మంగర్ బని
మంగర్ బని | |
|---|---|
గ్రామం | |
  మంగర్ బని భారతదేశంలోని హర్యానాలో ఉన్న ప్రదేశం  మంగర్ బని మంగర్ బని (India) | |
| నిర్దేశాంకాలు: 28°22′43″N 77°10′23″E / 28.3787474°N 77.1731615°E | |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | హర్యానా |
| జిల్లా | ఫరీదాబాద్ |
| టైమ్ జోన్ | UTC+5.30 (IST) |
మంగర్ బని అనేది ఢిల్లీ-హర్యానా సరిహద్దులోని మంగర్ గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక పురాతన శిలాయుగం నాటి పురావస్తు ప్రదేశం, పవిత్రమైన కొండ అడవి. ఇది భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలోని ఫరీదాబాద్ జిల్లా, ఫరీదాబాద్ తహసీల్లో, ఆరావళి పర్వత శ్రేణి దక్షిణ ఢిల్లీ రిడ్జ్ లో ఉంది. [1] [2] [3] ఇది భారతదేశ జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీకి సరిగ్గా దక్షిణాన, NCR పరిధిలో ఉంది.
మంగర్ బని భారత ఉపఖండంలో 100,000 సంవత్సరాల క్రితం (BP) నాటి అతిపెద్ద నవీన శిలాయుగపు పనిముట్ల తయారీ ప్రదేశం. ఇది ఆరావళి పర్వత శ్రేణిలో కనుగొనబడిన మొట్టమొదటి ప్రదేశం కూడా, ఇందులో 20,000-40,000 BP నాటి గుహ చిత్రాలు ఉన్నాయి. ఇది హర్యానా, ఢిల్లీ NCRలో కనుగొనబడిన అత్యంత పురాతన మానవ నివాసంగా నిలిచింది.
అసోలా భట్టి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యానికి ఆనుకొని ఉన్న మంగర్ బని, సరిస్కా టైగర్ రిజర్వ్ నుండి ఢిల్లీ వరకు విస్తరించి ఉన్న ఉత్తర ఆరావళి చిరుత వన్యప్రాణుల కారిడార్లోని ఒక ముఖ్యమైన జీవవైవిధ్య ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతంలో, చుట్టుపక్కల వదిలివేయబడిన ఓపెన్ పిట్ గనులలో ఏర్పడిన అనేక చిత్తడి నేలలు వలస పక్షులకు ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో బద్ఖల్ సరస్సు, 10వ శతాబ్దపు పురాతన సూరజ్కుండ్ జలాశయం, అనంగ్పూర్ డ్యామ్, దమ్దమా సరస్సు, తుగ్లకాబాద్ కోట, ఆదిలాబాద్ శిధిలాలు (రెండూ ఢిల్లీలో ఉన్నాయి) ఉన్నాయి. [4]
సమీప ప్రాంతంలో చెత్త వేయడం, ఆక్రమణలు, అక్రమ నిర్మాణాల కారణంగా ఇది నాశనమవుతుందనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం ఒక సమగ్ర పరిరక్షణ ప్రణాళికను అమలు చేయాలని, ఈ ప్రాంతాన్ని చట్టబద్ధంగా రక్షిత అటవీ, రక్షిత పురావస్తు ప్రదేశంగా ప్రకటించాలని, దీనిని భారతదేశంలోని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో చేర్చాలని కార్యకర్తలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
నేపథ్యం
[మార్చు]వ్యుత్పత్తి
[మార్చు]మంగర్ బని అనేది హర్యానా మాండలిక పదం, దీనికి హిందీ లేదా సంస్కృతంలో "మంగర్ వన" అని, ఆంగ్లంలో "మంగర్ ఫారెస్ట్" అని అర్థం.
చరిత్ర
[మార్చు]మంగర్ బని అడవి ఒక నవీన శిలాయుగ ప్రదేశం, ఇక్కడ 100,000 సంవత్సరాల క్రితం (BP) నాటి రాతి పనిముట్లు, రాతి కళలు, అలాగే 20,000-40,000 BP నాటి గుహ చిత్రాలు ఉన్నాయి.
