖభాగంవెనుకభాగంముఖభాగంవెనుకభాగంవాటర్‌మార్క్
$1 121 మి.మీ × 64 మి.మీ నీలం హసనల్ బోల్కియా ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ మసీదు 1967 సిరీస్ హసనల్ బోల్కియా 1972 1989 పరిమితం
$5 127 మి.మీ × 71 మి.మీ ఆకుపచ్చ 1979
$10 133 మి.మీ × 79 మి.మీ ఎరుపు 1976
$50 146 మి.మీ × 87 మి.మీ ఆలివ్ ఆకుపచ్చ 1973
$100 159 మి.మీ × 95 మి.మీ ఊదా 1972
$500 173 మి.మీ × 95 మి.మీ నారింజ ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ మసీదు (1979) 1979
$1,000 184 మి.మీ × 96 మి.మీ బూడిద రంగు బ్రూనై మ్యూజియం


1989 సిరీస్

[మార్చు]

మూడవ సిరీస్ – స్వాతంత్ర్యానంతర సిరీస్. ఈ సిరీస్ క్రమంగా నాల్గవ సిరీస్‌తో భర్తీ చేయబడింది.

1989 సిరీస్
చిత్రంవిలువకొలతలుప్రధాన రంగువర్ణనజారీ చేసిన తేదీజారీ నిలిపివేయబడినదిఉపసంహరించుకున్న తేదీ
ముఖభాగంవెనుకభాగంముఖభాగంవెనుకభాగంవాటర్‌మార్క్
$1 125 మి.మీ × 63 మి.మీ నీలం హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్ ఏరియల్ వ్యూ హసనల్ బోల్కియా 1989 1996 పరిమితం
$5 133 మి.మీ × 66 మి.మీ ఆకుపచ్చ హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్, పడవలు
$10 141 మి.మీ × 69 మి.మీ ఎరుపు హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్, పడవలు, ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ మసీదు
$50 157 మి.మీ × 75 మి.మీ ఆలివ్ ఆకుపచ్చ హసనల్ బోల్కియా పొడవైన పడవలు, కంపోంగ్ ఆయెర్
$100 165 మి.మీ × 78 మి.మీ ఊదా హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్, బందర్ సెరి బెగవాన్ ఏరియల్ వ్యూ
$500 175 మి.మీ × 81 మి.మీ నారింజ హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్ వద్ద తన పడవలో పాడియన్ మహిళ 2000
$1,000 182 మి.మీ × 84 మి.మీ ముదురు గులాబీ హసనల్ బోల్కియా కంపోంగ్ ఆయెర్, ఇస్తానా నూరుల్ ఇమాన్ 21 జూన్ 2007
$10,000 204 మి.మీ × 134 మి.మీ ఆకుపచ్చ హసనల్ బోల్కియా బందర్ సెరి బెగవాన్ ఏరియల్ వ్యూ 28 డిసెంబర్ 2006

1996–2000 పాలిమర్, పేపర్ సిరీస్

[మార్చు]

నాల్గవ సిరీస్ (1996–2000) పాలిమర్ మినహా అన్ని నోట్ల ముద్రణ నిలిపివేయబడింది.

1996 పాలిమర్, పేపర్ నోట్లు
చిత్రంవిలువకొలతలుప్రధాన రంగువర్ణనజారీ చేసిన తేదీమెటీరియల్
ముఖభాగంవెనుకభాగంముఖభాగంవెనుకభాగంవిండో / వాటర్‌మార్క్
$1141 x 69 మి.మీనీలం సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియావర్షారణ్య జలపాతం బ్రూనై కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్
(పారదర్శక విండో)		1996పాలిమర్
$5ఆకుపచ్చవర్షారణ్య నేల
$10ఎరుపువర్షారణ్య పైకప్పు
Archived 2008-02-26 at the Wayback Machine Archived 2008-02-26 at the Wayback Machine $50158 x 75 మి.మీగోధుమ రంగు, ఆకుపచ్చ, నీలం ఆయిల్ రిగ్ సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా
(వాటర్‌మార్క్)		1996పేపర్
Archived 2008-02-26 at the Wayback Machine Archived 2008-02-16 at the Wayback Machine $100గోధుమ రంగు, నారింజబ్రూనై అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
Archived 2008-02-16 at the Wayback Machine Archived 2008-02-16 at the Wayback Machine $500175 x 81 మి.మీనారింజరాయల్ రెగాలియా బిల్డింగ్2000

