మహోత్తరి జిల్లా

మహోత్తరి జిల్లా

महोत्तरी जिल्ला
మహోత్తరి జిల్లా महोत्तरी जिल्ला
జిల్లా
	మహోత్తరిలోని ప్రముఖ శివాలయమైన జలేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం
	మధేశ్ ప్రావిన్స్‌లోని మహోత్తరి జిల్లా (ముదురు పసుపు రంగులో)
దేశం	Nepal
ప్రాంతం	మిథిలా
ప్రావిన్స్	మధేశ్ ప్రావిన్స్
పరిపాలనా కేంద్రం	జలేశ్వర్
Government
• Type	జిల్లా సమన్వయ కమిటీ
• Body	జిల్లా సమన్వయ కమిటీ, మహోత్తరి
Area
• Total	1,002 కి.మీ2 (387 చ. మై)
Population (2021)
• Total	7,05,838
• Density	700/కి.మీ2 (1,800/చ. మై.)
Time zone	UTC+05:45 (NPT)
టెలిఫోన్ కోడ్	044
ప్రధాన భాషలు	మైథిలీ (88.0%), నేపాలీ (5.6%), ఇతరులు (6.4%)

మహోత్తరి జిల్లా (నేపాలీ: महोत्तरी जिल्ला), మధేశ్ ప్రావిన్స్ లోని ఒక జిల్లా. ఇది నేపాల్‌లోని 77 జిల్లాలలో ఒకటి. జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం జలేశ్వర్. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1,002 చదరపు కిలోమీటర్లు. 2001 జనగణన ప్రకారం జనాభా 5,53,481 కాగా, 2011లో 6,27,580, 2021 జనగణన ప్రకారం 7,05,838 మంది నివసిస్తున్నారు.^[1]

జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం జలేశ్వర్‌లో ఉంది. ఇది చారిత్రక నగరమైన జనకపూర్ కు సమీపంలో ఉన్న పట్టణం. "జలేశ్వర్" అనే పేరు అర్థం "నీటిలోని దేవుడు". ఇక్కడ నీటిలో ఉన్న ప్రసిద్ధ శివాలయం దర్శనమిస్తుంది. జలేశ్వర్ నేపాల్–భారత్ సరిహద్దుకు కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ అధికంగా మైథిలులు నివసిస్తారు, మైథిలీ భాష ప్రధాన భాషగా మాట్లాడబడుతుంది.

భౌగోళిక స్వరూపం, వాతావరణం

వాతావరణ మండలం^[2]	ఎత్తు పరిధి	విస్తీర్ణంలో శాతం
దిగువ ఉష్ణమండల మండలం	300 మీటర్ల కంటే తక్కువ (1,000 అడుగుల కంటే తక్కువ)	85.0%
ఎగువ ఉష్ణమండల మండలం	300 నుండి 1,000 మీటర్లు (1,000 నుండి 3,300 అడుగులు)	15.0%

జనాభా గణాంకాలు

చారిత్రికంగా జనాభా
జనగణన సంవత్సరం	జనాభా	±% p.a.
1981	3,61,054	—
1991	4,40,146	+2.00%
2001	5,53,481	+2.32%
2011	6,27,580	+1.26%
2021	7,15,040	+1.31%
Source: Citypopulation^[3]

2021 నేపాల్ జనగణన సమయానికి మహోత్తరి జిల్లాలో మొత్తం జనాభా 706,994 మంది. జనాభాలో 10.65% మంది ఐదు సంవత్సరాల లోపు వయస్సు కలవారు. జిల్లాలో అక్షరాస్యత రేటు 59.77% కాగా, ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1025 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 523,133 మంది (73.99%) పురపాలక ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు.^[4]

మహోత్తరి జిల్లాలో జాతి/కులాల వారీ జనాభా (2021)^[5]

యాదవ్ (15.66%)

ముస్లింలు (15.19%)

ధనుక్ (6.40%)

కుష్వాహా (5.71%)

తెలి (4.24%)

ముసహర్ (3.87%)

చమార్ (3.57%)

ఖట్వే (2.78%)

పస్వాన్ (2.49%)

భూమిహార్ (2.45%)

సుంధి (2.29%)

నోనియా (2.24%)

తెరాయి బ్రాహ్మణులు (2.12%)

మగర్ (2.09%)

ఇతర మధేశీ అణగారినేతర వర్గాలు (16.88%)

ఇతర మధేశీ దళితులు (3.17%)

ఖాస్ అణగారినేతర వర్గాలు (2.87%)

