భారత రాజ్యాంగ ఎనిమిదవ షెడ్యూల్
| భారతదేశం |
 ఈ వ్యాసం భారతదేశం రాజకీయాలు, ప్రభుత్వంలో ఒక భాగం. |
|
|
|
|
|
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ భారత రాజ్యాంగంలోని ముఖ్యమైన భాగాలలో ఒకటి. ఇది భారతదేశంలో అధికారికంగా గుర్తింపు పొందిన భాషల జాబితాను సూచిస్తుంది.[1] మొదటగా 1950లో రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో 14 భాషలు మాత్రమే ఉండేవి. తరువాత కాలక్రమంలో అనేక సవరణల ద్వారా ఈ సంఖ్య పెరిగింది. ప్రస్తుతం ఈ షెడ్యూల్లో 22 భాషలు ఉన్నాయి.
చరిత్ర
[మార్చు]1950లో భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో ఈ క్రింది 14 భాషలు చేర్చబడ్డాయి: అస్సామియా, బాంగ్లా, గుజరాతీ, హిందీ, కన్నడ, కశ్మీరీ, మలయాళం, మరాఠీ, ఒడియా (ఆ సమయంలో ఒరియా), పంజాబీ, సంస్కృతం, తమిళం, తెలుగు, ఉర్దూ.
ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణలు:
[మార్చు]- 21వ రాజ్యాంగ సవరణ (1967) : సింధీ భాషను చేర్చారు.
- 71వ రాజ్యాంగ సవరణ (1992) : కొంకణి, మణిపురి, నెపాలీ భాషలను చేర్చారు.
- 92వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003) : బోడో, డోగ్రీ, మైథిలీ, సంథాళీ భాషలను చేర్చారు.
ప్రస్తుత ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో ఉన్న భాషలు
[మార్చు]ఈ క్రింది 22 భాషలు భారత రాజ్యాంగంలోని ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో ఉన్నాయి[2]:
- అస్సామియా
- బాంగ్లా
- బోడో
- డోగ్రీ
- గుజరాతీ
- హిందీ
- కన్నడ
- కశ్మీరీ
- కొంకణి
- మైథిలీ
- మలయాళం
- మణిపురి
- మరాఠీ
- నేపాలీ
- ఒడియా
- పంజాబీ
- సంస్కృతం
- సంతాలీ
- సింధీ
- తమిళం
- తెలుగు
- ఉర్దూ
ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో చేర్చబడ్డ భాషలకు కొన్ని ప్రత్యేక గుర్తింపులు లభిస్తాయి:
- కేంద్ర, రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ల పరీక్షలు ఆ భాషల్లో నిర్వహించవచ్చు.
- ఈ భాషల అభివృద్ధికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించగలదు.
- ఆధునిక భాషగా అభివృద్ధి చెందడానికి, విద్య, సాహిత్యం, వాడుకలో ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది.
భవిష్యత్తు
[మార్చు]ఇప్పటికీ పలు భాషల సమాజాలు తమ భాషలను ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో చేర్చాలనే కోరుకుంటున్నాయి. ఇందులో బోజ్‌పురి, రాజస్థానీ, గరొ, తులు, లెప్చా వంటి భాషలు ఉన్నాయి. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇందుకు సంబంధించిన తుది నిర్ణయాన్ని ఇంకా తీసుకోలేదు.
మూలాల జాబితా
[మార్చు]- ↑ "Constitution of India, Eighth schedule" (PDF). Government of India. Retrieved 1 December 2023.
- ↑ "Department of Official Language". GoI (in హిందీ). 17 May 2022. Retrieved 19 April 2026.