Jump to content

భారతదేశంలో వన్యప్రాణి సంరక్షణా కేంద్రాల జాబితా

వికీపీడియా నుండి
పటం
Wildlife sanctuaries in India

భారతదేశంలో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం అనేది వృక్షజాలం, జంతుజాలం లేదా భౌగోళిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన రక్షిత ప్రాంతం, ఇది పరిరక్షణ కోసం, అధ్యయనం లేదా పరిశోధన కోసం అవకాశాలను అందించడానికి నిర్వహించబడుతుంది. వన్యప్రాణుల (రక్షణ చట్టం, 1972 భారతదేశంలో రక్షిత ప్రాంతాలను స్థాపించడానికి సహకరిస్తుంది.[1] భారతదేశంలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు, IUCN కేటగిరీ IV రక్షిత ప్రాంతాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. మార్చి 2025 నాటికి, 123,762.56 చదరపు కిలోమీటర్ల (47,784.99 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో 573 వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు స్థాపించబడ్డాయి[2] వీటిలో, ప్రాజెక్ట్ టైగర్ 53 పులి సంరక్షణ కేంద్రాలను పర్యవేక్షిస్తుంది, ఇవి బెంగాల్ పులుల సంరక్షణకు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి.[3] అదనంగా, ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్ కింద 80,778 చదరపు కిలోమీటర్ల (31,189 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో 33 ఏనుగుల సంరక్షణ కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి, వీటిలో కొన్ని ప్రకటించబడిన వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు, పులి సంరక్షణ కేంద్రాల సరిహద్దులతో అతివ్యాప్తి చెందుతాయి.[4][5][6] 1936లో స్థాపించబడిన, తమిళనాడులోని వేదాంతంగల్ పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం దేశంలోనే మొట్టమొదటి పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం కాగా, ముదుమలై వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం ఆ తర్వాత 1940లో స్థాపించబడింది.[7] 7,506.22 చదరపు కిలోమీటర్ల (2,898.17 చదరపు మైళ్లు) విస్తీర్ణంతో, గుజరాత్‌లోని 'కచ్ ఎడారి వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం' దేశంలోనే అతిపెద్ద వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం కాగా; కేవలం 2.0 చదరపు కిలోమీటర్ల (0.77 చదరపు మైళ్లు) విస్తీర్ణంతో, గుజరాత్‌లోని 'కచ్ బస్టర్డ్ సంరక్షణ కేంద్రం' దేశంలోనే అతిచిన్న వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం.[8][9] అండమాన్ నికోబార్ దీవులలో అత్యధిక సంఖ్యలో వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాలు (97) ఉన్నాయి.[10]


రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల వారీగా సారాంశం

[మార్చు]
రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల వారీగా సారాంశం [11][12]
రాష్ట్రం/యుటి రాష్ట్ర ప్రాంతం (km2) వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు ప్రాంతం (km2) రాష్ట్ర వైశాల్యం%
ఆంధ్రప్రదేశ్ 160,229 13 6,771.40 4.23
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 83,743 13 7,614.56 9.0
అస్సాం 78,438 17 1,728.95 2.20
బీహార్ 94,163 12 2,851.67 3.03
ఛత్తీస్గఢ్ 135,191 11 3,760.28 2.78
గోవా 3,702 6 647.91 17.50
గుజరాత్ 196,022 23 16,618.42 8.48
హర్యానా 44,212 7 118.21 0.27
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 55,673 28 6,115.97 10.99
జార్ఖండ్ 79,714 11 1,955.82 2.45
కర్ణాటక 191,791 35 7,923.23 4.13
కేరళ 38,863 18 2,156.21 5.55
మధ్యప్రదేశ్ 308,245 24 7,046.19 2.29
మహారాష్ట్ర 307,713 48 7,592.30 2.47
మణిపూర్ 22,327 7 708.14 3.17
మేఘాలయ 22,429 4 94.11 0.42
మిజోరం 21,081 9 1,359.75 6.45
నాగాలాండ్ 16,579 4 43.91 0.26
ఒడిశా 155,707 19 7,094.65 4.56
పంజాబ్ 50,362 13 326.60 0.65
రాజస్థాన్ 342,239 25 5,592.38 1.63
సిక్కిం 7,096 7 399.10 5.62
తమిళనాడు 130,058 33 7,096.54 5.46
తెలంగాణ 114,840 9 5,672.70 4.94
త్రిపుర 10,486 4 603.64 5.76
ఉత్తర ప్రదేశ్ 240,928 26 5,822.20 2.42
ఉత్తరాఖండ్ 53,483 7 2,690.12 5.03
పశ్చిమ బెంగాల్ 88,752 16 1,440.18 1.62
అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు 8,249 97 395.60 4.80
చండీగఢ్ 114 2 26.01 22.82
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ 603 2 94.36 15.48
ఢిల్లీ 1,483 1 19.61 1.32
జమ్మూ కాశ్మీర్ 163,090 14 1,815.04 1.11
లడఖ్ 59,146 2 9,000.00 15.22
లక్షద్వీప్ 32 1 0.01 0.03
పుదుచ్చేరి 480 1 3.90 0.81
మొత్తం 3,287,263 573 123,762.56 3.76

