మూడవ ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం

మూడవ ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం ; တတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်
	Part of ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధాల
	; 1885లో బ్రిటిష్ వారు ఎగువ బర్మాను బ్రిటిష్ ఇండియాలో విలీనం చేసుకున్నారు.
Date	7–29 నవంబర్ 1885
Location	ఇరావడి నది
Result	బ్రిటిష్ విజయం; కోన్‌బౌంగ్ రాజవంశ పతనం; బ్రిటిష్ ఇండియాలో బర్మా విలీనం; బ్రిటిష్ వారు బ్రిటిష్ ఇండియాలో విలీనం చేసే వరకు షాన్ రాష్ట్రాలు స్వతంత్రంగా ఉన్నాయి.;
Belligerents
భారతదేశం	బర్మా
Commanders and leaders
హ్యారీ ప్రెండర్‌గాస్ట్	తిబావ్ మిన్ (యుద్ధ ఖైదీ)

మూడవ ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం నవంబర్ 1885, మూడవ బర్మా యుద్ధం అని కూడా పిలుస్తారు, 1887 వరకు కొనసాగిన చెదురుమదురు ప్రతిఘటనతో, ఇది 19 వ శతాబ్దంలో బర్మీస్, బ్రిటిష్ మధ్య జరిగిన మూడు యుద్ధాలలో చివరిది. ఈ యుద్ధం కోన్‌బౌంగ్ రాజవంశం క్రింద స్వతంత్ర బర్మా సార్వభౌమాధికారాన్ని కోల్పోయింది, దీని పాలన అప్పటికే ఎగువ బర్మా అని పిలువబడే భూభాగానికి తగ్గించబడింది, దిగువ బర్మా ప్రాంతం రెండవ ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం తరువాత 1853లో బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

యుద్ధం తరువాత, బర్మా బ్రిటిష్ రాజ్ ప్రావిన్సులలో ఒకటిగా వారి పాలనలోకి వచ్చింది. 1937 నుండి, బర్మా 1948లో గణతంత్ర రాజ్యంగా స్వాతంత్ర్యం పొందే వరకు బ్రిటిష్ వారు దానిని ఒక ప్రత్యేక కాలనీగా పాలించారు.

నేపథ్యం

1878లో బర్మాలో వారసత్వ సంక్షోభం తరువాత, బర్మాలోని బ్రిటిష్ రెసిడెంట్‌ను బలవంతంగా ఉపసంహరించుకున్నారు, కింగ్ థిబావ్ మిన్ ఆదేశాల మేరకు రెండు దేశాల మధ్య అధికారిక దౌత్య సంబంధాలను ముగించారు.^[1] ప్రతిస్పందనగా బ్రిటిష్ వారు కొత్త యుద్ధాన్ని పరిగణించారు, కానీ ఆఫ్రికా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లలో కొనసాగుతున్న ఇతర యుద్ధాలు ఆ సమయంలో యుద్ధాన్ని తిరస్కరించడానికి దారితీశాయి.

1880లలో బర్మా, ఫ్రాన్స్ మధ్య సంబంధాల గురించి బ్రిటిష్ వారు ఆందోళన చెందారు. ఇండోచైనా యుద్ధాలు ఫ్రెంచివారిని బర్మా సరిహద్దులకు తీసుకువచ్చాయి. 1883 మేలో ఉన్నత స్థాయి బర్మీస్ ప్రతినిధి బృందం ఐరోపాకు బయలుదేరింది. అధికారికంగా ఇది పారిశ్రామిక జ్ఞానాన్ని సేకరించడమే, కానీ అది త్వరలో పారిస్‌కు వెళ్లి, అక్కడ ఫ్రెంచ్ విదేశాంగ మంత్రి జూల్స్ ఫెర్రీ చర్చలు ప్రారంభించింది. సైనిక పరికరాల కొనుగోలుతో పాటు రాజకీయ కూటమి కోసం చర్చలు జరపడానికి బర్మీస్ ప్రయత్నిస్తున్నారని ఫెర్రీ చివరికి బ్రిటిష్ రాయబారికి అంగీకరించాడు. బర్మా చర్యతో బ్రిటిష్ వారు ఇబ్బంది పడ్డారు, ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు మరింత దిగజారాయి.

