మంగళా నార్లికర్
మంగళ నార్లికర్ (17 మే 1943 - 17 జూలై 2023) భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞురాలు, ఆమె స్వచ్ఛమైన గణితంలో పరిశోధన చేయడంతో పాటు సామాన్యుల కోసం కూడా రచనలు చేసింది. గణితంలో డిగ్రీల తర్వాత, ఆమె మొదట ముంబైలోని టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ (TIFR) లో పనిచేసింది, తరువాత బొంబాయి, పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్గా పనిచేసింది.
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]నార్లికర్ 1943 మే 17న బొంబాయి ప్రావిన్స్లోని బొంబాయిలో జన్మించారు బ్రిటిష్ ఇండియా కాలంలో ఈ ప్రదేశంగా పిలువబడింది . ఆమె బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం నుండి చదువుకుంది, 1962లో బి.ఎ (గణితం), 1964లో ఎం.ఎ (గణితం) డిగ్రీలను మొదటి ర్యాంకుతో అందుకుంది, ఛాన్సలర్ బంగారు పతకాన్ని కూడా గెలుచుకుంది. 1966లో ప్రసిద్ధ విశ్వ శాస్త్రవేత్త, భౌతిక శాస్త్రవేత్త జయంత్ నార్లికర్ను వివాహం చేసుకుంది . వారికి ముగ్గురు కుమార్తెలు, గీత, గిరిజ, లీలావతి ఉన్నారు, వీరందరూ సైన్స్లో కెరీర్లను కొనసాగించారు; ఒకరు (గీత) శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో బయోకెమిస్ట్రీ ప్రొఫెసర్గా పనిచేస్తున్నారు, మిగిలిన ఇద్దరు కంప్యూటర్ సైన్స్లో ఉన్నారు.[1][2][3]
1964 నుండి 1966 వరకు, నార్లికర్ ముంబైలోని టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ యొక్క స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్లో రీసెర్చ్ స్టూడెంట్, రీసెర్చ్ అసోసియేట్గా పనిచేశాడు. 1967 నుండి 1969 వరకు, ఆమె కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ పాఠశాలలో బోధించారు. 1974 నుండి 1980 వరకు ఆమె తిరిగి టిఐఎఫ్ఆర్ యొక్క స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్లో పనిచేసింది. వివాహమైన 16 సంవత్సరాల తరువాత 1981 లో అనలిటికల్ నంబర్ థియరీ అనే అంశంపై బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం నుండి గణితశాస్త్రంలో పి.హెచ్.డి పట్టా పొందారు. [5] డాక్టరేట్ పట్టా పొందిన తరువాత, ఆమె 1982 నుండి 1985 వరకు టిఐఎఫ్ఆర్లో స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్లో పూల్ ఆఫీసర్గా పనిచేయడం కొనసాగించింది. 1982 నుండి 1985 వరకు బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయంలోని గణిత విభాగంలో ఎం.ఫిల్ క్లాసులో ఆమె అధ్యాపక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 1989 నుండి 2002 వరకు పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో గణిత శాస్త్ర విభాగంలో విరామాలలో బోధించారు, 2006 నుండి 2010 వరకు భాస్కరాచార్య ప్రతిష్ఠాన్ లోని కేంద్రంలో ఎమ్మెస్సీ విద్యార్థులకు బోధించారు[4][5]
నార్లికర్ యొక్క ఆసక్తి ప్రధాన రంగాలు వాస్తవ, సంక్లిష్ట విశ్లేషణ, విశ్లేషణాత్మక జ్యామితి, సంఖ్య సిద్ధాంతం, బీజగణితం, టోపోలాజీ.[6]