అండమాన్ నికోబార్ దీవులు

[మార్చు]
బారెన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
బారెన్ ద్వీపం భారతదేశంలో ఉన్న ఏకైక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం ఉంది. [13][14]
నార్కొండం ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
తాబేలు దీవుల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం తాబేలు కుందేళ్ళు
నార్కొండం ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం వద్ద స్థానిక నార్కొండమ్ హార్న్బిల్ [15]
అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][10][16][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఏరియల్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.05 అండమాన్
వెదురు ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.05 అండమాన్
బారెన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 8.1 అండమాన్
బట్టిమాల్వ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 2.23 నికోబార్
బెల్లె ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.08 అండమాన్
బెనెట్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 3.46 అండమాన్
బింగ్హామ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.08 అండమాన్
బ్లిస్టర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.26 అండమాన్
బ్లఫ్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.14 అండమాన్
బోండోవిల్లే ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 2.55 అండమాన్
బ్రష్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.23 అండమాన్
బుకానన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 9.33 అండమాన్
చానెల్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.13 అండమాన్
సింక్ దీవుల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 9.51 అండమాన్
క్లైడ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.54 అండమాన్
కోన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.65 అండమాన్
కర్లెవ్ (బి. పి. ఐలాండ్ వైల్డ్ లైఫ్ శాంక్చురీ) 1987 0.16 అండమాన్
కర్లెవ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.03 అండమాన్
కుత్బర్ట్ బే వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 5.82 అండమాన్
రక్షణ ద్వీప వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 10.49 అండమాన్
డాట్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.13 అండమాన్
డాట్రెల్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.13 అండమాన్
డంకన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.73 అండమాన్
తూర్పు ద్వీప వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 6.11 అండమాన్
ఇంగ్లిస్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం తూర్పు 1987 3.55 అండమాన్
గుడ్డు ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.05 అండమాన్
ప్రవేశ ద్వీప వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.96 అండమాన్
ఫ్లాట్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 9.36 అండమాన్
గాండర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.05 అండమాన్
గిర్జాన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.16 అండమాన్
గలాథియా బే వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం - అని. 11.44 నికోబార్
గూస్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.01 అండమాన్
హంప్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.47 అండమాన్
ఇంటర్వ్యూ ఐలాండ్ వైల్డ్ లైఫ్ అభయారణ్యం 1987 133.87 అండమాన్
జేమ్స్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 2.1 అండమాన్
జంగిల్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.52 అండమాన్
క్వాంగ్టంగ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.57 అండమాన్
కైడ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 8 అండమాన్
ల్యాండ్ ఫాల్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 29.48 అండమాన్
లాటౌచే ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.96 అండమాన్
లోహబర్రాక్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 22.21 అండమాన్
మడ అడవుల ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.39 అండమాన్
మాస్క్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.78 అండమాన్
మాయో ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.1 అండమాన్
మెగాపోడ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.12 నికోబార్
మోంటోగెమెరీ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.21 అండమాన్
నార్కొండం ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 6.81 అండమాన్
ఉత్తర సోదరుడు ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.75 అండమాన్
ఉత్తర ద్వీప వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.49 అండమాన్
ఉత్తర రీఫ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 3.48 అండమాన్
ఆలివర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.16 అండమాన్
ఆర్కిడ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.1 అండమాన్
ఆక్స్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.13 అండమాన్
ఓస్టెర్ ఐలాండ్-I వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.08 అండమాన్
ఓస్టెర్ ఐలాండ్-II వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.21 అండమాన్
పాగెట్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 7.36 అండమాన్
పార్కిన్సన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.34 అండమాన్
పాసేజ్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.62 అండమాన్
పాట్రిక్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.13 అండమాన్
నెమలి ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.62 అండమాన్
పిట్మాన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.37 అండమాన్
పాయింట్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 3.07 అండమాన్
పోటాన్మా దీవుల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.16 అండమాన్
రేంజర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 4.26 అండమాన్
రీఫ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.74 అండమాన్
రోపర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.46 అండమాన్
రాస్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.01 అండమాన్
రోవ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.01 అండమాన్
శాండీ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.58 అండమాన్
సముద్రపు సర్ప ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.78 అండమాన్
షార్క్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.6 అండమాన్
షియర్మ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 7.85 అండమాన్
సర్ హ్యూ రోజ్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.06 అండమాన్
సిస్టర్స్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.36 అండమాన్
స్నేక్ ఐలాండ్-I వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.73 అండమాన్
స్నేక్ ఐలాండ్-II వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.03 అండమాన్
సౌత్ బ్రదర్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.24 అండమాన్
దక్షిణ రీఫ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.17 అండమాన్
దక్షిణ సెంటినెల్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.61 అండమాన్
స్పైక్ ఐలాండ్-I వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.42 అండమాన్
స్పైక్ ఐలాండ్-II వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 11.7 అండమాన్
స్టోట్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.44 అండమాన్
సూరత్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.31 అండమాన్
స్వాంప్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 4.09 అండమాన్
పట్టిక (డెల్గార్నో ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం) 1987 2.29 అండమాన్
పట్టిక (ఎక్సెల్సియర్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం) 1987 1.69 అండమాన్
తలబైచా ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 3.21 అండమాన్
టెంపుల్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.04 అండమాన్
తిల్లాంగ్చాంగ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 16.83 నికోబార్
ట్రీ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.03 అండమాన్
ట్రిల్బీ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.96 అండమాన్
టఫ్ట్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.29 అండమాన్
తాబేలు దీవుల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.39 అండమాన్
పశ్చిమ ద్వీప వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 6.4 అండమాన్
వార్ఫ్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.11 అండమాన్
వైట్ క్లిఫ్ ఐలాండ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 0.47 అండమాన్

ఆంధ్రప్రదేశ్

[మార్చు]
కోరింజల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలోని గోదావరి నది ముఖద్వారం వద్ద పక్షులుకొరింగ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
రోలపాడు అభయారణ్యం వద్ద నల్ల జింకలు
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17][18]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
కొరింగ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 235.7 తూర్పు గోదావరి
గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 1193.68 కర్నూలు, ప్రకాశం
కంబళకొండ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2002 71.39 విశాఖపట్నం
కౌండిన్య వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 357.6 చిత్తూరు
కొల్లేరు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1953 308.55 కృష్ణా, పశ్చిమ గోదావరి
కృష్ణ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 194.81 గుంటూరు, కృష్ణాకృష్ణుడు
నాగార్జునసాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ 1978 2131.31 నంద్యాల, పల్నాడు, ప్రకాశం
నేలపట్టు పక్షుల అభయారణ్యం 1976 4.59 తిరుపతి
పులికాట్ సరస్సు పక్షుల అభయారణ్యం 1976 600 తిరుపతి
రోలపాడు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 6.14 నంద్యాల
శ్రీలంకమల్లేశ్వర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 464.43 కడప
శ్రీ పెనుసిల నరసింహ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 1030.85 నెల్లూరు
శ్రీ వెంకటేశ్వర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 172.35 తిరుపతి

అరుణాచల్ ప్రదేశ్

[మార్చు]
ఈగల్నెస్ట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
మెహావోలో రూఫస్-మెడ హార్న్బిల్మెహహో
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17][19]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
డి 'ఎరింగ్ స్మారక వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 190 తూర్పు సియాంగ్
దిబాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1991 4149 దిబాంగ్ లోయ
ఈగల్నెస్ట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 217 పశ్చిమ కామెంగ్
ఇటానగర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 140.3 పాపుమ్ పరే
కమలా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 77.61 ఎగువ సుబన్సిరి
కమలాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 783 లోహిత్
కేన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1991 31 పశ్చిమ సియాంగ్
మెహావో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 281.5 దిబాంగ్ లోయ
పాక్కే టైగర్ రిజర్వ్ 1977 861.95 తూర్పు కామెంగ్
రింగ్బా-రోబా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 49.2 తూర్పు కామెంగ్
సెస్సా ఆర్కిడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 100 పశ్చిమ కామెంగ్
టల్లే వ్యాలీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1995 337 దిగువ సుబన్సిరి
యోర్డి రాబే సుప్సే వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1996 397 పశ్చిమ సియాంగ్

అస్సాం

[మార్చు]
పబితోరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం భారతీయ ఒక కొమ్ము గల ఖడ్గమృగం
హూలోంగపర్ గిబ్బన్ అభయారణ్యం పశ్చిమ హూలాక్ గిబ్బన్
అస్సాంలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అమ్చాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2004 78.64 కామరూప్
బర్నాడి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 26.22 దర్రంగ్
భెర్జన్-బోరాజన్-పడుమోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1999 7.22 తిన్సుకియా
బోరైల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2004 326.24 కచార్
బురచాపోరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1995 44.06 సోనిత్పూర్
చక్రశిల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 45.56 ధుబ్రి
దీపర్ బీల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 4.41 కామరూప్
తూర్పు కర్బి-ఆంగ్లాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 221.81 కర్బి-ఆంగ్లాంగ్
గరంపని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 6.05 కర్బి-ఆంగ్లాంగ్
హూలోంగపర్ గిబ్బన్ అభయారణ్యం 1997 20.98 జోర్హాట్
లావోఖోవా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1972 70.13 నాగావ్
మరాట్ లాంగ్రి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2003 451 కర్బి-ఆంగ్లాంగ్
నంబూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 37 కర్బి-ఆంగ్లాంగ్
నంబోర్-డోయిగ్రుంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2003 97.15 కర్బి-ఆంగ్లాంగ్
పబితోరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 38.81 మారిగావ్
పానీ దిహింగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1995 33.93 సిబ్సాగర్
సోనాయ్ రూపాయ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1998 220 సోనిత్పూర్

