బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట
| బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట | |
|---|---|
 | |
Scientific classification  | |
| Unrecognized taxon (fix): | Alcedo |
| Species: | Template:Taxonomy/AlcedoA. hercules |
| Binomial name | |
| Template:Taxonomy/AlcedoAlcedo hercules లాబ్మన్, 1917 | |
బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట (Alcedo hercules) అనేది Alcedo ప్రజాతికి చెందిన లక్మల పిట్టలలో అత్యంత పెద్దది. ఎడ్వర్డ్ బ్లైత్ స్మారకార్థం ఈ పక్షికి ఈ పేరు పెట్టారు. ఈ జాతిని పూర్వం Alcedo grandis, గ్రేట్ బ్లూ కింగ్ఫిషర్ అని కూడా పిలిచేవారు. ఇది 22 నుండి 23 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. ఈ లక్మల పిట్టకు ముదురు ఎరుపు (రుఫస్) రంగు అడుగుభాగం, నల్లటి నీలి రంగు రొమ్ము భాగం, ఊదా రంగుతో కూడిన ప్రకాశవంతమైన కోబాల్ట్ నీలం లేదా ఆకాశ నీలం రంగు పైభాగాలు ఉంటాయి. రెక్కలు ముదురు నల్లటి ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి, కొన్ని ఈకల కొసలపై నీలిరంగు చుక్కలు ఉంటాయి. మగ పక్షి ముక్కు పూర్తిగా నల్లగా ఉంటుంది, ఆడ పక్షి కింది ముక్కు భాగం (మండీబుల్) ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఈ జాతి పక్షి తన పెద్ద పరిమాణం, బరువైన నల్లటి ముక్కు, ముదురు రంగు లోరెస్ (కంటి ముందు భాగం) ద్వారా తనను పోలి ఉండే నీలి చెవుల లక్మల పిట్ట (Alcedo meninting), సాధారణ లక్మల పిట్ట (Alcedo atthis) నుండి వేరుగా గుర్తించబడుతుంది.
ఈ జాతి పక్షులు మార్చి, జూన్ నెలల మధ్య సంతానోత్పత్తి చేస్తాయి. ఇవి ప్రవాహాలు లేదా లోయల ఒడ్డున తవ్విన సొరంగాల చివర గూళ్ళను నిర్మిస్తాయి. నాలుగు నుండి ఆరు గుడ్లు పెడతాయి, ఆడ, మగ పక్షులు రెండూ కలిసి పొదుగుతాయి. సిడియం (మనుషులకు దూరంగా ఉండే) స్వభావం కల ఈ పక్షి చిన్న జలమార్గాల వద్ద నివసిస్తుంది. నీటి సమీపంలోని పొద నుండి దూకి చేపలు, కీటకాలను ఆహారంగా వేటాడుతుంది. ఇది 200 నుండి 1200 మీటర్ల మధ్య (ప్రధానంగా 400 నుండి 1000 మీటర్ల మధ్య) సదాహరిత అరణ్యాలలోని ప్రవాహాలు, పరిసర బహిరంగ ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. ఈ జాతి నేపాల్, భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, చైనా, మయన్మార్, థాయిలాండ్, లావోస్, వియత్నాం దేశాలలో విస్తరించి ఉంది. దీనికి అనుకూలమైన ఆవాసాలలో కూడా ఈ జాతి సాంద్రత తక్కువగా ఉంటుంది. దీని జనాభా తక్కువగా ఉందని, మరింత క్షీణిస్తోందని భావిస్తున్నారు. ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ దీనిని "Near Threatened" (threatened కి దగ్గరగా ఉన్నది) గా వర్గీకరించింది.
