మృణాల్ కాంతి దాస్ (సినిమాటోగ్రాఫర్)
| మృణాల్ కాంతి దాస్ | |
|---|---|
| జననం | 1965 అక్టోబరు 31 |
| మరణం | 2004 సెప్టెంబరు 3 (వయస్సు 39) |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| విశ్వవిద్యాలయాలు | ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా |
మృణాల్ కాంతి దాస్ (1965 అక్టోబరు 31 - 2004 సెప్టెంబరు 3), ప్రధానంగా అస్సామీ భాషా చిత్రాలలో పనిచేసిన భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్. అస్సామీ చిత్రాలైన అదజ్య, రాగ్ బిరాగ్ లకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను, ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీలో జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు - 1996 అందుకున్నాడు.[1] దీంతో సినిమాటోగ్రఫీకి జాతీయ అవార్డును అందుకున్న అస్సాం నుండి మొదటి సినిమాటోగ్రాఫర్ గా ఆయన నిలిచాడు.
ముఖ్యంగా, ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీకి జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్న మొదటి అస్సామీ భాషా చిత్రాలలో అదజ్య, రాగ్ బిరాగ్ ఉన్నాయి. మృణాల్ టెలివిజన్ నిర్మాణాలతో పాటు కనీసం 13 చిత్రాలకు సినిమాటోగ్రాఫర్ గా పనిచేసాడు. ఆయన తీసిన ఆరు చిత్రాలు.. అదజ్య, రాగ్ బిరాగ్, హస్తిర్ కన్య, కొయహతీర్ ధులియా, బైభాబ్, పనోయ్ జోంకీ లు ఎనిమిది జాతీయ అవార్డులు, రెండు అంతర్జాతీయ అవార్డులను గెలుచుకున్నాయి. హియా దియా నియా అనే మరో చిత్రం అస్సామీ చరిత్రలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన, ఆర్థికంగా విజయవంతమైన చిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది.
2002లో 50వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో జ్యూరీలో మృణాల్ ఉన్నాడు.
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]1980ల ప్రారంభంలో గౌహతిలో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసిన తరువాత, మృణాల్ అస్సాంలోని ప్రభుత్వ జోర్హత్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో సివిల్ ఇంజనీరింగ్ కు ఎంపికయ్యాడు. అయితే, ఆయన చిన్న వయస్సులోనే రాష్ట్ర అటవీ సేవ (Indian Forest Service)లో చేరడానికి మధ్యలోనే విడిచిపెట్టాడు. ఆయనకు ఫోటోగ్రఫీ, షటిల్ కాక్, రాక్ క్లైంబింగ్, ట్రెక్కింగ్, పర్వతారోహణ పట్ల మక్కువ ఉండేది. 1986లో పశ్చిమ హిమాలయాలలో సుమారు 6,443 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న మెంతోసా శిఖరానికి చేరుకున్న మొదటి భారతీయుడు మృణాల్.
1986లో ఒక ట్రామ్ ప్రమాదంలో, తన స్నేహితుడైన చిత్రనిర్మాత మంజుయోతి బారువా మరణం మృణాల్ జీవితంలో ఒక మలుపు. తన స్నేహితుడి చిత్రనిర్మాణ కలను నెరవేర్చడానికి, ఆయన 1988లో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్టిఐఐ) పూణేలో చేరాడు, మొదట్లో అటవీ సేవ నుండి సెలవుపై వచ్చాడు.
