Jump to content

మార్టిన్ రైల్

వికీపీడియా నుండి
సర్ మార్టిన్ రైల్
జననం(1918-09-27)1918 సెప్టెంబరు 27
బ్రైటన్, ఇంగ్లాండ్
మరణం1984 అక్టోబరు 14(1984-10-14) (వయసు: 66)
కేంబ్రిడ్జ్, ఇంగ్లాండ్
రంగములుఖగోళ శాస్త్రం
వృత్తిసంస్థలు
పరిశోధనా సలహాదారుడు(లు)J. A. Ratcliffe[1]
డాక్టొరల్ విద్యార్థులుమాల్కమ్ లాంగెయిర్[1][2]
పీటర్ రెంట్జెపిస్
జాన్ హోగ్‌బోమ్[3]
జాన్ ఈ. బాల్డ్విన్
ప్రసిద్ధిఅపర్చర్ సింథసిస్
రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం
ముఖ్యమైన పురస్కారాలు

సర్ మార్టిన్ రైల్ (27 సెప్టెంబర్ 1918 – 14 అక్టోబర్ 1984) ఒక ఇంగ్లీష్ రేడియో ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. ఆయన విప్లవాత్మకమైన రేడియో దూరదర్శిని వ్యవస్థలను (ఉదాహరణకు అపర్చర్ సింథసిస్) అభివృద్ధి చేసి, వాటిని ఉపయోగించి బలహీనమైన రేడియో మూలాలను ఖచ్చితంగా గుర్తించడం, చిత్రీకరించడం సాధించారు. 1946లో రైల్, డెరెక్ వాన్‌బర్గ్ రేడియో తరంగదైర్ఘ్యాలలో ఇంటర్‌ఫెరోమెట్రిక్ ఖగోళ కొలతలను ప్రచురించిన తొలి వ్యక్తులుగా నిలిచారు. మెరుగైన పరికరాలతో, రైల్ ఆ కాలంలో విశ్వంలో తెలిసిన అత్యంత దూర గెలాక్సీలను పరిశీలించాడు. ఆయన కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం విభాగంలో తొలి ప్రొఫెసర్‌గా, అలాగే మల్లార్డ్ రేడియో ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం స్థాపక డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. 1972 నుండి 1982 వరకు ఆయన 12వ రాజ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తగా ఉన్నాడు.[4]

రైల్, ఆంటోనీ హ్యూయిష్ కలిసి 1974లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిను పొందారు. ఖగోళ పరిశోధనకు గాను ప్రదానం చేసిన తొలి నోబెల్ బహుమతి ఇదే.[5] 1970లలో రైల్ తన దృష్టిని ఖగోళ శాస్త్రం నుండి సామాజిక, రాజకీయ సమస్యల వైపు మళ్లించాడు; అవి మరింత అత్యవసరమని ఆయన భావించాడు. ఆయన ఉత్సాహభరితమైన హామ్ రేడియో ఆపరేటర్ కూడా; ఆయన కాల్‌సైన్ G3CY.[6]

విద్య, ప్రారంభ జీవితం

[మార్చు]

మార్టిన్ రైల్ ఇంగ్లాండ్‌లోని బ్రైటన్లో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి ప్రొఫెసర్ జాన్ ఆల్ఫ్రెడ్ రైల్, తల్లి మిరియమ్ (పూర్వపు పేరు స్కల్లి) రైల్. ఆయన ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ తత్వశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ గిల్బర్ట్ రైల్ కు మేనల్లుడు. మార్టిన్‌కు నలుగురు సహోదరులు ఉన్నారు; ప్రారంభంలో ఆయనను ఒక గవర్నెస్ ఇంటివద్దే చదివించింది. తరువాత బ్రాడ్‌ఫీల్డ్ కళాశాలలో చదివి, క్రైస్ట్ చర్చ్, ఆక్స్ఫర్డ్ లో భౌతిక శాస్త్రాన్ని అభ్యసించాడు.