వర్గీకరణ
[మార్చు]బ్లైత్స్ లక్మల పిట్టను ఆసియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బెంగాల్ ఆంగ్ల జంతుశాస్త్రవేత్త, క్యూరేటర్ అయిన ఎడ్వర్డ్ బ్లైత్ 1845లో వివరించి, దీనికి Alcedo grandis అనే ద్వినామ నామకరణం చేశాడు.[2][3] అయితే, ఈ పేరును జర్మన్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జోహాన్ ఫ్రెడరిక్ గ్మెలిన్ 1788 నాటి తన 'సిస్టమా నేచురే'లో మరొక జాతికి ఇప్పటికే ఉపయోగించాడు.[4][5] 1917లో జర్మన్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త ఆల్ఫ్రెడ్ లాబ్మన్ ఈ పేరుకు బదులుగా Alcedo hercules అనే ప్రత్యామ్నాయ ద్వినామ నామాన్ని ప్రతిపాదించాడు.[6] బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట నీలి చెవుల లక్మల పిట్ట (Alcedo meninting) కు అత్యంత దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది.[7] ఈ జాతి ఏకరీతిగా ఉంటుంది (monotypic).[8] దీనిని గ్రేట్ బ్లూ కింగ్ఫిషర్ అని కూడా పిలుస్తారు.[9]
వివరణ
[మార్చు]
బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట 22 నుండి 23 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది, ఇది Alcedo లక్మల పిట్టలలో కెల్లా అతిపెద్దది. మగ పక్షి రెక్క 9.6 నుండి 10.2 సెంటీమీటర్ల పొడవు, ఆడ పక్షి రెక్క 9.5 నుండి 10.3 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది.[9] మగ పక్షి తలపై ఈకలు నల్లగా ఉండి, ప్రకాశవంతమైన నీలిరంగు మెరిసే కొసలను కలిగి ఉంటాయి. దీనికి తెల్లటి లేదా బఫ్ (గోధుమ-పసుపు) రంగు మెడ చార, గడ్డం ఉంటాయి. రొమ్ము భాగంపై ఉండే ముదురు నల్లటి-నీలి రంగు మచ్చ మినహా, రొమ్ము, పొట్ట భాగాలు రుఫస్ రంగులో ఉంటాయి.[10] ఈ పక్షి కాళ్లు, పాదాలు కూడా ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. మగ పక్షి ముక్కు పూర్తిగా నల్లగా ఉంటుంది, ఆడ పక్షి కింది ముక్కు భాగం ఆధారంలో ఎరుపు రంగును కలిగి ఉంటుంది. పక్షి కంటిపాప (ఐరిస్) ఎరుపు గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. కంటి ముందు భాగం (లోరెస్) నల్లగా ఉండి, వాటి పైన బఫ్ రంగు చార ఉంటుంది. పక్షి వీపు భాగం ప్రకాశవంతమైన కోబాల్ట్ నీలం లేదా ఆకాశ నీలం రంగులో ఉండి, తోక ఈకల వైపు ఊదా రంగు రంగును కలిగి ఉంటుంది. పక్షి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు, పైభాగాలు గోధుమ రంగు నలుపుగా కనిపించవచ్చు. తోక ముదురు అల్ట్రామెరైన్ నీలం రంగులో ఉంటుంది. రెక్కలు, భుజాల ఈకలు (scapulars) ముదురు ఆకుపచ్చ నలుపు రంగులో ఉంటాయి. రెక్కల పైభాగపు ఈకల కొసలు కోబాల్ట్-నీలం రంగును కలిగి ఉంటాయి, రెక్కల కింది భాగపు ఈకలు ముదురు రుఫస్-ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. చిన్న, మధ్యస్థ ఈకలపై కోబాల్ట్ రంగు చుక్కలు ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి. పిల్ల పక్షుల ఈకల ప్రత్యేక లక్షణాల గురించి సమాచారం లేదు.[9][10][11]
ఈ జాతి శారీరక ఆకృతిలో నీలి చెవుల లక్మల పిట్ట (Alcedo meninting) ను పోలి ఉంటుంది, కానీ పరిమాణంలో చాలా పెద్దదిగా ఉంటుంది. దీని ముక్కు నీలి చెవుల లక్మల పిట్ట కంటే బరువుగా, పొడవుగా ఉండి పూర్తిగా నల్లగా ఉంటుంది. దీని తల పైభాగం (క్రౌన్), రెక్కలు చిన్న పక్షుల వలె అంత ప్రకాశవంతంగా ఉండవు. తల, రెక్కల ఈకలపై ఉండే లేత నీలిరంగు చుక్కల ద్వారా దీనిని గుర్తించవచ్చు.[12] ముదురు రంగు చెవుల ఈకలు దీనిని రుఫస్ రంగు చెవుల ఈకలు కలిగిన సాధారణ లక్మల పిట్ట (Alcedo atthis) నుండి వేరు చేస్తాయి.[9] ఇది ఆడ నీలి చారల లక్మల పిట్ట (Alcedo euryzona) ను పోలి ఉంటుంది, కానీ ఈ రెండు జాతుల నివాస ప్రాంతాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.[9]
