మావేలికర జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం అలప్పుళా కు దక్షిణంగా సుమారు 43 కి.మీ. దూరంలో, రాష్ట్ర రాజధాని తిరువనంతపురంకు ఉత్తరంగా సుమారు 119 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది మరో సమీప జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం అయిన పతనంతిట్టకు పడమరగా సుమారు 33 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మావేలికర, అలప్పుళా, కొట్టాయం, కొల్లం జిల్లా ప్రధాన కేంద్రాలకు దాదాపు సమదూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన ప్రకారం మావేలికర జనాభా 26,421 మంది కాగా, జనసాంద్రత 2,088/km2 (5,410/sqmi)గా ఉంది. మావేలికర ఒకప్పుడు ఓడానద్ సామంత రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ప్రస్తుతం ఇది ఒనట్టుకర ప్రాంతంలోని ప్రధాన ఆర్థిక, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉంది.
“మావేలికర” అనే పేరు మావేలి లేదా మహాబలి అనే కేరళ పురాణ రాజు పేరు నుండి వచ్చిందని భావిస్తారు. “కర” అంటే భూమి. ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న “మట్టోం మహాదేవ ఆలయం” వద్ద మహాబలి వామనుడికి తన తలను సమర్పించి, వామనుడు తన పాదాన్ని ఉంచిన ప్రదేశమని స్థానిక నమ్మకం ఉంది.[citation needed] మరో అభిప్రాయం ప్రకారం “మా” అంటే సంపద, “వెలి” అంటే విస్తీర్ణం, “కర” అంటే భూమి.
ప్రాచీన కేరళలో మావేలికర ఒక ప్రధాన వాణిజ్య, వ్యాపార కేంద్రంగా ఉండేది. ఇది ఒకప్పుడు ఒనట్టుకర పాలకుల రాజధానిగా కూడా ఉంది. త్రావణ్కోర్ రాజ కుటుంబంతో సన్నిహిత సంబంధాల కారణంగా, కేరళలోని ఇతర ప్రాంతాల కంటే మావేలికరకు ఆధునిక సదుపాయాలు ముందుగానే వచ్చాయి. ఇది రాష్ట్రంలోని అత్యంత పాత మున్సిపాలిటీలలో ఒకటి. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందే మావేలికర నుండి త్రివేండ్రం వరకు సూపర్ ఎక్స్ప్రెస్ రవాణా సౌకర్యం ఉండేది.[citation needed]
ఈ పట్టణం గొప్ప చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. పరశురాముడు నిర్మించాడని నమ్మబడే కేరళలోని 108 శివాలయాలలో ఒకటైన కండియూర్ మహాదేవ ఆలయం ఇక్కడ ఉంది. మావేలికర శ్రీకృష్ణ స్వామి ఆలయం ట్రావెన్స్ కోర్ బోర్డు ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతోంది. ప్రసిద్ధ కుంభ భరణి ఉత్సవానికి పేరుగాంచిన చెట్టికులంగర దేవి ఆలయం మున్సిపాలిటీ సమీపంలో ఉంది. భారతదేశంలో ఏకైక “సర్వం స్వయంభూ” శివాలయం మావేలికరలోని చునక్కర లో ఉంది.
