మేఘనా నది
| మెఘ్నా నది దిగువ మెఘ్నా | |
|---|---|
 | |
 | |
| స్థనిక పేరు | মেঘনা (Bengali) |
| స్థానం | |
| దేశం | బంగ్లాదేశ్ |
| భౌతిక లక్షణాలు | |
| మూలం | |
| • స్థానం | చాంద్పూర్ జిల్లా (పద్మా నది, ఎగువ మెఘ్నా సంగమం) |
| • అక్షాంశరేఖాంశాలు | 23°13′11.1792″N 90°37′49.5708″E / 23.219772000°N 90.630436333°E |
| • ఎత్తు | 0.5 m (1 ft 8 in) |
| సముద్రాన్ని చేరే ప్రదేశం | |
• స్థానం | బంగాళాఖాతం |
• అక్షాంశరేఖాంశాలు | 22°0′46.7064″N 90°51′34.848″E / 22.012974000°N 90.85968000°E |
• ఎత్తు | 0 m (0 ft) |
| ప్రవాహం | |
| • స్థానం | ముఖద్వారానికి సమీపంలో |
| • సగటు | (కాలం: 1971–2000) 40,974.1 m3/s (1,446,990 cu ft/s) |
| ప్రవాహం | |
| • స్థానం | చాంద్పూర్ జిల్లా |
| • సగటు | (కాలం: 1971–2000) 40,532.9 m3/s (1,431,410 cu ft/s) |
| • కనిష్టం | 10,000 m3/s (350,000 cu ft/s) |
| • గరిష్టం | 160,000 m3/s (5,700,000 cu ft/s) |
| పరీవాహక ప్రాంత లక్షణాలు | |
| River system | గంగా నది |
| ఉపనదులు | |
| • ఎడమ | ఎగువ మెఘ్నా |
| • కుడి | పద్మా నది |
మెఘ్నా నది (బెంగాలీ: মেঘনা; మేఘ్నా) బంగ్లాదేశ్లోని ప్రధాన నదులలో ఒకటి.[1] ఇది భూమిపై అతిపెద్ద డెల్టా అయిన గంగా డెల్టాను ఏర్పరచే మూడు ప్రధాన నదులలో ఒకటి. ఈ డెల్టా విస్తరించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. మెఘ్నా నది సుర్మా-మెఘ్నా నదీ వ్యవస్థలో భాగం. ఇది బంగ్లాదేశ్లోని కిశోర్గంజ్ జిల్లాలో, భైరబ్ బజార్ పట్టణానికి ఎగువన, సుర్మా నది, కుషియారా నదిల సంగమం ద్వారా ఏర్పడుతుంది. ఈ రెండు నదులు భారతదేశం తూర్పు పర్వత ప్రాంతాలలో ఉద్భవించే బరక్ నది నుండి ఏర్పడినవి.
మెఘ్నా నది చాంద్పూర్ జిల్లాలో తన ప్రధాన ఉపనది అయిన పద్మా నదితో సంగమిస్తుంది. మెఘ్నా యొక్క ఇతర ముఖ్య ఉపనదులలో ధలేశ్వరి నది, గుమ్టి నది, ఫెని నది ఉన్నాయి. ఈ నది భోలా జిల్లా వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. అక్కడ ఇది టెటులియా (ఇల్షా), షాహ్బాజ్పూర్, హాటియా, బామ్ని అనే నాలుగు ప్రధాన ముఖద్వారాల ద్వారా సముద్రంలో ప్రవేశిస్తుంది.[2]
ఎగువ మెఘ్నా
[మార్చు]ప్రవాహం
[మార్చు]మెఘ్నా నది భారతదేశం తూర్పు పర్వత ప్రాంతాలలో ఉద్భవించే సుర్మా నది, కుషియారా నదిల సంగమం ద్వారా ఏర్పడుతుంది. చాంద్పూర్ జిల్లా వరకు ఈ నదిని జలవిజ్ఞాన పరంగా ఎగువ మెఘ్నా (Upper Meghna) అని పిలుస్తారు. పద్మా నది ఇందులో కలిసిన తరువాత దీనిని దిగువ మెఘ్నా (Lower Meghna) అని వ్యవహరిస్తారు.
