మొజాంబిక్ ఛానల్
| మొజాంబిక్ జలసంధి | |
|---|---|
 మొజాంబిక్ జలసంధి ప్రదేశం | |
  మొజాంబిక్ జలసంధి | |
| నిర్దేశాంకాలు | 18°S 41°E / 18°S 41°E |
| రకం | సముద్ర శాఖ |
| ఇందులో భాగం | హిందూ మహాసముద్రం |
| పరీవాహక దేశాలు | మడగాస్కర్, మొజాంబిక్ |
| గరిష్ట పొడవు | 1,600 km (990 mi) |
| గరిష్ట వెడల్పు | 1,000 km (620 mi) |
| కనిష్ట వెడల్పు | 419 km (260 mi) |
| ఉపరితల వైశాల్యం | 700,000 km2 (270,000 sq mi) |
మొజాంబిక్ జలసంధి (French: Canal du Mozambique, Malagasy: Lakandranon'i Mozambika, Portuguese: Canal de Moçambique) అనేది ఆగ్నేయ ఆఫ్రికా దేశాలైన మడగాస్కర్, మొజాంబిక్ల మధ్య ఉన్న హిందూ మహాసముద్రంలోని ఒక సముద్ర శాఖ. ఈ జలసంధి సుమారు 1,700 km (900 nmi; 1,100 mi) పొడవు, దాని ఇరుకైన ప్రదేశంలో 419 km (226 nmi; 260 mi) వెడల్పు ఉండి, మొజాంబిక్ తీరం నుండి సుమారు 230 km (124 nmi; 143 mi) దూరంలో 3,292 m (10,801 ft) లోతుకు చేరుకుంటుంది. ఒక ఉష్ణ ప్రవాహం, మొజాంబిక్ ప్రవాహం, ఈ జలసంధిలో దక్షిణ దిశలో ప్రవహించి, దక్షిణాఫ్రికా తూర్పు తీరంలో అగుల్హాస్ ప్రవాహంలోకి దారితీస్తుంది.[1]
విస్తరణ
[మార్చు]అంతర్జాతీయ జలమార్గ సంస్థ (IHO) మొజాంబిక్ జలసంధి పరిమితులను ఈ క్రింది విధంగా నిర్వచిస్తుంది:[2]
- ఉత్తరాన. రువుమా నది (10°28′S 40°26′E / 10.467°S 40.433°E) నదీముఖద్వారం నుండి కొమోర్ (కొమొరో) దీవులలోని ఉత్తర ప్రాంతమైన ఇలే గ్రాండే కొమోర్ ఉత్తర బిందువు రాస్ హబు వరకు, అక్కడి నుండి మడగాస్కర్ (11°57′S 49°17′E / 11.950°S 49.283°E) ఉత్తర కొసన ఉన్న కాప్ డి'ఆంబ్రే (కేప్ అంబర్) వరకు ఉన్న రేఖ.
- తూర్పున. మడగాస్కర్ పశ్చిమ తీరం.
- దక్షిణాన. మడగాస్కర్ దక్షిణ కొసన ఉన్న కాప్ సెయింట్-మేరీ నుండి ప్రధాన భూభాగంలోని (26°53′S 32°56′E / 26.883°S 32.933°E) పోంటో డో ఓరో వరకు ఉన్న రేఖ.
- పశ్చిమాన. దక్షిణాఫ్రికా తీరం.
జలసంధిలోని దీవులు
[మార్చు]కొమొరోస్
[మార్చు]ఫ్రాన్స్
[మార్చు]- ఫ్రాన్స్ ప్రాంతం: మయోట్ (కొమొరోస్ స్వంతం అని వాదిస్తోంది)
- హిందూ మహాసముద్రంలోని చెదురుమదురు దీవులు, ఫ్రెంచ్ దక్షిణ, అంటార్కిటిక్ భూభాగాల జిల్లా:
- గ్లోరియోసో దీవులు (మడగాస్కర్, కొమొరోస్ వాదిస్తున్నాయి)
- జువాన్ డి నోవా దీవి (మడగాస్కర్ వాదిస్తోంది)
- యూరోపా దీవి (మడగాస్కర్ వాదిస్తోంది)
- బస్సాస్ డా ఇండియా (మడగాస్కర్ వాదిస్తోంది)
మొజాంబిక్
[మార్చు]సెయింట్ లాజరస్ బ్యాంక్స్ అనేది ఈ జలసంధిలో క్విరింబాస్ ద్వీపసమూహానికి సుమారు 50 నుండి 75 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఒక సముద్రాంతర పర్వతం. సుమారు 2,000 మీటర్ల లోతు నుండి 12 మీటర్ల తక్కువ లోతు వరకు పెరిగే ఇవి, సముద్ర జీవవైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి, ఇవి డీప్-సీ ఫిషింగ్ కోసం ప్రధాన ప్రదేశం.