పాలిమర్ సిరీస్ (2004–2007)

[మార్చు]

బ్యాంక్ నోట్ల ఫోర్జరీ కేసుల కారణంగా 2004లో పాలిమర్ బ్యాంక్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టారు, కొత్త బ్యాంక్ నోట్లన్నీ ఒకే సబ్‌స్ట్రేట్‌లో ఉన్నాయి. 2004 నుండి 2007 వరకు 50, 100, 500, 1,000, 10,000 డినామినేషన్లు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ సిరీస్ లోని $100 నోటు మే 2005లో ఆస్ట్రేలియాలో జరిగిన 22వ నేషనల్ ప్రింట్ అవార్డులో దాని భద్రతా లక్షణాలకు బంగారు పతక అవార్డును గెలుచుకుంది.[13]

అధికారికంగా చెలామణిలో ఉన్న బ్యాంక్ నోట్లలో S$10,000, B$10,000 ప్రపంచంలోనే అత్యంత విలువైనవి (ఏప్రిల్ 2026 నాటికి US$7,771 విలువ).[14][15] ఇవి తదుపరి అత్యంత విలువైన 1,000 స్విస్ ఫ్రాంక్ నోటు (US$1,100) కంటే ఎనిమిది రెట్లు ఎక్కువ విలువైనవి. మనీలాండరింగ్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి B$10,000 నోట్ల ముద్రణను ఆపివేస్తామని నవంబర్ 6, 2020 నుండి AMBD ప్రకటించింది. బ్రూనై B$10,000 జారీని నిలిపివేసి, దానిని చురుకైన చెలామణి నుండి ఉపసంహరించుకునే ప్రక్రియలో ఉంది.[16][17]

2004–2007 పాలిమర్ నోట్లు
చిత్రంవిలువకొలతలుప్రధాన రంగువర్ణనతేదీ
ముఖభాగంవెనుకభాగంముఖభాగంవెనుకభాగంపారదర్శక విండోముద్రణజారీ
$50158 x 75 మి.మీఆలివ్ ఆకుపచ్చసుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియాట్రోపికల్ ష్రబ్బ్రూనై లోని విభిన్న వృక్షజాలం 15 జూలై 2004
హసనల్ బోల్కియా 58వ పుట్టినరోజు
దస్త్రం:100 brunei dollar polymer (front).jpg $100గోధుమ రంగుచెర్మిన్ ద్వీపం
$500175 x 81 మి.మీగులాబీసుల్తాన్ ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ IIIపుసాట్ బందర్ 2006 28 డిసెంబర్ 2006
దస్త్రం:1000 brunei dollar polymer (front).jpg దస్త్రం:1000 brunei dollar polymer (back).jpg $1,000182 x 84 మి.మీటర్కోయిస్సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా బందర్ సెరి బెగవాన్ లోని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ భవనం 21 జూన్ 2007
దస్త్రం:10000 brunei dollar polymer (front).jpg $10,000180 x 90 మి.మీఆకుపచ్చబందర్ సెరి బెగవాన్ లోని లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ (పార్లమెంట్) భవనం 28 డిసెంబర్ 2006

పాలిమర్ సిరీస్ (2011)

[మార్చు]

సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా 65వ పుట్టినరోజు జ్ఞాపకార్థం, 1, 5, 10 డాలర్ల బ్యాంక్ నోట్ల నవీకరించబడిన వెర్షన్‌లు జారీ చేయబడ్డాయి.[18][19][20][21] నోట్లు జారీ చేసిన కొద్దిసేపటికే, కొత్త పాలిమర్ నోట్ల ఎగువ ఎడమ ముందు మూలలో ఉన్న బ్రెయిలీ చుక్కలు పైకి లేపబడలేదు. బ్రెయిలీ చుక్కలను స్పర్శ ద్వారా అనుభూతి చెందలేము, అవి డినామినేషన్లకు సంబంధించిన బ్రెయిలీ సంఖ్యలుగా ఖచ్చితంగా మార్చబడలేదు. ముఖ్యంగా, చుక్కల అంతరం తప్పుగా ఉంది, సంఖ్యలను సూచించే లీడ్-ఇన్ అక్షరం వాటికి లేదు.[22][23]