ఈ జాతి పిలుపు బిగ్గరగా "ప్సీట్" అని వినిపిస్తుంది, ఇది సాధారణ లక్మల పిట్ట పిలుపు కంటే తక్కువ తీక్షణంగా ఉన్నప్పటికీ మరింత బిగ్గరగా, బొంగురుగా ఉంటుంది. నీలి చెవుల లక్మల పిట్ట పిలుపు కంటే బిగ్గరగా ఉంటుంది.[10][12] బూడిద వీపు లక్మల పిట్ట (Enicurus schistaceus) చేసే పిలుపులలో ఒకటి కొన్నిసార్లు బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట పిలుపుగా పొరబడే అవకాశం ఉంది.[13]
ప్రవర్తన, పర్యావరణం
[మార్చు]
బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట సంతానోత్పత్తి కాలం ప్రధానంగా ఏప్రిల్, మే నెలల మధ్య ఉంటుంది, ఇది మార్చి నుండి జూన్ వరకు పొడిగించబడవచ్చు. అడవిలోని ప్రవాహం లేదా లోయ పక్కన ఉన్న బురద ఒడ్డున గల సొరంగం చివర గూళ్ళు నిర్మించబడతాయి. సొరంగం సూటిగా సాగి, పైకి లేచి, ఆపై గూడు ఉన్న గదికి చేరుకుంటుంది. ఈ గది 15 నుండి 20 సెంటీమీటర్ల వెడల్పు, 10 నుండి 13 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు ఉంటుంది. సొరంగం వెడల్పు సాధారణంగా 8 సెంటీమీటర్లు ఉంటుంది. దీని పొడవు నేల స్వభావాన్ని బట్టి మారుతుంది, గట్టి నేలలో 45 నుండి 60 సెంటీమీటర్ల వరకు, ఇసుక నేలలో 2 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది. నాలుగు నుండి ఆరు గుడ్లు పెట్టబడతాయి, తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ కలిసి పొదుగుతారు. తల్లిదండ్రులు గూటికి చాలా దగ్గరగా కూర్చుంటారు; గూళ్లు మలమూత్రాలతో నిండిపోతాయి. పొదిగే కాలం, పిల్లలు ఎదిగే కాలం గురించిన వివరాలు తెలియవు.[10]
ఈ జాతి నీటి వనరులలోకి దూకి చేపలను, కీటకాలను పట్టుకుని ఆహారంగా తీసుకుంటుంది. ఇతర Alcedo లక్మల పిట్టల వలె కాకుండా, బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట బహిరంగ ప్రదేశం నుండి కాకుండా నీటిపైకి వంగి ఉన్న పొద నుండి నీటిలోకి దూకుతుంది.[9] ఈ జాతి వలస పోదని భావిస్తారు. ఇది సిడియం (మనుషులకు దూరంగా ఉండే) స్వభావం కల పక్షిగా వివరించబడింది.[10]
ఆవాసం, పంపిణీ
[మార్చు]బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట సదాహరిత అరణ్యాలు, కొండ ప్రాంతాలు లేదా లోతైన లోయలలోని చిన్న నదులు, జలమార్గాలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఇది కొన్నిసార్లు అడవులతో కూడిన వ్యవసాయ భూముల సమీపంలోని ప్రవాహాల వద్ద కూడా కనిపిస్తుంది. దీని ఎత్తు పరిధి ప్రధానంగా సముద్ర మట్టానికి 400 నుండి 1000 మీటర్ల మధ్య ఉంటుంది, ఇది కనీసం 200 మీటర్ల నుండి గరిష్టంగా 1200 మీటర్ల వరకు విస్తరించవచ్చు.[10]
ఈ జాతి సాంద్రత దాని పంపిణీ పరిధి అంతటా తక్కువగా ఉంటుంది. చైనాలో, ఇది యునాన్లోని మెంగ్యాంగ్ ప్రకృతి సంరక్షణాలయం, గుయాంగ్జీ ప్రావిన్స్లోని నాంగ్గాంగ్ జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణాలయం, డిడింగ్ ప్రకృతి సంరక్షణాలయాలలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇది హైనాన్లో కూడా ఉన్నట్లు సమాచారం ఉంది. వియత్నాంలో ఈ జాతి అన్నం, పశ్చిమ టోంకిన్ ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది, ఆ ప్రాంతాలలో ఇది సాధారణంగానే కనిపిస్తుంది. ఉత్తర లావోస్, అన్నామైట్ పర్వతాలలో, ఇది స్థానికంగా సాధారణంగా ఉండవచ్చు. ఇది మయన్మార్లో కూడా కనిపిస్తుంది, అక్కడ దీని సాంద్రత గణనీయంగా మారుతుంది. వాయువ్య థాయిలాండ్లో ఇది అరుదైన నివాసిగా ఉంటుంది. ఇది ఈశాన్య భారతదేశంలోని భూటాన్లో అరుదుగా, బంగ్లాదేశ్, తూర్పు నేపాల్లలో అరుదైన సందర్శక పక్షిగా ఉంటుంది.[10] ఈశాన్య భారతదేశంలో దీని పరిధి తూర్పు హిమాలయాల అంతటా 1200 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది.[14]
స్థితి, పరిరక్షణ
