మక్రానా పాలరాయి
మక్రానా పాలరాయి అనేది ఒక రకమైన తెల్ల పాలరాయి, ఇది శిల్పాలు, భవనాల అలంకరణలో ఉపయోగించడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది భారతదేశంలోని రాజస్థాన్‌లోని మక్రానా పట్టణంలో తవ్వబడుతుంది. అయోధ్యలోని రామ్ మందిర్, ఆగ్రాలోని తాజ్ మహల్,[1] డియోబంద్‌లోని మస్జిద్-ఎ-రషీద్, కోల్‌కతాలోని విక్టోరియా మెమోరియల్ వంటి అనేక ప్రసిద్ధ కట్టడాల నిర్మాణంలో ఉపయోగించబడింది. మక్రానా పాలరాయిని ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ జియోలాజికల్ సైన్సెస్ ద్వారా GHSR (గ్లోబల్ హెరిటేజ్ స్టోన్ రిసోర్స్) గా జాబితా చేయబడింది.[2]
భూగర్భ శాస్త్రం
[మార్చు]మక్రానా ప్రాంతంలో, పాలరాయి ఐదు ఏటవాలుగా వాలుతున్న పట్టీలుగా కనిపిస్తుంది.[3] అవి ఢిల్లీ సూపర్‌గ్రూప్‌లోని అజ్మీర్ ఫార్మేషన్‌లో భాగం, ఇది ప్రోటెరోజోయిక్ కాలంలో ఢిల్లీ బేసిన్‌లో నిక్షేపించబడిన అవక్షేప శిలల శ్రేణి. సుమారు 1450 Ma (మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం) ఈ శిలలు ఢిల్లీ ఓరోజెనీ చే ప్రభావితమయ్యాయి, ఇది అసలైన సున్నపురాళ్లను పాలరాయిగా మార్చిన రూపాంతరీకరణకు, ఏటవాలు వాలు, ప్రస్తుత శిలా బహిర్గత నమూనాకు కారణమైన ముడతలకు దారితీసింది.[4]
ఆస్తులు
[మార్చు]భారతదేశంలో పాలరాయి గని ఉన్న అత్యంత పురాతన ప్రదేశంగా మక్రానా పరిగణించబడుతుంది. తవ్వకం తర్వాత, మక్రానా పాలరాయికి ఎలాంటి శుద్ధి చేయరు, కానీ నేరుగా కోయడానికి, చెక్కడానికి ఉపయోగిస్తారు.[5] మక్రానా పాలరాయి భారతదేశంలోని రెండు కాల్సైటిక్ పాలరాయి రకాల్లో ఒకటి, మిగిలినవన్నీ డోలమైటిక్. ఇందులో తెలుపు, అల్బెటా అనే రెండు రకాలు ఉన్నాయి.[3] రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంచనా ప్రకారం ఈ ప్రాంతంలోని పాలరాయి నిల్వల పరిమాణం 55 మిలియన్ టన్నులు.[6] ఈ ప్రాంతంలోని 400కు పైగా గనుల నుండి ఏటా సుమారు 120 వేల టన్నుల పాలరాయి ఉత్పత్తి అవుతుంది.[7]
మక్రానా మార్బుల్‌లో కాల్షియం శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది, అందువల్ల ఇది నీటి లీకేజీని నిరోధిస్తుంది.[3] భారతదేశంలోని అన్ని రకాల మార్బుల్‌లలో మక్రానా మార్బుల్ నీటి శోషణ అత్యల్పంగా ఉంటుందని చెబుతారు, ఈ మార్బుల్‌లో 98 శాతం కాల్షియం కార్బోనేట్, కేవలం రెండు శాతం మలినాలు మాత్రమే ఉంటాయని అంటారు. మక్రానా మార్బుల్ ఈ లక్షణం, అది చాలా కాలం పాటు తన తెలుపు రంగును కోల్పోకుండా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది. ఇందులో 98 శాతం కాల్షియం ఉండటం వల్ల, ఈ మార్బుల్ పాలిష్ అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. మలినాల స్థాయిని బట్టి, మక్రానా మార్బుల్ వివిధ ఛాయలు స్వచ్ఛమైన తెలుపు, బూడిద రంగు ఛాయలతో కూడిన తెలుపు, గులాబీ రంగు ఛాయలతో కూడిన తెలుపుగా ఉంటాయి. ఈ మార్బుల్ గట్టి అతుక్కుపోయే గుణం దీనిని బలంగా, దృఢంగా, పారదర్శకంగా చేస్తుంది. ఇది తన మెరుపును, తెలుపు రంగును చాలా కాలం పాటు నిలుపుకుంటుందని చెబుతారు.[6]
