మండపాక

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
మండపాక
—  రెవిన్యూ గ్రామం  —
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా పశ్చిమ గోదావరి
మండలం తణుకు
ప్రభుత్వము
 - సర్పంచి
జనాభా (2011)
 - మొత్తం 8,454
 - పురుషుల సంఖ్య 4,183
 - స్త్రీల సంఖ్య 4,271
 - గృహాల సంఖ్య 2,390
పిన్ కోడ్ 534 218
ఎస్.టి.డి కోడ్ 08819

మండపాక (MANDAPAKA), పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].
మండల కేంద్రము: తణుకు (3.645 కి.మీ) | జిల్లా కేంద్రము: ఏలూరు (59.62 కి.మీ) | రాష్ఠ్ర కేంద్రము: హైదరాబాదు (348 కి.మీ)
పిన్ కోడ్: 534 218 | STD కోడ్:8819
అక్షాంశము (Latitude) :16.74065 | రేఖాంశము (Longitude) :81.6623
మండపాక గ్రామం పలు విషయాలలో జిల్లా లోనే ఆదర్శ గ్రామంగా ఖ్యాతి గాంచింది. ఎంతో కాలంగా ఈ గ్రామం వ్యవసాయాధారమైన గ్రామమై ఉంది. ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీశ్రీశ్రీ యల్లారమ్మ వారి దేవస్థానం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఎంతో పేరు గాంచింది. ప్రతీ సంవత్సరం అమ్మవారికి జరుగు వసంతోత్సవాలు ఈ గ్రామానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకొని వస్తున్నాయి అని అనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. మండపాక గ్రామానికే చెందిన శ్రీ కేశవస్వామి వారి దేవస్థానం ఎంతో పురాతనమయిన ఆలయంగా చెప్పబడుతున్నది. గ్రామస్తులందరూ విద్యారంగానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఇవ్వడంవల్ల వారి పిల్లలందరూ చక్కటి విద్యను అభ్యసించ గలుగుచున్నారు. నవతరం ప్రతినిధులైన గ్రామ యువత గ్రామ సంస్కృతిని గౌరవిస్తూనే ప్రస్తుత ఆధునిక ప్రపంచం కల్పిస్తున్న అవకాశాలను సమర్థవంతంగా అంది పుచ్చుకుంటూ అనేక రంగాలలో రాణిస్తున్నారు. ప్రతీ సంవత్సరం జరుగు యల్లారమ్మ వసంతోత్సవాలకు ఈ గ్రామస్థులు ప్రపంచ నలుమూలలలో ఎక్కడ ఉన్ననూ ఈ ఉత్సవాలకు హాజరవడానికి ఎంతో ఉత్సుకత చూపడం విశేషం.

మండపాక

సంకుచితమైన జాతి మతాల హద్దుల్ని చెరిపేస్తున్నాను నేడు
అకుంఠితమైన మానవీయ పతాకను ఎగురవేస్తున్నాను చూడు
చరిత్ర రక్త జలధికి స్నేహ సేతువును నిర్మిస్తున్నాను రండి..

అంటూ బలమైన కంఠంతో విశ్వమానవ సౌభ్రాతృత్వానికి నిబద్ధుడై మానవతా కేతనాన్ని ఎగురవేయడమే ధ్యేయంగా, కరుణ కలికితురాయిగా తన అపురూపమైన అనుభూతుల్ని అక్షరబద్ధం చేస్తూ, అమృతమయమైన కవితా ఝురిని ప్రవహింపజేసిన కవితా తపస్వి శ్రీ దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్ ఈ గ్రామంలోనే జన్మించారు.

1968లో ముద్రణ పొందిన తిలక్ కవితల సంపుటి ' అమృతం కురిసిన రాత్రి ' ఉత్తమ కవితాసంపుటిగా కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు 1971 లో పొందింది.