పాలిమర్ సిరీస్ (2011)
చిత్రం విలువ కొలతలు
(మి.మీ)		 ప్రధాన
రంగు		 వర్ణన జారీ చేసినది జారీ
నిలిపివేయబడినది
ముఖభాగం వెనుకభాగం
$1 141 × 69 నీలం హసనల్ బోల్కియా;
డిల్లీనియా సఫ్రూటికోసా		 బందర్ సెరి బెగవాన్ 18 జూలై 2011 ప్రస్తుతం
$5 లైమ్ గ్రీన్ హసనల్ బోల్కియా;
కుర్కుమా లాంగా		 లాపౌ
$10 ఎరుపు హసనల్ బోల్కియా;
కాస్మోస్ కాడేటస్		 జామే అసర్ హసనల్ బోల్కియా మసీదు

కొత్త ఫ్యామిలీ బ్యాంక్ నోట్ల సిరీస్ (2026)

[మార్చు]

22 సెప్టెంబర్ 2025న, బ్రూనై దారుస్సలాం సెంట్రల్ బ్యాంక్ BND1, BND5, BND10, BND100, BND500 డినామినేషన్లతో కూడిన కొత్త బ్యాంక్ నోట్ల సిరీస్‌ను ఆవిష్కరించింది. బ్యాంక్ నోట్లు dolar Brunei లో ముద్రించబడ్డాయి. ఇవి 2026 ప్రారంభంలో చెలామణిలోకి వస్తాయి.[24]

కొత్త ఫ్యామిలీ బ్యాంక్ నోట్ల సిరీస్ (2026)
చిత్రం విలువ కొలతలు
(మి.మీ)		 ప్రధాన
రంగు		 వర్ణన జారీ చేసినది జారీ
నిలిపివేయబడినది
ముఖభాగం వెనుకభాగం
$1 141 × 69 నీలం హసనల్ బోల్కియా;
డిల్లీనియా సఫ్రూటికోసా		 బందర్ సెరి బెగవాన్ 2026 రాబోయేవి
$5 లైమ్ గ్రీన్ హసనల్ బోల్కియా;
కుర్కుమా లాంగా		 లాపౌ
$10 ఎరుపు హసనల్ బోల్కియా;
కాస్మోస్ కాడేటస్		 జామే అసర్ హసనల్ బోల్కియా మసీదు
$100 158 × 75 గోధుమ రంగు హసనల్ బోల్కియా;
మెలాస్టోమా మలబాత్రికమ్		 చెర్మిన్ ద్వీపం
$500 175 × 81 గులాబీ ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ III;
ఆర్థోసిఫోన్ అరిస్టాటస్		 పుసాట్ బందర్