[మార్చు]బ్లైత్స్ లక్మల పిట్ట జనాభా ప్రపంచవ్యాప్తంగా లెక్కించబడలేదు. చైనాలో, ఈ జాతికి చెందిన సంతానోత్పత్తి చేసే జంటలు 100 కంటే తక్కువగా ఉన్నట్లు అంచనా వేయబడింది.[1] అనుకూలమైన ఆవాసాలలో కూడా ఈ జాతి తక్కువ సాంద్రతలోనే కనిపిస్తుంది. మానవ కార్యకలాపాల వల్ల దీనికి అనుకూలమైన ఆవాసాలు క్షీణిస్తున్నాయి, విచ్ఛిన్నమవుతున్నాయి. ఈ జాతికి ఉన్న ఇతర సంభావ్య ముప్పులలో ఇది నివసించే నదులలో నీటి కాలుష్యం, అటవీ నిర్మూలన వంటి మానవజన్య ఆటంకాలు ఉన్నాయి.[1] ఈ జాతిని రక్షించడానికి ఎటువంటి నిర్దిష్ట పరిరక్షణ చర్యలు చేపట్టినట్లు సమాచారం లేదు. మానవ ఆటంకాల కారణంగా, దీని జనాభా నెమ్మదిగా క్షీణిస్తున్నట్లు భావిస్తున్నారు. ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేషన్స్ ఈ జాతిని "Near Threatened" (గండం అంచున ఉన్న జాతి) గా వర్గీకరించింది; గతంలో దీనిని "Vulnerable" (ప్రమాదంచావులో ఉన్న జాతి) గా వర్గీకరించింది.[1]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 BirdLife International (2016). "Alcedo hercules". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22683024A92973795. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683024A92973795.en. Retrieved 19 November 2021.
- ↑ Blyth, Edward (1845). "Notices and descriptions of various new or little known species of birds". Journal of the Asiatic Society of Bengal. 14 (1): 173–212 [190].
- ↑ Bo Beolens; Michael Watkins; Michael Grayson (28 August 2014). The Eponym Dictionary of Birds. Bloomsbury Publishing. pp. 166–. ISBN 978-1-4729-0574-1.
- ↑ Gmelin, Johann Friedrich (1788). Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis (in లాటిన్). Vol. 1, Part 1 (13th ed.). Lipsiae [Leipzig]: Georg. Emanuel. Beer. p. 458.
- ↑ Peters, James Lee, ed. (1945). Check-list of Birds of the World. Volume 5. Vol. 5. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. p. 171.
- ↑ Laubmann, Alfred (1917). "Ein neuer Name für Alcedo grandis Blyth". Verhandlungen der Ornithologischen Gesellschaft in Bayern (in జర్మన్). 13: 105.
- ↑ Andersen, M.J.; McCullough, J.M.; Mauck III, W.M.; Smith, B.T.; Moyle, R.G. (2017). "A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands". Journal of Biogeography. 45 (2): 1–13. Bibcode:2018JBiog..45..269A. doi:10.1111/jbi.13139.
- ↑ Gill, Frank; Donsker, David, eds. (2017). "Rollers, ground rollers & kingfishers". World Bird List Version 7.3. International Ornithologists' Union. Retrieved 3 December 2017.
- 1 2 3 4 5 6 Fry, C. Hilary; Fry, Kathie; Harris, Alan (2010). Kingfishers, Bee-eaters and Rollers. Bloomsbury Publishing. pp. 223–224. ISBN 978-1-4081-3525-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 Collar, N. (2017). "Blyth's Kingfisher (Alcedo hercules)". In del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie, D.A.; de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona, Spain: Lynx Edicions. doi:10.2173/bow.blykin1.01. S2CID 216422221. Retrieved 1 September 2017.
- ↑ Grimmett, Richard; Inskipp, Carol; Inskipp, Tim; Baral, Hem Sagar (22 September 2016). Birds of Nepal: Revised Edition. Bloomsbury Publishing. pp. 178–. ISBN 978-1-4729-2568-8.
- 1 2 Craig Robson (13 August 2015). Birds of South-East Asia: Concise Edition. Bloomsbury Publishing. pp. 48–. ISBN 978-1-4729-2425-4.
- ↑ Peter Clement (28 January 2016). Robins and Chats. Bloomsbury Publishing. p. 458. ISBN 978-1-4081-5596-7.
- ↑ Sharad Singh Negi (1992). Himalayan Wildlife, Habitat and Conservation. Indus Publishing. pp. 81–. ISBN 978-81-85182-68-1.
వెలుపలి లింకులు
[మార్చు]
- Oriental Bird Images: Blyth's Kingfisher[usurped] ఎంపిక చేసిన చిత్రాలు