గ్రామ చరిత్ర మరియు పేరు పుట్టుక[మార్చు]

మండపాక

పవిత్ర శివ, కేశవ క్షేత్రాలను కలిగివున్న ఈ గ్రామమే శ్రీ మాండవ్య మహాముని తపమాచరింఛిన ప్రదేశముగా స్థల పురాణములు చెప్పుచున్నవి. ఈ గ్రామాన్ని మండవ్య క్షేత్రంగా పిలిచేవారు కాలక్రమంలో ఈ ప్రదేశాన్ని మండపాకగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ గ్రామంలోని శివాలయాన్ని సోమేశ్వరాలయం గాను, కేశవాలయాన్ని చతుర్భుజ కేశవాలయం గాను వ్యవహరించేవారు. ఈ కేశవాలయం పంచ కేశవ క్షేత్రాలలో ఒకటిగా పిలవబడుచున్నది. మండపాక, ర్యాలి, తణుకు, దువ్వ మరియు కటలపర్రు లలో వున్న కేశవాలయాలను పంచ కేశవ క్షేత్రాలుగా చెప్పబడుచున్నవి. సోమేశ్వరాలయం గ్రామం మధ్యలో ఉండుట ఇక్కడి ప్రత్యేకత.

గణాంకాలు[మార్చు]

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 8454.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4183, మహిళల సంఖ్య 4271, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2390 ఉన్నాయి.

మండపాక గ్రామస్థులు

గ్రామంలో ప్రస్తుతం ఉన్న సమస్యలు[మార్చు]

  1. వ్యవసాయం దండగమారుదయ్యింది. వరుసగా మూడో సీజనులో కూడా రైతులకు నిరాశనే మిగిల్చింది. చేతికి అందివచ్చింది అనుకున్న పంట మొత్తం వర్షాలకు తడచి రైతు ఆశలను కన్నీటముంచింది. రైతులు, కవులుదార్లు కష్టాల కడగండ్లలో మునిగిపోయి బయటపడటానికి సహాయంకోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.
  2. వాతావరణ కాలుష్యం: పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి సాధిస్తున్న మా గ్రామం అభివృద్ధి ఫలాలతో పాటు దాని వల్ల వచ్చే విష ఫలాలను కూడా భుజించవలసి వస్తుంది, దీనిలో ప్రధాన సమస్య గాలి కాలుష్యం. మండపాక పరిసర ప్రాంతాలలో ఉన్న పరిశ్రమల వ్యర్దాల నుండి వస్తున్న గాలితో గ్రామం చాలా ఇబ్బంది పడుతుంది. ఈ మధ్య కాలంలో కొంత మంది సహకారంతో ఈ సమస్యను కొంతవరకూ పరిష్కరించినప్పటికీ ఇంకా మిగిలే వుంది అని చెప్పక తప్పదు.
  3. ఇప్పటి వరకు ఎవరూ ఊహించని సమస్య ఇది: పచ్చని పశ్చిమ గోదావరి ఇప్పుడు ఆ 'పచ్చని' హోదాను కాపాడు కోవడం కోసం కష్టపడవలసి వస్తుంది, దీనికి ప్రధాన కారణం సాగు నీటి సమస్య. దాదాపుగా 30 సంవత్సరాలుగా మరిచిపోయిన సమస్య తిరిగి మొలకెత్తింది కానీ మొలకెత్తిన పంటను ఎలా కాపాడుకోవాలో రైతన్నకు తెలియడంలేదు. చాలా పంటపొలాలు రెండో పంటకు సాగు నీరు లేక కాళీ అయ్యాయి. మా గ్రామం కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు.