ఈ పట్టణంలో 943 సం.లో స్థాపించబడిన ప్రసిద్ధ సెయింట్ మేరీస్ ఆర్థడాక్స్ కేథడ్రల్ కూడా ఉంది. ఇది మలంకర ఆర్థడాక్స్ సిరియన్ చర్చ్కు అనుబంధంగా ఉంది. ఈ చర్చిని స్థానికంగా “పుతియాకావు పాళీ” అని పిలుస్తారు. 1836లో జరిగిన “మావేలికర పడియోలా” సమావేశానికి ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ సమావేశంలో మలంకర ఆర్థడాక్స్ చర్చి బ్రిటిష్ వారి ఆంగ్లీకరణ ప్రయత్నాలను తిరస్కరించి వారితో సంబంధాలను తెంచుకుంది. ఈ చర్చి మావేలికర డయోసిస్ కు కేథడ్రల్గా కూడా ఉంది. సమీపంలోని తഴక్కరలోని మలంకర సిరియన్ సెమినరీలో థియోభవన్ అరమనా, బిషప్ నివాసం ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం మావేలికర డయోసిస్కు వట్టంపరంబిల్ డాక్టర్ అబ్రహాం మార్ ఎపిఫానియోస్ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. ఈ డయోసిస్ పరిధిలో సుమారు 80 పరిష్కులు, పన్నెండుకు పైగా చాపెల్లు ఉన్నాయి.[3][4]
కేరళ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (KSRTC)కు మావేలికరలో ఒక ఉప డిపో (స్టేషన్ కోడ్: MVKA) ఉంది. ఇది రాష్ట్రంలోని 46 ఉప డిపోలలో ఒకటి. మావేలికర KSRTC ఉప డిపో నుండి ప్రతిరోజూ తెంకాసికు అంతర్రాష్ట్ర బస్సు సర్వీస్ నడుస్తుంది. ఈ సర్వీసు ఉదయం, సాయంత్రం రెండుసార్లు కాయంకുളം, కట్టనం మార్గంగా నడుస్తుంది.
2011 భారత జనగణన ప్రకారం, మావేలికర జనాభా 26,421. ఇందులో 12,070 మంది పురుషులు, 14,351 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మున్సిపాలిటీ విస్తీర్ణం 12.65km2 (4.88sqmi) కాగా, ఇందులో 7,184 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. సగటు లింగ నిష్పత్తి 1189గా నమోదై, రాష్ట్ర సగటు 1084 కంటే ఎక్కువగా ఉంది. జనాభాలో 7.7% మంది ఆరు సంవత్సరాల లోపు పిల్లలు. మావేలికర సగటు అక్షరాస్యత 96.9%, ఇది రాష్ట్ర సగటు 94% కంటే ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 97.8%, మహిళల అక్షరాస్యత 96.2%గా ఉంది.[5]
2002 లోక్సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన 2008లో అమల్లోకి వచ్చే వరకు ఈ నియోజకవర్గంలో చెంగన్నూర్, మావేలికర, కాయంకുളം, పండളം, తిరువల్ల, కల్లుప్పర ప్రాంతాలు ఉండేవి. ఆ తర్వాత చങ്ങనాశ്ശേരി, కుట్టనాడు, మావేలికర (SC), చెంగన్నూర్, కున్నత్తూర్ (SC), కొట్టారక్కర, పത്തనాపురం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఇందులో భాగమయ్యాయి. ప్రస్తుతం ఈ నియోజకవర్గం అనుసూచిత జాతి అభ్యర్థికి కేటాయించబడింది.[citation needed]
మావేలికరను అలప్పుజా యొక్క సాంస్కృతిక రాజధానిగా భావిస్తారు. ఇది ఒకప్పుడు ఓణాట్టుకర సంస్థానంలో భాగంగా ఉండి, అనేక శతాబ్దాలుగా మత సామరస్యానికి, కళలకు, సంస్కృతికి కేంద్రంగా నిలిచింది.[citation needed]
మావేలికరలో 9వ శతాబ్దానికి చెందిన ఆసీన బుద్ధ విగ్రహం ప్రసిద్ధి చెందింది.[10]
↑Kerala, Directorate of Census Operations. District Census Handbook, Alappuzha(PDF). Thiruvananthapuram: Directorate of Census Operations, Kerala. p.182,183. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 July 2020.
↑Gupta, Smita (10 August 2011). "PC Alexander Passes Away". The Hindu. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 October 2023.
↑"Short History". Metropolitan Eparchy of Tiruvalla. the original నుండి 8 December 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 June 2024.
India