ఇతర కొండప్రాంత జనజాతులు (2.36%)

ఖాస్ దళితులు (1.00%)

ఇతరులు (2.62%)

మహోత్తరి జిల్లాలో మధేశీ ప్రజలు అతిపెద్ద సామాజిక వర్గం. యాదవులు అతిపెద్ద కుల సమూహంగా ఉండగా, ముస్లింలు రెండవ అతిపెద్ద సమాజంగా ఉన్నారు.^[5]

మహోత్తరి జిల్లాలో మతాల వారీ జనాభా (2021)^[6]
మతం			శాతం
హిందూమతం			82.68%
ఇస్లాం			15.55%
బౌద్ధమతం			1.55%
ఇతరులు లేదా పేర్కొననివారు			0.22%

మత పరంగా, జనాభాలో 84.2% మంది హిందువులు, 13.3% మంది ముస్లింలు, 2.0% మంది బౌద్ధులు, 0.1% మంది క్రైస్తవులు, 0.2% మంది ఇతర మతాలకు చెందినవారు.^[6]

మహోత్తరి జిల్లాలో భాషల వారీ జనాభా (2021)^[7]

మైథిలీ (70.91%)

మగహీ (10.96%)

ఉర్దూ (6.25%)

నేపాలీ (5.56%)

బజ్జికా (1.76%)

మగర్ (1.76%)

తమాంగ్ (1.01%)

థారు (0.90%)

ఇతరులు (0.89%)

మైథిలీ భాష జిల్లాలో అత్యధికంగా మాట్లాడబడే భాష. మగహీ రెండవ అతిపెద్ద భాష కాగా, ఉర్దూ, నేపాలీ భాష కూడా గణనీయమైన సంఖ్యలో మాట్లాడబడుతున్నాయి. థారు, ఇతర భాషలను స్వల్ప సంఖ్యలో ప్రజలు మాతృభాషలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.^[7]

ప్రముఖ వ్యక్తులు

అక్షర క్రమంలో

అభిరామ్ శర్మ – లోక్తాంత్రిక్ సమాజవాదీ పార్టీ, నేపాల్ నాయకుడు, మధేశ్ ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ సభ్యుడు.
భద్రకాళి మిశ్రా – నేపాలీ కాంగ్రెస్ సీనియర్ నాయకుడు, నేపాల్ ప్రభుత్వంలో పలు సందర్భాల్లో మంత్రి.
గిరిరాజ్ మణి పోఖరేల్ – కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (మావోయిస్టు సెంటర్) నాయకుడు, మాజీ విద్యా మంత్రి.
హరి శంకర్ మిశ్రా – ప్రస్తుత మధేశ్ ప్రావిన్స్ గవర్నర్, మాజీ నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, నేపాల్ ప్రతినిధుల సభ సభ్యుడు.
మహంత ఠాకూర్ – డెమోక్రాటిక్ సోషలిస్ట్ పార్టీ (నేపాల్) అధ్యక్షుడు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి.
మహేంద్ర కుమార్ రాయా – నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, మాజీ రాష్ట్ర మంత్రి.
మహేశ్వర్ ప్రసాద్ సింగ్ – ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమ ప్రముఖుడు, నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు.
రామ్ నారాయణ మిశ్రా – బి.పి. కొయిరాలా తొలి ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వంలో మంత్రి.
శరత్ సింగ్ భండారి – మాజీ నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, డెమోక్రాటిక్ సోషలిస్ట్ పార్టీ (నేపాల్) సీనియర్ నాయకుడు, మాజీ రక్షణ మంత్రి.
శివాజీ యాదవ్ – పీపుల్స్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ (నేపాల్) ఉపాధ్యక్షుడు, మాజీ రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడు.

పరిపాలన

ఈ జిల్లాలో పది పట్టణ మున్సిపాలిటీలు, ఐదు గ్రామీణ మున్సిపాలిటీలు ఉన్నాయి. అవి క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:^[8]

పూర్వపు గ్రామ అభివృద్ధి కమిటీలు (VDCలు), మున్సిపాలిటీలు

మహోత్తరి జిల్లాలోని VDCలు, మున్సిపాలిటీలు

నేపాల్ ప్రభుత్వము నిర్వహించిన 2011 జాతీయ జనాభా, గృహ గణన ప్రకారం, మహోత్తరి జిల్లాలో మొత్తం 77 మున్సిపాలిటీలు, గ్రామ అభివృద్ధి కమిటీలు (VDCలు) గుర్తించబడ్డాయి.^[9]