సమకాలీన గ్రామ ప్రముఖులు[మార్చు]

ఎంతో కాలం నుండి ఈ గ్రామం తన ఉనికిని కాపాడుకొంటూ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు ఎంతో విలువను ఇస్తుంది. ఈ ప్రయాణంలో ప్రస్తుత తరంలో గ్రామాభివృద్ధికి తమవంతు కృషి చేస్తున్న సమకాలీన గ్రామ ప్రముఖుల వివరాలు కొన్ని

  1. శ్రీ బలుసు రామారావు గారు- గ్రామ శ్రేయోభిలాషి
  2. శ్రీ సుంకర కృష్ణారావు గారు- దూరదృష్టి వీరి సొంతం, అజాతశత్రువు
  3. శ్రీ బలుసు కేశవరావు గారు - నిస్వార్ధ పరులు, ప్రజాసేవకులు, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి
  4. శ్రీ బోడపాటి రంగారావు గారు - యల్లారమ్మ మరియు కేశవస్వామి వారి దేవస్థానము ట్రస్ట్ బోర్డ్ మాజీ ఛైర్మన్, నిస్వార్ధ పరులు, ప్రజాసేవకులు, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి, మచ్ఛలేని మంఛి మనిషి
  5. శ్రీ యలమాటి వీరవేంకట సత్యనారాయణ గారు - రైతు మిత్రులు, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి
  6. శ్రీ ఆత్మకూరి బుల్లిరాజు గారు - స్వయంకృషితొ పైకి వచ్చిన వ్యక్తి, ప్రజా సేవకులు
  7. శ్రీ పరిమి శివయ్య గారు - ధాన్యం వ్యాపారస్తులు, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి
  8. శ్రీ బలుసు అప్పారావు గారు - బడుగు, బలహీన వర్గాల శ్రేయోభిలాషి
  9. శ్రీ బేతిన హనుమంతు గారు - నిస్వార్ధ పరులు, ప్రజాసేవకులు, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి
  10. శ్రీ వట్టికూటి చెంచయ్య గారు - దూరదృష్టి వీరి సొంతం, గ్రామ శ్రేయోభిలాషి

వ్యవసాయ రంగం[మార్చు]

మండపాక గ్రామ ప్రజలు ఎంతో కాలంగా వ్యవసాయాన్ని ముఖ్య వృత్తిగా స్వీకరించి, వరి చెరకు ప్రధాన పంటలుగా పండిస్తున్నారు. ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ యలమాటి వీరవెంకట సత్యనారాయణ మరియు వీరి మిత్రబృంధం ఆద్వర్యంలోని శ్రీ గణేష్ వ్యసాయ కృషి విజ్ఞాన రైతు సంఘం సాధారణ రైతులకు మెరుగైన పంటలు పండించడానికి సాంకేతికంగా అవసరమైన సూచనలు, సలహాలు అందిస్తూ రైతులకు ఎంతో మేలు చేస్తున్నారు.
పాడిపంటలు

  1. వరి
  2. చెరకు
  3. అపరాలు (మినుములు, పెసలు మొ..)
  4. కోళ్ళ పెంపకం
  5. పశు పోషణ ( ఆవులు, గేదెలు)

దేవాలయాలు[మార్చు]

మండపాక గ్రామంలో నిర్మించిన కొన్ని దేవాలయాలు

  1. శ్రీ యల్లారమ్మ వారి దేవస్థానము
  2. శ్రీ కేశవస్వామి వారి దేవస్థానము
  3. శివాలయము
  4. శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి వారి దేవస్థానము (పుట్ట)
  5. శ్రీ వినాయక స్వామి వారి దేవస్థానము, పెద్ద వీధి
  6. శ్రీ వినాయక స్వామి వారి దేవస్థానము, కాపుల వీధి
  7. శ్రీ రామాలయం, చుండ్రు వారి వీధి
  8. శ్రీ రామాలయం,

గ్రామంలో ప్రధాన పండుగలు[మార్చు]

గ్రామ సంస్కృతికి ప్రతీకలు పండుగలు. గ్రామస్తులందరూ ప్రతీ పండుగనూ భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకొందురు. వాటిలో కొన్ని ముఖ్యమైన పండుగలు...