కెరీర్
[మార్చు]ఎఫ్టిఐఐ నుండి పట్టభద్రుడైన తరువాత మృణాల్ సినిమాటోగ్రాఫర్ బినోద్ ప్రధాన్ కు సహాయకుడిగా పనిచేసాడు. 1994లో మిమాంక్షపై తన పని తర్వాత మృణాల్ స్వతంత్ర సినిమాటోగ్రాఫర్ గా విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. 1996-1997లో, అతనికి తన ప్రధాన విరామం లభించింది. ఈ సంవత్సరాల్లో, ఆయన మూడు చిత్రాలలో పనిచేసాడు - అదజ్య, రాగ్ బిరాగ్, హస్తిర్ కన్య - ఇవి కలిసి ఐదు జాతీయ అవార్డులను అందుకున్నాయి.[2] ఆయన దూరదర్శన్ కోసం డాక్యుమెంటరీలతో పాటు 13 ఎపిసోడ్ల టెలివిజన్ ధారావాహిక అయిన రుదాలి (1994)కి దర్శకత్వం వహించి, వీడియోగ్రఫీ చేసాడు. చలన చిత్ర దర్శకుడిగా అరన్యనాత్ బోరుఖున్ తొలిసారిగా సెప్టెంబరు 2004 నాటికి దాదాపు 10% పూర్తి చేసాడు.
మరణం
[మార్చు]2004 సెప్టెంబరులో అస్సాంలోని జోర్హట్ లో జరిగిన రహదారి ప్రమాదంలో గాయపడిన మృణాల్ కాంతి దాస్ మరణించాడు. ఆయనకు భార్య రూబీ దాస్ ఉన్నది. ఆమె స్థాపించిన మృణాల్ దాస్ ఫౌండేషన్ అనే సంస్థ అర్ధవంతమైన సినిమాలను ప్రోత్సహించడానికి చలనచిత్ర ప్రశంస కోర్సులు, ఇతర కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది.[3]
ఫిల్మోగ్రఫీ
[మార్చు]సినిమాటోగ్రాఫర్ గా
- హర్ముజ్ దర్శకత్వం వహించిన ఎఫ్టిఐఐ ప్రయోగాత్మక చిత్రం - లఘు చిత్ర విభాగంలో జాతీయ అవార్డును గెలుచుకుంది
- ఉన్మేఖోన్ (1992) - విడుదల కాలేదు
- డ్యూటా (టీవీ షో)
- క్సోయిసోర్ పోథర్ మనుహ్ (6-ఎపిసోడ్ టీవీ సిరీస్)
- మిమాంష (1994)
- అదజ్య (1996)
- రాగ్ బిరాగ్ (1996)
- హస్తిర్ కన్య (1997)
- హోథాట్ బ్రిష్టి (1998) [4]
- బైబోబ్ (1999)
- కొయహతీర్ ధులియా (1999)
- హియా దియా నియా (2000) [5][6]
- అసెనే కోనోబా హియాత్ (2000)
- అన్యో ఏక్ జాత్రా (2001)
- దాగ్ (2001)
- నాయక్ (2001)
- మన్ (2002)
- పనోయి జోంకీ (2002)
- గన్ గన్ గనే[7]
- అనురాగ్ (2004)
- స్నేహ బంధన్ (2006) [8]
- సపాన్
- నిషిద నోడి
- నోయి పోరియా కాలేజ్
దర్శకుడిగా
- రుదాలి (1994) - 13 ఎపిసోడ్ల టీవీ సిరీస్
- స్పందన్ (అస్సాంలోని జైపూర్ వర్షారణ్యంపై డాక్యుమెంటరీ) [9]
- అరణ్యనాథ్ బోరుఖున్ (2004) - 10% పూర్తి [10]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Kamal Hasan, Tabu, Gulzar bag national film awards". Rediff.
- ↑ "Fadeout at prime time". The Telegraph. 11 September 2004.
- ↑ "Film course in memory of lensman". The Telegraph. 13 April 2006.
- ↑ "Kamal Hasan, Tabu, Gulzar bag national film awards". Rediff.
- ↑ "Hiya Diya Niya Full Assamese Movie on YouTube". 23 September 2025.
- ↑ Parthajit Barua (5 November 2022). "Resurrecting the dying Assamese film industry was one of Munin Barua's many contributions". North East Film Journal.
- ↑ "Goon Goon Gaane Gaane on YouTube".
- ↑ "Snehabandhan on Vimeo". 23 September 2025.
- ↑ "Mrinal Kanti Das remembered". The Assam Tribune. 15 September 2010.
- ↑ Dipankar Sarkar (30 April 2016). "The untold story of maverick cinematographer Mrinal Kanti Das". Scroll.