బీహార్

[మార్చు]
కన్వర్జీల్ లో సైబీరియన్ స్టోన్ చాట్
విక్రమశిల గంగా డాల్ఫిన్
బీహార్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బరేల పక్షుల అభయారణ్యం 1997 1.979 వైశాలి
భీమ్బంద్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 681.9 మంగర్
గౌతమ్ బుద్ధ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 138.33 గయా
కైమూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 1504.96 రోహ్తాస్
కన్వర్జీల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 63.11 బెగుసరాయ్
కుశేశ్వర్ ఆస్థాన్ పక్షుల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 29.21 దర్భంగా
నాగి ఆనకట్ట వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1.92 జముయి
నక్టి ఆనకట్ట వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 3.33 జముయి
పంత్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 35.84 నలంద
రాజౌలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 27.27 నవాడా
ఉదయ్పూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 8.87 పశ్చిమ చంపారణ్
వాల్మీకి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 880.78 పశ్చిమ చంపారణ్
విక్రమశిల గంగా డాల్ఫిన్ అభయారణ్యం 1990 60 భగల్పూర్

చండీగఢ్

[మార్చు]
చండీగఢ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
సిటీ బర్డ్స్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1998 0.03 చండీగఢ్
సుఖ్నా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 25.98 చండీగఢ్

ఛత్తీస్గఢ్

[మార్చు]
అచనాక్మార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలో బెంగాల్ పులులుఅచ్చన్మార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
ఛత్తీస్గఢ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అచ్చన్మార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 551.55 బిలాస్పూర్
బదల్ఖోల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 104.45 జష్పూర్
బర్నవాపారా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 244.66 రాయ్పూర్
భైరంగఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 138.95 బీజాపూర్
భోరందేవ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2001 351.24 కవర్ధా
గోమార్ధా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 277.82 రాయ్గఢ్
పేమెడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 262.12 బీజాపూర్
సెమార్సోట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 430.35 సుర్గుజా
సీతనాడి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 553.36 ధమతరి
తమోర్ పింగ్లా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 608.51 సుర్గుజా
ఉదంతి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 247.59 గరియాబాండ్

దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ - డయ్యూ

[మార్చు]
ఫుడమ్ పక్షుల అభయారణ్యం గ్రేటర్ ఫ్లెమింగోలు
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
దాద్రా నగర్ హవేలీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 92.16 దాద్రా నగర్ హవేలీ
ఫుడమ్ పక్షుల అభయారణ్యం 1991 2.18 దియు

ఢిల్లీ

[మార్చు]
ఢిల్లీలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][20]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అసోలా భట్టి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1992 27.82 దక్షిణ ఢిల్లీ

గోవా

[మార్చు]
సలీం అలీ పక్షుల అభయారణ్యం లో పక్షులు
గోవాలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
భగవాన్ మహావీర్ అభయారణ్యం 1967 133 ఉత్తర గోవా
బోండ్లా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1969 8 ఉత్తర గోవా
కోటిగావ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1968 85.65 దక్షిణ గోవా
మడై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1999 208.48 ఉత్తర గోవా
నేత్రావళి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1999 211.05 దక్షిణ గోవా
సలీం అలీ పక్షుల అభయారణ్యం 1988 1.78 ఉత్తర గోవా

గుజరాత్

[మార్చు]
అంతరించిపోతున్న ఆసియా సింహాలు గిర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం మాత్రమే కనిపిస్తాయి.
కచ్ బస్టర్డ్ అభయారణ్యం ప్రమాదకరంగా అంతరించిపోతున్న భారతీయ బస్టర్డ్
గల్ఫ్ ఆఫ్ కచ్ లోని సముద్ర అభయారణ్యం
గుజరాత్ లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బలరాం అంబాజీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 542.08 బనస్కాంత
బర్దా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 192.31 జామ్నగర్, పోర్బందర్
గాగా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 3.33 జామ్నగర్
గిర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1965 1153.42 అమ్రేలి, జునాగఢ్
గిర్నార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2008 178.8 జునాగఢ్
హింగోల్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 6.54 రాజ్కోట్
జంబుఘోడా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 130.38 గోధ్రా
జెస్సోర్ స్లాత్ బేర్ అభయారణ్యం 1978 180.66 బనస్కాంత
ఖిజడియా పక్షుల అభయారణ్యం 1981 6.05 జామ్నగర్
కచ్ బస్టర్డ్ అభయారణ్యం 1995 2.03 కచ్
కచ్ ఎడారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 7506.22 కచ్
సముద్ర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 295.03 జామ్నగర్
మితియాల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2004 18.22 జునాగఢ్
నల్ సరోవర్ పక్షుల అభయారణ్యం 1969 120.82 అహ్మదాబాద్, సురేంద్రనగర్
నారాయణ్ సరోవర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1995 442.91 కచ్
పానియా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 39.63 అమ్రేలి
పోర్బందర్ పక్షుల అభయారణ్యం 1988 0.09 పోర్బందర్
పూర్ణ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 160.84 డాంగ్ లు
రాంపారా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 15.01 రాజ్కోట్
రతన్మహల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 55.65 దాహోద్
శూల్పనేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 607.7 భరూచ్
థోల్ సరస్సు పక్షుల అభయారణ్యం 1988 6.99 మహేషణా
వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1973 4953.71 బనస్కాంత, కచ్, మహేసన, పటాన్, రాజ్కోట్, సురేంద్రనగర్

హర్యానా

[మార్చు]
భిండవాస్ అభయారణ్యం భారతీయ రాబిన్
హర్యానాలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అబూబ్షహర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 115.31 సిర్సా
భిండవాస్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 4.12 ఝజ్జర్
బీర్ షికార్గా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 7.67 పంచకుల
చిల్చిలా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 0.29 కైథల్
కాలేసర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1996 54.36 యమునా నగర్
ఖాపర్వాస్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1991 0.83 ఝజ్జర్
ఖోల్ హి-రైటన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2004 48.83 పంచకుల
నహర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 2.11 రేవారి