మక్రానా మార్బుల్‌లో కాల్షియం శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది, అందువల్ల ఇది నీటి లీకేజీని నిరోధిస్తుంది.[3] భారతదేశంలోని అన్ని రకాల మార్బుల్‌లలో మక్రానా మార్బుల్ నీటి శోషణ అత్యల్పంగా ఉంటుందని చెబుతారు, ఈ మార్బుల్‌లో 98 శాతం కాల్షియం కార్బోనేట్, కేవలం రెండు శాతం మలినాలు మాత్రమే ఉంటాయని అంటారు. మక్రానా మార్బుల్ ఈ లక్షణం, అది చాలా కాలం పాటు తన తెలుపు రంగును కోల్పోకుండా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది. ఇందులో 98 శాతం కాల్షియం ఉండటం వల్ల, ఈ మార్బుల్ పాలిష్ అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. మలినాల స్థాయిని బట్టి, మక్రానా మార్బుల్ వివిధ ఛాయలు స్వచ్ఛమైన తెలుపు, బూడిద రంగు ఛాయలతో కూడిన తెలుపు, గులాబీ రంగు ఛాయలతో కూడిన తెలుపుగా ఉంటాయి. ఈ మార్బుల్ గట్టి అతుక్కుపోయే గుణం దీనిని బలంగా, దృఢంగా, పారదర్శకంగా చేస్తుంది. ఇది తన మెరుపును, తెలుపు రంగును చాలా కాలం పాటు నిలుపుకుంటుందని చెబుతారు.[6]
మక్రానా పాలరాయి రకాలు
[మార్చు]మక్రానా పాలరాయి వాటి డిజైన్, నమూనా ప్రకారం వివిధ వర్గాలుగా విభజించబడ్డాయి. మక్రానాలో తవ్వి, తయారు చేయబడిన ప్రత్యేకమైన మార్బుల్స్ ఈ క్రిందివి.
మక్రానా తెల్ల పాలరాయి
ఈ పాలరాయిని నివాస, వాణిజ్య భవనాలలో, అనేక దేవాలయాలు, మసీదులు, చర్చిలు, స్మారక చిహ్నాలలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు, దీనిని ఇళ్ళు, హోటళ్ళు, కార్పొరేట్ కార్యాలయాలు, రెస్టారెంట్లలో అలంకరణ ప్రయోజనం కోసం, పాశ్చాత్య, భారతీయ శిల్పాలు, హస్తకళలలో ఉపయోగించవచ్చు.
బ్రౌన్ అల్బెటా పాలరాయి
ఈ పాలరాయి ఒక కాల్సైట్ రాయి. ఇది పాల తెలుపు రంగు పాలరాయి, బూడిద, పాంథర్ బ్రౌన్ రంగులలో కూడా లభిస్తుంది. ఈ రాయి సహజ బ్లాకులు, పెద్ద, చిన్న స్లాబులు, సాధారణ టైల్స్ వంటి వివిధ రూపాల్లో అందుబాటులో ఉంది.
డుంగ్రి పాలరాయి ఇది మక్రానా ఆధారిత గనుల నుండి లభించే అత్యంత పురాతనమైన, అత్యుత్తమ నాణ్యత గల పాలరాయి. రసాయన బలోపేతం లేకపోవడం, రంగు మారకపోవడం, సూక్ష్మ రంధ్రాలు లేకపోవడం వంటి దాని ప్రత్యేక లక్షణాల కారణంగా ఈ రాయిని ఫ్లోరింగ్, వాల్ క్లాడింగ్‌లో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
అల్బెటా పాలరాయి ఇది ఫ్లోర్ డిజైన్‌ల కోసం ఉత్తమమైన, అత్యంత సిఫార్సు చేయబడిన రాళ్లలో ఒకటి, ఇది ఇంటికి విలాసవంతమైన రూపాన్ని ఇస్తుంది. దీని రంగు గోధుమ రంగు ఆకృతితో కూడిన పాల తెలుపు.
గులాబీ పాలరాయి దాని అద్భుతమైన గులాబీ రంగు కారణంగా దీనిని ఇళ్లలో అలంకరణ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తారు. అలాగే, ఇది అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మార్బుల్ రకాల్లో ఒకటి.