1939లో, ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, రైల్ టెలికమ్యూనికేషన్స్ రీసెర్చ్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ (TRE)లో వైమానిక రాడార్ పరికరాల కోసం యాంటెనాల రూపకల్పనపై పనిచేశాడు. యుద్ధం అనంతరం, ఆయనకు కావెండిష్ ప్రయోగశాలలో ఫెలోషిప్ లభించింది.[7]

వృత్తి, పరిశోధనలు

[మార్చు]
మార్టిన్ రైల్ ఒక దూరదర్శిని నమూనాతో

కేంబ్రిడ్జ్‌లో రైల్ ప్రారంభ పరిశోధనలు సూర్యుడు నుండి వెలువడే రేడియో తరంగాలపై కేంద్రీకృతమయ్యాయి.[8][9][10][11] అయితే ఆయన ఆసక్తి త్వరగా ఇతర రంగాలవైపు మళ్లింది. కేంబ్రిడ్జ్ బృందం కొత్త పరిశీలనా సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయాలని ఆయన ప్రారంభ దశలోనే నిర్ణయించాడు.

దీని ఫలితంగా, రైల్ ఖగోళ ఇంటర్‌ఫెరోమెట్రీ, అపర్చర్ సింథసిస్ అభివృద్ధిలో ప్రధాన శక్తిగా నిలిచాడు. ఇవి రేడియో ఖగోళ డేటా నాణ్యతను విపరీతంగా మెరుగుపరచడానికి మార్గం సుగమం చేశాయి. 1946లో రైల్ తొలి బహుళ-భాగాల ఖగోళ రేడియో ఇంటర్‌ఫెరోమీటర్‌ను నిర్మించాడు.[12]

రైల్ నేతృత్వంలో కేంబ్రిడ్జ్ రేడియో ఖగోళ బృందం అనేక ముఖ్యమైన రేడియో మూలాల కేటలాగ్‌లను రూపొందించింది. వాటిలో ఒకటి 1959లో వెలువడిన థర్డ్ కేంబ్రిడ్జ్ క్యాటలాగ్ ఆఫ్ రేడియో సోర్సెస్ (3C). ఇది తొలి క్వాసి-స్టెల్లార్ ఆబ్జెక్ట్ (క్వాసార్) ఆవిష్కరణకు దారి తీసింది.

కేంబ్రిడ్జ్‌లో 1948 నుండి 1959 వరకు భౌతిక శాస్త్ర ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేస్తున్న సమయంలో, రైల్ 1957లో మల్లార్డ్ రేడియో ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం డైరెక్టర్‌గా, 1959లో రేడియో ఖగోళ శాస్త్ర ప్రొఫెసర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 1952లో రాయల్ సొసైటీ ఫెలో (FRS)గా ఎన్నికయ్యాడు,[7] 1966లో నైట్ బిరుదు పొందాడు (p. 519 of[7]), అలాగే 1972 నుండి 1982 వరకు సర్ రిచర్డ్ వాన్ డెర్ రియెట్ వూల్లీ స్థానంలో రాజ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తగా పనిచేశాడు. రైల్, ఆంటోనీ హ్యూయిష్ కలిసి 1974లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిను అందుకున్నారు; ఖగోళ పరిశోధనకు గుర్తింపుగా ప్రదానం చేసిన తొలి నోబెల్ బహుమతి ఇదే. 1968లో రైల్ లండన్‌లోని గ్రేషమ్ కళాశాలలో ఖగోళ శాస్త్ర ప్రొఫెసర్‌గా కూడా సేవలందించాడు.

వ్యక్తిత్వం

[మార్చు]

అనేక నివేదికల ప్రకారం, రైల్ అత్యంత వేగంగా ఆలోచించే వ్యక్తి; తనకంటే నెమ్మదిగా పనిచేసేవారిపట్ల అసహనంగా ఉండేవాడు, అలాగే ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తిత్వం కలిగి ఉండేవాడు.[7]: 502, 508, 510  ఆయన ఆదర్శవాది కూడా,[7]: 519  ఈ లక్షణం ఆయన తన తండ్రి నుండి పొందాడు.[7]: 499 [13] 1982లో ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయన ఇలా అన్నాడు:[14]: 271 

“కొన్నిసార్లు ‘ఇప్పుడే శాస్త్రాన్ని ఆపండి’ అని చెప్పే కారు స్టిక్కర్ పెట్టుకోవాలనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే మనం మరింత తెలివిగా మారుతున్నాం, కానీ దానికి సరిపడ జ్ఞానం మాత్రం పెరగడం లేదు.”