పారిస్‌లో ఫ్రెంచ్, బర్మీస్ మధ్య జరిగిన చర్చల సమయంలో, భారతదేశం, బర్మా సరిహద్దులో సరిహద్దు వివాదం చెలరేగింది. 1881లో, భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ అధికారులు రెండు దేశాల మధ్య సరిహద్దును ఏకపక్షంగా గుర్తించడానికి ఒక కమిషన్ను నియమించారు. కమిషన్ తన పని సమయంలో, బ్రిటిష్ వారు తమ పక్షాన ఉండాలని నిర్ణయించిన గ్రామాల్లోని బర్మీస్ అధికారులను ఉపసంహరించుకోవాలని డిమాండ్ చేయడం ప్రారంభించింది. బర్మీస్ నిరంతరం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు, కానీ చివరికి వెనక్కి తగ్గారు.

1885లో ఫ్రెంచ్ కాన్సుల్ ఎం. హాస్ మాండలేలో చేరారు. బర్మాలో ఫ్రెంచ్ బ్యాంక్ స్థాపన, మాండలె నుండి బ్రిటిష్ బర్మా ఉత్తర సరిహద్దు వరకు రైల్వే కోసం రాయితీ, బర్మీస్ ప్రభుత్వం నియంత్రణలో ఉన్న గుత్తాధిపత్యాలను నడపడంలో ఫ్రెంచ్ పాత్ర గురించి ఆయన చర్చలు జరిపారు. బ్రిటిష్ వారు దౌత్య బలంతో ప్రతిస్పందించి, "ఆరోగ్య కారణాల వల్ల" తొలగించబడిన హాస్‌ను వెనక్కి పిలిపించమని ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వాన్ని ఒప్పించారు. బర్మాలో ఫ్రెంచ్ వారు వెనక్కి తగ్గినప్పటికీ, ఫ్రెంచ్ చర్యలు అలాగే అనేక ఇతర సంఘటనలు బ్రిటిష్ వారిని బర్మాపై చర్య తీసుకోవడానికి ఒప్పించాయి.

బోంబే బర్మా ట్రేడింగ్ కార్పొరేషన్, టోంగూ నుండి టేకు తీయడాన్ని తక్కువగా నివేదించినందుకు దాని ఉద్యోగులకు చెల్లించనందుకు జరిమానా విధించబడింది. కంపెనీకి బర్మీస్ కోర్టు జరిమానా విధించింది, దాని కలపలో కొంత భాగాన్ని బర్మీస్ అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కంపెనీ, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఈ ఆరోపణలు అబద్ధమని, బర్మీస్ కోర్టులు అవినీతిపరులని పేర్కొన్నాయి. ఈ వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి బ్రిటిష్ వారు నియమించిన మధ్యవర్తిని బర్మీస్ ప్రభుత్వం అంగీకరించాలని బ్రిటిష్ వారు డిమాండ్ చేశారు. బర్మీస్ నిరాకరించినప్పుడు, బ్రిటిష్ వారు 1885 అక్టోబరు 22న ఒక అల్టిమేటం జారీ చేశారు. మండలే లో కొత్త బ్రిటిష్ నివాసిని బర్మీస్ అంగీకరించాలని, నివాసి వచ్చే వరకు కంపెనీపై ఏదైనా చట్టపరమైన చర్య లేదా జరిమానాలు నిలిపివేయాలని, బర్మా తన విదేశీ సంబంధాలపై బ్రిటిష్ నియంత్రణకు లొంగిపోవాలని, ఉత్తర బర్మా, చైనా మధ్య వాణిజ్య అభివృద్ధి కోసం బర్మా బ్రిటిష్ వారికి వాణిజ్య సౌకర్యాలను అందించాలని అల్టిమేటం డిమాండ్ చేసింది.