  1. ఉగాది - శ్రీ కేశవ శ్వామి ఆలయప్రాంగణంలో పంచాంగ శ్రవణం
  2. శ్రీరామనవమి - శ్రీ సీతారామకళ్యాణం, భక్తులందరికీ పానకం మరియు వడపప్పు ప్రసాదం
  3. శ్రీ యల్లారమ్మ వసంతోత్సవాలు -సంబరం, సిరిబండి ఉత్సవము, గుడి తలుపులు మూయుట
  4. శ్రీ కృష్ణాష్టమి - ఉట్టి కొట్టుట
  5. వినాయక చవితి - ప్రతీ ఇంటా వినాయక వ్రతకల్పం పూజ, పలు వీధుల వారి వినాయక విగ్రహాల ఊరేగింపు
  6. దసరా - దేవాలయ సందర్శనం
  7. దీపావళి - శోభాయమానంగా దీపాల అలంకరణ, బాణాసంచా సంబరాలు
  8. నాగులచవితి - సర్పాలను దైవస్వరూపాలుగా బావించి క్షీరాభిషేకం
  9. కార్తీక మాస పూజలు - ప్రాతః కాల స్నానాలు, ఆలయ సందర్శనం
  10. కార్తీక పౌర్ణమి - పూజలు
  11. సంక్రాంతి - గ్రామ సంస్కృతి ప్రతిబింబించేలా ప్రతీ ఇల్లూ అలంకరిస్తారు, గొబ్బిళ్ళు, భోగి మంటలు, గంగిరెడ్లతో గ్రామం శోభాయమానంగా ఉంటుంది.
  12. మహాశివరాత్రి - శివపార్వతుల కళ్యాణం, రథోత్సవం కన్నులపండుగగా జరుపుతారు
  13. కేశవశ్వామి తిరునాళ్ళు - తిరునాళ్ళు, రథోత్సవం, గరడ వాహన సేవ

పంట కాలువలు[మార్చు]

మండపాక గ్రామం లోని పంట పొలాలకు అవసరమైన సేద్యపు నీటి సరఫరా అత్యధిక శాతం కాలువల ద్వారా అందించబడు చున్నది.

  1. పెద్ద కాలువ
  2. పిల్ల కాలువ
  3. పొలుమేరు కాలువ

ప్రభుత్వ భవనాలు మరియు ఆస్తులు[మార్చు]

  • గ్రామ పంచాయితీ కార్యాలయము
  • గ్రంథాలయం
  • ప్రభుత్వ పాఠశాలలు (4)
  • పశువైద్యశాల
  • శ్మశాన వాటిక

ప్రధాన కూడలులు[మార్చు]

  1. కేశవ స్వామి వారి గుడి వీధి
  2. యర్రమిల్లి వారి వీధి
  3. పెద్ద వీధి ( పంచాయతి వీధి )
  4. చుండ్రు వారి వీధి
  5. నల్లూరి వారి వీధి
  6. బలుసు వారి వీధి
  7. యల్లారమ్మ వీధి
  8. మాదిగల వీధి
  9. మాలల వీధి
  10. వడ్డీల వీధి
  11. రజకుల వీధి
  12. నాయిబ్రాహ్మణుల వీధి
  13. కాపుల వీధి (సాయి పిచ్ఛుక వీధి)
  14. మేడూరి వారి వీధి

గ్రామ సరిహద్దులు[మార్చు]

  • తూర్పున తణుకు పట్టణం
  • పడమరన పొలిమేరు కాలువ
  • దక్షిణాన వేల్పూరు గ్రామం
  • ఉత్తరాన పైడిపర్రు గ్రామం

కొన్ని ఇంటి పేర్లు[మార్చు]

గణాంకాలు[మార్చు]

జనాభా (2011) - మొత్తం 8,454 - పురుషుల సంఖ్య 4,183 - స్త్రీల సంఖ్య 4,271 - గృహాల సంఖ్య 2,390

మూలాలు[మార్చు]

  1. భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు]
  2. http://www.censusindia.gov.in/pca/final_pca.aspx
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మండపాక&oldid=2000566" నుండి వెలికితీశారు