మేరీ-అన్నే పాల్జ్ లావోయిజియర్
మేరీ-అన్నే పియరెట్టే పాల్జ్ లావోసియర్, తరువాత కౌంటెస్ వాన్ రమ్ఫోర్డ్, (20 జనవరి 1758 మోంట్బ్రిసన్, లోయిర్, ఫ్రాన్స్ - 10 ఫిబ్రవరి 1836) ఒక ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త, గొప్ప మహిళ. మేడమ్ లావోసియర్ మొదటి భర్త రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఆంటోనీ లావోసియర్. ఆమె అతని ప్రయోగశాల సహచరిగా వ్యవహరించింది, తన భాషా నైపుణ్యాలను ఉపయోగించి అతని రచనను వ్రాయడానికి, అంతర్జాతీయ ప్రేక్షకులకు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించింది. ఆమె అనేక శాస్త్రీయ రచనల అనువాదంలో కీలక పాత్ర పోషించింది, శాస్త్రీయ పద్ధతి ప్రామాణికీకరణలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]ఆమె తండ్రి జాక్వెస్ పాల్జ్ పార్లమెంటరీ న్యాయవాదిగా, ఫైనాన్షియర్గా పనిచేశారు. అతని ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం ఫెర్మే జెనెరేల్ (జనరల్ ఫామ్) ను నడపడం నుండి వచ్చింది, ఇది ఫైనాన్షియర్ల ప్రైవేట్ కన్సార్టియం, వారు కొన్ని పన్నులను వసూలు చేసే సౌలభ్యం కోసం ఫ్రెంచ్ రాచరికానికి చెల్లించారు. ఆమె తల్లి, క్లాడిన్ థోయ్నెట్ పాల్జ్ 1761 లో మరణించింది, అప్పుడు 3 సంవత్సరాల వయస్సు గల మేరీ-అన్నే, ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. ఆమె తల్లి మరణం తరువాత పౌల్జేను ఒక కాన్వెంట్లో ఉంచారు, అక్కడ ఆమె అధికారిక విద్యను అభ్యసించింది. ఆమె కొంతకాలం జాక్వెస్-లూయిస్ డేవిడ్ అనే కళాకారుడు శిష్యురాలు. పదమూడేళ్ల వయసులో, పాల్జేకు 50 ఏళ్ల కౌంట్ డి అమెర్వాల్ నుండి వివాహ ప్రతిపాదన వచ్చింది. జాక్వెస్ పాల్జ్ యూనియన్ ను వ్యతిరేకించడానికి ప్రయత్నించారు, కాని ఫెర్మే జెనెరల్ తో తన ఉద్యోగాన్ని కోల్పోతానని బెదిరింపులు వచ్చాయి. ఈ వివాహాన్ని పరోక్షంగా అడ్డుకోవడానికి జాక్వెస్ పాల్జ్ తన సహోద్యోగికి బదులుగా తన కుమార్తె చేతిని అడగమని ఆఫర్ ఇచ్చారు. ఈ సహోద్యోగి ఫ్రెంచ్ కుబేరుడు, శాస్త్రవేత్త అయిన ఆంటోనీ లావోసియర్. లావోసియర్ అంగీకరించారు.[1]
లావోసియర్ ఫెర్మ్-జెనెరేల్ కోసం పనిచేయడం కొనసాగించారు, కాని 1775 లో గన్ పౌడర్ నిర్వాహకురాలిగా నియమించబడ్డారు, ఈ జంట పారిస్ లోని ఆర్సెనల్ లో స్థిరపడటానికి దారితీసింది. ఇక్కడ, లావోసియర్ రసాయనశాస్త్రంపై ఆసక్తి గతంలో గ్విల్లామ్ ఫ్రాంకోయిస్ రౌయెల్ రసాయన ప్రయోగశాలలో శిక్షణ పొందిన తరువాత వికసించింది,, అతని, పాల్జ్ కుటుంబం అందించిన ఆర్థిక భద్రత, అలాగే అతని వివిధ బిరుదులు, ఇతర వ్యాపార వెంచర్లతో, అతను అత్యాధునిక రసాయన ప్రయోగశాలను నిర్మించగలిగారు. పౌల్జ్ త్వరలోనే తన శాస్త్రీయ పరిశోధనపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు, తన భర్త ప్రయోగశాల పనిలో చురుకుగా పాల్గొనడం ప్రారంభించింది.
