Jump to content

మమ్నూన్ హుస్సేన్

వికీపీడియా నుండి
మమ్నూన్ హుస్సేన్
ممنون حسین
అధికారిక చిత్రం, 2013
పాకిస్తాన్ 12వ రాష్ట్రపతి
In office
9 సెప్టెంబర్ 2013 – 9 సెప్టెంబర్ 2018
అంతకు ముందు వారుఆసిఫ్ అలీ జర్దారి
తరువాత వారుఆరిఫ్ అల్వీ
సింధ్ రాష్ట్ర 24వ గవర్నర్
In office
19 జూన్ 1999 – 12 అక్టోబర్ 1999
అధ్యక్షుడురఫీక్ తరార్
అంతకు ముందు వారుమోయినుద్దీన్ హైదర్
తరువాత వారుఎయిర్ మార్షల్ అజీమ్ దౌద్‌పోటా
వ్యక్తిగత వివరాలు
జననం(1940-12-23)1940 డిసెంబరు 23
ఆగ్రా, యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్, బ్రిటిష్ ఇండియా
మరణం2021 జులై 14(2021-07-14) (వయసు: 80)
కరాచీ, సింధ్, పాకిస్తాన్
రాజకీయ పార్టీPML-N (1993–2021)
జీవిత భాగస్వామిమెహ్మూదా మమ్నూన్
కళాశాలఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, కరాచీ
వృత్తి

మమ్నూన్ హుస్సేన్[a] (23 డిసెంబర్ 1940 – 14 జూలై 2021)[1] పాకిస్తాన్‌కు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, పారిశ్రామికవేత్త, రాజనీతిజ్ఞుడు. ఆయన 2013 నుండి 2018 వరకు పాకిస్తాన్ 12వ రాష్ట్రపతిగా సేవలందించారు.

అంతకుముందు, ఆయన జూన్ 1999 నుండి అక్టోబర్ 1999 వరకు సింధ్ గవర్నర్ గా పనిచేశారు. అక్టోబర్ 1999లో జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటులో, పర్వేజ్ ముషార్రఫ్ నేతృత్వంలో కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రద్దు చేయబడ్డాయి, దాంతో ఆయన పదవి కోల్పోయారు.[2][3]

2013 జూలైలో, ఆయనను పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్ (నవాజ్) పార్టీ రాష్ట్రపతి పదవికి నామినేట్ చేసింది. తరువాత జరిగిన 2013 పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో ఆయన పరోక్ష ఎన్నిక విధానం ద్వారా రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు.[4][5]

2013 సెప్టెంబర్ 9న పాకిస్తాన్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి సమక్షంలో ప్రమాణ స్వీకారం చేసి ఆయన రాష్ట్రపతి పదవిని స్వీకరించారు.[5][6]

రాష్ట్రపతిగా ఉన్న సమయంలో, హుస్సేన్ తక్కువ ప్రొఫైల్‌తో కొనసాగారు. దేశ రాజకీయాల్లో ఆయన పాత్ర ఎక్కువగా కనిపించలేదు. అయితే ఆయన పోలియో నిర్మూలన కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.[7]

వ్యక్తిగత జీవితం

[మార్చు]

మమ్నూన్ హుస్సేన్ 1940లో ఆగ్రా, బ్రిటిష్ ఇండియాలో ఉస్తాద్ జఫర్ హుస్సేన్‌కు జన్మించారు. వారి కుటుంబం సంప్రదాయంగా తోలు, పాదరక్షల వ్యాపారంలో నిమగ్నమై ఉండేది.[8] 1949లో వారి కుటుంబం కరాచీకు తరలిపోయింది.[9][10][11][12] హోమ్ స్కూలింగ్ ద్వారా ప్రాథమిక విద్యను పూర్తిచేసుకున్న తర్వాత,[13] ఆయన కరాచీ విశ్వవిద్యాలయంలో కామర్స్‌లో పట్టా అభ్యసించారు. 1963లో అక్కడి నుండి పట్టభద్రుడైన తర్వాత,[14] ఆయన IBA, కరాచీలో మాస్టర్స్ ప్రోగ్రామ్‌లో చేరి, 1965లో MBA పట్టా పొందారు.[15][16] ప్రారంభంలో తన తండ్రి వ్యాపారాన్ని మద్దతు ఇచ్చి అభివృద్ధి చేసిన హుస్సేన్, తరువాత కరాచీలో తన స్వంత టెక్స్టైల్ కంపెనీను స్థాపించారు.[15] ఆ తరువాత ఆయన 1970లో మధ్య - వలపక్ష రాజకీయ పార్టీ అయిన పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్ లో చేరి పార్టీ కార్యకర్తగా పనిచేశారు.[17]

1997లో ఆయన వ్యాపార రంగంలో ప్రముఖ నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు, అప్పట్లో ఆయన కరాచీ చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికై, మే 1999 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.[18]

