మైసూరు గంధపు నూనె
| మైసూర్ గంధపు నూనె | |
|---|---|
 మైసూర్ గంధపు నూనె సీసా | |
| రకం | సుగంధ తైల సారం |
| ప్రాంతం | మైసూరు జిల్లా |
| దేశం | భారతదేశం |
| నమోదైంది | 2005 |
| అధికారిక వెబ్సైటు | http://ipindia.nic.in |
మైసూర్ గంధపు నూనె అనేది భారతదేశం, కర్ణాటకలోని మైసూరు జిల్లాలో పెరిగే శాంటాలమ్ ఆల్బమ్ రకానికి చెందిన గంధపు చెట్టు ("రాజ వృక్షం" అని కూడా పిలుస్తారు) నుండి తీసిన ట్రేడ్మార్క్ చేయబడిన సుగంధ తైలం (పెర్ఫ్యూమ్ ఆయిల్).[1][2][3]
చరిత్ర
[మార్చు]ప్రారంభంలో, భారతదేశంలో గంధపు నూనెను ముడి పద్ధతుల ద్వారా తీసేవారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు, మైసూరు జిల్లాకు చెందిన గంధపు చెక్కను జర్మనీలో స్వేదనం చేసి అక్కడ విక్రయించేవారు. అయితే 1914లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు ఈ ఎగుమతి మార్గాన్ని మూసివేయవలసి వచ్చింది, దీని ఫలితంగా ఖజానాకు ఆదాయ నష్టం వాటిల్లింది. మార్కెట్ మూసుకుపోవడం కారణంగా, నూనె స్వేదన ప్రక్రియను అభివృద్ధి చేయడానికి మైసూరు మహారాజు మైసూరు పరిశ్రమల డైరెక్టర్ ఆల్ఫ్రెడ్ ఛటర్టన్ను నియమించాడు. ఛటర్టన్ ప్రొఫెసర్లు జె. జె. సుడ్బరో, హెచ్. ఇ. వాట్సన్ సహాయం తీసుకున్నాడు, వారు ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో భారతదేశంలో మొట్టమొదటి గంధపు నూనె నమూనాను వెలికితీశారు.[4] 1916–17లో గంధపు చెక్క నుండి నూనెను స్వేదనం చేయడానికి అప్పటి మైసూరు ప్రభుత్వం (ప్రస్తుతం కర్ణాటక ప్రభుత్వం) మైసూరులో గంధపు నూనె డిస్టిలరీని స్థాపించింది.[5] 1977లో మైసూరు జిల్లాలో సుమారు 85,000 గంధపు చెట్లు ఉండేవి, 1985-86 వ్యవధిలో సుమారు 20,000 కిలోల ముడి గంధపు చెక్క ఉత్పత్తి జరిగినట్లు నమోదైంది. ఆర్థిక వ్యవస్థకు దీని ప్రాముఖ్యతను కాపాడేందుకు గవర్నమెంట్ గెజిటీర్ ప్రకారం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చట్టాలు, నిబంధనలను ప్రవేశపెట్టింది. పూర్వపు మైసూరు సంస్థానంలో (స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి కర్ణాటకలో భాగం), గంధం ఒక "రాజ వృక్షం", దీనిని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియంత్రించింది.[6]
ఈ నూనె వాణిజ్య సంబంధిత మేధో సంపత్తి హక్కుల (TRIPS) ఒప్పంద భౌగోళిక సూచిక కింద రక్షణ కోసం నమోదు చేయబడింది. 2006లో భారత ప్రభుత్వ జీఐ చట్టం 1999 కింద ఇది "మైసూర్ గంధపు నూనె"గా జాబితా చేయబడింది, కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ పేటెంట్స్ డిజైన్స్ అండ్ ట్రేడ్మార్క్స్ ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ ధృవీకరించబడింది.[7]
ఉపయోగాలు
[మార్చు]నూనె వెలికితీత ప్రక్రియలో గంధపు చెట్టు మధ్యభాగం (హార్ట్వుడ్) లేదా కాండం, దాని వేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తారు.[1][6]
సబ్బులు, అగరుబత్తులు, సెంట్లు, సౌందర్య సాధనాల తయారీలో ఈ నూనెను ఉపయోగిస్తారు; మతపరమైన ఆచారాలు, చర్మం, జుట్టు చికిత్సలలో, ఔషధాలలో కూడా ఇది అనేక ఉపయోగాలు కలిగి ఉంది. గంధపు నూనెలో అనేక రకాలు ఉన్నాయి, 1938లో మైసూర్ గంధపు నూనె ఉత్తమమైన వాటిలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది.[1][8] 1996లో ప్రపంచ గంధపు చెక్క ఉత్పత్తిలో మైసూరులో ఉత్పత్తి అయిన గంధపు నూనె వాటా 70% ఉండేది.[9] ప్రపంచంలోని అనేక ప్రసిద్ధ సుగంధ ద్రవ్యాల మిశ్రమంలో దీనిని "బ్లెండర్ ఫిక్సేటివ్"గా ఉపయోగిస్తారు.[9] 1942లో ఇది కనీసం 90% α-శాంటాలోల్ను కలిగి ఉన్నట్లు అంచనా వేయబడింది, మరెక్కడైనా ఉత్పత్తి చేయబడిన ఏ గంధపు నూనెకైనా సమానమైన ప్రమాణాన్ని కలిగి ఉంది.[10]