హిమాచల్ ప్రదేశ్

[మార్చు]
కిబ్బర్ మంచు చిరుత
కలాటోప్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
నర్గు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం మంచు శిఖరాలు
పాంగ్ డ్యామ్ సరస్సు పక్షులు
హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బండ్లీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 32.11 మండి
చైల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 16 సిర్మౌర్
చంద్రతాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2007 38.56 లాహౌల్, స్పితి
చుర్ధర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 55.52 సిర్మౌర్
దారంఘటి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 171.5 సిమ్లా
ధౌలాధర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 982.96 కాంగ్రా
గమ్గుల్ సియాహ్బీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 108.4 చంబా
కైస్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1954 12.61 కులు
కలాటోప్ ఖజ్జియార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1958 17.17 చంబా
కన్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1954 107.29 కులు
ఖోఖాన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1954 14.94 కులు
కిబ్బర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1992 2220.12 లాహుల్,రియు స్పితి
కుగ్తీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 405.49 చంబా
లిప్పా అస్రాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2001 31 కిన్నౌర్
మజతాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1954 30.86 సోలన్
మనాలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1954 29 కులు
నర్గు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 132.37 మండి
పాంగ్ డ్యామ్ లేక్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 207.59 కాంగ్రా
రక్షమ్ చిట్కుల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 304 కిన్నౌర్
రేణుక వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 3.87 సిర్మౌర్
రూపీ భాబా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 503 కిన్నౌర్
సైంజ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 90 కులు
సెచు తువాన్ నాలా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 390.29 చంబా
షికారి దేవి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 29.94 మండి
సిమ్లా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1958 10 సిమ్లా
తల్రా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 46.48 సిమ్లా
తీర్థన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1992 61 కులు
తుండా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1999 64 చంబా

జమ్మూ కాశ్మీర్

[మార్చు]
గుల్మార్గ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం వృక్షజాలం
జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బాల్తాల్ తాజ్వాస్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 203 శ్రీనగర్
గుల్మార్గ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 180 బారాముల్లా
హిర్పోరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 341.25 బారాముల్లా
జస్రోటా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 10.04 కతువా
లాచిపోరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 80 బారాముల్లా
లింబర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 12 బారాముల్లా
నందిని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 33.34 జమ్మూ
ఓవర్-అరు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 425 అనంతనాగ్
రాజ్పరియన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1945 20 అనంతనాగ్
రామ్నగర్ రఖా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 31.5 జమ్మూ
సురిన్ సర్-మన్సర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 97.82 జమ్మూ
టాటా కుట్టి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 66.27 జమ్మూ
ట్రాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 154.15 పుల్వామా

జార్ఖండ్

[మార్చు]
దాల్మా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం క్రెస్టెడ్ సర్పెంట్ ఈగిల్
జార్ఖండ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
దాల్మా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 193.22 సింగ్భూమ్ ఈస్ట్
గౌతమ్ బుద్ధ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 121.14 కోడెర్మా
హజారీబాగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 186.25 హజారీబాగ్
కోడెర్మా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 177.35 కోడెర్మా
లావాలాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 211.03 చత్రా
మహువాదర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 63.26 పాలమావు
పాలమావు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 752.94 పాలమావు
పాల్కోట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 182.83 గుమ్లా
పరస్నాథ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 49.33 గిరిదిహ్
తోప్చంచి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 12.82 ధన్బాద్
ఉధ్వా సరస్సు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1991 5.65 సాహెబ్గంజ్

కర్ణాటక

[మార్చు]
భద్రా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం భారతీయ చిరుతపులి
కావేరీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం మెరిసే పెద్ద ఉడుత
దండేలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం మలబార్ పైడ్ హార్న్బిల్స్
దారోజీ స్లాత్ బేర్ అభయారణ్యం వద్ద పిల్లతో స్లాత్ బేయర్దారోజీ స్లాత్ బేర్ అభయారణ్యం
కర్ణాటకలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఆదిచుంచనగిరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 0.84 మాండ్య
అరబిథిట్టు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 13.5 మైసూరు
అర్సికెరె స్లాత్ బేర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2023 100.88 హసన్
అటివేరి పక్షుల అభయారణ్యం 1994 2.23 ఉత్తర కన్నడ
బంకపుర తోడేలు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2023 3.32 కొప్పల్
భద్రా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 500.16 చిక్మగళూరు, షిమోగా
భీమ్గడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2010 190.42 బెల్గావి
బిలిగిరి రంగస్వామి ఆలయ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 539.52 చామరాజనగర
బ్రహ్మగిరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 181.29 కొడగువు
బుక్కపట్నం చింకారా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 148 తుమకురు
కావేరి పొడిగింపు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
కావేరీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 1027.53 చామరారామనగర్, మాండ్య, రామనగర
చించోళి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2011 134.88 కలబురగ
దండేలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 886.41 ఉత్తర కన్నడ
దారోజీ స్లాత్ బేర్ అభయారణ్యం 1992 82.72 ధార్వార్
ఘటప్రభా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 29.78 బెల్గాం
గుడవి పక్షుల అభయారణ్యం 1989 0.73 షిమోగా
గూడెకోట్ పొడిగింపు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 120.04 బల్లారి
గుడెకోట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 47.16 బల్లారి
జోగిమట్టి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 100.48 చిత్రదుర్గ
కామసంద్ర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 78.62 రామనగర
కప్పతగుడ్డ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 244.15 గదగ్
మలై మహాదేశ్వర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 906.19 చామరాజనగర
మెల్కోట్ ఆలయ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 49.82 మాండ్య
మూకాంబికా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 370.37 ఉడిపి
నుగు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 30.32 మైసూరు
పుష్పగిరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 102.92 దక్షిణ కన్నడ, కొడగుకొడగువు
రామదేవరబెట్ట రాబందు అభయారణ్యం 2012 3.46 రామనగర
రంగనథిట్టు పక్షుల అభయారణ్యం 1940 0.67 మైసూరు
రంగయ్యనదుర్గ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2011 77.23 దవానాగేరే
రాణిబెన్నూర్ బ్లాక్బక్ అభయారణ్యం 1974 119 ధార్వాడ్
శరావతి లోయ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 930.16 షిమోగా
షెట్టిహళ్లి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 395.6 షిమోగా
సోమేశ్వర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1974 314.25 ఉడిపి
తలక్కావేరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 105.59 కొడగువు
థింలాపుర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2016 50.86 తుమ్కూర్
ఉత్తరెగుడ్డ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2023 189.26 చిత్రదుర్గ
యడహళ్లి చింకర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 96.36 బాగల్కోట్

కేరళ

[మార్చు]
కురింజీమాల అభయారణ్యం కురింజీ పువ్వులు
తట్టేకాడ్ పక్షుల అభయారణ్యం మలబార్ బూడిద రంగు హార్న్బిల్
కేరళలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అరలం సీతాకోకచిలుక అభయారణ్యం 1984 55 కన్నూర్
చిమ్మోనీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 85 త్రిస్సూర్
చిన్నార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 90.44 ఇడుక్కి
చూళన్నూర్ బఠానీ పక్షుల అభయారణ్యం 2007 3.42 పాలక్కాడ్
ఇడుక్కి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 70 ఇడుక్కి
కరింపుఝా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2019 227.97 మలప్పురం
కొట్టియూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2011 30.38 కన్నూర్
కురింజీమాల అభయారణ్యం 2006 32 ఇడుక్కి
మలబార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2010 74.22 కోజికోడ్
మంగళవనం పక్షుల అభయారణ్యం 2004 0.03 ఎర్నాకుళం
నెయ్యర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1958 128 తిరువనంతపురం
పరంబికులం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1973 285 పాలక్కాడ్
పీచి-వజానీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1958 125 త్రిస్సూర్
పెప్పారా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 53 తిరువనంతపురం
పెరియార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1950 427 ఇడుక్కి
షెండర్నీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 100.32 కొల్లం
తట్టేకాడ్ పక్షుల అభయారణ్యం 1983 25 ఇడుక్కి
వయనాడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1973 344.44 వయనాడ్