గణితంపై పుస్తకాలు రాయడం గురించి నార్లికర్ ఇలా రాశారు: "గణితాన్ని ఆసక్తికరంగా, అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఎలా అనే దానిపై ఒక పుస్తకం రాయడం నాకు చాలా ఇష్టం". ఇంటి పనులను చూసుకోవడంతో తన వృత్తిని మిళితం చేయడం గురించి ఆమె ఇలా రాసింది: "నా కథ బహుశా నా తరంలోని చాలా మంది మహిళల జీవితాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, వారు బాగా చదువుకున్నారు కానీ ఎల్లప్పుడూ వారి వ్యక్తిగత కెరీర్లకు ముందు ఇంటి బాధ్యతలను ఉంచుతారు". ఆమె మహారాష్ట్ర స్టేట్ బ్యూరో ఆఫ్ టెక్స్ట్బుక్ ప్రొడక్షన్ అండ్ కరికులం రీసెర్చ్కు గణిత శాస్త్ర విషయ కమిటీకి ఛైర్మన్గా ఉన్నారు.[7]
మంగళ నార్లికర్ 17 జూలై 2023న 80 సంవత్సరాల వయసులో క్యాన్సర్తో మరణించారు.[8]
ప్రచురణలు
[మార్చు]నార్లికర్ అనేక శాస్త్రీయ పత్రాలు, పుస్తకాలను ప్రచురించారు, వాటిలోః [6]
పత్రాలు
[మార్చు]- సీవ్ చేసిన ఇంటిజర్స్ సిద్ధాంతం, ఆక్టా అర్థమెటికా 38,157 ఇన్ 19
- ఎర్డోస్, స్జేమెరెడి సిద్ధాంతంపై, హార్డీ రామానుజన్ జర్నల్ 3,41,1980లో
- హర్విట్జ్ జీటా ఫంక్షన్ యొక్క మీన్ స్క్వేర్ వాల్యూ సిద్ధాంతం, ప్రొసీడింగ్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ 90,195,1981.
- హైబ్రిడ్ మీన్ వాల్యూ థీరం ఆఫ్ ఎల్-ఫంక్షన్స్, హార్డీ రామానుజన్ జర్నల్ 9,11-16,1986.
- అబెలియన్ గ్రూప్స్ ఆదేశాల మేరకు, 1988లో లండన్ మ్యాథమెటికల్ సొసైటీ బులెటిన్, 20,211-216.
- సామాన్య ప్రజలలో గణితంపై ఆసక్తిని సృష్టించడానికి విజ్ఞాన యుగంలో గణితంపై అనేక వ్యాసాలు
పుస్తకాలు
[మార్చు]- పాఠశాల విద్యార్థుల కోసం మరాఠీలో రాసిన పుస్తకం గణితాచ్య సోప్య వాత
- ప్రాథమిక గణితానికి సులువైన ప్రవేశం, పాఠశాల విద్యార్థుల కోసం ఒక పుస్తకం.
- ఎ కాస్మిక్ అడ్వెంచర్, ప్రొఫెసర్ జె. వి. నార్లికర్ ఖగోళ శాస్త్రంపై రాసిన పుస్తకం యొక్క అనువాదం.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Murty, K.K. (2008). 50 Timeless Scientists. Pustak Mahal. p. 30. ISBN 978-81-223-1030-6. Retrieved 17 July 2023.
- ↑ Bengrut, Dheeraj (17 July 2023). "Eminent mathematician Dr Mangala Narlikar passes away at 80". Hindustan Times. Retrieved 17 July 2023.
- ↑ "Pune: Renowned Mathematician Mangala Jayant Narlikar Passes Away At 80". Free Press Journal. 17 July 2023. Retrieved 17 July 2023.
- ↑ Venkatraman, Vijaysree (19 January 2009). "Indian Women In Science". Chemical & Engineering News. American Chemical Society. Retrieved 1 November 2015.
- ↑ Chengalvarayan & Gokilvani 2007, p. 110.
- 1 2 "E-learning in Mathematics at Undergraduate and Postgraduate Level". Bhaskaracharya Pratishthana. Archived from the original on 20 April 2014. Retrieved 1 November 2015.
- ↑ "Mangala Narlikar: The Journey of an Informal Mathematician: Academic Featured Biographies". Brainprick. 9 July 2012. Archived from the original on 21 November 2015. Retrieved 1 November 2015.
- ↑ "Eminent mathematician Dr Mangala Narlikar dies at 80". The Indian Express. 17 July 2023. Retrieved 17 July 2023.