ప్రముఖ స్మారక చిహ్నాలు, భవనాలు
[మార్చు]
మక్రానా మార్బుల్‌ను తమ నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన ప్రముఖ భవనాలు/స్మారక కట్టడాలు:
- తాజ్ మహల్, ఆగ్రా, భారతదేశం[8][9][10]
- విక్టోరియా మెమోరియల్, కోల్‌కతా, భారతదేశం[8] – అనేక పరీక్షల తర్వాత మక్రానా పాలరాయి శ్రేష్ఠమైనదని నిర్ధారణ కావడంతో, విక్టోరియా మెమోరియల్ నిర్మాణంలో ఇతర యూరోపియన్ రకాల కన్నా మక్రానా పాలరాయిని ఎంచుకున్నారు. విక్టోరియా మెమోరియల్ నిర్మాణంలో మక్రానా పాలరాయి వాడకాన్ని సిఫార్సు చేసిన ఘనత బ్రిటిష్ భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త సర్ థామస్ హెన్రీ హాలండ్‌కు దక్కింది.[11]
- షేక్ జాయెద్ గ్రాండ్ మసీదు, అబుదాబి, యుఎఇ[12][13]
- మోతీ మసీద్, లాహోర్, పాకిస్థాన్[14][15]
- బిఎ ట్యాంక్ హౌస్ మక్రానా, మకరనా, ఇండియా |
ఉపయోగం, ఎగుమతి
[మార్చు]మక్రానా నుండి వచ్చే పాలరాయి ప్రధానంగా పర్షియన్ గల్ఫ్ దేశాలు, యూరోపియన్ యూనియన్, ఆగ్నేయాసియా, కెనడా, పాకిస్తాన్, రష్యా వంటి దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడుతుంది.[7] భారతదేశంలో, భవనాల నిర్మాణంతో పాటు, దీనిని ప్రధానంగా హస్తకళలు, శిల్పకళ పనులకు ఉపయోగిస్తారు.[6] మక్రానా పాలరాయికి 2015లో చెన్నైలోని భౌగోళిక సూచిక రిజిస్ట్రీ ద్వారా భౌగోళిక సూచిక హోదా ఇవ్వబడింది.[16]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "'Marble used in Ram temple can brave rough weather'". The Times of India. 30 January 2024.
- ↑ "Marble used for Taj Mahal is now 'Global Heritage Stone Resource'". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 22 July 2019.
- 1 2 3 4 "Makrana Marble" (PDF). portal.gsi.gov.in. Archived from the original (PDF) on 14 February 2016. Retrieved 31 January 2016.
- ↑ Roy, A.; Purohit R. "4. Lithostratigraphic, geochronological and depositional framework of the Precambrian basins of the Aravalli Mountains and adjoining areas, Rajasthan, India". In Mazumder R.; Eriksson P.G. (eds.). Precambrian Basins of India: Stratigraphic and Tectonic Context. Memoirs of the Geological Society. Vol. 45. Geological Society, London. pp. 55–65. doi:10.1144/M43.4.
- ↑ Govind, Ranjani (4 February 2012). "There is magic in the Makrana marble". The Hindu. Retrieved 31 January 2016.
- 1 2 3 4 Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- 1 2 Siva, Meera (26 July 2015). "Tiles can floor marble". The Hindu Business Line. Retrieved 31 January 2016.
- 1 2 "Kolkata's landmark Victoria Memorial getting makeover". The Times of India. 22 July 2015. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ McFarland, Rob (13 August 2015). "A rare glimpse behind India's tourist facade". stuff.co.nz. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ Rysman, Laura (22 November 2015). "The Boucheron Collection That Came Out of India". The New York Times. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ "Superiority of Makrana (Rajasthan) Marbles" (PDF). insa.nic.in. Retrieved 31 January 2016.
- ↑ Shikhani, Ammar (24 November 2010). "UAE: Queen Elizabeth Visits Sheikh Zayed Grand Mosque". Global Arab Network. Archived from the original on 2 February 2017. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ "ये है दुनिया की सबसे खूबसूरत मस्जिद, अंदर लगा है मकराना का मार्बल". dainikbhaskar.com. 17 August 2015. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ Dar, Nadeem (20 June 2015). "A pearl inside Lahore Fort – Moti Masjid". Pakistan Today. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ Shahid, Mahnoor (3 January 2015). "Historical mosques of Lahore". Pakistan Today. Retrieved 4 February 2016.
- ↑ "India's GI List Gets Longer with 20 New Products". The New Indian Express. 6 April 2015. Archived from the original on 1 December 2015. Retrieved 31 January 2016.