స్మారక బ్యాంక్ నోట్లు

[మార్చు]
  • $25 – ఊదా, లేత గోధుమ రంగు (1992)
సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన రజతోత్సవం (25వ వార్షికోత్సవం) సందర్భంగా దీనిని జారీ చేశారు. డిజైన్ 1989 కరెన్సీ సిరీస్‌తో ఉంటుంది.
  • $20 – పసుపు (పాలిమర్, 2007)
27 జూన్ 2007న, సింగపూర్, బ్రూనైలు (12 జూన్ 1967 నుండి) కరెన్సీ ఇంటర్‌చేంజబిలిటీ ఒప్పందం 40వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని $20 స్మారక నోట్లను సంయుక్తంగా జారీ చేశాయి.[25]
రెండు అధికారులు కొత్త $20 నోట్ల ప్రత్యేక వెర్షన్‌లను జారీ చేశారు. రెండూ పసుపు రంగులో ఉండి, 149 × 72 మి.మీ పరిమాణంలో ఉంటాయి, పాలిమర్‌తో తయారు చేయబడ్డాయి. బ్రూనై వెర్షన్‌లో వారి రాష్ట్ర శీర్షిక జావి లిపిలో ఉండగా, సింగపూర్ వెర్షన్‌లో బ్రూనై రాష్ట్ర శీర్షిక లాటిన్ లిపిలో ఉంది.[26] దీనిని మినహాయిస్తే రెండు నోట్ల వెనుక భాగం దాదాపు ఒకేలా ఉంటుంది. సింగపూర్ వెర్షన్ ముందు భాగం ప్రస్తుత పోర్ట్రెయిట్ సిరీస్‌ని పోలి ఉంటుంది, అయితే బ్రూనై వెర్షన్ ముందు భాగం 2004 సిరీస్ లోని $50, $100 ని పోలి ఉంటుంది.
ఈ ఫోల్డర్‌లో రెండు వెర్షన్‌లను కలిగి ఉండే లిమిటెడ్ ఎడిషన్ సెట్ ఉంది, వీటికి సరిపోలే క్రమ సంఖ్య ఉంటుంది. నోట్ల ముందు భాగంలో "40వ వార్షికోత్సవం కరెన్సీ ఇంటర్‌చేంజబిలిటీ ఒప్పందం" అని ఓవర్‌ప్రింట్ చేయబడింది. అదనంగా, సింగపూర్ వెర్షన్‌లో స్మారక వచనం పైన రెండు దేశాల రాష్ట్ర చిహ్నాలు ఉంటాయి. సింగపూర్ మానిటరీ అథారిటీ నుండి 10,000, బ్రూనై కరెన్సీ అండ్ మానిటరీ బోర్డ్ నుండి 2,000 చొప్పున మొత్తం 12,000 సెట్‌లు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి.[26]
చెలామణి వెర్షన్ 16 జూలై 2007 నుండి అందుబాటులో ఉంది.[27]
  • $50 - పసుపు (పాలిమర్, 2017)
2017లో బ్రూనై, సింగపూర్‌లు తమ కరెన్సీ ఇంటర్‌చేంజబిలిటీ అగ్రిమెంట్ 50వ వార్షికోత్సవ జ్ఞాపకార్థం $50 పాలిమర్ బ్యాంక్ నోట్లను జారీ చేశాయి.[28]
  • $50 - పసుపు (పాలిమర్, 2017)
2017లో ఆథరిటి మోనెటరీ బ్రూనై దారుస్సలాం సుల్తాన్ హసన్ అల్-బోల్కియా సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన 50వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని 50 సెంట్ నాణెంతో పాటు $50 పాలిమర్ బ్యాంక్ నోటును జారీ చేసింది. సుల్తాన్ హసనల్ బోల్కియా చిత్రపటంతో పాటు దాని ముందు భాగంలో చక్రవర్తి పట్టాభిషేకాన్ని వర్ణిస్తుంది. నోటు లోని ఒక ముఖ్యమైన భద్రతా లక్షణం "స్పార్క్ లైవ్" అనే ఆప్టికల్ వేరియబుల్ ఇంక్ ఉపయోగించడం.[29]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ 2024 సిరీస్ బ్యాంకు నోట్లు 9 మార్చి 2026 నుండి చెలామణిలోకి వచ్చాయి.[2][3]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Brunei" (in ఇంగ్లీష్). Central Intelligence Agency. 2022-07-01. Archived from the original on 21 July 2015. Retrieved 2022-07-14.
  2. ↑ "Announcement of the New Family Banknotes Series". BDCB.gov.bn. బందర్ సెరి బెగవాన్: బ్రూనై దారుస్సలాం సెంట్రల్ బ్యాంక్. 22 September 2025. Retrieved 20 April 2026.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  3. ↑ "Issuance of the New Family Banknotes Series". BDCB.gov.bn. బందర్ సెరి బెగవాన్: బ్రూనై దారుస్సలాం సెంట్రల్ బ్యాంక్. 3 March 2026. Retrieved 20 April 2026.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  4. 1 2 Monetary Authority of Singapore. "The Currency Interchangeability Agreement". Archived from the original on 25 October 2012. Retrieved 23 October 2012.
  5. 1 2 3 4 5 "Brunei History seen through its coinage". Brunei Times. Archived from the original on 22 July 2012. Retrieved 25 January 2012.
  6. 1 2 3 "Brunei's currency notes before 1967". Archived from the original on 8 జనవరి 2014. Retrieved 2 సెప్టెంబరు 2013.
  7. 1 2 Basic Commerce for Brunei Darussalam. p. 23.
  8. 1 2 3 4 "Brunei using S'pore-made coins for the first time". Singapore Monitor. 29 August 1984. p. 2. Retrieved 25 May 2023.
  9. ↑ Basic Commerce for Brunei Darussalam. p. 22.