| ఎగువ మెఘ్నా (মেঘনা নদী) బరక్, సుర్మా, కుషియారా, కల్నీ | |
|---|---|
 వంతెన నుండి కనిపించే మెఘ్నా నది దృశ్యం | |
| |
| స్థానం | |
| దేశం | బంగ్లాదేశ్ |
| భౌతిక లక్షణాలు | |
| మూలం | |
| • స్థానం | కల్నీ, ఘోరౌత్రా నదుల సంగమం |
| • అక్షాంశరేఖాంశాలు | 24°9′16.902″N 90°59′9.8376″E / 24.15469500°N 90.986066000°E |
| • ఎత్తు | 1 m (3 ft 3 in) |
| సముద్రాన్ని చేరే ప్రదేశం | |
• స్థానం | చాంద్పూర్ జిల్లా |
• అక్షాంశరేఖాంశాలు | 23°15′19.4112″N 90°38′41.892″E / 23.255392000°N 90.64497000°E |
• ఎత్తు | 0.5 m (1 ft 8 in) |
| ప్రవాహం | |
| • స్థానం | చాంద్పూర్ జిల్లా |
| • సగటు | (కాలం: 1971–2000) 5,603.2 m3/s (197,880 cu ft/s)[3] |
| ప్రవాహం | |
| • స్థానం | భైరబ్ బజార్ |
| • సగటు | (కాలం: 1984–2012) 5,486 m3/s (193,700 cu ft/s)[4] |
| • గరిష్టం | 13,000 m3/s (460,000 cu ft/s)[4] |
| పరీవాహక ప్రాంత లక్షణాలు | |
| Progression | మెఘ్నా (దిగువ మెఘ్నా) → బంగాళాఖాతం |
| River system | గంగా నది |
| ఉపనదులు | |
| • ఎడమ | కల్నీ, గుమ్టి నది, టిటాస్ నది |
| • కుడి | ఘోరౌత్రా, పాత బ్రహ్మపుత్ర నది, ధలేశ్వరి నది |
ములాధులి వద్ద (బరిసాల్ జిల్లా) సుర్మా నది నుండి విడిపోయే సఫిపూర్ నది దక్షిణ బెంగాల్లోని ప్రధాన నదులలో ఒకటిగా ఏర్పడుతుంది. సుమారు 1.5 కిలోమీటర్ల వెడల్పు కలిగిన ఈ నది దేశంలోని అత్యంత వెడల్పైన నదులలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[మూలాలు అవసరం]
బ్రాహ్మణ్బారియా జిల్లాలోని చాటల్పార్ వద్ద టిటాస్ నది మెఘ్నా నుండి విడిపోతుంది. ఈ నది సుమారు 240 kilometres (150 mi) దూరం వరకు రెండు పెద్ద వంపులు తిరిగి, నబీనగర్ ఉపజిలా సమీపంలో మళ్లీ మెఘ్నాలో కలుస్తుంది. టిటాస్ నది ఒకే ప్రవాహంగా ప్రారంభమైనప్పటికీ, తరువాత రెండు వేర్వేరు ప్రవాహాలుగా విడిపోయి కొంత దూరం ప్రయాణించిన తరువాత తిరిగి కలుస్తుంది.[మూలాలు అవసరం]
(కుమిల్లా జిల్లా)లోని దౌద్కాంది వద్ద మెఘ్నా నదిలో గుమ్టి నది కలుస్తుంది. దీనివల్ల మెఘ్నా నదిలోని నీటి ప్రవాహం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. మెఘ్నా, గుమ్టి నదులపై నిర్మించిన జంట వంతెనలు బంగ్లాదేశ్లోని అతిపెద్ద వంతెనలలో రెండుగా ఉన్నాయి.
చాంద్పూర్కు చేరుకునే ముందు మెఘ్నా నది ధలేశ్వరి నది ద్వారా మరింత బలపడుతుంది. అనంతరం చాంద్పూర్ జిల్లాలో గంగా నది యొక్క అతిపెద్ద శాఖ అయిన పద్మా నది, అలాగే బ్రహ్మపుత్ర నది యొక్క అతిపెద్ద శాఖ అయిన జమునా నది మెఘ్నాలో కలుస్తాయి. ఈ సంగమం తరువాత ఏర్పడే ప్రవాహాన్ని దిగువ మెఘ్నా (Lower Meghna) అని పిలుస్తారు.
చాంద్పూర్ తరువాత పద్మా, జమునా, మెఘ్నా నదుల సంయుక్త ప్రవాహం దాదాపు సరళ రేఖలో బంగాళాఖాతం వైపు సాగుతుంది. ఈ ప్రవాహం మధ్య మధ్యలో పగ్లీ, కటాలియా, ధోనగోడా, మత్లాబ్, ఉధమోది వంటి అనేక ఉపప్రవాహాలుగా విడిపోయి, తరువాత దిగువ ప్రాంతాలలో మళ్లీ మెఘ్నా నదిలో కలుస్తుంది.[2]
భోలా జిల్లా సమీపంలో, బంగాళాఖాతంలో కలిసే ముందు, ఈ నది మళ్లీ రెండు ప్రధాన ప్రవాహాలుగా విడిపోతుంది. ఈ రెండు ప్రవాహాలు ప్రధాన భూభాగం నుండి ఒక ద్వీపాన్ని వేరు చేస్తాయి. పశ్చిమ ప్రవాహాన్ని ఇల్షా (Ilsha) అని, తూర్పు ప్రవాహాన్ని బామ్ని (Bamni) అని పిలుస్తారు. ఈ రెండు ప్రవాహాలు కలిసి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డెల్టా అయిన గంగా డెల్టాను ఏర్పరుస్తాయి.[2]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Masud Hasan Chowdhury (2012). "Meghna River". In Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal (ed.). Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second ed.). Asiatic Society of Bangladesh. Retrieved 27 February 2020.
- 1 2 3 "Meghna River". Encyclopaedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-05-12.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Ganga (Ganges)-Brahmaputra" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 Gädeke, Anne; Wortmann, Michel; Menz, Christoph; Islam, Saiful; Masood, Muhammad; Krysanova, Valentina; Lange, Stefan; Hattermann, Fred Fokko (2022). "Climate impact emergence and flood peak synchronization projections in the Ganges, Brahmaputra and Meghna basins under CMIP5 and CMIP6 scenarios". Environmental Research Letters. 17 (9). Bibcode:2022ERL....17i4036G. doi:10.1088/1748-9326/ac8ca1.