రాజకీయ జీవితం

[మార్చు]
2018లో చైనాలో జరిగిన షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) శిఖరాగ్ర సమావేశంలో హుస్సేన్

1968లో ఆయన జాతీయ రాజకీయాలపై ఆసక్తి పెంచుకుని, నూరుల్ అమిన్ నేతృత్వంలోని పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్లో చేరారు. అదే సమయంలో ఆయన పార్టీ చైర్మన్‌గా కూడా వ్యవహరించారు. 1968లో సంస్కరణలపై ఆసక్తి కలిగిన కార్యకర్తగా ప్రారంభమైన హుస్సేన్, తరువాత కరాచీ విభాగంలో పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్‌కు సంయుక్త కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.[16] 1993లో ఆయన అధికారికంగా నవాజ్ షరీఫ్ నేతృత్వంలోని PML(N)లో చేరి, సింధ్ లో ఆ పార్టీకి ఆర్థిక కార్యదర్శిగా నియమించబడ్డారు.[16] 1997 నుండి 1998 వరకు సింధ్ ముఖ్యమంత్రి లియాఖత్ అలీ జటోయ్ కు సలహాదారుగా పనిచేశారు. తరువాత 1999 జూన్‌లో ఆయన సింధ్ గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. అయితే 1999 అక్టోబర్ 12న జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటులో PML(N) ప్రభుత్వం పడిపోవడంతో ఆయన పదవీకాలం ముగిసింది.[16] ఈ తిరుగుబాటుతో రాజ్యాంగంను కూడా నిలిపివేశారు. సైన్యం నవాజ్ షరీఫ్‌ను రాజకీయంగా ఒంటరిగా చేయాలని ప్రయత్నించినప్పటికీ, మమ్నూన్ హుస్సేన్ ఆయనకు నిబద్ధంగా నిలిచారు.[19] పర్వేజ్ ముషార్రఫ్ సైనిక పాలనకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినందుకు ఆయన రాజకీయ ఖైదీగా మారడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యానికి కట్టుబడి ఉన్న నాయకుడిగా ఆయన ప్రతిష్ట ఏర్పడింది.[16]

2014లో హుస్సేన్

ఆయన 2002లో జరిగిన 2002 పాకిస్తాన్ సాధారణ ఎన్నికలలో పాకిస్తాన్ జాతీయ అసెంబ్లీకి NA-250 కరాచీ-XII నియోజకవర్గం నుండి PML(N) అభ్యర్థిగా పోటీచేశారు. అయితే ఆయన విజయం సాధించలేకపోయారు. ఆయనకు 5,565 ఓట్లు లభించగా, ముత్తహిదా మజ్లిస్-ఎ-అమల్ (MMA) అభ్యర్థి అబ్దుల్ సత్తార్ అఫ్ఘాని చేతిలో ఓడిపోయారు.[20] మాజీ కరాచీ చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ అధ్యక్షుడు అజ్హర్ హరూన్ ఇలా వ్యాఖ్యానించారు: "1999 వరకు ఆయనకు రాజకీయ అనుబంధం ఎక్కువగా లేకపోయినా, ఆయన వినయపూర్వక స్వభావం, వృత్తిపరమైన నైపుణ్యం నవాజ్ షరీఫ్ ను ఆకట్టుకున్నాయి. అందువల్ల ఆయనను సింధ్ గవర్నర్‌గా నియమించారు".[21] ఆయన అప్పటివరకు పెద్దగా ప్రసిద్ధి పొందని నాయకుడిగా పరిగణించబడ్డారు,[12][22] కానీ నవాజ్ షరీఫ్ కు నిబద్ధత కలిగిన నాయకుడిగా పేరుపొందారు.[23] 2013 జూలైలో జరిగిన 2013 పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో PML-N అధికారిక అభ్యర్థిగా ఆయన పోటీచేసి పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయనకు 432 ఓట్లు లభించగా, ఆయన ప్రత్యర్థి వజీహుద్దీన్ అహ్మద్కు 77 ఓట్లు మాత్రమే లభించాయి.[24] 2013 సెప్టెంబర్ 9న తైవాన్ - ఇ - సదర్ లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ఆయన రాష్ట్రపతిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఈ కార్యక్రమంలో రాజకీయ, సైనిక నాయకులు, విదేశీ ప్రతినిధులు, మీడియా ప్రతినిధులు, ఆయన కుటుంబ సభ్యులు పాల్గొన్నారు.[25][26] రాష్ట్రపతిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన సమయంలో, ఆయన పాకిస్తాన్‌లో రెండవ వయస్సు ఎక్కువైన రాష్ట్రపతిగా నిలిచారు.[27] ఆయన రాష్ట్రపతి పదవీకాలం 8 సెప్టెంబర్ 2018న ముగిసింది.[28] భారత విభజన అనంతరం భారతదేశం నుండి పాకిస్తాన్‌కు వలస వచ్చిన కుటుంబానికి చెందిన రెండవ పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతిగా ఆయన నిలిచారు. ఆయన ఒక ముహాజిర్ వంశానికి చెందినవారు.[29]

