మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్
మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ | |
|---|---|
 | |
| జననం | అబ్దుర్ రహీమాన్ 1898 |
| మరణం | 1945 నవంబరు 23 పొట్టాషెరి, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| ఇతర పేర్లు | మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ సాహిబ్ |
| చదువు | పట్టభద్రుడు |
| వృత్తి | సంపాదకుడు |
| యజమాని | అల్ అమీన్ |
| పేరుపడ్డది | భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ క్రియాశీలత, పునర్వ్యవస్థీకరణ |
| రాజకీయ పార్టీ | ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ |
మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ సాహిబ్ (1898 – 23 నవంబర్ 1945) కేరళకు చెందిన భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.[1][2][3][4] ఆయన మద్రాసు శాసనసభ సభ్యుడు.[5] ఆయన 1939లో కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (మలబార్) అధ్యక్షుడిగా, కేరళలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ను స్థాపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.[6]
జననం, విద్యాభాస్యం
[మార్చు]సాహిబ్ 1898లో భారతదేశంలోని కొచ్చిన్ రాజ్యం త్రిస్సూర్ జిల్లా కోడుంగల్లూర్లోని అజికోడ్ జన్మించారు. ఆయన తన పాఠశాల విద్యను వెనియంబాడి, కాలికట్లో పూర్తి చేశాడు. ఆయన మద్రాసు, అలీఘర్ కళాశాలలకు హాజరైనప్పటికీ మలబార్ లో సహకార నిరాకరణ ఉద్యమం, ఖిలాఫత్ ఉద్యమం పాల్గొనడానికి అలీఘర్ విశ్వవిద్యాలయం తన చదువును నిలిపి వేశాడు.[7]
పోరాటాలు, జైలు శిక్షలు
[మార్చు]1921 నాటి మోప్లా అల్లర్ల తరువాత, అల్లర్ల ప్రభావిత ప్రాంతాలలో శాంతిని నెలకొల్పడానికి సాహిబ్ కృషి చేశారు, కానీ అక్టోబర్ 1921లో బ్రిటిష్ అధికారులచే అరెస్టు చేయబడి రెండు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించబడింది. 1930 నాటి ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో కాలికట్ బీచ్లో ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడంలో పాల్గొన్నందుకు, అతనిపై లాఠీచార్జి చేసి తొమ్మిది నెలల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించి కన్నూర్ సెంట్రల్ జైలులో ఉంచా.[8] అబ్దుర్ రహీమాన్ సాహిబ్ను 1940 నుండి 1945 వరకు బ్రిటిష్ రాజ్ మళ్ళీ జైలులో ఉంచారు.
ఎడిటర్
[మార్చు]మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ 1924–1939 మధ్యకాలంలో కాలికట్ నుండి ప్రచురితమైన మలయాళ దినపత్రిక 'అల్ అమీన్' కు సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్తగా ఉన్నారు.[9] మలబార్ ముస్లింలలో స్వాతంత్య్ర ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేయడం, జాతీయవాదాన్ని పెంపొందించడం ఈ పత్రిక లక్ష్యం. అయితే అతని ప్రగతిశీల అభిప్రాయాలను వ్యతిరేకించిన సమాజంలోని సంప్రదాయవాదులు దాని ప్రచురణకు పదేపదే అంతరాయం కలిగించడానికి వలసవాద అధికారులతో కుట్ర పన్నారు. ఈ పత్రికను చివరకు 1939లో బ్రిటిష్ అధికారులు మూసివేశారు. ఒక స్థానిక కథనం ప్రకారం, పత్రిక మూసివేసిన తర్వాత దాన్ని తిరిగి ప్రారంభించడానికి అతని అనామక అభిమాని ఒకరు విలువైన ఆభరణాలను ఇవ్వజూపారు, కానీ అతను దానిని తిరస్కరించాడు.[7][10]
రాజకీయం
[మార్చు]సాహిబ్ 1931 నుండి 1934 వరకు కాలికట్ మునిసిపల్ కౌన్సిల్లో 1932 నుండి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ మలబార్ జిల్లా బోర్డులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 1937లో మలప్పురం నియోజకవర్గం నుంచి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (కేపీసీసీ) అధ్యక్షుడిగా, 1939లో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ (ఏఐసీసీ) సభ్యుడయ్యాడు. మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ ఎల్లప్పుడూ అఖిల భారత ముస్లిం లీగ్ రెండు దేశాల సిద్ధాంతాన్ని వ్యతిరేకించాడు, అతను కేరళలోని జాతీయవాద ముస్లింలకు నాయకుడు.[11][12] ఆయన చివరి రోజులు సమావేశాలను ఏర్పాటు చేయడం, భారతదేశ విభజనకు వ్యతిరేకంగా ముస్లింలలో అవగాహన కల్పించడం. దీని కోసం, అతను మలబార్లోని ముస్లిం లీగ్ పార్టీ నుండి చాలా బాధపడ్డాడు.
మరణం
[మార్చు]
1945లో జైలు నుండి విడుదలైన తరువాత ఆయన కాలికట్ కు తిరిగి వచ్చి కాంగ్రెస్ కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. కొడియత్తూర్ ఒక బహిరంగ సభలో ప్రసంగించిన వెంటనే చెన్నమంగళూరు సమీపంలోని పొట్టాషేరి గ్రామంలో (ప్రస్తుత కోజికోడ్ జిల్లా) 1945 నవంబర్ 23న 47 సంవత్సరాల వయసులో ఆయన మరణించాడు.[7] అతను భారీ గుండెపోటు మరణించాడని వైద్య రికార్డులు చెబుతున్నాయి, అయితే ఇంకా కొందరు అతను విషం తీసుకున్నారని నమ్ముతారు.