లడఖ్

[మార్చు]
చాంగ్తాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
లడఖ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
చాంగ్తాంగ్ చల్లని ఎడారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 4000 లేహ్
కారకోరం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 5000 లేహ్

లక్షద్వీప్

[మార్చు]
లక్షద్వీప్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
పిట్టీ 2002 0.01 లక్షద్వీప్

మధ్యప్రదేశ్

[మార్చు]
జాతీయ చంబల్ అభయారణ్యం ఘరియాల్
నౌరాధి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలో కనిపించే జింకలునౌరాడేహి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
పెంచ్ టైగర్ రిజర్వ్ బెంగాల్ టైగర్
మధ్యప్రదేశ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బాగ్దారా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 478 సిధి
బోరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 485.72 హోషంగాబాద్
డాక్టర్ భీమరావ్ అంబేద్కర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం[21] 2025 258.64 సాగర్
గాంధీ సాగర్ అభయారణ్యం 1981 368.62 మందసౌర్
గంగావు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 78.53 ఛతర్పూర్
ఘటిగావ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 510.64 గ్వాలియర్
కరేరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 202.21 శివపురి
కర్మజిరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం[22] 2022 14.1 సియోని
కెన్ ఘరియల్ అభయారణ్యం 1981 45.2 ఛత్తర్పూర్, పన్నా
ఖియోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 134.78 దేవాస్, సెహోర్సీహోర్
నర్సింగ్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 57.19 రాయ్గఢ్
జాతీయ చంబల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 435 మొరెనా, భిండ్
నౌరాడేహి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 1197.04 దామోహ్, నరసింహపూర్, సాగర్
ఓర్చా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 44.91 టికమ్గఢ్
పచ్మఢీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 491.63 హోషంగాబాద్
పాన్పథ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 245.84 ఉమరియ
పెంచ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 118.47 చింద్వారా, సియోని
ఫెన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 110.74 మండ్లా
రామమండల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 2.35 ఇండోర్
రతపాణి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 910.64 రైసన్
సైలానా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 12.97 రత్లం
సంజయ్ దుబ్రి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 347.94 సిధి
సర్దార్ పూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 348.12 ధార్
సింఘోరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 312.04 రైసన్
సోన్ ఘరియల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 83.68 సత్నా, షాదోల్, సిధి
వీరాంగన దుర్గావతి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 23.97 దామోహ్

మహారాష్ట్ర

[మార్చు]
జయక్వాడి పక్షుల అభయారణ్యం డెమోయిసెల్ క్రేన్లు
అంధారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం బెంగాల్ టైగర్
లోనార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం లోనార్ సరస్సు, భారతదేశంలోని ఏకైక ఉల్క ప్రభావ బిలం సరస్సు [23]
థానే క్రీక్
తాన్సా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం పొడి అడవులు
మహారాష్ట్రలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అంబా బర్వా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 127.11 బుల్ధానా
అంధారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 509.27 చంద్రపూర్
అనేర్ ఆనకట్ట వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 82.94 ధూలే
భామ్రాగఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 104.38 గడ్చిరోలి
భీమాశంకర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 130.78 పూణే, రాయ్గడ్, థానే
బోర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1970 61.1 నాగ్పూర్, వార్ధా
చప్రాలా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 134.78 గడ్చిరోలి
డియోల్గావ్-రెహ్కురి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 2.17 అహ్మద్నగర్
జ్ఞానగంగా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 205.21 బుల్ధానా
గౌతల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 260.61 ఔరంగాబాద్, జల్గావ్
ఘోడాజరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2018 153.31 చంద్రపూర్
గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ అభయారణ్యం 1979 366.73 అహ్మద్నగర్, సోలాపూర్
ఇసాపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 37.8 యావత్మల్
జయక్వాడి పక్షుల అభయారణ్యం 1986 341.05 అహ్మద్నగర్, ఔరంగాబాద్
కల్సుబాయి హరిశ్చంద్రగడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 361.71 అహ్మద్నగర్
కన్హర్గావ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం[24] 2021 269.4 చంద్రపూర్
కరంజా సోహోల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 18.32 అకోలా
కర్నాలా పక్షుల అభయారణ్యం 1968 12.16 రాయ్గడ్
కాటేపూర్ణా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 73.68 అకోలా
కోకా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 100.14 భండారా
కోయ్నా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 335.3 సతారా
లోనార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 3.83 బుల్ధానా
మాల్వన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 29.12 సింధుదుర్గ్
మయూరేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 5.15 పూణే
మాన్సింగ్డియో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2010 182.58 నాగ్పూర్
మెల్ఘాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 778.75 అమరావతి
నగ్జీరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1970 152.81 భండారా
నైగావ్ మయూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1994 29.89 బీడ్.
నందూర్ మధమేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 100.12 నాసిక్
నార్నాల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 12.35 అకోలా
నవేగావ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 122.76 గోండియా
న్యూ బోర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 60.7 నాగ్పూర్, వార్ధా
కొత్త మాల్ధోక్ పక్షి (గంగావాడి) వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 1.98 సోలాపూర్
కొత్త నగ్జీరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 151.33 భండారా
పైనగంగా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 424.89 నాందేడ్, యవత్మాల్యావత్మల్
ఫాన్సాద్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 69.79 రాయ్గడ్
ప్రన్హీతా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 420.06 గడ్చిరోలి
రాధానగరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1958 351.16 కొల్హాపూర్
సాగరేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 10.87 సాంగ్లీ
సుధగడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 77.13 రాయ్గడ్
తమ్హిని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 49.62 పూణే
తాన్సా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1970 304.81 థానే
థానే క్రీక్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 16.9 థానే
తిపేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 148.63 యావత్మల్
తుంగారేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2003 85 పాల్ఘర్
ఉమ్రేద్ పౌని కర్హండ్లా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 189.29 భండారా, నాగ్పూర్
వాన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 211 అమరావతి
యావల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1969 177.52 జల్గావ్
యెద్సి రామ్లింగ్ ఘాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 22.38 ఉస్మానాబాద్

మణిపూర్

[మార్చు]
యాంగౌపోక్పి-లోకచావో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం హూలాక్ గిబ్బన్
మణిపూర్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బన్నింగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 115.8 తమెంగ్లాంగ్
జిరి-మక్రు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 198 ఇంఫాల్ ఈస్ట్, తమెంగ్లాంగ్
కైలమ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 187.5 చురాచంద్పూర్
ఖోంగ్జైంగంబా చింగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2016 0.41 ఇంఫాల్ తూర్పు
థినుంగే పక్షుల అభయారణ్యం 2019 1.03 బిష్ణుపూర్
యాంగౌపోక్పి-లోకచావో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 184.4 చందేల్
జైలాడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 21 తమెంగ్లాంగ్

