Jump to content

మెథోట్రెక్సేట్

వికీపీడియా నుండి
వ్యవస్థాత్మక (IUPAC) పేరు
(2S)-2-[(4-{[(2,4-Diaminopteridin-6-yl)methyl](methyl)amino}benzoyl)amino]pentanedioic acid
Clinical data
వాణిజ్య పేర్లు Trexall, Rheumatrex, Otrexup, others[1]
అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ హెల్త్ సిస్టం ఫార్మాసిస్ట్స్(AHFS)/డ్రగ్స్.కామ్ monograph
MedlinePlus a682019
లైసెన్స్ సమాచారము EMA:[[[:మూస:EMA-EPAR]] Link], US Daily Med:link
ప్రెగ్నన్సీ వర్గం D (AU)
చట్టపరమైన స్థితి Prescription Only (S4) (AU) ℞-only (CA) POM (UK) ℞-only (US) ℞ Prescription only
Routes By mouth, intravenous (IV), intramuscular (IM), subcutaneous injection (SC), intrathecal
Pharmacokinetic data
Bioavailability 60% at lower doses, less at higher doses.[2]
Protein binding 35–50% (parent drug),[2] 91–93% (7-hydroxymethotrexate)[3]
మెటాబాలిజం Liver and intracellular[2]
అర్థ జీవిత కాలం 3–10 hours (lower doses), 8–15 hours (higher doses)[2]
Excretion Urine (80–100%), faeces (small amounts)[2][3]
Identifiers
ATC code ?
Synonyms MTX, amethopterin
Chemical data
Formula C20H22N8O5 
  • InChI=1S/C20H22N8O5/c1-28(9-11-8-23-17-15(24-11)16(21)26-20(22)27-17)12-4-2-10(3-5-12)18(31)25-13(19(32)33)6-7-14(29)30/h2-5,8,13H,6-7,9H2,1H3,(H,25,31)(H,29,30)(H,32,33)(H4,21,22,23,26,27)/t13-/m0/s1 checkY
    Key:FBOZXECLQNJBKD-ZDUSSCGKSA-N checkY

 checkY (what is this?)  (verify)

గతంలో అమెథోప్టెరిన్ అని పిలువబడే మెథోట్రెక్సేట్ (MTX), ఒక కీమోథెరపీ ఏజెంట్, రోగనిరోధక వ్యవస్థ అణిచివేత.[1] క్యాన్సర్, స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధులు, ఎక్టోపిక్ గర్భం, వైద్య గర్భస్రావాలకు చికిత్స చేయడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు.[1] రొమ్ము క్యాన్సర్, లుకేమియా, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, లింఫోమా, గర్భధారణ ట్రోఫోబ్లాస్టిక్ వ్యాధి, ఆస్టియోసార్కోమా వంటి క్యాన్సర్లకు ఇది ఉపయోగించబడుతుంది.[1] సోరియాసిస్, రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్, క్రోన్ 'స్ వ్యాధి వంటి స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధులకు ఇది ఉపయోగించబడుతుంది.[1] దీనిని నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు.[1]

సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో వికారం, అలసట, జ్వరం, సంక్రమణ ప్రమాదం పెరగడం, తెల్ల రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గడం, నోటి లోపల చర్మం విచ్ఛిన్నం వంటివి ఉంటాయి.[1] ఇతర దుష్ప్రభావాలలో కాలేయ వ్యాధి, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి, లింఫోమా, తీవ్రమైన చర్మ దద్దుర్లు ఉండవచ్చు.[1] దీర్ఘకాలిక చికిత్స పొందుతున్న వ్యక్తులు దుష్ప్రభావాల కోసం క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేయాలి..[1] తల్లిపాలను సమయంలో ఇది సురక్షితం కాదు.[1] మూత్రపిండాల సమస్యలు ఉన్నవారికి, తక్కువ మోతాదులు అవసరం కావచ్చు.[1] ఇది శరీరం యొక్క ఫోలిక్ ఆమ్లం వాడకాన్ని నిరోధించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.[1]

మెథోట్రెక్సేట్ 1947లో తయారు చేయబడింది, ప్రారంభంలో క్యాన్సర్ చికిత్సకు వైద్య ఉపయోగంలోకి వచ్చింది, ఎందుకంటే ఇది అప్పటి ప్రస్తుత చికిత్సల కంటే తక్కువ విషపూరితం.[4] 1956లో ఇది మెటాస్టాటిక్ క్యాన్సర్కు మొదటి నివారణలను అందించింది.[5] ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అత్యవసర ఔషధాల జాబితా ఉంది.[6] మెథోట్రెక్సేట్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉంది.[1] ఇది ఖరీదైనది కాదు.[7] అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో 2014 నాటికి టోకు ధర రోజుకు US $0.6, US $0.3 మధ్య ఉంటుంది.[8] యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, ఒక సాధారణ నెల చికిత్సకు $25 నుండి $50 వరకు ఖర్చు అవుతుంది.[9] 2017లో, ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో 117వ అత్యంత సాధారణంగా సూచించబడిన ఔషధం, ఆరు మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్‌లతో.[10][11]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Methotrexate". The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 2016-10-08. Retrieved 22 Aug 2016.
  2. 1 2 3 4 5 "Trexall, Rheumatrex (methotrexate) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more". Medscape Reference. WebMD. Archived from the original on 8 February 2014. Retrieved 12 April 2014. Archived 8 ఫిబ్రవరి 2014 at the Wayback Machine
  3. 1 2 Bannwarth B, Labat L, Moride Y, Schaeverbeke T (January 1994). "Methotrexate in rheumatoid arthritis. An update". Drugs. 47 (1): 25–50. doi:10.2165/00003495-199447010-00003. PMID 7510620.
  4. ↑ Sneader, Walter (2005). Drug Discovery: A History. John Wiley & Sons. p. 251. ISBN 9780470015520. Archived from the original on 2017-02-16.
  5. ↑ "Today's anti-cancer tools are ever better wielded". The Economist. 14 September 2017. Archived from the original on 15 May 2018. Retrieved 16 September 2017.
  6. ↑ World Health Organization (2019). World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Geneva. hdl:10665/325771. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  7. ↑ Hitchings, Andrew; Lonsdale, Dagan; Burrage, Daniel; Baker, Emma (2019). The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing (in ఇంగ్లీష్) (2nd ed.). Elsevier. pp. 156–157. ISBN 978-0-7020-7442-4. Archived from the original on 2021-05-22. Retrieved 2021-11-09.
  8. ↑ "Methotrexate Sodium". International Drug Price Indicator Guide. Archived from the original on 11 June 2019. Retrieved 23 August 2016.
  9. ↑ Hamilton, Richart (2015). Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning. p. 464. ISBN 9781284057560.
  10. ↑ "The Top 300 of 2020". ClinCalc. Archived from the original on 12 February 2021. Retrieved 11 April 2020.
  11. ↑ "Methotrexate - Drug Usage Statistics". ClinCalc. Archived from the original on 8 July 2020. Retrieved 11 April 2020.