అల్టిమేటం ఆమోదించడం వల్ల నిజమైన బర్మీస్ స్వాతంత్ర్యం ముగిసి, దేశాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియాలోని పాక్షిక-స్వతంత్ర సంస్థానాల మాదిరిగానే తగ్గించి ఉండేది. నవంబర్ 9 నాటికి, రంగూన్ వద్ద నిబంధనలను ఆచరణాత్మకంగా తిరస్కరించడం, మండలే ఆక్రమణ, బర్మీస్ రాజు థిబావ్ మిన్ సింహాసనాన్ని తొలగించడం వంటివి నిర్ణయించబడ్డాయి.^[2] బహుశా బర్మీస్ రాజ్యాన్ని విలీనం చేయాలని కూడా నిర్ణయించబడి ఉండవచ్చు.

యుద్ధం

ఈ సమయంలో దేశం దట్టమైన అడవిలో ఒకటి, అందువల్ల సైనిక కార్యకలాపాలకు అననుకూలంగా ఉండేది, బ్రిటిష్ వారికి ఎగువ బర్మా లోపలి భాగం గురించి పెద్దగా తెలియదు, కాని బ్రిటిష్ స్టీమర్లు ఇర్రావాడి నది గొప్ప నదీ రహదారిపై, రంగూన్ నుండి మండలే వరకు, సంవత్సరాలుగా నడుస్తున్నాయి, బ్రిటిష్ దండయాత్రను నిర్వహించడానికి వేగవంతమైన, అత్యంత సంతృప్తికరమైన పద్ధతి రాజధానిపై నేరుగా నీటి ద్వారా ముందుకు సాగడం అనేది స్పష్టంగా కనిపించింది.ఇంకా, ఫ్రెడరిక్ చార్లెస్ కెన్నెడీ నియంత్రణలో ఉన్న ఇరావడి ఫ్లోటిల్లా కంపెనీకి చెందిన పెద్ద సంఖ్యలో తేలికపాటి నదీ స్టీమర్లు, బార్జ్‌లు ( లేదా ఫ్లాట్‌లు ) రంగూన్‌లో అందుబాటులో ఉన్నాయి, కష్టతరమైన నదీ ప్రయాణం గురించి కంపెనీ అధికారులకు ఉన్న స్థానిక పరిజ్ఞానం బ్రిటిష్ దళాలకు అందుబాటులో ఉంది.^[3]^[2]

మేజర్ జనరల్, తరువాత సర్ హ్యారీ ప్రెండర్‌గాస్ట్‌ దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించాడు. ఈ వివరణ సంస్థలో మాత్రమే ఊహించినట్లుగా, నావికాదళం, సైన్యాన్ని అభ్యర్థనలో పిలిచారు, ఎప్పటిలాగే నావికులు, తుపాకులు అందించే సేవలు చాలా ముఖ్యమైనవి. అందుబాటులో ఉన్న మొత్తం సమర్థవంతమైన బలగంలో 3,029 బ్రిటిష్ దళాలు, 6,005 భారతీయ సిపాయిలు, 67 తుపాకులు, నదీ సేవ కోసం 24 మెషిన్ గన్లు ఉన్నాయి.^[4] దళాలు, నిల్వలను రవాణా చేసే నదీ నౌకాదళం 55 కంటే ఎక్కువ స్టీమర్లు, బార్జ్‌లు, ప్రయోగాలతో కూడి ఉండేది.^[2]