జ్ఞాపకార్థం
[మార్చు]ఆయన గౌరవార్థం 1998లో తపాలా మరియు టెలిగ్రాఫ్ శాఖ ఒక స్మారక తపాలా బిళ్లను జారీ చేసింది.[13] ముక్కోంలోని ముహమ్మద్ అబ్దురహిమాన్ మెమోరియల్ అనాథాశ్రమ కళాశాల,[14] కోజికోడ్లోని మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహిమాన్ సాహిబ్ అకాడమీకి ఆయన పేరు పెట్టారు.[15][16]
కవి ఎడస్సేరి గోవిందన్ నాయర్ మహమ్మద్ అబ్దుర్ రహీమాన్ సాహిబ్ను తన ప్రసిద్ధ పద్యం ముహమ్మద్ అబ్దురాహిమాన్ లో అమరత్వం చేశారు, ఇది కవితా, గీత లక్షణాలకు ప్రశంసలు అందుకుంది. ఈ పద్యం చారిత్రక సంఘటనలను, బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఆయన పోషించిన సాహసోపేతమైన పాత్రను, విభజనకు వ్యతిరేకంగా ఆయన తీసుకున్న వైఖరిని సూచిస్తుంది. మత సామరస్యం, ఖురాన్ స్ఫూర్తిని పెంపొందించాల్సిన అవసరాన్ని వివరించే అక్కితం అచ్యుతన్ నంబూదిరి పద్యం మారనమిల్లత మనుష్యన్ సాహిబ్ జ్ఞాపకార్థం వ్రాయబడింది.[17]
కేరళ ప్రభుత్వం కొడుంగల్లూర్లోని ఎరియాడ్లో ఉన్న అతని ఇంటిని స్వాధీనం చేసుకుని, అతని జీవితం, సేవలను ప్రదర్శించే మ్యూజియంగా మార్చింది.[18]
ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో
[మార్చు]2011లో ఎన్. పి. మహమ్మద్ రాసిన మహ్మద్ అబ్దురహిమాన్ ఒరు నవల ఆధారంగా మలయాళ సినిమా వీరపుత్రన్ విడుదలైంది. పిటి కుంజు ముహమ్మద్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో నటుడు నరైన్ అబ్దుర్ రహీమాన్ సాహిబ్ పాత్రను పోషించాడు. సాహెబ్ విషప్రయోగంతో మరణించాడని రచయిత హమీద్ చెన్నమంగళూర్ ఆరోపించడంతో ఈ సినిమా వివాదాస్పదమైంది, అయితే వైద్య నివేదికలు, సాహెబ్ అధికారిక జీవిత చరిత్ర అతను గుండెపోటుతో మరణించాడని పేర్కొన్నాయి. ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ కూడా ఈ సినిమాలో దాని చిత్రణపై తన అభ్యంతరాలను వ్యక్తం చేసింది.[19][20]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Mohammed Abdur Rahiman Archives - FalconPost - Malayalam News Portal". Falconpost.in. Retrieved 17 November 2021.
- ↑ "Mapping the life of a freedom fighter". The Hindu. 22 June 2010. Retrieved 26 February 2013.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ Educational Empowerment of Kerala Muslims: A Socio-historical ... 2007..."
- ↑ "Kozhikode - Latest News, Politics, Events, Entertainment". The Hindu. Retrieved 17 November 2021.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ "Draw motivation from Abdul Rahiman Sahib's life: Sudheeran". The Hindu (in ఇంగ్లీష్). 2014-11-24. ISSN 0971-751X. Retrieved 2025-11-11.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 "Muhammad Abdul Rahman Sahib". Kerala Press Academy. Archived from the original on 11 December 2013. Retrieved 26 February 2013.
- ↑ "Veeraputhran – tribute to freedom fighter Mohammed Abdul Rahiman". Archived from the original on 1 March 2014. Retrieved 26 February 2013.
- ↑ Natarajan, J (2017). History of Indian Journalism. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India. p. 246. ISBN 9788123024271. Retrieved 11 May 2020.
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ Encyclopaedia of Islam. E.J Brill. p. 460. Retrieved 3 October 2019.
- ↑ Naqvi, Raza (14 August 2017). "Meet the Muslim freedom fighters who strongly opposed the Partition of India". Inuth.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 22 August 2020.
- ↑ "India 1998 Muhammed Abdurahman Sahib". Ebay.in. Archived from the original on 4 మార్చి 2016. Retrieved 26 February 2013.
- ↑ "MAMOC". Mamocollege.org. Archived from the original on 22 May 2021. Retrieved 2021-05-22.
- ↑ "About Mohammed Abdurahman Memorial Orphanage College". Mohammed Abdurahiman Memorial Orphanage College. Retrieved 26 February 2013.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "SHASHI THAROOR INAUGURATES ACADEMY". Archived from the original on 5 March 2013. Retrieved 26 February 2013.
- ↑ "On the expanse of time". The Hindu. 24 January 2013. Retrieved 26 February 2013.
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ "Director rues row over Veeraputhran". The Hindu. 22 October 2011. Retrieved 26 February 2013.
- ↑ "Veeraputhran distorts history". The Hindu. 24 October 2011. Retrieved 26 February 2013.