మంగర్ 700 సంవత్సరాల పురాతన గ్రామం, భారతదేశంలోని పురాతన పీఠభూమి పర్వతాలైన ఆరావళి శ్రేణికి ప్రత్యేకమైన స్థానిక చెట్లతో కప్పబడిన రాతి కొండలలో ఉంది.
గ్రామం
[మార్చు]పరిపాలన
[మార్చు]మంగర్ పంచాయతీ స్థానిక పరిపాలన సంస్థచే పాలించబడుతుంది.
జనాభా శాస్త్రం
[మార్చు]2011లో, 368 గృహాలలో నివసిస్తున్న సుమారు 1965 మంది జనాభా ఉండేది.
గిరిజన ఆభరణాల మ్యూజియం
[మార్చు]మాజీ INC కేంద్ర మంత్రి సతీష్ శర్మ భార్య అయిన స్టెర్రే శర్మ స్థాపించిన మంగర్ గిరిజన ఆభరణాల మ్యూజియంలో, ఈశాన్య భారతదేశంలోని గిరిజన తెగలతో సహా భారతదేశం నలుమూలల నుండి ఆభరణాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆభరణాలను గాజు, ఎముక, ఇత్తడి, తెల్ల లోహం, వెండి, బంగారు పూతతో తయారు చేస్తారు.
ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]
మంగర్ బనిని జీవశాస్త్రవేత్తలు అధ్యయనం చేసి, అది అధిక జీవవైవిధ్య ప్రాంతం అని కనుగొన్నారు. ఇది ఆరావళి శ్రేణిలో మిగిలి ఉన్న చివరి సహజ ఉష్ణమండల అడవులలో ఒకటి. ఇందులో 30 కంటే ఎక్కువ స్థానిక వృక్ష జాతులు, 100 స్థానిక పొదలు, మూలికలతో పాటు వృద్ధి చెందుతున్నాయి, ఇవన్నీ వన్యప్రాణులకు, అరుదైన పక్షులకు, చిరుతలతో సహా జంతువులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తాయి. ఇది భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తికి ఒక ముఖ్యమైన వనరుగా పనిచేస్తుంది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన జీవవైవిధ్య ప్రాంతం, పవిత్రమైన వనం, చిరుత, వలస పక్షుల ఆవాసం, అనేక చిత్తడి నేలలతో కూడిన ఉత్తర ఆరావళి చిరుత వన్యప్రాణి కారిడార్లో భాగం. [4]
మంగర్ బని కొండల జీవవైవిధ్య ప్రాంతం
[మార్చు]ఆరావళి పర్వత శ్రేణిలోని దక్షిణ ఢిల్లీ రిడ్జ్ అటవీ ప్రాంతాలకు సమీపంలో ఉన్న మంగర్ బని, దాని పొరుగు గ్రామాలైన గ్వాల్ పహారి, బలియావాస్, బంధ్వారిలతో కలిసి, నిరుపయోగంగా ఉన్న మైనింగ్ గుంటలతో నిండిన, పర్యావరణపరంగా సున్నితమైన, ప్రమాదంలో ఉన్న జీవవైవిధ్య ప్రాంతం. ఇక్కడి వృక్షజాలం, జంతుజాలం, పర్యావరణం తీవ్రంగా క్షీణించాయి. విలాయతి కికర్ అనే హానికరమైన కలుపు మొక్క స్థానంలో స్థానిక గడ్డి, పొదలు, చెట్లతో కూడిన మూడు పొరల ఆవరణను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా దీనిని పునరుద్ధరించాల్సిన అవసరం ఎంతగానో ఉంది. ఈ ప్రాంతం చిరుతపులుల ఆవాసంలో ఉంది. ఇక్కడి అడవిలో 95% నెమ్మదిగా పెరిగే ధౌ చెట్టు ( అనోగైసస్ పెండ్యులా )తో నిండి ఉంది. మంగర్ బనిలో ధౌ వంటి స్థానిక మొక్కల జాతులు ఉన్నాయి, ఇక్కడ అడవి గద్దలను చూడవచ్చు.