థాయెట్మ్యో సరిహద్దుకు అత్యంత సమీపంలో ఉన్న నదిపై గల బ్రిటిష్ వారి స్థావరం. ఇక్కడ, థిబావ్ సమాధానం అందిన ఐదు రోజుల తర్వాత, నవంబర్ 14వ తేదీ నాటికి, దాదాపు మొత్తం దండయాత్ర దళం సమీకరించబడింది. అదే రోజున జనరల్ ప్రెండర్‌గాస్ట్‌కు కార్యకలాపాలు ప్రారంభించమని ఆదేశాలు అందాయి. ఈ దండయాత్ర వేగాన్ని చూసి బర్మా రాజు, అతని దేశం పూర్తిగా ఆశ్చర్యానికి గురయ్యారు. వారు సమీకరించి, ప్రతిఘటనను ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి ఏమాత్రం సమయం లభించలేదు. నదికి అడ్డంగా స్టీమర్లను ముంచి, మొదలైన వాటితో నదిని అడ్డగించడం కూడా వారు చేయలేకపోయారు. ఎందుకంటే, ముందుకు సాగమని ఆదేశాలు అందిన రోజే, సాయుధ స్టీమర్లు ' ఇరావడ్డి' & 'కాథ్లీన్' సమీపంలోని బర్మా ఫిరంగి దళాలతో తలపడి, ఈ పని కోసమే సిద్ధంగా ఉన్న బర్మా రాజు స్టీమర్‌ను, కొన్ని పడవలను వారి ఫిరంగుల నుండి బయటకు తీసుకువచ్చాయి. 16వ తేదీన, బర్మా వారు స్పష్టంగా సిద్ధంగా లేకపోవడం, ఎటువంటి ప్రతిఘటన చేయకపోవడంతో, భూతల దాడి ద్వారా నదికి ఇరువైపులా ఉన్న ఫిరంగి దళాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అయితే, నవంబర్ 17న, నదికి కుడి ఒడ్డున ఉన్న మిన్హ్లా వద్ద , బర్మీయులు గణనీయమైన బలంతో వరుసగా ఒక బారికేడ్, ఒక పగోడా, మిన్హ్లా రెడ్‌బౌట్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఒడ్డున ఉన్న బ్రిటిష్ ఇండియన్ పదాతిదళ బ్రిగేడ్, నది నుండి జరిపిన బాంబుల వర్షంతో రక్షణ పొంది, దాడిని తీవ్రతరం చేసింది, 170 మంది మరణాలు, 276 మంది ఖైదీల నష్టంతో బర్మీయులు ఓడిపోయారు, అంతేకాకుండా నది ద్వారా తప్పించుకునే ప్రయత్నంలో చాలా మంది మునిగిపోయారు. మరుసటి రోజు, ఆ తర్వాతి రోజులలో కూడా ఈ ముందడుగు కొనసాగింది, నావికాదళ బ్రిగేడ్, భారీ ఫిరంగిదళం నాయకత్వం వహించి, న్యాంగ్-యు , పకోక్కు, మింగ్యాన్ వద్ద బర్మీయుల నదీ రక్షణ స్థావరాలను వరుసగా నిశ్శబ్దం చేశాయి.^[2]

