మధుగిరి
మధుగిరి | |
|---|---|
నగరం | |
 మధుగిరి కోట | |
  మధుగిరి భారతదేశం, కర్ణాటకలో స్థానం | |
| Coordinates: 13°40′N 77°13′E / 13.66°N 77.21°E | |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | కర్ణాటక |
| జిల్లా | తుమకూరు[1] |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | మునిసిపల్ కౌన్సిల్ |
| ఎత్తు | 787 మీ (2,582 అ.) |
| జనాభా (2001) | |
• మొత్తం | 29,215 |
| భాషలు | |
| • అధికారికం | కన్నడ |
| కాల మండలం | UTC+5:30 (IST) |
| పిన్ (PIN) | 572132[2] |
| Vehicle registration | KA-64 |
| Website | http://www.madhugiritown.mrc.gov.in/en |
మధుగిరి భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో తుమకూరు జిల్లాలో ఉన్న ఒక నగరం. ఈ నగరానికి దక్షిణాన ఉన్న మధు-గిరి (తేనె-కొండ) అనే చిన్న కొండ నుండి ఆ పేరు వచ్చింది. మధుగిరి కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని 34 విద్యా జిల్లాలలో ఒకటి.[3]
భూగోళశాస్త్రం
[మార్చు]మధుగిరి 13°40′N 77°13′E / 13.66°N 77.21°E వద్ద ఉంది.[4] దీని సగటు ఎత్తు 787 మీటర్లు (2582 అడుగులు).
కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని తుమకూరు జిల్లాలో ఉన్న మధుగిరిలో మధుగిరి కోట ఉంది. మధు-గిరి ఒకే కొండ, ఆసియా మొత్తంలో రెండవ అతిపెద్ద ఏకశిలా పర్వతం. ఈ నగరం బెంగుళూరు నుండి 110 kilometres (68 mi) దూరంలో ఉంది, ఇది కోట, దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ కోట వాస్తుశిల్పానికి ప్రసిద్ధి చెందింది, దీన్ని చూడటానికి చాలా మంది పర్యాటకులు మధుగిరికి వస్తారు. ఒక పర్వతం నిటారుగా ఉండే వాలుపై ఉన్న ఈ కోటను విజయనగర సామ్రాజ్యం వారు నిర్మించారు.[5]
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,[6] మధుగిరి జనాభా 29,215. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. మధుగిరి సగటు అక్షరాస్యత రేటు 72%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 77%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 67%. మధుగిరిలో, జనాభాలో 11% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.
ఇక్కడ జన్మించిన ప్రముఖులు
[మార్చు]- ఎం. ఎస్. రామయ్య - దాత, విద్యావేత్త, పారిశ్రామికవేత్త (జ. 1922; మ. 1997)
- అర్జున్ సర్జా - ప్రధానంగా కన్నడ, తమిళ చిత్రాలలో పనిచేస్తున్న సినీ నటుడు (జ. 1962)
- దొడ్డరంగేగౌడ - కన్నడ సినిమాలో పనిచేస్తున్న భారతీయ కవి, గీత రచయిత (జ. 1946) [2]
దండిన మారమ్మ దేవాలయం
[మార్చు]దండిన మారమ్మ దేవాలయం తుమకూరు జిల్లా మధుగిరి పట్టణం దక్షిణ ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న ఒక ప్రముఖ శక్తి క్షేత్రం.[7] ఈ ఆలయం దండిన మారమ్మ దేవతకు అంకితం చేయబడింది, స్థానికులు ఈమెను ఆ ప్రాంతానికి రక్షక తల్లి-దేవతగా భావిస్తారు.[8] జనవరి 2025లో, ఆలయ సాంప్రదాయ తెప్పోత్సవం (పడవ పండుగ) దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల తర్వాత పునరుద్ధరించబడింది, చుట్టుపక్కల పట్టణాలు, గ్రామాల నుండి పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు హాజరయ్యారు.[9] చండికేశ్వరి, రాక్షసుడు మహిషాసురుడి వర్ణనలతో సహా అలంకరించబడిన ప్రవేశ ద్వారం శిల్పాలు, సాంప్రదాయ శిల్పాలకు కూడా ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందింది.[10]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- చన్నరాయణ దుర్గ
- తుమకూరు జిల్లా
- కర్ణాటకలోని తాలూకాలు
- శ్రావణదానహళ్లి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Bangalore is now Bengaluru". November 2014.
- ↑ "Madhugiri Pincode". Retrieved 14 February 2026.
- ↑ మధుగిరి కోట మధుగిరిలో ఉంది. మధుగిరి ఆసియాలోనే రెండవ అతిపెద్ద ఏకశిలా పర్వతం. ఈ చిన్న పట్టణం బెంగుళూరు నుండి 100 కి.మీ దూరంలో ఉంది, ఇది కోట, దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. విజయనగర సామ్రాజ్యం నిర్మించిన ఈ కోట వాస్తుశిల్పం చూడటానికి చాలా మంది పర్యాటకులు మధుగిరిని సందర్శిస్తారు.[permanent dead link]
- ↑ Madhugiri. Fallingrain.com. Retrieved on 2012-09-04.
- ↑ "Fort on a monolith". 19 March 2018.
- ↑ "Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)". Census Commission of India. Archived from the original on 2004-06-16. Retrieved 2008-11-01.
- ↑ “Madhugiri Sri Dandina Maramma Temple – Timings & History.” Temples in India Info. https://templesinindiainfo.com/madhugiri-sri-dandina-maramma-temple-timings-history/
- ↑ “Madhugiri Sri Dandina Maramma Temple – Timings & History.” Temples in India Info. https://templesinindiainfo.com/madhugiri-sri-dandina-maramma-temple-timings-history/
- ↑ “50 Years Later: Madhugiri Dandina Maramma Temple Teppotsava Returns.” TV9 Kannada. https://tv9kannada.com/photo-gallery/madhugiri-dandinamaramma-teppotsava-a-grand-50-year-return-vkb-968774.html
- ↑ “Madhugiri Sri Dandina Maramma Temple – Timings & History.” Temples in India Info. https://templesinindiainfo.com/madhugiri-sri-dandina-maramma-temple-timings-history/
