మధుర్ శ్రీమద్ అనంతేశ్వర - సిద్ధివినాయక ఆలయం కాసర్గోడ్ పట్టణానికి 7 కి.మీ (4.3 మైళ్ళు) దూరంలో, స్థానికంగా మధువాహిని అని పిలువబడే మొగ్రాల్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ శివ, గణపతి ఆలయం.[1] ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవత మదనంతేశ్వర అని పిలువబడే శివుడు అయినప్పటికీ, కోరికల దేవుడు కాముడిని చంపిన దేవుడు అని అర్ధం, ప్రధాన గర్భగుడిలోనే దక్షిణం వైపు ముఖంగా ప్రతిష్ఠించబడిన గణపతి దేవునికి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత ఇవ్వబడింది. ఈ ఆలయ అర్చకులు శివల్లి బ్రాహ్మణ సమాజానికి చెందినవారు. కాశీ విశ్వనాథ, ధర్మస్థ, సుబ్రహ్మణ్య, దుర్గా పరమేశ్వరి, వీరభద్ర, గులిక ఈ ఆలయ ఉప దేవతలు. ప్రధాన గర్భగుడి లోపల పార్వతి దేవి కూడా ఉంది.
మధుర్ ఆలయం మొదట శ్రీమద్ అనంతేశ్వర ఆలయం (శివాలయం) గా ఉండేది, పురాణాల ప్రకారం, స్థానిక తుళు మొగర్ సమాజానికి చెందిన మదారు అనే వృద్ధ మహిళ "ఉద్భవ మూర్తి" ( మానవుడు తయారు చేయని శివలింగ విగ్రహం) ను కనుగొన్నారు. ప్రారంభంలో, గణపతి చిత్రాన్ని ఒక బాలుడు, గర్భగృహ (పవిత్ర గర్భగుడి) యొక్క దక్షిణ గోడపై ఆడుతున్నప్పుడు గీశాడు. రోజు రోజుకు అది పెద్దదిగా, లావుగా మారింది, అందువల్ల బాలుడు గణపతిని "బోద్దజ్జా" లేదా "బోద్ద గణేశ" అని పిలిచాడు. టిప్పు సుల్తాన్కూర్గ్, తులునాడు, కేరళ దండయాత్ర చేసినప్పుడు అడూరు మహాలింగేశ్వర ఆలయం మాదిరిగానే ఆలయాన్ని కూల్చివేయాలని అనుకున్నాడని కుంబ్లే సెమీ పురాణం చెబుతోంది. కానీ ఆలయ బావి నుండి నీరు తాగిన తరువాత, గర్భగూడిపై దాడి చేసి కూల్చివేయాలని మనసు మార్చుకుని మధుర్ దాటి వెళ్ళాడు. కానీ తన సైనికులను, ఇస్లామిక్ పండితులను సంతృప్తి పరచడానికి అతను దాడిని సూచించే తన కత్తితో ఒక కోత చేసాడు. ఆలయ బావి చుట్టూ నిర్మించిన భవనంపై ఇప్పటికీ ఆ గుర్తు కనిపిస్తుంది.[2]
మధుర్ ఆలయంలో టిప్పు సుల్తాన్ వదిలిపెట్టిన కత్తి గుర్తు
పురాతన తులునాడు ఆరు గణపతి దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. మిగిలిన ఐదు మంగళూరు శరవు మహాగణపతి, అనేగుడ్డేలోని మహాగణపతి,హట్టియాంగడి లోని సిద్ది వినాయక, ఇడాగుంజిలో ద్విభుజ గణపతి, గోకర్ణ గణపతి.[3]
ఇక్కడ జరిగే వివిధ పండుగల సమయంలో అన్ని ప్రాంతాల నుండి భక్తులు వస్తారు. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయాన్ని ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఆలయం వేసవి సెలవుల్లో యువ వాతులకు వేద తరగతులను కూడా అందిస్తుంది, ఇందులో సంస్కృత ప్రాథమిక అంశాలు కూడా ఉంటాయి. వాతులకు వసతి, ఆహారాన్ని ఆలయ అధికారులు ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఆలయ నిర్మాణం ఏనుగు వెనుక భాగాన్ని పోలి ఉండే 3 అంచెల గజప్రస్థ రకానికి చెందినది. దిగువ పొర గోడలు వివిధ భంగిమలలో గణేశుడి క్లిష్టమైన చెక్క చెక్కడాలను కలిగి ఉన్నాయి. రామాయణంలోని దృశ్యాలను వర్ణించే అందమైన చెక్క చెక్కడాలు కూడా చూడవచ్చు. విస్తారమైన విశాలమైన గోపురాలు భక్తులు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి, గణపతి ఉనికిని ఆస్వాదించడానికి మంచి వాతావరణాన్ని అందిస్తాయి.[4]
మధుర్ ఆలయంలో గణపతిని వివిధ భంగిమలలో చూపించే సంక్లిష్టమైన చెక్కడాలు
భక్తులు సాధారణంగా "ఉదయస్తమన" రూపంలో మహాగణపతికి ప్రార్థనలు చేస్తారు. మధుర్ యొక్క ప్రసిద్ధ ప్రసాదం "అప్పా" చాలా రుచికరమైన వంటకం. ఇది ప్రతిరోజూ తయారు చేయబడుతుంది. ప్రార్థనలు చేసే ఎవరైనా కౌంటర్లలో వీటిని పొందవచ్చు. చేసే ప్రత్యేక పూజల్లో, "సహస్రప్ప" (వెయ్యి అప్పాలు) చాలా ప్రముఖమైనది. ఇందులో వెయ్యి అప్పాలను సమర్పిస్తారు. ఆపై భక్తులు వీటన్నింటినీ ఇంటికి తీసుకువెళ్లి తింటారు. ఇక్కడ జరిగే మరో ప్రత్యేకమైన పూజ మూడప్పం సేవ, ఇందులో మహాగణపతి విగ్రహాన్ని అప్పం కప్పడం ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా కమ్యూనిటీ స్థాయిలో జరుగుతుంది. గణేష్ చతుర్థి, మధుర్ బేడీ ఆలయంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే సందర్భాలు. ఈ ఆలయం సాధారణంగా అన్ని ప్రధాన పండుగలలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తుంది.[4]