అయితే, కొన్ని ఆధారాల ప్రకారం, ^{బ్రిటిష్} వారితో శాంతి చర్చలు జరపాలనుకున్న థిబావ్ రక్షణ మంత్రి కిన్వున్ మింగీ యు కాంగ్ , బర్మీస్ దళాలను బ్రిటిష్ వారిపై దాడి చేయవద్దని ఆదేశించడం వల్ల బర్మీస్ ప్రతిఘటన అంత తీవ్రంగా లేదు. అతని ఆదేశాన్ని కొన్ని బర్మీస్ బ్రిగేడ్‌లు పాటించాయి కానీ అన్నీ కాదు. అంతేకాకుండా, బ్రిటిష్ వారు బర్మా గుండా కవాతు చేస్తున్నప్పుడు ప్రచారం చేశారు ^{, తాము} దేశాన్ని ఆక్రమించుకోవడానికి కాకుండా రాజు థిబావ్‌ను పదవీచ్యుతుడిని చేసి, యువరాజు న్యాంగ్యాన్‌ను (థిబావ్ పెద్ద సవతి సోదరుడు) కొత్త రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయడానికి వచ్చామని బర్మీయులకు నొక్కి చెప్పారు.^[5] ఆ సమయంలో, చాలా మంది బర్మీయులు థిబావ్‌ను ఇష్టపడలేదు, ఎందుకంటే అతని ప్రభుత్వ పరిపాలన సరిగా లేకపోవడం 1878లో అతను సింహాసనాన్ని అధిష్టించినప్పుడు అతను /లేదా అతని రాజులను ఎన్నుకునేవారు దాదాపు వంద మంది రాజకుమారులు, రాజకుమార్తెలను వధించడం వల్ల. న్యాంగ్యాన్ ఈ రాజ కుటుంబ హత్యాకాండ నుండి ప్రాణాలతో బయటపడి బ్రిటిష్ ఇండియాలో ప్రవాసంలో నివసిస్తున్నాడు, అయితే వాస్తవానికి అతను అప్పటికే మరణించాడు. అయినప్పటికీ, బ్రిటిష్ వారు ఈ వాస్తవాన్ని దాచిపెట్టారు, కొన్ని ఆధారాల ప్రకారం బర్మీయులు కొత్త రాజును ప్రతిష్ఠిస్తున్నారనే వారి కథను నమ్మేలా చేయడానికి, బ్రిటిష్ వారు మాండలేకు వెళ్లే మార్గంలో యువరాజు న్యాంగ్యాన్‌గా నటిస్తున్న ఒక వ్యక్తిని తమతో పాటు తీసుకువచ్చారు. అందువల్ల, ఈ కొత్త రాజు అని చెప్పబడిన వ్యక్తిని స్వాగతించిన బర్మీయులు బ్రిటిష్ దళాలను ఎదిరించడానికి ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు. అయితే, బ్రిటిష్ వారు నిజానికి కొత్త రాజును ప్రతిష్ఠించడంలో విఫలమయ్యారని, బర్మా వాస్తవానికి రాజ్‌లో విలీనం చేయబడిందని స్పష్టమైనప్పుడు, మాజీ రాజ బర్మీస్ సైన్యం దళాలతో సహా వివిధ బర్మీస్ సమూహాలచే ఒక దశాబ్దానికి పైగా భయంకరమైన తిరుగుబాట్లు చెలరేగాయి. బర్మీస్ ప్రతిఘటన ప్రారంభ పతనంలో U కౌంగ్ పాత్ర తరువాత ప్రసిద్ధ జ్ఞాపకార్థం U Kaung lein htouk, minzet pyouk ("U Kaung ద్రోహం, రాజవంశం ముగింపు": U (ဥ) =1, Ka (က) =2, La (လ) =4, Hat (ထra 2017 బర్మీస్ 2017 లో బర్మీస్ 2010 లో 7రా లేదా 1885AD).

నవంబర్ 26న, ఫ్లోటిల్లా రాజధాని అవాకు చేరుకున్నప్పుడు, రాజు థిబావ్ నుండి రాయబారులు జనరల్ ప్రెండర్‌గాస్ట్‌ను లొంగిపోవాలనే ప్రతిపాదనలతో కలుసుకున్నారు, 27వ తేదీన, ఓడలు ఆ నగరానికి దూరంగా పడి, శత్రుత్వాన్ని ప్రారంభించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, రాజు నుండి తన దళాలకు వారి ఆయుధాలను వేయమని ఆదేశం వచ్చింది. ఇక్కడ మూడు బలమైన కోటలు ఉన్నాయి, ఆ సమయంలో వేలాది మంది సాయుధ బర్మీస్తో నిండి ఉన్నాయి, వీటిలో పెద్ద సంఖ్యలో రాజు ఆదేశాల మేరకు తమ ఆయుధాలను ఉంచినప్పటికీ, ఇంకా చాలా మంది తమ ఆయుధాలతో చెదరగొట్టడానికి అనుమతించబడ్డారు, తరువాత, గెరిల్లా బృందాలుగా విడిపోయి, యుద్ధాన్ని సంవత్సరాలు పొడిగించారు. అయితే, ఇంతలో, బర్మా రాజు లొంగిపోవడం పూర్తయింది, నవంబర్ 28న, యుద్ధ ప్రకటన జరిగిన పక్షం రోజులలోపే, మాండలే పతనమైంది, రాజు థిబావ్ బందీగా పట్టుబడ్డాడు, నదిపై ఉన్న ప్రతి బలమైన కోట, పట్టణం, రాజు మొత్తం ఆయుధ సంపత్తి (1861 ముక్కలు), వేలాది రైఫిళ్లు, మస్కెట్లు, ఆయుధాలు, ప్రధానంగా మాండలే రాజభవనం, నగరం నుండే స్వాధీనం చేసుకున్నారు. వచ్చిన ఆదాయాన్ని 9 లక్షల రూపాయల (సుమారు 60,000 పౌండ్ల స్టెర్లింగ్) లాభానికి అమ్ముకున్నారు.