మేఘాలయ

[మార్చు]
మేఘాలయలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బాఘ్మారా పిచర్ ప్లాంట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 0.02 దక్షిణ గారో కొండలు
నార్పుహ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 59.9 తూర్పు జయంతియా హిల్స్, పశ్చిమ జయంతియా హల్స్పశ్చిమ జయంతియా హిల్స్
నోంగ్ఖిలెం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 29 రీ భోయ్
సిజు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 5.18 దక్షిణ గారో కొండలు

మిజోరం

[మార్చు]
లెంగ్టెంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం హిమాలయన్ కటియా
మిజోరం లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
డంపా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 500 ఐజ్వాల్
ఖాంగ్లుంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2000 35 సర్చ్షిప్
లెంగ్టెంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2002 60 చంఫాయ్
న్గంగ్పుయ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1997 110 లాంగ్ట్లై
పుయల్రాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 50 కోలాసిబ్
తావి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2001 35.75 లుంగెలీ
థోరాంగ్ట్లాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2015 180 లుంగెలీ
టోకాలో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2007 250 సాయిక

నాగాలాండ్

[మార్చు]
Wildlife Sanctuaries in Nagaland[9][17]
Sanctuary Declared Area (km2) District
Fakim Wildlife Sanctuary 1980 6.42 Tuensang
Puliebadze Wildlife Sanctuary 1980 9.23 Kohima
Rangapahar Wildlife Sanctuary 1986 4.7 Dimapur
Singphan Wildlife Sanctuary 2009 23.57 Mon

ఒడిశా

[మార్చు]
సింలిపాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం జలపాతం
సునాబెడ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం కొండలు
ఒడిశాలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బద్రమా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 304.03 సంబల్పూర్
బైసిపల్లి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 168.35 నయాగఢ్
బాలుఖండ్-కోనార్క్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 71.72 పూరీ
భితర్కనికా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 525 కేంద్రపారా
చండక డంపరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 175.79 ఖుర్దా, కటక్
డెబ్రిగఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 346.91 సంబల్పూర్
గహిరమాథా సముద్ర అభయారణ్యం 1997 1435 కేంద్రపారా
హద్ఘర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 191.06 కియోంఝర్, మయూర్భంజ్
కపిలాసా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2011 125.5 ధెంకనల్
కార్లాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1992 147.66 కలహండి
ఖలసుని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 116 సంబల్పూర్
కోట్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 399.5 ఫుల్బానీ
కుల్డిహా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 272.75 బాలాసోర్
లఖారీ లోయ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 185.87 గజపతి
నల్బానా పక్షుల అభయారణ్యం 1987 15.53 గంజాం, ఖుర్దా, పూరిపూరీ
నందన్కానన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 14.16 ఖుర్దా
సాత్కోసియా జార్జ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 745.52 అంగుల్, బౌధ్, కటక్
సింలిపాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 1354.3 మయూర్భంజ్
సునాబెడ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 500 నువాపాడా

పంజాబ్

[మార్చు]
పంజాబ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అబోహర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 186.5 ఫిరోజ్పూర్
బీర్ ఐశ్వాన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 2.64 సంగ్రూర్
బీర్ బాడ్సన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 10.23 పాటియాలా
బీర్ భూనెర్హేరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 6.62 పాటియాలా
బీర్ దోసాంజ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 5.18 పాటియాలా
బీర్ గురుదియాల్పురా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 6.2 పాటియాలా
బీర్ మెహస్వాలా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 1.23 పాటియాలా
బీర్ మోతీబాగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 6.54 పాటియాలా
హరికే సరస్సు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 86 ఫిరోజ్పూర్
ఝజ్జర్ బచోలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1998 1.16 రూప్నగర్
కథ్లౌర్ కుష్లియన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2007 7.58 గురుదాస్పూర్
నంగల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2009 2.9 రూప్నగర్
తఖ్ని-రెహంపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1992 3.82 హోషియార్పూర్

పుదుచ్చేరి

[మార్చు]
పుదుచ్చేరిలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఓసుడు పక్షుల అభయారణ్యం 2008 3.9 పుదుచ్చేరి

రాజస్థాన్

[మార్చు]
జైసమంద్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం ధేబర్ సరస్సు
ఫుల్వారీ కి నల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం రాక్లు
సీతా మాతా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం ఒక ప్రవాహం
రాజస్థాన్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17][25]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బంధ్ బరేథా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 171.39 భరత్పూర్, కరౌలీ
బస్సీ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 138.69 చిత్తౌర్గఢ్
భెన్స్రోడ్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 201.4 చిత్తౌర్గఢ్
దర్రా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 227.63 ఝాలావర్, కోటా
ఎడారి జాతీయ అభయారణ్యం 1981 3162 బార్మర్, జైసల్మేర్
జైసమంద్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 52.34 రాజ్సమంద్
జమ్వా రామ్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 300 జైపూర్
జవహర్ సాగర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1975 194.6 కోటా
కైలాదేవి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 676.82 కరౌలీ
కేసర్బాగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 14.76 ధోల్పూర్
కుంభల్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1971 610.53 పాలి, ఉదయపూర్
మౌంట్ అబూ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1960 103.97 సిరోహి
నహర్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 52.4 జైపూర్
జాతీయ చంబల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 564.03 కోటా
ఫుల్వారీ కి నల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 511.41 పాలి, ఉదయపూర్
రామ్గఢ్ విశధారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 303.05 బుంది
రామ్ సాగర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 34.4 ధోల్పూర్
సజ్జన్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 5.19 ఉదయపూర్
సరిస్కా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 544.22 అల్వర్
సవాయ్ మాధోపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 131.3 సవాయ్ మాధోపూర్
సవాయ్ మాన్ సింగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 113.07 సవాయ్ మాధోపూర్
షేర్గఢ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 81.67 కోటా
సీతా మాతా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 422.94 చిత్తోర్గఢ్, ఉదయపూర్
తాల్ ఛాపర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1971 7.19 చురు
తోడ్గఢ్-రావోలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1983 495.27 అజ్మీర్, పాలి, రాజ్సమంద్
వాన్ విహార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 25.6 ధోల్పూర్

సిక్కిం

[మార్చు]
వర్సీ రోడోడెండ్రాన్ అభయారణ్యంలో రోడోడెన్డ్రాన్వర్సీ రోడోడెండ్రాన్ అభయారణ్యం
సిక్కింలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఫంబాంగ్ లో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1984 51.76 తూర్పు సిక్కిం
కిటామ్ పక్షుల అభయారణ్యం 2005 6 నామ్చి
క్యోంగ్నోస్లా ఆల్పైన్ అభయారణ్యం 1977 31 తూర్పు సిక్కిం
మేనం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 35.34 దక్షిణ సిక్కిం
పాంగోలఖా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2002 128 తూర్పు సిక్కిం
షింగ్బా రోడోడెండ్రాన్ అభయారణ్యం 1984 43 ఉత్తర సిక్కిం
వర్సీ రోడోడెండ్రాన్ అభయారణ్యం 1998 104 పశ్చిమ సిక్కిం

