Jump to content

ముక్తానంద

వికీపీడియా నుండి
స్వామి

ముక్తానంద
వ్యక్తిగతం
జననం
కృష్ణ రాయ్

(1908-05-16)1908 మే 16
మరణం1982 అక్టోబరు 2(1982-10-02) (వయసు: 74)
గణేష్‌పురి, మహారాష్ట్ర, భారతదేశం
చివరి మజిలీముక్తానంద సమాధి మందిరం, గురుదేవ్ సిద్ధ పీఠం
మతంహిందూ మతం
ప్రముఖ కృషిప్లే ఆఫ్ కాన్షియస్‌నెస్
Philosophyవేదాంతం, కాశ్మీర శైవం
Senior posting
Period in office1956-1982
Initiationశక్తిపాతం
15 ఆగస్టు 1947
గణేష్‌పురి, మహారాష్ట్ర, భారతదేశం
by భగవాన్ నిత్యానంద
Postసిద్ధ యోగ వ్యవస్థాపకుడు, గురువు

ముక్తానంద (16 మే 1908 – 2 అక్టోబర్ 1982), ఒక యోగా గురువు, సిద్ధ యోగ వ్యవస్థాపకుడు.[1]ఇతని జన్మ నామము కృష్ణ రాయ్, ఇతను భగవాన్ నిత్యానంద శిష్యుడు.[2][3] ఆయన కుండలినీ శక్తి, వేదాంతం, కాశ్మీర శైవం అంశాలపై పుస్తకాలు రాశారు, ఇందులో ది ప్లే ఆఫ్ కాన్షియస్‌నెస్ అనే ఆధ్యాత్మిక ఆత్మకథ కూడా ఉంది. గౌరవప్రదమైన శైలిలో, ఆయనను తరచుగా స్వామి ముక్తానంద, బాబా ముక్తానంద అని లేదా ఆత్మీయంగా బాబా అని పిలుస్తారు.

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]

స్వామి ముక్తానంద 1908లో బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో మంగళూరు సమీపంలో ఒక సంపన్న కుటుంబంలో జన్మించారు.[4] ఆయన అసలు పేరు కృష్ణ రాయ్.[5]

15 ఏళ్ల వయసులో, ఆయన సంచరించే అవధూత అయిన భగవాన్ నిత్యానందను కలుసుకున్నారు, ఇది ఆయన జీవితాన్ని తీవ్రంగా మార్చివేసింది.[5] ఈ కలయిక తర్వాత, కృష్ణ ఇంటిని విడిచిపెట్టి దేవుని అనుభూతి కోసం అన్వేషణ ప్రారంభించారు.[6] ఆయన హుబ్లీలో సిద్ధారూఢ స్వామి వద్ద విద్యను అభ్యసించారు, అక్కడ ఆయన సంస్కృతం, వేదాంతం, అన్ని యోగ శాఖలను నేర్చుకున్నారు. ఆయన దశనామి సంప్రదాయంలోని సరస్వతి క్రమంలో సన్యాసం దీక్ష తీసుకుని, స్వామి ముక్తానంద అనే పేరును స్వీకరించారు.[7] సిద్ధారూఢ మరణం తర్వాత, ముక్తానంద రాణేబెన్నూరు హవేరి జిల్లాలోని శ్రీ ఐరణి హోళేమఠ్‌లో ముప్పినార్య స్వామి అనే సిద్ధారూఢ శిష్యుడి వద్ద చదువుకోవడానికి వెళ్లారు. ఆ తర్వాత స్వామి ముక్తానంద కాలినడకన భారతదేశంలో సంచరించడం ప్రారంభించి, ఎందరో విభిన్న సాధువులు, గురువుల వద్ద విద్యను అభ్యసించారు.

1947లో, ముక్తానంద దేవుని కోసం తన అన్వేషణను ప్రేరేపించిన భగవాన్ నిత్యానంద దర్శనం కోసం గణేష్‌పురికి వెళ్లారు. ఆ సంవత్సరం ఆగస్టు 15న ఆయన నుండి శక్తిపాతం దీక్ష పొందారు. నిత్యానంద నుండి శక్తిపాతం పొందే వరకు తన ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం నిజంగా ప్రారంభం కాలేదని ముక్తానంద తరచుగా చెప్పేవారు. ఆయన దానిని ఒక లోతైన, ఉత్కృష్టమైన అనుభవంగా వర్ణించారు.[8] తర్వాతి తొమ్మిదేళ్లు ముక్తానంద యేవోలాలోని ఒక చిన్న గుడిసెలో నివసిస్తూ ధ్యానం చేశారు. ఆయన తన ఆత్మకథలో తన సాధన, కుండలిని సంబంధిత ధ్యాన అనుభవాల గురించి రాశారు.