మండలే నుండి జనరల్ ప్రెండర్‌గాస్ట్ డిసెంబర్ 28న భామో చేరుకున్నారు. బర్మాతో తమ సొంత వాదనలు, సరిహద్దు వివాదాలు ఉన్న చైనీయులను ఇది అడ్డుకోవడంతో ఇది చాలా ముఖ్యమైన చర్య. రాజు సింహాసనాన్ని తొలగించి, రాజకుటుంబంతో భారతదేశానికి బహిష్కరించబడినప్పటికీ, రాజధాని, మొత్తం నది బ్రిటిష్ వారి చేతుల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, తిరుగుబాటుదారుల బృందాలు పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకుని సామాజిక వ్యతిరేక ప్రతిఘటనను కొనసాగించాయి, ఇది ఓడించడం చాలా కష్టమని నిరూపించబడింది.^[6]

అనుబంధం & ప్రతిఘటన

1886 జనవరి 1న వైస్రాయ్, భారత గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ డఫరిన్ ప్రకటన ద్వారా బ్రిటిష్ వారు బర్మాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

ప్రకటన.
రాణి-చక్రవర్తిని ఆజ్ఞ మేరకు, పూర్వం రాజు థీబావ్ పాలించిన భూభాగాలు ఇకపై అతని పాలనలో ఉండవని, అవి మహారాణి గారి అధీనంలో భాగమయ్యాయని, మహారాణి గారి అభీష్టం మేరకు, వైస్రాయ్ & గవర్నర్-జనరల్ ఎప్పటికప్పుడు నియమించే అధికారులచే పరిపాలించబడతాయని ఇందుమూలంగా తెలియజేయడమైనది.
1వ జనవరి 1886.
డఫెరిన్,
వైస్రాయ్ & గవర్నర్-జనరల్.

ఈ విలీనం వలసరాజ్య వ్యతిరేక ప్రతిఘటనకు దారితీసింది, ఇది 1896 వరకు కొనసాగింది.^[5] సర్ ఫ్రెడెరిక్ (తరువాత ఎర్ల్ రాబర్ట్స్) ఆధ్వర్యంలో దేశాన్ని జయించడం అనేది చివరి, ఇప్పుడు పూర్తిగా విజయవంతమైనది, దేశవ్యాప్తంగా చెల్లాచెదురుగా ఉన్న చిన్న సైనిక పోలీసు రక్షణ స్థావరాల విస్తృతమైన వ్యవస్థ ద్వారా మాత్రమే జరిగింది, చిన్న తేలికగా అమర్చిన స్తంభాలు ప్రతిస్పందనగా స్వేచ్ఛ యోధుల సమావేశం జరిగినప్పుడల్లా బయటకు కదులుతాయి. బ్రిటిష్ వారు దేశంలోకి బలగాలను పోశారు, అనేక సంవత్సరాల పాటు కొనసాగిన ఈ దశలోనే అత్యంత కష్టతరమైన క్రూరమైన అణచివేత పని మిగిలిన బ్రిటిష్ భారతీయ దళాలకు పడిపోయింది.^[2] అంతిమంగా, రాబర్ట్స్ ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, బర్మాలోని స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు మరో దశాబ్దం పాటు చురుకుగా ఉన్నారు.^[5]

బ్రిటిష్ వారు కచిన్ కొండలు, చిన్ కొండల గిరిజన ప్రాంతాలలో కూడా తమ నియంత్రణను విస్తరించారు. నామమాత్రంగా కూడా బర్మీస్ రాజ్యం పాలించిన ఈ భూభాగాలను బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. క్వింగ్ ప్రభుత్వం ఉత్తర బర్మాలోని వివాదాస్పద భూభాగాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకుంది.^[5]