తమిళనాడు

[మార్చు]
ఆనమలై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం భారతీయ ఏనుగులు
కలక్కాడ్ ముండంతురై టైగర్ రిజర్వ్ లోని భారతీయ గౌర్
వేదాంతంగల్ పక్షుల అభయారణ్యం, భారతదేశపు మొట్టమొదటి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
ముదుమలై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం బెంగాల్ పులి
తమిళనాడులోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఆనమలై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 841.49 కోయంబత్తూర్, తిరుప్పూర్
కావేరీ ఉత్తర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 504.33 ధర్మపురి, కృష్ణగిరి
కావేరీ దక్షిణ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2022 686.41 ధర్మపురి, కృష్ణగిరి
చిత్రాంగుడి పక్షుల అభయారణ్యం 1989 0.48 రామనాథపురం
గంగైకొండన్ మచ్చల అభయారణ్యం 2013 2.88 తిరునెల్వేలి
గ్రిజ్డ్ స్క్విరెల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 485.2 విరుదునగర్
కడవూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2022 118.07 దిండిగల్, కరూర్
కలక్కాడ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 223.58 తిరునెల్వేలి
కల్లపెరంబుర్ సరస్సు పక్షుల అభయారణ్యం 2015 64 తంజావూరు
కంజిరంకుళం పక్షుల అభయారణ్యం 1989 1.04 రామనాథపురం
కన్యాకుమారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2007 402.4 కన్యాకుమారి
కరైవేట్టి పక్షుల అభయారణ్యం 1999 4.54 పెరంబలూర్
కరికిలి పక్షుల అభయారణ్యం 1989 0.61 కాంచీపురం
కఝువేలీ పక్షుల అభయారణ్యం 2021 51.52 విల్లుపురం
కొడైకెనాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2008 608.95 దిండిగల్, తేనితెనాలి
కూంతంకులం పక్షుల అభయారణ్యం 1994 1.29 తిరునెల్వేలి
మెగామలై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2009 269.11 మధురై, తేనితెనాలి
మెలసెల్వనూర్-కిలసెల్వనూరు పక్షుల అభయారణ్యం 2010 5.93 రామనాథపురం
ముదుమలై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1940 217.76 నీలగిరి
ముండంతురై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1962 582.08 తిరునెల్వేలి
నంజరాయన్ ట్యాంక్ పక్షుల అభయారణ్యం 2022 1.26 తిరుప్పూర్
నెల్లై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 356.73 తిరునెల్వేలి
పాయింట్ కాలిమెర్ వన్యప్రాణులు, పక్షుల అభయారణ్యం 1967 141.36 నాగపట్నం, తంజావూరు, తిరువారూర్తిరువరూర్
పులికాట్ సరస్సు పక్షుల అభయారణ్యం 1980 153.67 తిరువళ్ళూర్
సక్కరకోట్టై పక్షుల అభయారణ్యం 2012 2.3 రామనాథపురం
సత్యమంగళం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2008 1,411.61 ఈరోడ్
తంథై పెరియార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2023[26] 805.67 ఈరోడ్
తేర్తంగల్ పక్షుల అభయారణ్యం 2010 0.29 రామనాథపురం
ఉదయమార్తండపురం పక్షుల అభయారణ్యం 1998 0.45 తిరువరూర్
వడువూర్ పక్షుల అభయారణ్యం 1991 1.28 తిరువరూర్
వేదాంతంగల్ పక్షుల అభయారణ్యం 1936 0.3 చెంగల్పట్టు
వల్లనాడు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 16.41 తూత్తుకుడి
వెల్లోడ్ పక్షుల అభయారణ్యం 2000 0.77 ఈరోడ్
వెట్టన్గుడి పక్షుల అభయారణ్యం 1977 0.38 శివగంగై

తెలంగాణ

[మార్చు]
పోచారం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం పక్షులు
తెలంగాణలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
ఎటర్నగరం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1953 803 కరీంనగర్, వరంగల్
కవాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1965 892.23 ఆదిలాబాద్
కిన్నెరసాని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 635.41 ఖమ్మం
మంజీరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 20 మెదక్
నాగార్జునసాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ 1978 2166.37 మహబూబ్ నగర్, నల్గొండ
పాఖల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 860 వరంగల్
పోచారం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1952 129.84 మెదక్, నిజామాబాద్
ప్రాణహితా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 136.03 ఆదిలాబాద్
శివారం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978 29.81 ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్

త్రిపుర

[మార్చు]
సిపాహిజాల అభయారణ్యం చితాల్
త్రిపురలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
గుమ్తి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 389.54 దక్షిణ త్రిపుర
రోవా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 0.86 ఉత్తర త్రిపుర
సిపాహిజాల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 18.53 పశ్చిమ త్రిపుర
తృష్ణా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 194.71 దక్షిణ త్రిపుర

ఉత్తర ప్రదేశ్

[మార్చు]
చంద్ర ప్రభా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం జలపాతం
హస్తినాపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం పక్షులు
సోహగి బర్వా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలోని గండకి నదిసోహాగి బర్వా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
ఉత్తరప్రదేశ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బఖిరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 28.94 సంత్ కబీర్ నగర్
చంద్ర ప్రభా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1957 78 చందౌలీ
డాక్టర్ భీమరావ్ అంబేద్కర్ పక్షుల అభయారణ్యం 2003 4.27 రాయబరేలీ
హస్తినాపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 2073 బిజ్నోర్, ఘజియాబాద్, జ్యోతిబా నగర్, మీరట్, ముజఫర్ నగర్
కచ్చువా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1989 7 వారణాసి
కైమూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 500.73 మిర్జాపూర్, సోన్భద్ర
కటార్నియాఘాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 400.09 బహ్రాయిచ్
కిషన్పూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1972 227 లఖింపూర్-ఖేరీ, షాజహాన్ పూర్షాజహాన్పూర్
లక్ష బాహోసి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 80.24 ఫరూఖాబాద్
మహావీర్ స్వామి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 5.41 లలిత్పూర్
జాతీయ చంబల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1979 635 ఆగ్రా, ఇటావా
నవాబ్గంజ్ పక్షుల అభయారణ్యం 1984 2.25 ఉన్నావ్, లక్నో
ఓక్లా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 4 గౌతమ్ బుద్ధ నగర్
పార్వతి ఆర్గా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 10.84 గోండా
పాట్నా పక్షుల అభయారణ్యం 1990 1.09 ఎటా
పిలిభిత్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2014 730.24 పిలిభిత్
రాణిపూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 230.31 బాందా, చిత్రకూటచిత్రకూట్
సమన్ పక్షుల అభయారణ్యం 1990 5.26 మెయిన్పురి
సమస్పూర్ పక్షుల అభయారణ్యం 1987 7.99 రాయ్ బరేలీ
సాండీ పక్షుల అభయారణ్యం 1990 3.09 హర్దోయ్
షేఖా పక్షుల అభయారణ్యం 2016 0.25 అలీఘర్
సోహాగి బర్వా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 428.2 మహారాజ్గంజ్
సోహెల్వా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 452.47 బలరాంపూర్, శ్రావస్తి
సుర్ సరోవర్ పక్షుల అభయారణ్యం 1991 4.03 ఆగ్రా
సుర్హా తాల్ పక్షుల అభయారణ్యం 1991 34.32 బల్లియా
విజయ్ సాగర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1990 2.62 మహోబా