  10. ↑ "The Currency History of Singapore". Monetary Authority of Singapore. 9 ఏప్రిల్ 2007. Archived from the original on 2 February 2010. Retrieved 3 July 2008. Official Currencies of The Straits Settlements (1826-1939); Currencies of the Board of Commissioners of Currency, Malaya (1939-1951); Currencies of the Board of Commissioners of Currency, Malaya and British Borneo (1952-1957); Currencies of the Independent Malaya (1957-1963); On 12 June 1967, the currency union which had been operating for 29 years came to an end, and the three participating countries, Malaysia, Singapore and Brunei each issued its own currency. The currencies of the 3 countries were interchangeable at par value under the Interchangeability Agreement until 8 May 1973 when the Malaysian government decided to terminate it. Brunei and Singapore however continue with the Agreement until the present day.
  11. ↑ Ministry of Finance Archived 15 మార్చి 2008 at the Wayback Machine
  12. ↑ Linzmayer, Owen (2011). "Brunei". The Banknote Book. San Francisco, CA: www.BanknoteNews.com. Archived from the original on 23 September 2015. Retrieved 21 August 2011.
  13. ↑ The Brunei Times (28 డిసెంబరు 2006). "Brunei issues new $10,000 bank note". Archived from the original on 9 ఫిబ్రవరి 2008. Retrieved 28 జనవరి 2008.
  14. ↑ "PARITY DEMOCRACY and MONEY: Annual Meetings Paper 11". Archived from the original on 20 February 2012. Retrieved 2012-11-18.
  15. ↑ Detrixhe, John (2018-06-01). "The most valuable banknote in circulation is worth about as much as a bitcoin". Quartz (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-07-17.
  16. ↑ "Brunei to cease issuing and circulation of biggest currency notes". The Edge Markets. 2020-11-07. Archived from the original on 13 November 2020. Retrieved 7 November 2020.
  17. ↑ "Brunei to cease issuing, circulation of biggest currency notes – Xinhua". Xinhua News Agency. Archived from the original on 2023-06-13. Retrieved 2022-07-17.
  18. ↑ Brunei new 1-, 5-, and 10-dollar notes confirmed Archived 17 సెప్టెంబరు 2011 at the Wayback Machine, BanknoteNews.com. Retrieved 27 July 2011.
  19. ↑ A poster released by the Autoriti Monetari Brunei Darussalam (Monetary Authority of Brunei Darussalam) that explains the security features on the 10 ringgit/dollar polymer banknote Archived 21 మే 2013 at the Wayback Machine
  20. ↑ A poster released by the Autoriti Monetari Brunei Darussalam (Monetary Authority of Brunei Darussalam) that explains the security features on the 5 ringgit/dollar polymer banknote Archived 21 మే 2013 at the Wayback Machine
  21. ↑ A poster released by the Autoriti Monetari Brunei Darussalam (Monetary Authority of Brunei Darussalam) that explains the security features on the 1 ringgit/dollar polymer banknote Archived 20 మే 2013 at the Wayback Machine
  22. ↑ Brunei's new notes contain Braille blunder Archived 17 సెప్టెంబరు 2011 at the Wayback Machine, BanknoteNews.com. Retrieved 19 August 2011.
  23. ↑ "Accuracy of Braille in banknotes questioned". Brunei Times. Archived from the original on 26 November 2011. Retrieved 2022-07-14.
  24. ↑ "Details - BDCB". www.bdcb.gov.bn. Retrieved 2025-10-03.
  25. ↑ Monetary Authority of Singapore (27 జూన్ 2007). "Commemorating the 40th Anniversary the Currency Interchangeability Agreement". Archived from the original on 3 జూలై 2007. Retrieved 30 జూలై 2007.
  26. 1 2 Monetary Authority of Singapore (27 జూన్ 2007). "Annex 1, Commemorating the 40th Anniversary the Currency Interchangeability Agreement" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 ఆగస్టు 2007. Retrieved 30 జూలై 2007.
  27. ↑ Monetary Authority of Singapore (27 జూన్ 2007). "$20 Polymer Note to Commemorate 40 Years of the Currency Interchangeability Agreement". Archived from the original on 29 జూన్ 2007. Retrieved 30 జూలై 2007.
  28. ↑ Currency Interchangeability Agreement between Brunei Darussalam and Singapore Archived 5 జూలై 2017 at the Wayback Machine Monetary Authority of Singapore (www.mas.gov.sg). Retrieved on 2017-07-06.
  29. ↑ Bakar, Rasidah Hj Abu (2017-10-04). "AMBD unveils Golden Jubilee commemorative notes and coins". The Scoop (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-07-17.

బయటి లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=బ్రూనై_డాలర్&oldid=4831256" నుండి వెలికితీశారు