మూడవ బర్మీస్ యుద్ధం ఏ ఖాతా మొదటి (బహుశా ఈ కారణంగా, దేశంలోకి అత్యంత ముఖ్యమైన భూ ప్రవేశం) గురించి ప్రస్తావించకుండా పూర్తికాదు. ఇది 1885 నవంబరులో దేశానికి తూర్పున ఉన్న బ్రిటిష్ సరిహద్దు పోస్ట్ అయిన టోంగూ నుండి జరిగింది. 3వ మద్రాస్ లైట్ ఇన్ఫాంట్రీ కల్నల్ డబ్ల్యు. పి. డికెన్ ఆధ్వర్యంలో అన్ని ఆయుధాల చిన్న దళం దీనిని నిర్వహించింది, మొదటి లక్ష్యం నింగ్యాన్ (పిన్మనా). చెల్లాచెదురుగా ప్రతిఘటన ఉన్నప్పటికీ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల అణచివేత పూర్తిగా విజయవంతమైంది, ఆ తరువాత ఆ దళం యమితిన్, హ్లైంగ్‌డెట్‌లకు ముందుకు సాగింది. లోతట్టు కార్యకలాపాలు అభివృద్ధి చెందడంతో, అశ్వికదళ దళాల కొరత తీవ్రంగా భావించబడింది, అశ్వికదళానికి చెందిన అనేక రెజిమెంట్లను భారతదేశం నుండి తీసుకువచ్చారు, అదే సమయంలో అశ్వికదళాన్ని స్థానికంగా పెంచారు. మౌంటెడ్ దళాలు లేకుండా బర్మీస్తో విజయవంతంగా పోరాడటం సాధారణంగా అసాధ్యం అని బ్రిటిష్ వారు కనుగొన్నారు.^[2]

బహుమతి కమిటీ

బర్మాను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, బర్మా ప్రభుత్వానికి చెందిన విలువైన ఆస్తులను బ్రిటిష్ అధికారులు దొంగిలించారు. బంగారం, ఆభరణాలు, పట్టు, అలంకార వస్తువులు వంటి సులభంగా రవాణా చేయగల అనేక వస్తువులను బ్రిటన్‌కు తిరిగి పంపించి, బ్రిటన్ రాజకుటుంబానికి, ప్రముఖులకు బహుమతులుగా అందజేశారు,^[5] మరికొన్నింటిని వేలం వేశారు.^[7] మాజీ బర్మా ప్రభుత్వ ఆస్తులను పారవేయడానికి "ప్రైజ్ కమిటీ, మాండలే" అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు.^[7] వేలం వేసిన వస్తువులలో ఎక్కువ భాగం సైన్యం, నావికాదళ అధికారులు, పౌర ఉద్యోగులకు అలాగే అప్పుడప్పుడు వచ్చే యూరోపియన్ యాత్రికులకు విక్రయించబడ్డాయి.

దెబ్బతిన్న లేదా తక్కువ కళాత్మక విలువ కలిగినవిగా భావించిన విలువైన లోహాలతో చేసిన వస్తువులను బులియన్ కోసం కరిగించారు. చాలా విలువైనవిగా భావించే వస్తువులు కలకత్తా ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్ రవాణా చేయబడ్డాయి.^[8] బుద్ధ భగవానుడి 11 బంగారు విగ్రహాలతో సహా అధిక మతపరమైన ప్రాముఖ్యత కలిగిన కొన్ని వస్తువులను కలకత్తా మ్యూజియం పునరుద్ధరించడానికి ఉంచింది, తరువాత అభ్యర్థించినట్లయితే బర్మీస్ రాజ వంశస్థులకు తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది. యంత్రాలు, స్టీమర్లు ఆచరణాత్మక విలువ కలిగిన వస్తువులు సాధారణంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేయబడ్డాయి లేదా మార్కెట్ విలువ కంటే చాలా తక్కువకు కొనుగోలు చేయబడ్డాయి.^[8] కాస్ట్-ఐరన్ తుపాకులు, ఫిరంగులు, ఫీల్డ్ గన్లతో సహా ఆయుధాలు చాలా వరకు నాశనం చేయబడ్డాయి లేదా లోతైన నీటిలో పారవేయబడ్డాయి.