ఉత్తరాఖండ్

[మార్చు]
అస్కోట్ మస్క్ జింక అభయారణ్యం నుండి కనిపించే హిమాలయ శిఖరాలు
ఉత్తరాఖండ్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
అస్కోట్ మస్క్ జింక అభయారణ్యం 1986 600 పిథోరాగఢ్
బిన్సార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1988 47.07 అల్మోరా
గోవింద్ పశు విహార్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1955 485.89 ఉత్తరకాశి
కేదార్నాథ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1972 975.2 చమోలి, రుద్రప్రయాగ్రుద్రప్రయాగ
ముస్సూరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1993 10.82 డెహ్రాడూన్
నందౌర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2012 269.96 చంపావత్, నైనిటాల్
సోనానది వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1987 301.18 పౌరీ గర్హ్వాల్

పశ్చిమ బెంగాల్

[మార్చు]
బక్సా టైగర్ రిజర్వ్ భారతీయ ఏనుగులు
రాయ్గంజ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం సాధారణ జీజెబెల్
పశ్చిమ బెంగాల్లోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు [9][17]
అభయారణ్యం ప్రకటించాడు. ప్రాంతం (km2) జిల్లా
బల్లభ్పూర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1977 2.02 బీర్భుమ్
బెతువాడహరి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1980 0.67 నాదియా
బిభూతిభూషణ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 0.64 ఉత్తర 24 పరగణాలు
బక్సా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1986 251.89 జల్పాయిగురి
చప్రమారి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 9.6 జల్పాయిగురి
చింతామణి కర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1982 0.07 దక్షిణ 24 పరగణాలు
హాలిడే ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 5.95 దక్షిణ 24 పరగణాలు
జోర్ పోఖ్రై వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 0.04 డార్జిలింగ్
లోథియన్ ద్వీపం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 38 దక్షిణ 24 పరగణాలు
మహానంద వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 158.04 డార్జిలింగ్
పాఖిబిటన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2011 14.09 జల్పాయిగురి
రాయ్గంజ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1985 1.3 ఉత్తర దినాజ్పూర్
రామ్నాబాగన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1981 0.15 బుర్ద్వాన్
సజ్నాఖాలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 362.4 దక్షిణ 24 పరగణాలు
సెంచల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1976 38.88 డార్జిలింగ్
పశ్చిమ సుందర్బన్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 2013 556.45 దక్షిణ 24 పరగణాలు

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

సూచనలు

[మార్చు]
  1. ↑ "What is the difference between Wildlife Sanctuaries and National Parks". India Today. 24 September 2020. Archived from the original on 25 July 2021. Retrieved 25 July 2021.
  2. ↑ "Wildlife Sanctuaries, National Wildlife Database Cell". Wildlife Institute of India. Archived from the original on 25 March 2023. Retrieved 26 March 2023.
  3. ↑ "Tiger Reserve List". National Tiger Conservation Authority. 25 March 2023. Archived from the original on 25 March 2023. Retrieved 26 March 2023.
  4. ↑ "33 Elephant Reserves established in 14 major elephant States" (Press release). 14 December 2013. Retrieved 1 December 2023.
  5. ↑ Elephant Reserves in India, an atlas (PDF) (Report). Archived (PDF) from the original on 15 April 2024. Retrieved 1 December 2023.
  6. ↑ Elephant Task Force report (PDF) (Report). Archived (PDF) from the original on 4 January 2024. Retrieved 1 December 2023.
  7. ↑ "Vedanthangal and Karikili Bird Sanctuary". Bird life international. Archived from the original on 18 March 2018. Retrieved 1 June 2024.
  8. ↑ "India's smallest sanctuary hides one of the world's rarest bird – can you guess its name?". The Times of India. 2025-08-16. ISSN 0971-8257. Retrieved 2026-01-01.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 National Parks and Wildlife Sanctuaries in India (PDF) (Report). November 2021. Retrieved 1 June 2024. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "Compendium" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు
  10. 1 2 "Andaman and Nicobar". Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India. Retrieved 1 June 2024. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "ANI" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు
  11. ↑ "Wildlife Sanctuaries". Wildlife Institute of India. Retrieved 1 December 2025.
  12. ↑ "Wildlife Sanctuaries". ENVIS. Retrieved 1 December 2025.
  13. ↑ "Barren Island". Smithsonian. Archived from the original on 6 October 2024. Retrieved 1 December 2023.
  14. ↑ "Did You Know India Has an Active Volcano? It's Located in Andaman's Barren Island". News18. 7 November 2021. Archived from the original on 22 September 2024. Retrieved 1 December 2023.
  15. ↑ . "An expedition to Narcondam: observations of marine and terrestrial fauna including the island-endemic hornbill".
  16. ↑ "List of sanctuaries in the Andaman and Nicobar Islands". Big Cats India. 20 September 2018. Archived from the original on 12 April 2024. Retrieved 1 June 2024.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 "Wildlife Sanctuaries". Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India. Archived from the original on 25 June 2025. Retrieved 1 June 2025. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "ENVIS" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; తప్పు పేర్లు, ఉదాహరణకు మరీ ఎక్కువ
  18. ↑ "Wildlife Sanctuaries in Andhra Pradesh". Government of Andhra Pradesh. Archived from the original on 17 June 2024. Retrieved 1 June 2024.
  19. ↑ "Wildlife of Arunachal Pradesh". Government of Arunachal Pradesh. Retrieved 1 June 2024.
  20. ↑ "Asola Bhatti Wildlife Sanctuary". Department of Forests, Government of Delhi. Archived from the original on 16 August 2011. Retrieved 1 June 2011.
  21. ↑ Service, Express News (2025-04-12). "Ahead of Ambedkar Jayanti, Madhya Pradesh names newest wildlife sanctuary after Dr B R Ambedkar". The New Indian Express (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-08-26.
  22. ↑ PTI (2022-07-27). "Karmajhiri adjacent to Pench Tiger Reserve in MP declared as sanctuary". ThePrint (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-08-25.
  23. ↑ (April 2019). "Impact cratering: The South American record – Part 1".
  24. ↑ "Maharashtra notifies 269 sq. km. Kanhargaon Wildlife Sanctuary, state's 50th". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 2021-04-07. Retrieved 2025-08-26.
  25. ↑ "National Parks and Sanctuaries in Rajasthan". Government of Rajasthan. Archived from the original on 22 December 2024. Retrieved 6 May 2025.
  26. ↑ "Tamil Nadu's 18th wildlife sanctuary to come up in Erode". The New Indian Express. 21 March 2023. Archived from the original on 24 August 2023. Retrieved 24 August 2023.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

మూస:Geography of India

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=భారతదేశంలో_వన్యప్రాణి_సంరక్షణా_కేంద్రాల_జాబితా&oldid=4910554" నుండి వెలికితీశారు