ఆయన తీవ్రమైన భావోద్వేగ స్వభావం కలిగి ఉండేవాడు, కొన్నిసార్లు ఆవేశపూరితంగా ప్రవర్తించేవాడు,[15]: 327  ఈ లక్షణం ఆయన తల్లి నుండి వచ్చినదిగా భావిస్తారు.[7]: 499 [13]: Folder A.20  చరిత్రకారుడు ఓవెన్ చాడ్విక్ ఆయనను “అత్యంత సున్నితమైన మనసు, భయాలు, ఆందోళనలు, శ్రద్ధ, కరుణ, హాస్యం, కోపం కలిగిన అరుదైన వ్యక్తిత్వం”గా వర్ణించాడు.[13]: Folder A.28 

రైల్‌తో కలిసి పనిచేయడం కొంత కష్టమని కొందరు భావించేవారు.[citation needed] ఆయన తరచుగా మల్లార్డ్ రేడియో ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రంలోని తన కార్యాలయంలోనే పనిచేసేవాడు. ఇందుకు కారణం కావెండిష్ ప్రయోగశాల సభ్యుల వల్ల కలిగే అంతరాయాలను నివారించడం, అలాగే తాను త్వరగా కోపానికి లోనయ్యేవాడని, వేడెక్కిన వాదోపవాదాలను తప్పించుకోవాలనుకోవడం. ఇతర రేడియో ఖగోళ బృందాలకు ఎక్కువ నిధులు లభిస్తున్నందున, కేంబ్రిడ్జ్ రేడియో ఖగోళ రంగంలో తన ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోతుందనే ఆందోళన ఆయనకు ఉండేది. అందుకే అపర్చర్ సింథసిస్ పద్ధతులపై కొంత రహస్యత్వాన్ని పాటించమని కేంబ్రిడ్జ్ బృందాన్ని ప్రోత్సహించాడు.

1960లలో, రైల్, ఫ్రెడ్ హోయిల్ మధ్య హోయిల్ ప్రతిపాదించిన స్థిర స్థితి సిద్ధాంతం (Steady State Theory)పై తీవ్రమైన వాదోపవాదాలు జరిగాయి. దీని ఫలితంగా కావెండిష్ రేడియో ఖగోళ బృందం, కేంబ్రిడ్జ్ ఖగోళ శాస్త్ర సంస్థ మధ్య సహకారం పరిమితమైంది.[citation needed]

యుద్ధం, శాంతి, శక్తి

[మార్చు]

1939లో ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు రైల్ కొత్తగా భౌతిక శాస్త్ర పట్టభద్రుడిగా, అనుభవజ్ఞుడైన హామ్ రేడియో అభిమాని గా ఉన్నాడు. ఆయన మిత్రదేశాల యుద్ధ ప్రయత్నాల్లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాడు,[7] ముఖ్యంగా రాడార్ ప్రతిచర్యల (radar countermeasures)పై పనిచేశాడు. యుద్ధం అనంతరం, “యుద్ధపు మలినతలతో కలుషితం కాని స్వచ్ఛమైన శాస్త్రానికి తన జీవితాన్ని అంకితం చేయాలనే సంకల్పంతో ఆయన తిరిగి కేంబ్రిడ్జ్‌కు వచ్చాడు.”[7]

1970లలో, రైల్ ఖగోళ శాస్త్రం నుండి తన దృష్టిలో మరింత అత్యవసరమైన సామాజిక, రాజకీయ సమస్యల వైపు ఎక్కువగా మళ్లాడు. 1976 నుండి ప్రచురణల ద్వారా ప్రారంభించి, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నప్పటికీ[7] 1984లో మరణించే వరకు, శాస్త్రం, సాంకేతికతను సామాజిక బాధ్యతతో వినియోగించాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన అత్యంత ఉత్సాహభరితమైన, గాఢమైన కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించాడు.[16] ఆయన ప్రధాన అంశాలు ఇవి:

