మేరీ ఫెంటన్
మేరీ ఫెంటన్ అలియాస్ మెహర్‌బాయి ( సి. 1854 – సి. 1896 ) యూరోపియన్ మూలానికి చెందిన మొదటి గుజరాతీ , పార్సీ, ఉర్దూ రంగస్థల నటి. బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో ఐరిష్ సైనికుడికి జన్మించిన ఆమె, పార్సీ నటుడు-దర్శకుడు కవాస్జీ పలాంజీ ఖటౌను ప్రేమించి వివాహం చేసుకుంది . అతను ఆమెను నటనకు పరిచయం చేశాడు, ఆమె విజయవంతమైన రంగస్థల వృత్తిని కలిగి ఉంది.[1]
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]మేరీ ఫెంటన్ భారతదేశంలోని ముస్సోరీ సమీపంలోని లాండౌర్‌లో బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో ఐరిష్ రిటైర్డ్ సైనికురాలు జానెట్, మాథ్యూ ఫెంటన్ దంపతులకు జన్మించారు . ఆమె మేరీ జేన్ ఫెంటన్‌గా బాప్టిజం పొందింది, కానీ ఆమె ప్రారంభ జీవితం, విద్య గురించి మరింత సమాచారం లేదు. పార్సీ రంగస్థల నటుడు-దర్శకుడు కవాస్జీ పలాంజీ ఖటౌ తన నాటకం ఇందర్ సభ కోసం రిహార్సల్ చేస్తున్నప్పుడు , ఫెంటన్ తన మ్యాజిక్ లాంతర్ షో కోసం హాల్ బుక్ చేసుకోవడానికి వచ్చింది . ఆమె అతని నటనను మెచ్చుకుంది, అతన్ని కలిసింది, ప్రేమలో పడింది, చివరికి అతన్ని వివాహం చేసుకుంది. తదనంతరం, ఆమె మెహర్‌బాయి అనే పార్సీ పేరును స్వీకరించింది. ఆమెకు ఇప్పటికే హిందీ, ఉర్దూ తెలుసు,, 1870లలో ఖటౌ ఆమెకు గానం, నటనలో మరింత శిక్షణ ఇచ్చింది.[1][2]
ఆమె ప్రతిభ, ఖటౌతో ఉన్న సంబంధం కారణంగా ఆమె నాటక రంగంలో ఒక సంచలనాన్ని సృష్టించింది. అయితే, 1878లో ఫెంటన్ నాటక రంగంలోకి ప్రవేశించడం గురించి ఖటౌ, ఎంప్రెస్ విక్టోరియా థియేట్రికల్ కంపెనీ యజమాని జహంగీర్ పెస్టోంజీ ఖంబట్టా మధ్య వివాదం తరువాత, ఖటౌ బొంబాయిని వదిలి ఢిల్లీకి వెళ్లి ఫెంటన్‌ను వ్యతిరేకించిన మానెక్ మాస్టర్ యాజమాన్యంలోని ఆల్ఫ్రెడ్ థియేటర్ కంపెనీలో చేరాడు. తత్ఫలితంగా, ఖటౌ 1881లో తన సొంత ఆల్ఫ్రెడ్ కంపెనీని ప్రారంభించాడు, అక్కడ ఫెంటన్ సుదీర్ఘమైన, విజయవంతమైన కెరీర్‌ను గడిపాడు.[1][2][3]
ఫెంటన్, ఖతావు తరువాత విడిపోయారు. వారికి జహంగీర్ ఖతావు అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.[1]
కెరీర్
[మార్చు]ఆమె పార్సీ , గుజరాతీ, ఉర్దూ నాటక రంగాల్లో తొలి ఆంగ్లో-ఇండియన్ నటి . ఆమె పార్సీ కథానాయికగా తన పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె నానాభాయ్ రానినా యొక్క నజాన్ షిరిన్ (1881), బమాంజీ కాబ్రా యొక్క భోలి గుల్ (ఇన్నోసెంట్ ఫ్లవర్, 1882, ఎల్లెన్ వుడ్ యొక్క ఆంగ్ల నవల ఈస్ట్ లిన్ ఆధారంగా ), ఆఘా హసన్ అమానత్ యొక్క ఉర్దూ ఒపెరా ఇందర్ సభ , ఖంబట్టా యొక్క ఖుదాదద్ (ది గిఫ్ట్ ఆఫ్ గాడ్, 1898, షేక్స్పియర్ యొక్క పెరికిల్స్, ప్రిన్స్ ఆఫ్ టైర్ ఆధారంగా ) , గామ్దే ని గోరి (విలేజ్ నింఫ్, 1890), అలావుద్దీన్ (1891), తారా ఖుర్షీద్ (1892), కలియుగ్ (1895) , కాళిదాసు యొక్క సంస్కృత నాటకం శకుంతలలలో నటించింది . గోపీచంద్ లో ఆమె జోగన్ పాత్ర చాలా ప్రశంసలు అందుకుంది.[4]
తరువాత ఆమె ఫ్రామ్జీ అపు యొక్క నాటక సంస్థతో కలిసి పనిచేసింది, ఆ తరువాత అనేక నాటక బృందాలను మార్చింది.[4]
మేరీ ఫెంటన్ 42 సంవత్సరాల వయసులో, బహుశా 1896లో మరణించిందని నమ్ముతారు. అందువల్ల, ఆమె బహుశా 1854లో జన్మించి, 1878లో ఖటౌను కలిసింది. పార్సీ థియేటర్‌లో ఆమె పరిచయం ప్రారంభ దశలో ఆధిపత్యం చెలాయించిన పెద్ద సంఖ్యలో ఆంగ్లో-ఇండియన్ నటీమణులకు, అలాగే భారతదేశ నిశ్శబ్ద యుగపు చిత్రాలకు మార్గం తెరిచింది .[4]
ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో
[మార్చు]డ్రామా క్వీన్ (2018) అనేది నీయాటి రాథోడ్ రచించి దర్శకత్వం వహించిన నాటకం,, ఆమె జీవితం, ఇతర ప్రారంభ మహిళా నటీమణుల ఆధారంగా బ్లూ ఫెదర్ థియేటర్ నిర్మించింది. మెహ్రిన్ సబా మేరీ ఫెంటన్ పాత్ర పోషించింది.[5]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 Hansen, Kathryn (1 December 2013). Stages of Life: Indian Theatre Autobiographies. Anthem Press. pp. 10, 16, 19, 292, 338. ISBN 978-1-78308-068-7.
- 1 2 . "Stri Bhumika: Female Impersonators and Actresses on the Parsi Stage".
- ↑ Hansen, Kathryn (1993). "3. The Landscape of Premodern Performance: Urban Theatre and the Parsi Stage". Grounds for Play: The Nautanki Theatre of North India (in ఇంగ్లీష్). Berkeley: University of California Press. p. 83. ISBN 978-8173040566. Retrieved 19 July 2018 – via UC Press E-Books Collection, 1982-2004.
- 1 2 3 Shastri, Dr. Gopal (1995). પારસી રંગભૂમિ [Parsi Theatre]. Vadodara: Sadhna Shastri. pp. 139–140.
- ↑ Bajeli, Diwan Singh (8 June 2018). "Struggle for acceptance". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 30 June 2018.