మగడి నగరం
మగాడి
మహాగడి | |
|---|---|
పట్టణం | |
 రంగనాథ స్వామి ఆలయం | |
| మారుపేరు: చిరుత దేశం | |
  మగాడి భారతదేశంలోని కర్ణాటకలో ఉన్న ప్రదేశం  మగాడి మగాడి (India) | |
| నిర్దేశాంకాలు: 12°58′N 77°14′E / 12.97°N 77.23°E | |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | కర్ణాటక |
| జిల్లా | బెంగళూరు దక్షిణం |
| Founded by | కెంపెగౌడ |
| ప్రభుత్వం | |
| • ప్రధానభాగం | పట్టణ మున్సిపల్ కౌన్సిల్ |
| విస్తీర్ణం | |
• పట్టణం | 5 కి.మీ2 (2 చ. మై) |
| • Rural | 794 కి.మీ2 (307 చ. మై) |
| ఎత్తు | 895 మీ (2,936 అ.) |
| జనాభా (2011) | |
• పట్టణం | 27,605[1] |
| • Rural | 1,76,236 |
| భాషలు | |
| • అధికారిక | కన్నడ |
| టైమ్ జోన్ | UTC+5:30 (ఐఎస్‌టి) |
| పిన్ | 562120 [2] |
| వాహన నమోదు | కేఏ-42 |
| వెబ్‌సైట్ | http://www.magaditown.mrc.gov.in |
మాగడి భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగళూరు దక్షిణ జిల్లా ఉన్న ఒక పట్టణం, తాలూకా.
చరిత్ర
[మార్చు]ఒక పురాణం ప్రకారం, మగడిని 1139లో ఒక చోళ రాజు స్థాపించాడు, ఆయన ఒక దండయాత్రలో, ప్రారంభ కాలంలో ఇది కొంతమంది సాధువుల నివాసంగా ఉండేదని విన్నాడు. మగది విజయనగర సామ్రాజ్యం భాగం కావడానికి ముందు తరువాత హొయసల చేతుల్లోకి వెళ్ళింది. మగడి భాగమైన జిల్లా వ్యవహారాలను నిర్వహించడానికి సమంతా రాయను నియమించిన అచ్యుత దేవరాయ పాలనలో ఈ పట్టణం విస్తరించబడింది. 1543 నుండి 1571 వరకు స్వాధీనం చేసుకున్న సవందుర్గ కోటను తన కుమారుడు సంపజరాయకు అప్పగించే ముందు, దానికి బదులుగా సామంత రాయ రాజు నుండి ఈ పట్టణాన్ని మంజూరు అందుకున్నాడు. చిక్కరాయ పాలనలో కాపలాదారు అయిన గంగప్ప నాయక్ పట్టణాన్ని దోచుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నాలను మొదటి కెంపే గౌడ అడ్డుకున్నాడు, అతను పట్టణాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ముందు అతన్ని చంపాడు. గౌడ తరువాత మగడికి పదవీ విరమణ చేసి, రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ పట్టణం అతని కుటుంబంతో అనుబంధం పెంచుకుంది.[3]
పురాలేఖపరంగా, మాగడి చరిత్ర చాలా ముందుది, ఎందుకంటే పురాతన పురాలేఖ పత్రం కాల్యా గ్రామానికి చెందినది, ఇది పురాలేఖపరం ప్రకారం క్రీ. శ. 550 నాటిది. ఇది పౌరాణిక సమాజం కన్నడ శాసనాల డిజిటల్ సంకలనం అక్షర భండారలో నమోదు చేయబడింది.[4] మాగడి శాసనాలు ఎక్కువగా ఎపిగ్రాఫియా కర్నాటికా వాల్యూమ్ 9లో నమోదు చేయబడ్డాయి, ఇటీవల కనుగొన్న శాసనాలు ఇతిహాస దర్పణ వంటి పత్రికలలో మైథిక్ సొసైటీ పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి.[5][6] ముఖ్యమైన శాసనాలలో, రెండు మతాల అనుచరుల మధ్య సంఘర్షణను, ఆ తరువాత రెండవ బుక్కరాయ రాజు దాని పరిష్కారాన్ని నమోదు చేసిన, క్రీ. శ. 1368 నాటి, కాల్యా గ్రామంలో నమోదు చేయబడిన వైష్ణవ-జైన సంఘర్షణ పరిష్కార శాసనం ఉంది.[5]
మగడిని 1728లో మైసూర్ సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుంది, ఆ అధిపతి ఖైదీని శ్రీరంగపట్టణానికి తీసుకువెళ్ళాడు, అక్కడ అతను మరణించాడు, అతని వరుసలో చివరివాడు. 1875 గెజిటీర్ ఆఫ్ బెంగళూరు మాగడి జనాభా సుమారు 4,000 అని, ఇందులో 650 ఇళ్ళు ఉన్నాయని పేర్కొంది.[3]
భౌగోళికం
[మార్చు]మగడి 12°58′N 77°14′E / 12.97°N 77.23°E వద్ద ఉంది.[7] దీని సగటు ఎత్తు 925 మీటర్లు (3034 అడుగులు).
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మగడి జనాభా 27,605. జనాభాలో పురుషులు 50%, మహిళలు 50% ఉన్నారు. మగది సగటు అక్షరాస్యత రేటు 69%, పురుషుల అక్షరాస్యత 74%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 65%.[8]
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- సిద్దలింగయ్య, కన్నడ కవి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Census 2011 Handbook" (PDF). Retrieved 17 April 2024.
- ↑ "India Post website". Retrieved 17 April 2024.
- 1 2 Gazetteer of Bangalore (1875). 1875. pp. 71–72. Retrieved 26 March 2024.
- ↑ "ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ ಭಂಡಾರ". mythicsociety.github.io. Retrieved 2024-04-15.
- 1 2 Mysore. Dept. of Archaeology; Rice, B. Lewis (Benjamin Lewis); Narasimhacharya, Ramanujapuram Anandan-pillai (1894). Epigraphia carnatica. By B. Lewis Rice, Director of Archaeological Researches in Mysore. Robarts - University of Toronto. Bangalore Mysore Govt. Central Press.
- ↑ The Mythic Society. Quarterly Journal of the Mythic Society (QJMS) VOl 113 2 2022 43 Undocumented Bengaluru Inscriptions.
- ↑ "Maps, Weather, and Airports for Magadi, India". www.fallingrain.com. Archived from the original on 24 ఫిబ్రవరి 2025. Retrieved 23 December 2022.
- ↑ "Magadi town". 2011 Census Data. Retrieved 20 September 2020.