చిరుత ఆవాసం, వన్యప్రాణుల కారిడార్
[మార్చు]మంగర్ బని ఒక ముఖ్యమైన చిరుత ఆవాసం, ఇది సరిస్కా టైగర్ రిజర్వ్ నుండి ఢిల్లీ వరకు విస్తరించి ఉన్న ఉత్తర ఆరావళి చిరుత వన్యప్రాణుల కారిడార్లో కూడా ఉంది. [4]
గుడారియా దాస్ బాబా దేవాలయం చుట్టూ పవిత్రమైన తోపు
[మార్చు]మంగర్ బని అనేది గుడారియా దాస్ బాబా ఆలయాన్ని చుట్టుముట్టిన పవిత్రమైన గ్రోవ్, ఇది మంగర్ బని అడవిలో ఉంది. మంగర్ గ్రామానికి వాయువ్యంగా 2 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఈ పురాతన ఆలయం మంగర్ బానికి పవిత్రమైన వనం హోదాను అందిస్తుంది. స్థానిక మౌఖిక సంప్రదాయం ప్రకారం, బాబా (సాధువు) గుడారియా దాస్ ఈ బని (అడవి)ని రక్షిస్తాడు, ఈ అడవికి నష్టం కలిగించే ఎవరినైనా శిక్షిస్తాడు.
చిత్తడి నేలలు: లూలూ సరస్సు
[మార్చు]లులు సరస్సు చిత్తడి నేల మంగర్ బని కొండలపై నెలకొని ఉంది, మంగర్ గ్రామానికి నైరుతి దిశలో 6 కి.మీ, గుడారియా దాస్ బాబా ఆలయానికి దక్షిణంగా 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది గగా లులు పర్వతం అనే ఒక చిన్న కొండకు సమీపంలో ఉంది.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- మధ్యరాతి యుగపు పురావస్తు ప్రదేశాలు
- అనంగ్పూర్ గుహలు ( ఫరీదాబాద్ )
- భీమ్బెట్కా రాతి గుహలు ( భోపాల్ )
- పహర్గఢ్ గుహలు ( మొరేనా )
- జీవవైవిధ్యం, జీవావరణ శాస్త్రం
- గురుగ్రామ్ చిరుత, జింక సఫారీ
- హర్యానా చిరుతపులులు
- హర్యానా జాతీయ పార్కులు
- వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు
- చరిత్ర, సంస్కృతి
- హర్యానా పర్యాటకం
- హర్యానాలోని రాష్ట్ర సంరక్షిత స్మారక చిహ్నాల జాబితా
- హర్యానాలోని జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నాల జాబితా
- భారతదేశంలోని సంభావ్య యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
- సూరజ్కుండ్ అంతర్జాతీయ హస్తకళల మేళా
- హర్యానాలో పర్యాటకం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Navneet Mendiratta (July 30, 2017). "Here's why Mangar Bani can be your ideal weekend getaway". India Today (in ఇంగ్లీష్). India: India Today. Retrieved 2019-01-16.
- ↑ "Saving Mangar Bani: Why returning grove to original custodians may be only solution - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). India. Retrieved 2019-01-16.
- ↑ "Haryana's Mangar Bani forest demarcated at last". hindustantimes.com/ (in ఇంగ్లీష్). India: Hindustan Times. 2015-09-03. Retrieved 2019-01-16.
- 1 2 3 ASOLA BHATTI WILD LIFE SANCTUARY Archived 16 ఆగస్టు 2011 at the Wayback Machine, Department of Forest, Delhi Government
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
- హర్యానా అటవీ శాఖ
- Archived 2023-09-29 at the Wayback Machine
| హర్యానా ప్రత్యేకతలు | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| హర్యానాలోని విభాగాలు | |||||||||||||||||
| జిల్లాలు|జిల్లాలు | |||||||||||||||||
| సందర్శకుల ఆసక్తికరమైన ప్రదేశాలు |
| ||||||||||||||||
| ఎన్నికలు | |||||||||||||||||
| ముఖ్యమంత్రులు | |||||||||||||||||
| గవర్నర్లు | |||||||||||||||||
| హర్యానా రాష్ట్ర ఏజెన్సీలు |
| ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| సంస్కృతి | |||||||||||||||||
| ఆర్ధికం | |||||||||||||||||