1886లో, మొగోక్ వద్ద లాభదాయకమైన రూబీ గనులను "తెరవడానికి" వాటిని బ్రిటిష్ వ్యాపారులకు అందుబాటులో ఉంచడానికి ఒక సైనిక యాత్ర ప్రారంభించబడింది. రత్న నిపుణుడు, లండన్‌లోని స్ట్రీటర్స్ & కో లిమిటెడ్ నగల కంపెనీకి చెందిన ఎడ్మండ్ స్ట్రీటర్ కుమారుడు, రత్నాల నిపుణుడైన జార్జ్ స్కెల్టన్ స్ట్రీటర్ ఈ యాత్రలో పాల్గొని, బ్రిటిష్ వారిచే నడపబడుతున్న గనులలో ప్రభుత్వ వాల్యూయర్‌గా పనిచేయడానికి అక్కడే ఉండిపోయాడు.^[9]

ఇవి కూడా చూడండి

మొదటి ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం

మూలాలు

↑ "Third Burma War". British Army Museum.
1 2 3 4 5 6 This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్) (11th ed.). Cambridge University Press. {{cite encyclopedia}}: Missing or empty |title= (help)
↑ "Lot 21, Orders, Decorations, Medals and Militaria. To coin... (19 September 2003) | Dix Noonan Webb". Archived from the original on 11 December 2019. Retrieved 10 June 2018.
↑ The Victorians at war, 1815-1914: an encyclopedia of British military history. p. 70.
1 2 3 4 5 Thant, Myint-U (2000). The Making of Modern Burma. Cambridge University Press. p. 3. ISBN 0-521-78021-7.
↑ This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్) (11th ed.). Cambridge University Press. {{cite encyclopedia}}: Missing or empty |title= (help)
1 2 Kyan, Daw (1979). The Prizes of War. Historical Research Department, Washington University. pp. 1–3.
1 2 Kyan, Daw (1979). The Prizes of War. Historical Research Department, Washington University. p. 5.
↑ "Edmund Streeter [of the Streeters & Co Ltd jewellery company in London] was a scholar and an author, and a considerable authority on precious stones. The firm's catalogue was more than simply a commercial presentation, it was also an introduction to the infant science of Gemology. Streeter and his family were ruthless robbers of colonial assets in the true Victorian mould. His son George Skelton Streeter accompanied a military expedition to open up the Burmese ruby mines at Mogok in 1886, and stayed there to work as a government valuer. His eldest son Harry lost his life in Australian waters while pearling with the company fleet". Peter Hinks, Introduction to "Victorian Jewellery", Studio Editions, London 1991.

[1] "Third Burma War". British Army Museum.

[EB1911-2] 1 2 3 4 5 6 This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్) (11th ed.). Cambridge University Press. {{cite encyclopedia}}: Missing or empty |title= (help)

[3] "Lot 21, Orders, Decorations, Medals and Militaria. To coin... (19 September 2003) | Dix Noonan Webb". Archived from the original on 11 December 2019. Retrieved 10 June 2018.

[4] The Victorians at war, 1815-1914: an encyclopedia of British military history. p. 70.

[making-5] 1 2 3 4 5 Thant, Myint-U (2000). The Making of Modern Burma. Cambridge University Press. p. 3. ISBN 0-521-78021-7.

[EB19112-6] This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్) (11th ed.). Cambridge University Press. {{cite encyclopedia}}: Missing or empty |title= (help)

[prizes13-7] 1 2 Kyan, Daw (1979). The Prizes of War. Historical Research Department, Washington University. pp. 1–3.

[prizes5-8] 1 2 Kyan, Daw (1979). The Prizes of War. Historical Research Department, Washington University. p. 5.

[9] "Edmund Streeter [of the Streeters & Co Ltd jewellery company in London] was a scholar and an author, and a considerable authority on precious stones. The firm's catalogue was more than simply a commercial presentation, it was also an introduction to the infant science of Gemology. Streeter and his family were ruthless robbers of colonial assets in the true Victorian mould. His son George Skelton Streeter accompanied a military expedition to open up the Burmese ruby mines at Mogok in 1886, and stayed there to work as a government valuer. His eldest son Harry lost his life in Australian waters while pearling with the company fleet". Peter Hinks, Introduction to "Victorian Jewellery", Studio Editions, London 1991.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]