  • ముఖ్యంగా తన పుస్తకం Towards the Nuclear Holocaust ద్వారా అణ్వస్త్రాల భయానక ప్రమాదాల గురించి ప్రపంచాన్ని హెచ్చరించడం.[17]
  • Is there a case for nuclear power? వంటి రచనలలో అణుశక్తిపై విమర్శలు చేయడం.[18]
  • Short-term Storage and Wind Power Availability వంటి రచనల ద్వారా ప్రత్యామ్నాయ శక్తి వనరులు, శక్తి సామర్థ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం.[19]
  • శాస్త్రం, సాంకేతికతను బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించాలని పిలుపునివ్వడం. “ప్రస్తుతం జీవన నాశనానికి మళ్లించబడుతున్న విస్తారమైన వనరులను, ప్రపంచంలోని ధనిక దేశాలు మాత్రమే కాకుండా ముఖ్యంగా పేద దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల పరిష్కారానికి మళ్లించే దిశగా మనం కృషి చేయాలి.”[16]

1983లో, Science and Peace అనే సమావేశంలో చర్చించాల్సిన అంశాలపై సూచనలు ఇవ్వమని పోంటిఫికల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ అధ్యక్షుడు కోరినప్పుడు, రైల్ స్పందించాడు. ఆయన సమాధానం మరణానంతరం Martin Ryle's Letter లో ప్రచురించబడింది.[16] దాని సంక్షిప్త రూపం New Scientist లో Martin Ryle's Last Testament అనే శీర్షికతో వెలువడింది.[20] ఆ లేఖ చివర ఇలా ముగుస్తుంది: “మన తెలివితేటలు అపారంగా పెరిగాయి – కానీ మన జ్ఞానం మాత్రం కాదు.”

సత్కారాలు, పురస్కారాలు

[మార్చు]

రైల్ అనేక పురస్కారాలు, గౌరవాలను అందుకున్నాడు:

వ్యక్తిగత జీవితం

[మార్చు]

రైల్, ఆయన అన్న చిన్ననాటి నుంచే ఇంట్లోనే చెక్క పనులు నేర్చుకున్నారు.[7]: 498  చేతిపనుల నైపుణ్యం ఆయన జీవితమంతా ఎంతో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. విశ్రాంతి కోసం ఆయన స్వయంగా రూపకల్పన చేసిన పడవలను నిర్మించేవాడు,[7]: 498  అలాగే వృత్తిపరంగానూ ఈ నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించాడు. యుద్ధకాల రాడార్ పనుల్లో,[25] యుద్ధానంతర రేడియో టెలిస్కోప్ నిర్మాణాల్లో[7]: 510 , తన జీవితాంత్య దశలో గాలి శక్తిపై చేసిన పరిశోధనల్లో[7]: 517  ఆయన కేవలం శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాకుండా, ప్రత్యక్షంగా పనిచేసే ప్రాయోగిక ఇంజినీర్ కూడా అయ్యాడు.

రైల్‌కు జీవితాంతం పడవ ప్రయాణాలపై (sailing) ఆసక్తి ఉండేది.[7]: 498  1970లలో ఖగోళ శాస్త్రం నుండి గాలి శక్తి పరిశోధన వైపు ఆయన దృష్టి మళ్లినప్పుడు, ఈ ఆసక్తి ఆ ఎంపికకు అనుకూలంగా నిలిచింది.[26]: 420–422 

యువకుడిగా ఉన్నప్పుడే రైల్ హామ్ రేడియో ఆపరేటర్‌గా మారాడు. ఇంకా పాఠశాలలోనే (బ్రాడ్‌ఫీల్డ్ కళాశాల) ఉన్న సమయంలో ఆయన స్వయంగా ట్రాన్స్‌మిటర్ నిర్మించి, దానిని నడపడానికి పోస్టాఫీస్ అనుమతి పొందాడు.[7]: 498–499  ఆయన కాల్‌సైన్ G3CY. ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ వైర్‌లెస్ సొసైటీ (కాల్‌సైన్ G3MM)లో ప్రముఖ సభ్యుడిగా వ్యవహరించాడు.[6]