చరిత్ర
[మార్చు]15 నవంబర్ 1939 న, కెప్టెన్ పాట్రిక్ (పాడీ) డోవ్ ఆధ్వర్యంలో, బ్రిటిష్ కోస్టల్ ట్యాంకర్ ఆఫ్రికా షెల్ మొజాంబిక్ జలసంధి గుండా క్వెలిమనే నుండి లొరెంకో మార్క్వెస్ కు ప్రయాణిస్తోంది. ఉదయం సమయంలో, కేప్ జావోరాలోని లైట్ హౌస్ నుండి దక్షిణ-నైరుతి దిశలో 10 nautical miles (19 km; 12 mi) దూరంలో, దీనిని జర్మన్ పాకెట్ యుద్ధనౌక Admiral Graf Spee గుర్తించింది. ఇది కెప్టెన్ హన్స్ లాంగ్స్డార్ఫ్ ఆధ్వర్యంలో దాడి సోర్టీకి బయలుదేరింది. ఆఫ్రికా షెల్ విల్లు మీదుగా ఒక షాట్ కాల్చడం ద్వారా దానిని ఆపమని గ్రాఫ్ స్పీ ఆదేశించింది. ఆఫ్రికా షెల్ ఆగిన తరువాత, ఒక బోర్డింగ్ పార్టీతో కూడిన కట్టర్ ను గ్రాఫ్ స్పీ నుండి పంపించారు, వారు ట్యాంకర్ ను ఎక్కారు, ఇన్ ఛార్జ్ అధికారి కెప్టెన్ డోవ్ తో స్పష్టమైన ఆంగ్లంలో "గుడ్ మార్నింగ్, కెప్టెన్. క్షమించండి; అదృష్టవశాత్తూ యుద్ధం" అని అన్నారు.[3] బోర్డింగ్ పార్టీ నౌక సిబ్బందిని వారి లైఫ్ బోట్లలోకి వెళ్లమని ఆదేశించింది. చిన్న పరిమాణంలో ఉన్న వైన్ తో సహా అన్ని ఆహార పదార్థాలను ఆఫ్రికా షెల్ నుండి తొలగించారు. గ్రాఫ్ స్పీ లో బందీగా తీసుకువెళ్లిన కెప్టెన్ డోవ్ మినహా, మిగిలిన సిబ్బందిని తీరానికి తెడ్డు వేసుకుని వెళ్లమని ఆదేశించారు. తన నౌకను అడ్డగించడంపై డోవ్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశాడు, ఆఫ్రికా షెల్ పోర్చుగీస్ ప్రాదేశిక జలాల్లో ఉందని, ఈ చర్య అంతర్జాతీయ చట్టాలను స్పష్టంగా ఉల్లంఘించడమేనని పేర్కొంటూ లాంగ్స్డార్ఫ్కు వ్యక్తిగతంగా ఫిర్యాదు చేశాడు.[4][3][5] బోర్డింగ్ పార్టీ పేలుడు పదార్థాలను అమర్చి తిరిగి గ్రాఫ్ స్పీ కి చేరుకుంది. పేలుడు పదార్థాలు పేలడంతో ఆఫ్రికా షెల్ మునిగిపోయింది.
1942 లో, మొజాంబిక్ జలసంధి మడగాస్కర్ యుద్ధం సమయంలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ఘర్షణ కేంద్రంగా నిలిచింది.
మయోట్, చెదురుమదురు దీవుల ద్వారా ఫ్రాన్స్ ఇక్కడ ఉనికిని కలిగి ఉంది, నౌకాదళ ఆస్తులు క్రమం తప్పకుండా గస్తీ తిరుగుతూ రీయూనియన్ ద్వారా సైనిక ఉనికిని నిర్వహిస్తోంది. ఈ చిన్న దీవులు మత్స్య వనరులు, సంభావ్య హైడ్రోకార్బన్లతో సమృద్ధిగా ఉన్న ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలను (EEZ) అందిస్తాయి. ఫ్రాన్స్కు, కొమొరోస్కు సంబంధించి మయోట్పై, ప్రత్యేకించి మలగాసీ బెదిరింపుల నేపథ్యంలో చెదురుమదురు దీవులపై తన సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడుకోవడం అసలు సవాలు. మలగాసీలు ఫ్రెంచ్ ఉనికిని చట్టబద్ధంగా సవాలు చేస్తున్నారు. ఈ చిన్న దీవులు మడగాస్కర్పై ఆధారపడి ఉన్నాయని, స్వాతంత్ర్యం సాధించిన తర్వాత అవి ఫ్రాన్స్కు కాకుండా మడగాస్కర్కు తిరిగి రావాలని వారు నమ్ముతున్నారు.[6]
1800 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ జలసంధి ప్రపంచ ట్యాంకర్ ట్రాఫిక్లో 30% రవాణా చేస్తుంది. ఉత్తర మొజాంబిక్లో ఇటీవల ఇస్లామిక్ తిరుగుబాటు మొజాంబిక్ జలసంధిలో అంతరాయానికి దారితీసింది; దక్షిణాఫ్రికా నౌకాదళం 2011 నుండి ఈ జలసంధిలో అడపాదడపా సముద్రపు దొంగల నిరోధక గస్తీని నిర్వహిస్తోంది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Mozambique Channel". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Inc. 2015. Retrieved 2015-09-27.
- ↑ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Archived from the original (PDF) on 8 October 2011. Retrieved 28 December 2020.
- 1 2 "Motor Vessel AFRICA SHELL built by George Brown & Co. (Marine) Ltd in 1939 for Shell Company of East Africa Ltd. - Anglo-Saxon Petroleum Co. Ltd., London, Tanker". clydeships.co.uk.
- ↑ "MV Africa Shell (1939)". Wrecksite. Retrieved 29 December 2020.
- ↑ "I Was There! - Our Ships were Sunk by the 'Graf Spee' - The War Illustrated". thewarillustrated.info. Archived from the original on 14 May 2011.
- ↑ "Commerce mondial, hydrocarbures, pêche: pourquoi le canal du Mozambique est «une zone stratégique»". Radio France International. 23 April 2025. Retrieved 23 June 2025.