1956లో, భగవాన్ నిత్యానంద ముక్తానంద ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణ ముగింపును అంగీకరించారు. బాంబే సమీపంలోని గణేష్‌పురిలోని ఒక ఆశ్రమానికి నాయకుడిగా ముక్తానందను ఆయన నియమించారు.[3] అదే సంవత్సరం ఆయన తన సిద్ధ యోగ మార్గాన్ని బోధించడం ప్రారంభించారు. 1970, 1981 మధ్య, ముక్తానంద మూడు ప్రపంచ పర్యటనలు చేశారు. ఈ పర్యటనలలో, ఆయన అనేక దేశాలలో సిద్ధ యోగ ఆశ్రమాలు, ధ్యాన కేంద్రాలను స్థాపించారు. 1975లో, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బే ఏరియాలోని ఓక్లాండ్‌లో సిద్ధ యోగ ఆశ్రమాన్ని ఆయన స్థాపించారు. 1979లో, న్యూయార్క్ నగరానికి వాయువ్యంగా ఉన్న క్యాట్‌స్కిల్స్‌లో శ్రీ నిత్యానంద ఆశ్రమాన్ని (ఇప్పుడు శ్రీ ముక్తానంద ఆశ్రమం) ఆయన స్థాపించారు.[9] భారతదేశంలో తన పనులను నిర్వహించడానికి ముక్తానంద పబ్లిక్ ట్రస్ట్‌గా గురుదేవ్ సిద్ధ పీఠంను స్థాపించారు. సిద్ధ యోగ ధ్యాన ప్రపంచ పనులను నిర్వహించడానికి ఆయన అమెరికాలో SYDA ఫౌండేషన్‌ను స్థాపించారు.[10] ఆయన అనేక పుస్తకాలు రాశారు, వాటిలో పదహారు ఇప్పటికీ SYDA ఫౌండేషన్ వద్ద ముద్రణలో ఉన్నాయి.

1982 మే నెలలో, ముక్తానంద తన వారసులుగా స్వామి చిద్విలాసానంద, ఆమె తమ్ముడు స్వామి నిత్యానందలను సిద్ధ యోగ సంయుక్త నాయకులుగా నియమించారు. నిత్యానంద తరువాత రాజీనామా చేసి తన సొంత బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.

ముక్తానంద 1982 అక్టోబర్‌లో భారతదేశంలోని గణేష్‌పురిలో ఉన్న గురుదేవ్ సిద్ధ పీఠంలో మరణించారు.[11] ఆయనను అక్కడి ఆయన సమాధి మందిరంలో ఖననం చేశారు.

బోధనలు

[మార్చు]

ఆయన ప్రధాన బోధనలు "ఒకరిలో ఒకరు దేవుడిని చూడండి",[12] "మిమ్మల్ని మీరు గౌరవించుకోండి. మిమ్మల్ని మీరు పూజించుకోండి. మీపై మీరు ధ్యానం చేయండి. దేవుడు మీలో మీలాగే నివసిస్తాడు."[12] ముక్తానంద తరచుగా ఈ బోధన చిన్న రూపాన్ని ఇచ్చేవారు: "దేవుడు మీలో మీలాగే నివసిస్తాడు."[13]

ఆరోపణలు

[మార్చు]

అకడమిక్ జర్నల్ నోవా రెలిజియో (2001), రచయిత ఆండ్రియా జైన్[14][15], సిద్ధ యోగాకు చెందిన స్వామి స్టాన్ ట్రౌట్ [16][17] 1983లో విలియం రోడార్మోర్ [18][16][19], లిస్ హారిస్ రోడార్మోర్[20][19]వంటి వారు ముక్తానందపై లైంగిక ఆరోపణలు చేసారు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Safransky, Sy (July 1976). "An Interview With Swami Muktananda". The Sun Magazine. Retrieved 16 August 2021. Muktananda was said to be a living saint, a perfectly realized human being, a sadguru — the highest of gurus.
  2. S.P. Sabharathnam Douglas Brooks. Meditation Revolution: A History and Theology of the Siddha Yoga Lineage. Agama Press, 1997. ISBN 978-0-9654096-0-5
  3. 3.0 3.1 Jones & Ryan 2006, p. 296.
  4. Ancient Wisdom and Modern Science. p. 283.
  5. 5.0 5.1 "Baba Muktananda's Meditation Revolution Continues Ten Years After His Passing". Hinduism Today. October 1992. Retrieved 24 November 2021.
  6. Douglas Brooks, Swami Durgananda, Paul E. Muller-Ortega, Constantina Rhodes Bailly, S.P. Sabharathnam. Meditation Revolution: a History and Theology of the Siddha Yoga lineage. (Agama Press) 1997, p.32
  7. John Paul Healy (2010), Yearning to Belong: Discovering a New Religious Movement, Ashgate Publishing, Ltd., p.9
  8. Muktananda, Swami (1978). Play of Consciousness. Siddha Yoga Publications. ISBN 978-0-911307-81-8.
  9. Brooks, Douglas; Durgananda, Swami; Muller-Ortega, Paul; Mahony, William; Rhodes-Bailly, Constantina; Sabharathnam, S.P. (1997). Meditation Revolution: A History and Theology of the Siddha Yoga Lineage; Agama Press; ISBN 0965409600.
  10. "Muktananda's Legacy". Hinduism Today. April 1995. Archived from the original on 22 May 2006. Retrieved 1 June 2006.
  11. Yearning to Belong: Discovering a New Religious Movement. p. 22.
  12. 12.0 12.1 "Essential Teachings". Retrieved 2014-07-09.
  13. Reverend Eugene S. Callender, Nobody is a Nobody, (Amazon) 2010, p.290
  14. Caldwell 2001.
  15. Jain 2014, p. 204.
  16. 16.0 16.1 Williamson 2010, p. 114.
  17. Shah, Riddhi (2010-08-14). "The "Eat, Pray, Love" guru's troubling past". Salon (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-08-17.
  18. Rodarmor 1983.
  19. 19.0 19.1 Urban 2012, p. 247.
  20. Harris 1994.