మరణం

[మార్చు]

2020 ఫిబ్రవరిలో, మమ్నూన్ హుస్సేన్‌కు క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయింది, ఆయన చికిత్స పొందుతూ ఉన్నారు.[3][30] 2021 జూలై 14న, ఆయన 80 సంవత్సరాల వయస్సులో కరాచీలో మరణించారు.[31]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ Urdu: ممنون حسین

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Former president Mamnoon Hussain passes away in Karachi".
  2. ↑ "Profile: Pakistani President Mamnoon Hussain". BBC News. 9 September 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 September 2016.
  3. ↑ 3.0 3.1 "Former Pakistan president Mamnoon Hussain passes away". The Hindu (in Indian English). PTI. 15 July 2021. ISSN 0971-751X. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 July 2021.
  4. ↑ Staff report (9 September 2013). "Profile:Pakistani President Mamnoon Hussain". BBC Pakistan Bureau. BBC. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 January 2015.
  5. ↑ 5.0 5.1 The Newspaper's Staff Reporter (9 September 2013). "Mamnoon Hussain takes oath today". Islamabad: Dawn. the original నుండి 6 July 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 January 2015.
  6. ↑ Staff report (9 September 2013). "Mamnoon Hussain takes oath as country's 12th president". Pakistan Today. Islamabad. the original నుండి 17 January 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 January 2015.
  7. ↑ Rashid, Haroon (3 March 2014). "Mamnoon Hussain: Pakistan's 'invisible' president". BBC News. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 September 2016.
  8. ↑ "Agra relatives mourn former Pakistani president Mamnoon Hussain Qureshi's death". India Today. 2021-07-15.
  9. ↑ "Mamnoon Hussain most likely to replace Zardari". The News. 21 July 2013. the original నుండి 26 డిసెంబర్ 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 July 2013. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  10. ↑ "EXCLUSIVE: Q&A WITH PRESIDENT-ELECT MAMNOON HUSSAIN". Newsweek. 31 July 2013.
  11. ↑ "Indian-Born Mamnoon Hussain Elected President of Pakistan". IB Times. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2013.
  12. ↑ 12.0 12.1 "Explainer: All You Need To Know About Pakistan's Presidential Election". Radio Free Europe/Radio Liberty. 10 November 2014.
  13. ↑ "I have never gone to school, says President Mamnoon". Dawn. 22 December 2016. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 August 2018.
  14. ↑ "Profile: Pakistani President Mamnoon Hussain". Xinhua. 2 March 2014. the original నుండి 19 January 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  15. ↑ 15.0 15.1 "President Mamnoon Hussain". Shanghai Daily. 17 February 2014. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 January 2015.
  16. ↑ 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 "President's Profile". Presidency, Govt of Pakistan. the original నుండి 31 October 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  17. ↑ "Mamnoon Hussain: Indian-born president-elect of Pakistan – The Express Tribune". 6 September 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 September 2016.
  18. ↑ Ghumman, Khawar (23 July 2013 ) Mamnoon strongest PML-N candidate. Dawn.
  19. ↑ "Mamnoon Hussain elected 12th President of Pakistan". Geo TV.
  20. ↑ "NA 250 Karachi XII Detail Election Result 2002". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-08-23.
  21. ↑ "India-born Mamnoon Hussain elected Pakistani president". NDTV.
  22. ↑ Nemtsova, Anna (30 July 2013). "Mamnoon Hussain: The New Man in Pakistan". The Daily Beast.
  23. ↑ "Mamnoon Hussain elected President of Pakistan". The New York Times. 31 July 2013.
  24. ↑ "Mamnoon Hussain elected 12th President of Pakistan". geo.tv. 30 July 2013.
  25. ↑ "Mamnoon takes oath as 12th president today". The Nation. 9 September 2013.
  26. ↑ "Current Pakistani Officials". Quickjobs.pk. the original నుండి 24 June 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  27. ↑ "Mamnoon Hussain becomes president at age of 73.5 years". The News International.
  28. ↑ "President Mamnoon given farewell guard of honour". geo.tv. 8 September 2018.
  29. ↑ "Dr Arif Alvi's father was Jawaharlal Nehru's dentist". Geo.tv. 5 September 2018. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 September 2018.
  30. ↑ "Former President Mamnoon Hussain died in Karachi". Lahore Herald. July 14, 2021.[permanent dead link]
  31. ↑ "Former president Mamnoon Hussain passes away in Karachi at 80". Dawn. 14 July 2021.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
Wikimedia Commons logo
విキーమీడియా కామన్స్‌లో Mamnoon Hussain}కి సంబంధించి దస్త్రాలు ఉన్నాయి.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మమ్నూన్_హుస్సేన్&oldid=4882125" నుండి వెలికితీశారు