ఆమె ఆసక్తి అభివృద్ధి చెందడంతో, ఆమె జీన్ బాప్టిస్ట్ మైఖేల్ బుక్వెట్, ఫిలిప్ జింగెంబ్రే నుండి ఈ రంగంలో అధికారిక శిక్షణ పొందింది, వీరిద్దరూ ఆ సమయంలో లావోసియర్ సహోద్యోగులు. లావోసియర్లు ప్రయోగశాలలో ఎక్కువ సమయం గడిపారు, అనేక అంశాలపై పరిశోధనలు చేసే బృందంగా పనిచేశారు. రసాయన శాస్త్రానికి సంబంధించిన పత్రాలను ఆంగ్లం నుండి ఫ్రెంచ్ లోకి అనువదించడం ద్వారా ఆమె అతనికి సహాయపడింది. వాస్తవానికి, ప్రయోగశాలలో చేసిన పరిశోధన ప్రయత్నంలో ఎక్కువ భాగం వాస్తవానికి పాల్జ్, ఆమె భర్త మధ్య ఉమ్మడి ప్రయత్నం, పాల్జే ప్రధానంగా ప్రయోగశాల సహాయకుడి పాత్రను పోషించారు.[2]
ఫ్రెంచ్ విప్లవం
[మార్చు]1793 లో లావోసియర్, ఫెర్మ్-జెనెరేల్ లో తన ప్రముఖ స్థానం కారణంగా, ఫ్రెంచ్ విప్లవకారులచే టెర్రర్ పాలనలో దేశద్రోహిగా ముద్రవేయబడ్డారు. పాల్జే తండ్రి, మరో ప్రముఖ ఫెర్మ్-జెనెరల్ సభ్యురాలు, ఇదే ప్రాతిపదికన అరెస్టు చేయబడ్డారు. 1793 నవంబరు 28 న లావోసియర్ విప్లవకారులకు లొంగిపోయి పోర్ట్ లిబ్రే వద్ద ఖైదు చేయబడ్డాడు. జైలులో ఉన్నంత కాలం, పాల్జే క్రమం తప్పకుండా లావోసియర్ను సందర్శించారు, అతని విడుదల కోసం పోరాడాడు. ఆమె తన వాదనను లావోసియర్ నిందితురాలు, ఫెర్మే-జెనెరే మాజీ సభ్యురాలు అయిన ఆండ్రే డూపిన్ డి బ్యూమాంట్ [ఎఫ్ఆర్] ముందు సమర్పించింది. శాస్త్రవేత్తగా తన భర్త సాధించిన విజయాలు, ఫ్రాన్స్ దేశానికి ఆయన ఇచ్చిన ప్రాముఖ్యత గురించి చెప్పింది. ఆమె ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, లావోసియర్ ను విచారించి, రాజద్రోహం నేరం రుజువు చేసి, 1794 మే 8 న 50 సంవత్సరాల వయస్సులో పారిస్ లో ఉరితీశారు. అదే రోజు జాక్వెస్ పాల్జేను కూడా ఉరితీశారు.
భర్త మరణానంతరం పాల్జేకు చేదు అనుభవం ఎదురైంది. కొత్త ప్రభుత్వం ఆమె డబ్బు, ఆస్తిని జప్తు చేసిన తరువాత ఆమె దివాలా తీశారు (చివరికి వాటిని తిరిగి ఇచ్చారు). అదనంగా, కొత్త ప్రభుత్వం లావోసియర్ నోట్ బుక్స్, ప్రయోగశాల పరికరాలన్నింటినీ స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ అవరోధాలు ఉన్నప్పటికీ, మేరీ-అన్నే లావోసియర్ చివరి జ్ఞాపకాలు, మెమోయిర్స్ డి చిమీ ప్రచురణను నిర్వహించింది, ఇది అతని పత్రాల సంకలనం, కొత్త రసాయనశాస్త్రం సూత్రాలను ప్రదర్శించే అతని సహోద్యోగుల సంకలనం. మొదటి సంపుటంలో ఉష్ణం, ద్రవాలు ఏర్పడటంపై పని ఉంది, రెండవ సంపుటం దహనం, గాలి, లోహాల కాల్సినేషన్, ఆమ్లాల చర్య, నీటి కూర్పు ఆలోచనలకు సంబంధించినది. ఒరిజినల్ కాపీలో, పాల్జే ముందుమాట వ్రాసి విప్లవకారులు, లావోసియర్ సమకాలీకులపై దాడి చేశారు, వారు అతని మరణానికి కారణమని ఆమె నమ్మింది. అయితే, ఈ ముందుమాట తుది ప్రచురణలో చేర్చబడలేదు. అయినప్పటికీ, ఆమె ప్రయత్నాలు రసాయన శాస్త్ర రంగంలో తన భర్త వారసత్వాన్ని సాధించాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Oakes, Elizabeth H. (2001). Encyclopedia of world scientists. New York, NY: Facts on File. pp. 429–430. ISBN 9780816041305.
- ↑ George E. Ellis (1875). Memoir of Sir Benjamin Thompson, Count Rumford, with Notices of his Daughter. London: Macmillan and Company. p. 43.