1936లో రైల్ కుటుంబం కేంబ్రిడ్జ్‌లోని ఒక ఇంటికి మారింది. యుద్ధం అనంతరం అదే ఇల్లు రైల్ నివాసంగా మారింది. 1947లో ఆయన రోవీనా పాల్మర్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు,, జీవితాంతం ఆ ఇంట్లోనే నివసించారు. వారికి ముగ్గురు సంతానం — 1949, 1951, 1952లో జన్మించారు. రైల్ 1984 అక్టోబర్ 14న కేంబ్రిడ్జ్‌లో మరణించాడు. 2009లో విడుదలైన “ఎమినెంట్ బ్రిటన్స్” తపాలా స్టాంపుల సమాహారంలో ఆయనను గుర్తిస్తూ ప్రథమ శ్రేణి స్టాంపుపై చిత్రీకరించారు.[27] లేడీ రోవీనా రైల్ 2013లో మరణించింది.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 మార్టిన్ రైల్ at the Mathematics Genealogy Project
  2. ↑ Longair, Malcolm Sim (1967). The evolution of radio galaxies. lib.cam.ac.uk (PhD thesis). University of Cambridge. OCLC 657635513. మూస:EThOS. the original నుండి 23 July 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 December 2017.
  3. ↑ Högbom, Jan A. (1959). The structure and magnetic field of the solar corona. cam.ac.uk (PhD thesis). University of Cambridge.
  4. ↑ About Sir Martin Ryle
  5. ↑ Press release about Martin Ryle's Nobel Prize.
  6. 1 2 Oxford University Radio Society - The Early Years
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Graham-Smith, Francis (1986). "Martin Ryle. 27 September 1918 – 14 October 1984". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 32 (32). Royal Society: 496–524. doi:10.1098/rsbm.1986.0016. S2CID 71422161.
  8. ↑ మూస:Scopus id
  9. ↑ Obs 104 (1984) 283
  10. ↑ QJRAS 26 (1985) 358
  11. ↑ The Papers of Martin Ryle have been catalogued by Anna-K Mayer and Tim Powell, NCUACS, in 2009 and are deposited with the Churchill Archives Centre, Cambridge.
  12. ↑ Ryle, M.; Vonberg, D. D. (1946). "Solar Radiation on 175 Mc./s". Nature. 158 (4010): 339. Bibcode:1946Natur.158..339R. doi:10.1038/158339b0. S2CID 4097569. – Observations from the first multi-element astronomical radio interferometer
  13. 1 2 3 The Papers of Sir Martin Ryle at Churchill Archives Centre
  14. ↑ Williams R ed The Best of The Science Show. Nelson, 1983.
  15. ↑ Kragh, H. Cosmology and Controversy: the historical development of two theories of the universe. Princeton University Press, 1996.
  16. 1 2 3 Rowan-Robinson, M. and Rudolf, A. (1985) Martin Ryle's Letter. Menard Press.
  17. ↑ Ryle, M. Towards the Nuclear Holocaust. Menard Press, 1981.
  18. ↑ Ryle, M (1981). "Is there a case for nuclear power?". Electronics and Power. 28 (7/8): 496–500. doi:10.1049/ep.1982.0267.
  19. ↑ Anderson, M. B.; Newton, K.; Ryle, M.; Scott, P. F. (1978). "Short-term Storage and Wind Power Availability". Nature. 275 (5679): 432–434. Bibcode:1978Natur.275..432A. doi:10.1038/275432a0. S2CID 4266229.
  20. ↑ Ryle M. (1985) "Martin Ryle's Last Testament". New Scientist 105 (14 February): 36-37.
  21. ↑ "Winners of the Gold Medal of the Royal Astronomical Society". Royal Astronomical Society. the original నుండి 25 May 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 February 2011.
  22. ↑ "Henry Draper Medal". National Academy of Sciences. the original నుండి 26 January 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 February 2011.
  23. ↑ "Franklin Laureate Database – Albert A. Michelson Medal Laureates". Franklin Institute. the original నుండి 6 April 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 June 2011.
  24. ↑ "Past Winners of the Catherine Wolfe Bruce Gold Medal". Astronomical Society of the Pacific. the original నుండి 6 October 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 February 2011.
  25. ↑ Ryle M. (1985) "D-13:some personal memories of 24th–28th May 1944". IEE Proceedings 132 (6 October): 438–440.
  26. ↑ Longair, M. Maxwell's Enduring Legacy: a scientific history of the Cavendish laboratory. Cambridge University Press, 2016.
  27. ↑ "Eminent Britons stamp set". the original నుండి 2020-10-28 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-05-21.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మార్టిన్_రైల్&oldid=4844168" నుండి వెలికితీశారు