స్వామి వివేకానంద ప్రకారం, తూర్పు దేశాల మతపరమైన, సామాజిక, ఉత్సవ జీవితంలో అంతర్భాగమైన గంధపు చెక్కతో మైసూరు గుర్తించబడింది. "ఈ చెక్క సుదీర్ఘమైన సువాసన నిజంగా ప్రపంచాన్ని జయించిందని చెప్పవచ్చు" అని వివేకానంద అన్నారు.[11]
కీటకాల బారిన పడని చెట్టు మధ్యభాగాన్ని భారతదేశంలో ఫర్నిచర్, ఆలయ నిర్మాణాలను రూపొందించడానికి ఉపయోగించారు. దీని సువాసన పురుష హార్మోన్ అయిన ఆండ్రోస్టెరోన్తో సమానంగా ఉన్నందున దీని నూనె కామోద్దీపనగా పరిగణించబడింది.[12] ఆయుర్వేద వైద్యంలో మూత్ర మార్గము అంటువ్యాధులు, ప్రాస్టేట్ పనిచేయకపోవడం, అతిసారం, చెవిపోటు, ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లతో పోరాడటానికి గంధపు చెక్కను ఉపయోగిస్తారు. సాంప్రదాయ చైనీస్ వైద్యం అభ్యసించేవారు దీనిని కలరా, గనేరియా, కడుపు నొప్పికి చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.[12]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 "Demise of sandalwood". Times of India. 29 February 2012. Retrieved 26 January 2016.
- ↑ Pitman 2004, p. 290.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Natarajan" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "Mysore Sandal Soap : A Maharaja's Gift". Live India History. 2 November 2020. Archived from the original on 10 April 2021. Retrieved 9 April 2021.
- ↑ Natarajan, K.R. (1928). "Mysore Sandalwood-Oil Factories". Chem. Eng. News. 6 (4): 6. doi:10.1021/cen-v006n004.p006 (inactive 12 July 2025). Retrieved 26 January 2016.
{{cite journal}}: CS1 maint: DOI inactive as of జూలై 2025 (link) - 1 2 (India) 1988, p. 1071.
- ↑ "28 Products Registered As Geographical Indications". Ministry of Commerce and Industry. 9 November 2006. Archived from the original on 4 April 2016. Retrieved 26 January 2016.
- ↑ Dept 1938, p. 58.
- 1 2 Rangarajan 1996, p. 240.
- ↑ Merrin 1942, p. 121.
- ↑ Vivekananda 1943, p. 21.
- 1 2 Wilson 2002, p. 120.
గ్రంథ పట్టిక
[మార్చు]- Dept, Mysore. Information (1938). Handbook. The University of Michigan.
- (India), Karnataka (1988). Karnataka State Gazetteer: Mysore. Director of Print, Stationery and Publications at the Government Press.
- Merrin, Archibald C. (1942). The Perfumery and Essential Oil Record Year Book & Diary. G. Street & Co.
- Pitman, Vicki (2004). Aromatherapy: A Practical Approach. Nelson Thornes. ISBN 978-0-7487-7346-6.
- Rangarajan, S. (22 March 1996). Frontline. Kasturi & Sons.
- Vivekananda, Swami (1943). Awakened India. Swami Smaranananda.
- Wilson, Roberta (2002). Aromatherapy: Essential Oils for Vibrant Health and Beauty. Penguin. ISBN 978-1-58333-130-9.